Interpretacja 0112-KDIL3.4012.99.2026.3.AK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących czynsz za dzierżawę gruntów.

Uzupełnili go Państwo pismem z 23 marca 2026 r. (wpływ 24 marca 2026 r.) oraz pismem z 29 kwietnia 2026 r. (wpływ 29 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

(…) Sp. z o.o., dalej jako Wnioskodawca lub Spółka, jest spółką kapitałową posiadającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, posiadającą status podatnika VAT czynnego. Spółka została powołana jako podmiot celowy dla realizacji inwestycji w zakresie infrastruktury energetycznej. Podstawowym przedmiotem planowanej działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, w szczególności z wykorzystaniem farmy wiatrowej, a następnie sprzedaż wytworzonej energii elektrycznej.

Produkcja energii elektrycznej w ramach planowanej inwestycji będzie prowadzona zgodnie z warunkami oraz zasadami określonymi w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Realizacja przedsięwzięcia obejmuje etap przygotowawczy, budowlany oraz eksploatacyjny farmy wiatrowej, przy czym każdy z tych etapów wiąże się z koniecznością zapewnienia Spółce tytułu prawnego do nieruchomości, na których zlokalizowane będą elementy infrastruktury technicznej niezbędnej do wytwarzania energii elektrycznej.

W celu realizacji inwestycji Wnioskodawca zawiera oraz planuje zawierać umowy dzierżawy gruntów rolnych z osobami fizycznymi prowadzącymi działalność rolniczą. Przedmiotem dzierżawy są działki gruntu, na których posadowione zostaną turbiny wiatrowe oraz infrastruktura towarzysząca, w tym drogi dojazdowe, linie kablowe oraz inne urządzenia techniczne związane z funkcjonowaniem farmy wiatrowej. Nieruchomości te niejednokrotnie stanowią majątek objęty ustawową wspólnością majątkową małżeńską wydzierżawiających. 

Występują sytuacje, w których stroną umów dzierżawy po stronie wydzierżawiającego są oboje małżonkowie – współwłaściciele nieruchomości objętej ustawową wspólnością majątkową małżeńską – przy czym wyłącznie jeden z małżonków jest czynnym podatnikiem VAT, zarejestrowanym zgodnie z przepisami ustawy o podatku od towarów i usług. Z tytułu świadczenia na rzecz Wnioskodawcy usług dzierżawy gruntów wystawiane są faktury VAT dokumentujące należne wynagrodzenie z tytułu dzierżawy.

Wynagrodzenie z tytułu dzierżawy jest ustalane w umowach dzierżawy w formie pieniężnej i wypłacane przez Spółkę na rachunek bankowy wskazany przez wydzierżawiającego. Umowy dzierżawy mają charakter odpłatny i długoterminowy, a ich zawarcie stanowi element niezbędny do realizacji inwestycji polegającej na budowie i eksploatacji farmy wiatrowej.

W uzupełnieniu do wniosku z 23 marca 2026 r. wskazali Państwo następujące informacje:

1.  Czy nabywana usługa dzierżawy gruntów rolnych, w sytuacji, w której stroną umowy dzierżawy po stronie wydzierżawiającego są oboje małżonkowie – współwłaściciele nieruchomości objętej ustawową wspólnością majątkową małżeńską – przy czym wyłącznie jeden z małżonków jest czynnym podatnikiem VAT, będzie wykorzystywana przez Państwa wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych bądź niepodlegających opodatkowaniu?

Odp.: Tak, nabywana przez Spółkę usługa dzierżawy gruntów rolnych będzie wykorzystywana wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT (tj. wytwarzanie energii elektrycznej z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii) i nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych bądź niepodlegających opodatkowaniu.

2.  Czy w sytuacjach objętych pytaniem stroną umów dzierżawy są obydwoje małżonkowie, czy wyłącznie jeden z małżonków będący zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT?

Odp.: W sytuacjach objętych pytaniem stroną umów dzierżawy są obydwoje małżonkowie.

3.  Jeśli stronami dzierżawy są obydwoje małżonkowie, dlaczego jedna osoba wystawia faktury, skoro każdy z małżonków występuje jako strona umowy dzierżawy?

