Podatniczka w 2024 roku pozostawała w związku małżeńskim, ale od października faktycznie samodzielnie wychowywała małoletniego syna, po tym jak mąż opuścił wspólne miejsce zamieszkania. W listopadzie 2024 r. złożyła pozew o rozwód, a wyrok rozwodowy uprawomocnił się we wrześniu 2025 r. Ojciec dziecka nie uczestniczył w wychowaniu, a jego władza…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 marca 2026 r. (wpływ 24 marca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W roku 2024 Wnioskodawczyni pozostawała w związku małżeńskim, jednak od (…) października 2024 r. faktycznie samodzielnie wychowywała małoletniego syna, ur. (…) 2017 r.
W dniu (…) października 2024 r. doszło do poważnego zdarzenia rodzinnego z udziałem męża Wnioskodawczyni, (…). Zdarzenie to skutkowało koniecznością skorzystania z pomocy medycznej. Działając w trosce o bezpieczeństwo swoje oraz dziecka, Wnioskodawczyni zażądała opuszczenia przez męża wspólnego miejsca zamieszkania. Od tego momentu Wnioskodawczyni i mąż nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego oraz pożycia małżeńskiego.
Mąż Wnioskodawczyni zamieszkał u swoich rodziców. Od miesiąca października 2024 r. ojciec dziecka nie uczestniczył w jego wychowaniu, nie sprawował bieżącej opieki, nie interesował się postępami w nauce, nie utrzymywał kontaktu ze szkołą ani nie uczestniczył w organizacji życia codziennego dziecka, w tym odwożeniu i przywożeniu do szkoły oraz na zajęcia dodatkowe.
Wszystkie decyzje dotyczące edukacji, opieki zdrowotnej oraz spraw bytowych syna Wnioskodawczyni podejmowała samodzielnie. W miesiącu listopadzie 2024 r. Wnioskodawczyni złożyła pozew o rozwód. Do czasu formalnego ustalenia alimentów, środki finansowe przekazywane przez ojca dziecka w całości były przekazywane na potrzeby syna, jego utrzymanie, wyżywienie, odzież, potrzeby szkolne oraz zajęcia dodatkowe. Ciężar codziennej opieki i wychowania spadł wyłącznie na Wnioskodawczynię. Ponadto ojciec dziecka złożył pisemne oświadczenie, w którym sam wniósł o ograniczenie przysługującej mu władzy rodzicielskiej, co zostało uwzględnione w orzeczeniu rozwodowym. Okoliczność ta potwierdza brak jego udziału w wychowaniu dziecka, który miał charakter trwały i świadczy o faktycznie samodzielnej opiece nad dzieckiem już od 2024 r.
Wyrokiem zaocznym z dnia (…) sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy orzekł rozwód, powierzył Wnioskodawczyni wykonywanie władzy rodzicielskiej oraz ustalenie miejsca zamieszkania dziecka przy niej, jednocześnie ograniczając ojcu władze rodzicielską.
Powyższe okoliczności jednoznacznie potwierdzają, że w roku podatkowym 2024 r. Wnioskodawczyni faktycznie i samodzielnie wykonywała wszystkie obowiązki związane z wychowaniem małoletniego dziecka.
Wnioskodawczyni wniosła o uwzględnienie jej jako osoby samotnie wychowującej dziecko przy rozliczeniu za rok 2024.
W piśmie z 23 marca 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek, podlegała Pani na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
2) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę.
3) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, prowadziła Pani działalność gospodarczą? Jeśli tak – należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek nie prowadziła Pani działalności gospodarczej.
4) Czy przed (…) sierpnia 2025 r., kiedy nastąpiło rozwiązanie Pani małżeństwa przez rozwód, wniosła Pani lub Pani mąż o orzeczenie przez sąd separacji formalnej (jeśli tak, proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego orzeczenia), tj. czy jedno z małżonków złożyło, na podstawie art. 611 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2026 r., poz. 236), przeciwko drugiemu małżonkowi pozew o separację, a sąd wydał orzeczenie w sprawie praw i obowiązków małżonków pozostających w separacji sądowej?
Odpowiedź: Przed (…) sierpnia 2025 r. ani Pani, ani mąż nie wnioskowaliście do sądu o orzeczenie formalnej separacji, w listopadzie 2024 r. złożyła Pani pozew o rozwód. Jednocześnie wskazała Pani, że przed orzeczeniem rozwodu pozostawała Pani z mężem w separacji faktycznej ze względu na trwały rozkład pożycia małżeńskiego, prowadziliście Państwo odrębne gospodarstwa domowe oraz zamieszkiwaliście w innych miejscowościach. Mąż w żaden sposób nie uczestniczył w wychowaniu syna. Cały ciężar wychowania, opieki oraz podejmowania kluczowych decyzji w sprawie dziecka spoczywał na Pani.