Odp.: Pomimo, że grunty objęte są wspólnością ustawową małżeńską i obydwoje małżonkowie są stroną umowy dzierżawy – wyłącznie jeden z nich jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.

4.  Czy dzierżawa, o której mowa we wniosku, stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT?

Odp.: Tak, umowa dzierżawy, o której mowa we wniosku, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu w świetle przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. 2025 r. poz. 775) o podatku od towarów i usług.

W uzupełnieniu do wniosku z 29 kwietnia 2026 r. wskazali Państwo następujące informacje:

1.  Dlaczego tylko osoba zarejestrowana jako podatnik VAT czynny wystawia faktury, skoro każdy z małżonków występuje jako strona umowy dzierżawy?

Odp.: Faktury dokumentujące czynsz dzierżawny wystawia wyłącznie małżonek będący zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT, ponieważ to on faktycznie wykonuje czynność dzierżawy jako podatnik VAT w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Występowanie obojga małżonków w umowie dzierżawy wynika z tego, że nieruchomość stanowi składnik majątku objętego ustawową wspólnością majątkową małżeńską. Jest to okoliczność istotna z perspektywy prawa cywilnego, w szczególności dla ważności i skuteczności czynności dotyczącej nieruchomości wspólnej. Nie przesądza ona jednak sama w sobie o tym, że oboje małżonkowie występują jako odrębni podatnicy VAT świadczący usługę dzierżawy.

Ustawa o VAT nie przewiduje instytucji rejestracji „małżeństwa” jako podatnika VAT czynnego. Podatnikiem VAT jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. W analizowanej sprawie czynność dzierżawy jest gospodarczo przypisana małżonkowi będącemu czynnym podatnikiem VAT, ponieważ to on wykorzystuje całą nieruchomość w ramach aktywności zarobkowej polegającej na odpłatnym oddaniu jej do używania Wnioskodawcy.

Drugi małżonek występuje w umowie z uwagi na wspólność majątkową małżeńską, natomiast nie wystawia faktur, nie rozlicza podatku należnego z tytułu tej czynności i nie wykonuje samodzielnie usługi dzierżawy jako odrębny podatnik VAT.

2.  Czy dzierżawa, o której mowa we wniosku, stanowi czynność opodatkowaną podatkiem VAT, niekorzystającą ze zwolnienia od podatku VAT?

Odp.: Tak. Dzierżawa, o której mowa we wniosku, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT i nie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Umowy dzierżawy mają charakter odpłatny i długoterminowy. Ich celem jest zapewnienie Wnioskodawcy tytułu prawnego do nieruchomości koniecznych dla realizacji inwestycji w zakresie farmy wiatrowej, tj. inwestycji służącej prowadzeniu działalności opodatkowanej VAT polegającej na wytwarzaniu i sprzedaży energii elektrycznej.

W konsekwencji, usługa dzierżawy nie jest świadczona na cele rolnicze. Przedmiotowe grunty są oddawane do używania na cele inwestycyjne związane z energetyką odnawialną, a zatem nie znajduje zastosowania zwolnienie przewidziane dla dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Organy podatkowe potwierdzają, że dzierżawa gruntów rolnych na cele inwestycji wiatrowej stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT i podlega opodatkowaniu VAT.

3.  Czy nieruchomość została zakupiona wyłącznie w celu prowadzenia działalności przez jednego z małżonków – osobę zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny i wyłącznie do jego działalności gospodarczej, a drugi z małżonków – osoba niezarejestrowana jako podatnik VAT czynny figurowała w akcie notarialnym tylko ze względu na współwłasność małżeńską, czy też nabycia dokonano w innym celu (jakim)?

Odp.: Na moment nabycia nieruchomości małżonkowie nie posiadali pełnej wiedzy co do przyszłego, docelowego przeznaczenia nieruchomości, w szczególności nie istniał jeszcze sprecyzowany i ostateczny zamiar oddania jej w dzierżawę na rzecz Wnioskodawcy ani wykorzystania jej na potrzeby inwestycji w zakresie farmy wiatrowej.

Nabycie nieruchomości nastąpiło zatem do majątku wspólnego małżonków, a obecność obojga małżonków w akcie notarialnym wynikała z obowiązującego ich ustroju ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie oznacza to jednak, że w późniejszym okresie oboje małżonkowie samodzielnie wykonywali czynność dzierżawy jako odrębni podatnicy VAT.

Dopiero na późniejszym etapie, po pojawieniu się możliwości zawarcia umowy dzierżawy z Wnioskodawcą oraz po ustaleniu warunków tej współpracy, nieruchomość została przeznaczona do odpłatnego oddania w dzierżawę. Od tego momentu nieruchomość była wykorzystywana dla celów czynności dzierżawy, która została przypisana i rozliczana przez małżonka będącego zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

4.  Czy udział należący do jednego z małżonków – osoby niezarejestrowanej jako podatnik VAT czynny był również przez drugiego z małżonków – osobę zarejestrowaną jako podatnik VAT czynny wykorzystywany w jego działalności gospodarczej, jeśli tak to w jaki sposób i na jakiej podstawie?

Odp.: Cała nieruchomość, w tym także ta część uprawnień właścicielskich, która z perspektywy prawa cywilnego przysługuje małżonkowi niezarejestrowanemu jako podatnik VAT czynny w ramach ustawowej wspólności majątkowej, była wykorzystywana w działalności gospodarczej małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

Wykorzystanie to polegało na odpłatnym oddaniu całej nieruchomości w dzierżawę na rzecz Wnioskodawcy. Czynność ta miała charakter ciągły i zarobkowy, a zatem mieści się w zakresie działalności gospodarczej na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Podstawą wykorzystywania całej nieruchomości była ustawowa wspólność majątkowa małżeńska oraz zgoda współmałżonka na wykorzystanie nieruchomości wspólnej w celu zawarcia i wykonywania umowy dzierżawy. Zgoda ta miała charakter cywilnoprawny i służyła zapewnieniu skuteczności umowy dotyczącej nieruchomości wspólnej. Nie oznaczała natomiast samodzielnego wykonywania działalności gospodarczej przez małżonka niezarejestrowanego jako podatnik VAT czynny.

Na marginesie, dla pełnej precyzji terminologicznej, Wnioskodawca wskazuje, że w przypadku nieruchomości objętej ustawową wspólnością majątkową małżeńską posługiwanie się pojęciem „udziału” jednego z małżonków wymaga pewnego zastrzeżenia. Wspólność majątkowa małżeńska ma bowiem charakter wspólności łącznej, a nie ułamkowej. Oznacza to, że w czasie trwania wspólności ustawowej małżonkom nie przysługują określone udziały w poszczególnych składnikach majątku wspólnego, którymi mogliby samodzielnie rozporządzać. Każdemu z małżonków przysługuje prawo do całego majątku wspólnego, przy czym prawo to jest wykonywane w ramach szczególnego reżimu wspólności ustawowej.

Z tego względu, odnosząc się do sformułowania użytego w wezwaniu dotyczącego „udziału” małżonka niezarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, Wnioskodawca rozumie je jako odwołanie się do praw tego małżonka do nieruchomości wynikających z ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, a nie jako wskazanie na wyodrębniony udział ułamkowy w nieruchomości. W konsekwencji, odpowiedzi Wnioskodawcy odnoszą się do całej nieruchomości objętej majątkiem wspólnym małżonków, która była wykorzystywana w sposób niepodzielny dla potrzeb czynności dzierżawy rozliczanej przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

Powyższe doprecyzowanie nie wpływa na zasadniczą treść odpowiedzi, lecz ma na celu zachowanie spójności opisu stanu faktycznego z cywilnoprawnym charakterem ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawca przyjmuje zatem, że pytania Organu dotyczą sposobu wykorzystania nieruchomości objętej majątkiem wspólnym małżonków, a nie wykorzystania wyodrębnionego udziału jednego z nich w rozumieniu współwłasności ułamkowej.

5.  Czy jeden z małżonków – osoba zarejestrowana jako podatnik VAT czynny wykorzystywała w swojej działalności gospodarczej całą działkę będącą przedmiotem dzierżawy? Jeśli nie, to należy dokładnie tę kwestę wyjaśnić (kto, jaką część i w jaki sposób wykorzystywał)?