5) Kiedy uprawomocnił się wyrok rozwodowy – proszę podać dokładną datę?
Odpowiedź: Wyrok rozwodowy został prawomocny z dniem (…) września 2025 r.
6) Czy Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dzieckiem?
Odpowiedź: Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej nad dzieckiem. Zgodnie z wyrokiem sądu, wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim zostało w całości powierzone Pani przy jednoczesnym ograniczeniu władzy rodzicielskiej ojcu. Miejsce pobytu dziecka zostało ustalone każdorazowo w miejscu Pani zamieszkania.
7) Czy ograniczenie ojcu władzy rodzicielskiej nastąpiło dopiero w wyniku orzeczenia rozwodowego, tj. (…) sierpnia 2025 r., czy ojciec dziecka miał już wcześniej ograniczone prawa rodzicielskie w stosunku do małoletniego syna (...) – jeżeli tak, proszę wskazać od kiedy?
Odpowiedź: Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu małoletniego syna nastąpiło na mocy wyroku rozwodowego z dnia (…) sierpnia 2025 r., przed tą datą ojciec nie posiadał sądowego ograniczenia włączy rodzicielskiej. Pragnie Pani jednak podkreślić istotną okoliczność, już w listopadzie 2024 r. ojciec dziecka złożył oficjalne oświadczenie procesowe, w którym samodzielnie wniósł o ograniczenie mu władzy rodzicielskiej. Ojciec dziecka całkowicie zaprzestał uczestnictwa w procesie wychowania dziecka oraz sprawowania nad nim bieżącej pieczy, co stanowiło faktyczne zrzeczenie się obowiązków rodzicielskich jeszcze przed wydaniem kluczowego wyroku, ostatecznie zostało to usankcjonowane we wspomnianym wyroku rozwodowym.
8) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pani i Pana syna miały zastosowanie przepisy:
- art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),
- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub
- ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub
- ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek w stosunku do Pani oraz dziecka nie miały zastosowania przepisy wymienione powyżej.
9) Czy w całym okresie, którego dotyczy wniosek ustalone zostało na dziecko świadczenie wychowawcze, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.) obydwojgu rodzicom? Jeśli nie, to któremu z rodziców i dlaczego?
Odpowiedź: Świadczenie wychowawcze było wypłacane w pełnej wysokości wyłącznie Pani, ponieważ dziecko stale zamieszkiwało z Panią i nie została orzeczona opieka naprzemienna w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy.
10) Czy w okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania Pani dziecko osiągnęło dochody? Jeżeli tak, to proszę o wskazanie w jakim okresie, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu?
Odpowiedź: W okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania Pani dziecko nie osiągnęło żadnych dochodów.
11) Czy Pani dziecko w okresie, którego dotyczy złożony wniosek otrzymywało, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną? Jeśli tak, to od kiedy oraz konkretnie, które z ww. świadczeń i na podstawie jakich przepisów?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy złożony wniosek, Pani dziecko nie otrzymywało zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego oraz renty socjalnej.
12) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, faktycznie i samotnie wychowywała Pani dziecko, o którym mowa we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – jego ojca – wykonywała Pani władzę rodzicielską: stale troszczyła się Pani o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczyła w wychowaniu dziecka, dbała o prawidłowy rozwój dziecka kształtując jego właściwe zachowania, rozwijała jego zainteresowania, sprawowała nad nim pieczę/opiekę, troszczyła się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty jego utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, brała czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że Pani samotnie wychowywała dziecko, o którym mowa we wniosku w okresie objętym wnioskiem?