Odp.: Tak. Małżonek będący czynnym podatnikiem VAT wykorzystywał w swojej działalności gospodarczej całą działkę będącą przedmiotem dzierżawy.

Wykorzystanie nieruchomości nie miało charakteru częściowego ani podzielonego między małżonków. Cała nieruchomość została oddana Wnioskodawcy do używania na podstawie umowy dzierżawy, a całość wynagrodzenia należnego z tego tytułu była dokumentowana fakturami VAT wystawianymi przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

Nie występowała sytuacja, w której część działki byłaby wykorzystywana przez małżonka niezarejestrowanego jako podatnik VAT czynny do celów prywatnych, osobistych lub do prowadzenia odrębnej działalności gospodarczej.

6.  W jaki sposób osoba niezarejestrowana jako podatnik VAT czynny wykorzystywała działkę (udział), której jest współwłaścicielem w ramach współwłasności małżeńskiej?

Odp.: Małżonek niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny nie wykorzystywał działki do celów osobistych, prywatnych ani do prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Jego rola ograniczała się do wyrażenia zgody na zawarcie i wykonywanie umowy dzierżawy dotyczącej nieruchomości objętej ustawową wspólnością majątkową małżeńską. Udział tego małżonka w czynności miał zatem charakter cywilnoprawny i formalny, wynikający z reżimu majątku wspólnego.

Z perspektywy ekonomicznej i podatkowej nieruchomość była wykorzystywana w całości do czynności dzierżawy rozliczanej przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

7.  Z jakich powodów osoba niezarejestrowana jako podatnik VAT czynny była stroną umowy dzierżawy? Czy osoba niezarejestrowana jako podatnik VAT czynny zamierzała dokonywać tej czynności, a tym samym powinna ją odpowiednio rozliczać?

Odp.: Osoba niezarejestrowana jako podatnik VAT czynny była stroną umowy dzierżawy wyłącznie z uwagi na cywilnoprawny status nieruchomości jako składnika majątku wspólnego małżonków.

Jej udział w umowie miał na celu zapewnienie ważności i skuteczności czynności prawnej dotyczącej nieruchomości wspólnej. Małżonek ten nie zamierzał samodzielnie wykonywać czynności dzierżawy jako podatnik VAT, nie wystawiał faktur, nie prowadził odrębnych rozliczeń z tytułu dzierżawy i nie traktował tej czynności jako własnej, samodzielnej działalności gospodarczej.

Czynność dzierżawy od początku była wykonywana i rozliczana przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT. To ten małżonek dokumentował całość czynszu dzierżawnego fakturami VAT oraz rozliczał podatek należny z tego tytułu.

8.  Z jakich powodów i na jakiej podstawie prawnej podatek należny z tytułu dzierżawy faktycznie rozlicza wyłącznie osoba zarejestrowana jako podatnik VAT czynny?

Odp.: Podatek należny z tytułu dzierżawy rozlicza wyłącznie małżonek zarejestrowany jako podatnik VAT czynny, ponieważ to on wykonuje czynność dzierżawy w charakterze podatnika VAT.

Podstawę prawną takiego rozliczenia stanowią w szczególności:

1)  art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym opodatkowaniu VAT podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)  art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie niebędące dostawą towarów;

3)  art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym podatnikami są podmioty wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą;

4)  art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym działalność gospodarcza obejmuje również wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych;

5)  art. 106b ustawy o VAT, który określa obowiązek dokumentowania sprzedaży fakturą.

Oddanie nieruchomości w odpłatną dzierżawę stanowi wykorzystywanie składnika majątkowego w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W niniejszej sprawie czynność ta jest wykonywana przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT, który wystawia faktury i rozlicza podatek należny od całości czynszu dzierżawnego.

Fakt, że nieruchomość stanowi składnik majątku wspólnego małżonków, nie powoduje automatycznie konieczności podziału podstawy opodatkowania ani podatku należnego między małżonków. Na gruncie VAT decydujące znaczenie ma rzeczywiste wykonywanie czynności w charakterze podatnika, a nie sam cywilnoprawny tytuł współwłasności.

Wnioskodawca podkreśla, że przyjęty sposób rozliczenia nie prowadzi do uszczuplenia podatku. Podatek należny od całości czynszu dzierżawnego jest wykazywany i rozliczany przez czynnego podatnika VAT. Faktury dokumentują rzeczywistą usługę dzierżawy świadczoną na rzecz Wnioskodawcy, a nabywana usługa jest wykorzystywana przez Wnioskodawcę do działalności opodatkowanej VAT.

9.  Czy osoba niezarejestrowana jako podatnik VAT czynny korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? Jeśli tak, czy korzysta z ww. zwolnienia z tytułu rozliczania usługi dzierżawy świadczonej na Państwa rzecz?

Odp.: Małżonek niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny nie rozlicza usługi dzierżawy świadczonej na rzecz Wnioskodawcy jako odrębny podatnik VAT. W konsekwencji, nie korzysta ze zwolnienia podmiotowego, o którym mowa w art. 113 ustawy o VAT, w odniesieniu do tej konkretnej usługi dzierżawy.

Zwolnienie z art. 113 ustawy o VAT dotyczy podatników dokonujących sprzedaży, których wartość sprzedaży nie przekracza ustawowego limitu.

W analizowanym stanie faktycznym małżonek niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny nie dokonuje jednak samodzielnie sprzedaży w postaci usługi dzierżawy na rzecz Wnioskodawcy. Nie wystawia faktur, nie rozlicza czynszu jako własnej sprzedaży, nie wykazuje podatku należnego ani nie traktuje czynności dzierżawy jako samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej.

Z tego względu nie należy kwalifikować jego udziału w umowie jako świadczenia usługi dzierżawy zwolnionej z VAT na podstawie art. 113 ustawy o VAT. Taka kwalifikacja mogłaby błędnie sugerować, że po stronie tego małżonka występuje odrębna sprzedaż objęta zwolnieniem podmiotowym. Tymczasem w przedstawionym stanie faktycznym całość usługi dzierżawy jest rozliczana przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku od towarów i usług naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących czynsz dzierżawny za grunty objęte ustawową wspólnością majątkową małżeńską, wystawianych przez jednego z małżonków będącego czynnym podatnikiem podatku VAT, jeżeli faktury te obejmują całość należnego czynszu z tytułu dzierżawy nieruchomości wykorzystywanych przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności opodatkowanej?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanych okolicznościach przysługuje mu prawo do odliczenia w całości podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturze wystawionej przez jednego z małżonków będącego czynnym podatnikiem VAT, dokumentującej czynsz dzierżawny dotyczący gruntów stanowiących składnik majątku objętego wspólnością ustawową, o ile nabywana usługa dzierżawy jest wykorzystywana do wykonywania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanych i nie występują przesłanki negatywne przewidziane w art. 88 ustawy o VAT.

Powyższe wynika w pierwszej kolejności z wykładni językowej art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, który wiąże prawo do odliczenia z funkcjonalnym wykorzystaniem nabytych towarów lub usług do czynności opodatkowanych. Konstrukcja tego przepisu nie uzależnia zakresu odliczenia od relacji majątkowych po stronie dostawcy lub usługodawcy, w szczególności od tego, czy przedmiot świadczenia jest składnikiem majątku osobistego, czy majątku wspólnego małżonków. Z perspektywy nabywcy zasadnicze znaczenie ma, aby nabycie było związane z działalnością opodatkowaną, a podatek naliczony wynikał z faktury dokumentującej rzeczywiste odpłatne świadczenie usług. 

W tym kontekście istotna jest autonomia prawa podatkowego względem regulacji prawa rodzinnego. W praktyce interpretacyjnej akcentuje się, że wspólność majątkowa nie kreuje odrębnego „podmiotu” na gruncie VAT, natomiast status podatnika VAT jest oceniany przez pryzmat samodzielnego wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT. W interpretacjach dotyczących czynności wykonywanych z wykorzystaniem składników majątku wspólnego wskazuje się, że każdy z małżonków może występować w obrocie jako odrębny podatnik VAT, a rozliczenia są przypisywane podmiotowi, który daną czynność wykonuje jako podatnik. W konsekwencji, jeżeli w relacji z Wnioskodawcą usługę dzierżawy świadczy małżonek występujący jako czynny podatnik VAT i to on dokumentuje tę usługę fakturą, to dla oceny prawa do odliczenia po stronie Wnioskodawcy rozstrzygające pozostają przesłanki z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz brak przesłanek z art. 88 tej ustawy.

Takie rozumienie jest spójne z linią interpretacyjną, w której Dyrektor KIS potwierdza, że prawo do odliczenia nie powinno być ograniczane wyłącznie z tego powodu, iż dany składnik majątkowy pozostaje we wspólności małżeńskiej, jeżeli związek zakupów z działalnością opodatkowaną jest spełniony. Wprost wskazywano, że prawo do odliczenia przez jednego z małżonków nie może podlegać ograniczeniu tylko dlatego, że nieruchomość została nabyta wspólnie, przy czym o prawie do odliczenia przesądza związek wydatków z czynnościami opodatkowanymi oraz prawidłowe udokumentowanie nabycia. Analogicznie potwierdzano, że gdy faktura jest wystawiona na oboje małżonków, a wykorzystanie do czynności opodatkowanych dotyczy działalności prowadzonej przez jednego z nich, dopuszczalne jest odliczenie całej kwoty podatku naliczonego. Choć przywołane rozstrzygnięcia dotyczą układu, w którym nabywcą jest małżonek prowadzący działalność, ich wniosek systemowy pozostaje relewantny także w niniejszej sprawie, ponieważ odnosi się do tej samej kwestii, a mianowicie do braku normatywnego powiązania wspólności majątkowej z proporcją odliczenia podatku naliczonego po stronie nabywcy, przy spełnieniu materialnych przesłanek odliczenia.

Wykładnia funkcjonalna dodatkowo przemawia za przyjęciem, że wewnętrzny reżim współwłasności po stronie wydzierżawiających nie powinien determinować sytuacji podatkowej Wnioskodawcy jako nabywcy usługi. Neutralność VAT zakłada, że podatek naliczony nie obciąża podatnika w zakresie, w jakim nabywa on towary lub usługi do działalności opodatkowanej. W orzecznictwie TSUE konsekwentnie podkreśla się pierwszeństwo przesłanek materialnych prawa do odliczenia oraz to, że odmowa odliczenia nie powinna następować z powodów czysto formalnych, jeżeli organ dysponuje danymi pozwalającymi stwierdzić spełnienie warunków materialnych. W tym nurcie mieszczą się m.in. rozstrzygnięcia dotyczące korekt i wymogów fakturowych, wskazujące, że posiadanie faktury jest elementem wykonywania prawa do odliczenia, ale ocena nie może abstrahować od materialnej rzeczywistości transakcji.

Dodatkowo należy odnotować, że w 2025 r. TSUE wypowiedział się w sprawie C-213/24 na tle opodatkowania czynności dokonywanych przez małżonków w odniesieniu do majątku wspólnego, wskazując na możliwość traktowania małżonków jako jednego podatnika w określonych warunkach. Z punktu widzenia złożonego wniosku rozstrzygnięcie to nie prowadzi jednak do wniosku o ograniczeniu prawa do odliczenia po stronie Wnioskodawcy, albowiem w przedstawionym stanie faktycznym usługę dzierżawy dokumentuje faktura wystawiona przez podmiot zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, a Wnioskodawca nabywa usługę do działalności opodatkowanej. W konsekwencji, kluczowe dla Wnioskodawcy pozostaje to, czy na gruncie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT spełnione są przesłanki odliczenia, a nie to, jak w relacjach wewnętrznych małżonków kształtuje się tytuł do składnika majątkowego.

W rezultacie Wnioskodawca przyjmuje, że okoliczność, iż czynsz dzierżawny dotyczy gruntów objętych wspólnością ustawową, nie stanowi samoistnej podstawy do ograniczenia odliczenia po stronie Wnioskodawcy, jeżeli faktura została wystawiona przez czynnego podatnika VAT dokumentującego rzeczywiste odpłatne świadczenie usług dzierżawy na rzecz Wnioskodawcy, a nabyta usługa jest wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, zgodnie z którym:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a ustawy:

W oparciu o art. 88 ust. 4 ustawy:

Powyższe przepisy wskazują, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego co do zasady powstaje w momencie powstania obowiązku podatkowego pod warunkiem, że podatnik posiada fakturę dokumentującą nabycie towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych, a także niezaistnienia przesłanek określonych w art. 88 ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem planowanej działalności gospodarczej Spółki jest wytwarzanie energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii, w szczególności z wykorzystaniem farmy wiatrowej, a następnie sprzedaż wytworzonej energii elektrycznej. Produkcja energii elektrycznej w ramach planowanej inwestycji będzie prowadzona zgodnie z warunkami oraz zasadami określonymi w ustawie o odnawialnych źródłach energii. Realizacja przedsięwzięcia obejmuje etap przygotowawczy, budowlany oraz eksploatacyjny farmy wiatrowej, przy czym każdy z tych etapów wiąże się z koniecznością zapewnienia Spółce tytułu prawnego do nieruchomości, na których zlokalizowane będą elementy infrastruktury technicznej niezbędnej do wytwarzania energii elektrycznej. W celu realizacji inwestycji Spółka zawiera oraz planuje zawierać umowy dzierżawy gruntów rolnych z osobami fizycznymi prowadzącymi działalność rolniczą. Przedmiotem dzierżawy są działki gruntu, na których posadowione zostaną turbiny wiatrowe oraz infrastruktura towarzysząca, w tym drogi dojazdowe, linie kablowe oraz inne urządzenia techniczne związane z funkcjonowaniem farmy wiatrowej. Nieruchomości te niejednokrotnie stanowią majątek objęty ustawową wspólnością majątkową małżeńską wydzierżawiających. 

W analizowanej sprawie Państwa wątpliwości dotyczą prawa do odliczenia w całości podatku od towarów i usług naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących czynsz dzierżawny za grunty objęte ustawową wspólnością majątkową małżeńską, wystawianych przez jednego z małżonków będącego czynnym podatnikiem podatku VAT, jeżeli faktury te obejmują całość należnego czynszu z tytułu dzierżawy nieruchomości wykorzystywanych przez Spółkę do prowadzenia działalności opodatkowanej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):

Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

Ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy bowiem zauważyć, że żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.

Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość takiej interpretacji jego przepisów, która zakładałaby, że wspólność majątkowa istniejąca między małżonkami na podstawie przepisów ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ma wpływ na zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.

W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 693 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Dzierżawa jest więc umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną. Odpowiednikiem świadczenia wydzierżawiającego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie dzierżawcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.

Istota umowy dzierżawy wskazuje, że na jej podstawie dochodzi do odpłatnego świadczenia usług przez właściciela na rzecz dzierżawcy. Dzierżawca za oddaną mu w dzierżawę rzecz płaci umówiony czynsz. Istnieje zatem bezpośredni związek między świadczoną usługą a przekazanym za nią wynagrodzeniem. Należy wskazać, że umowa dzierżawy jest umową cywilnoprawną, nakładającą na strony – zarówno wydzierżawiającego, jak i dzierżawcę – określone przepisami obowiązki.

W kontekście niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mówi się o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).

Zatem, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, umowa dzierżawy wypełnia definicję świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, gdyż w wyniku zawartej umowy powstaje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym.

Natomiast, zgodnie z cytowanym już art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Jeżeli więc przedmiotem dokonywanej świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik podatku VAT.

Jeżeli więc małżonkowie dokonali czynności wspólnie, to każdy z nich z osobna jest podatnikiem podatku od towarów i usług. W tej sprawie – jak Państwo wskazali – stroną umów dzierżawy są obydwoje małżonkowie. Nie sposób zatem zgodzić się z Państwa stwierdzeniem, że małżonek niezarejestrowany jako podatnik VAT czynny nie wykorzystywał działki do celów osobistych, prywatnych ani do prowadzenia własnej działalności gospodarczej, a jego rola ograniczała się do wyrażenia zgody na zawarcie i wykonywanie umowy dzierżawy dotyczącej nieruchomości objętej ustawową wspólnością majątkową małżeńską oraz że udział tego małżonka w czynności miał zatem charakter cywilnoprawny i formalny, wynikający z reżimu majątku wspólnego.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że skoro umowę dzierżawy zawarli obydwoje małżonkowie, to z tytułu tej umowy podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy – wbrew Państwa twierdzeniom – każdy z małżonków będzie wyłącznie w swojej części.

Faktycznej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT w tym przypadku dokonywać będą obydwoje małżonkowie. Małżonek będący czynnym podatnikiem podatku VAT samodzielnie nie zawrze umowy dzierżawy. Nie tylko małżonek będący czynnym podatnikiem podatku VAT, ale również drugi małżonek świadczyć będzie odpłatną usługę we własnym imieniu. Obydwoje małżonkowie będą bowiem stroną tej czynności prawnej, każde z małżonków w swojej części.

Zgodnie natomiast z art. 106b ust. 1 ustawy:

Fakturę wystawia sprzedawca (usługodawca) będący podatnikiem podatku od towarów i usług, w celu udokumentowania dokonanej sprzedaży towarów lub świadczonych usług. Faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonej zaszłości gospodarczej), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych przepisami prawa. Prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza fakt dostawy określonych towarów lub usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego. Faktura jest więc dokumentem stwierdzającym wystąpienie u podatnika okoliczności powodujących powstanie obowiązku podatkowego.

Zatem, dokumentując fakturą sprzedaż uzyskaną z tytułu dzierżawy majątku będącego współwłasnością ustawową małżeńską każdy z małżonków powinien zawrzeć w niej wysokość wynagrodzenia w części przypadającej wyłącznie na niego, tj. w przypadku braku odmiennych postanowień wynikających z umowy dzierżawy lub innej umowy majątkowej wiążącej małżonków, wynagrodzenie w wysokości 50% należności wynikającej z zawartej umowy.

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.

Jak wskazali Państwo we wniosku, są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT. Dzierżawa, o której mowa we wniosku, stanowi odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT i nie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. Nabywana przez Spółkę usługa dzierżawy gruntów rolnych będzie wykorzystywana wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT (tj. wytwarzanie energii elektrycznej z wykorzystaniem odnawialnych źródeł energii) i nie będzie wykorzystywana do czynności zwolnionych bądź niepodlegających opodatkowaniu.

Mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie nie mają/nie będą mieli Państwo – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących czynsz dzierżawny za grunty objęte ustawową wspólnością majątkową małżeńską, wystawianych przez jednego z małżonków będącego czynnym podatnikiem podatku VAT, obejmujących całość należnego czynszu z tytułu dzierżawy nieruchomości wykorzystywanych przez Spółkę, co wynika z treści art. 88 ust. 3a ustawy.

Jak bowiem wskazano wyżej, skoro umowę dzierżawy zawarli obydwoje małżonkowie, to z tytułu tej umowy podatnikiem podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy każdy z małżonków będzie wyłącznie w swojej części. Małżonek będący czynnym podatnikiem podatku VAT nie powinien dokumentować fakturą czynszu dzierżawnego w całości, lecz wyłącznie w części przypadającej na niego.

Podsumowując, stwierdzam, że nie przysługuje i nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku od towarów i usług naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących czynsz dzierżawny za grunty objęte ustawową wspólnością majątkową małżeńską, wystawianych przez jednego z małżonków będącego czynnym podatnikiem podatku VAT, obejmujących całość należnego czynszu z tytułu dzierżawy nieruchomości wykorzystywanych przez Spółkę do prowadzenia działalności opodatkowanej. Skoro obydwoje małżonkowie są stronami umowy dzierżawy i występują w charakterze podatników podatku VAT, to ww. faktury błędnie dokumentują całość czynszu dzierżawnego. Takie faktury dokumentujące całość czynszu dzierżawnego wystawione przez jednego z małżonków będącego czynnym podatnikiem VAT nie mogą stanowić dla Państwa podstawy do odliczenia całości podatku na nich wykazanego, gdyż zaistniała przesłanka negatywna określona w art. 88 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko uznałem całościowo za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·      stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;

·      zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zwrócić należy uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności konieczności dokonania korekty faktur dokumentujących czynsz dzierżawny przez małżonka będącego czynnym podatnikiem VAT.

Ponadto, wskazuję, że w przedmiotowej interpretacji nie analizowano zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT świadczenia usługi dzierżawy przez drugiego z małżonków.

Należy również zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.