Odpowiedź: W okresie którego dotyczy wniosek, faktycznie i samotnie wychowywała Pani dziecko. Pani opieka miała charakter wyłączny i stały, zapewniała Pani dziecku byt materialny, pokrywała koszty utrzymania, w tym opłaty za prąd, gaz, wodę, śmieci, kanalizację, wyżywienie, odzież. Samodzielnie umawiała Pani i uczestniczyła we wszystkich wizytach lekarskich oraz badaniach kontrolnych. W przypadku choroby dziecka to Pani obierała L-4 żeby opiekować się synem. Ojciec nie towarzyszył dziecku podczas choroby ani nie interesował się przebiegiem leczenia czy szczepieniami, nie zna stanu zdrowia syna, nie zna też lekarza rodzinnego dziecka. Tylko Pani samodzielnie utrzymywała kontakt z placówka oświatową, uczestniczyła w zebraniach i konsultacjach z nauczycielami oraz występach, podczas gdy ojciec dziecka nigdy się nie pojawił. To Pani widnieje w dokumentacji szkolnej jako jedyny opiekun do kontaktu. To Pani pomaga dziecku codziennie w odrabianiu lekcji, rozwiązuje jego problemy i buduje poczucie emocjonalne. Ojciec jest osobą nieobecna w życiu emocjonalnym dziecka. Samodzielnie organizowała Pani dziecku czas wolny, zapisała Pani dziecko na zajęcia dodatkowe, język angielki, piłkę, naukę gry na gitarze, tylko na Pani spoczywała odpowiedzialność aby dziecko uczestniczyło w tych zajęciach, zawoziła i przywoziła Pani syna na dodatkowe zajęcia oraz codziennie do szkoły i ze szkoły, finansowała Pani zajęcia dodatkowe, dbała o jego higienę, dietę i rozwój emocjonalny. Ojciec dziecka nie brał udziału w ważnych wydarzeniach z życia dziecka, tj. urodziny, święta czy przedstawienia w szkole. W okresie objętym wnioskiem ojciec dziecka nie zajmował się jego wychowaniem ani nie wykonywał faktycznej władzy rodzicielskiej (w załączeniu przesłała Pani informacje od wychowawcy i dodatkowych zajęć potwierdzającą samotne wychowywanie).
13) Czy, w okresie którego dotyczy wniosek, ojciec zajmował się wychowaniem i wykonywał władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, tj. uczestniczył w jego wychowaniu, dbał o jego prawidłowy rozwój kształtując jego właściwe zachowania, rozwijał jego zainteresowania, sprawował nad nim pieczę/opiekę, troszczył się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił koszty jego utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji, brał czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jakie obiektywne okoliczności o tym świadczą?
Odpowiedź: W okresie, którego dotyczy wniosek ojciec dziecka nie zajmował się wychowaniem syna, ani nie wykonywał władzy rodzicielskiej. Nie uczestniczył w jego codziennym życiu, nie interesował się jego postępami w nauce, stanem zdrowia ani rozwojem emocjonalnym, jego wsparcie ograniczało się jedyne do płacenia alimentów nie w pełnej kwocie. Ojciec dziecka nie brał udziału w istotnych decyzjach dotyczących syna, nigdy nie kontaktował się z placówką edukacyjną, nie uczestniczył w wywiadówkach i nie interesował się wynikami w nauce. Ojciec dziecka nie uczestniczył też w życiu pozaszkolnym syna, nie odwoził go na zajęcia dodatkowe, nie organizował mu czasu wolnego. Ojciec dziecka nie posiadał wiedzy o stanie zdrowia dziecka, nie uczestniczył w wizytach lekarskich, nie interesował się przebiegiem leczenia czy szczepieniami, nie zna lekarza rodzinnego syna ani historii choroby. Ojciec dziecka jest nieobecny w życiu syna podczas ważnych dla niego uroczystościach, tj. urodziny, święta czy występy w szkole co świadczy o braku dbałości o rozwój duchowy i emocjonalny. Dziecko w sytuacjach trudnych nie szuka pomocy oraz wsparcia ze strony ojca co wynika z braku zbudowanej więzi między nimi (oświadczenie ojca dziecka potwierdzając brak sprawowania nad nim opieki).
14) Czy jest Pani matką lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienionego w treści wniosku syn) i względem nich wykonywała Pani władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.
Odpowiedź: Nie jest Pani opiekunem prawnym innych dzieci, jedynym dzieckiem nad jakim sprawuje Pani opiekę jest syn wskazany we wniosku.
Pytanie
Czy Wnioskodawczyni może za 2024 rok skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko?
Pani stanowisko w sprawie
Wskazane wcześniej okoliczności jednoznacznie potwierdzają, że w roku podatkowym 2024 r. Wnioskodawczyni faktycznie i samodzielnie wykonywała wszystkie obowiązki związane z wychowaniem małoletniego dziecka.
Wnioskodawczyni wniosła o uwzględnienie jej jako osoby samotnie wychowującej dziecko przy rozliczeniu za rok 2024.
W uzupełnieniu z 23 marca 2026 r. Wnioskodawczyni doprecyzowała swoje stanowisko w sprawie w następujący sposób:
W ocenie Wnioskodawczyni przysługuje jej prawo do skorzystania z ulgi z tytułu samotnego wychowywania, stanowisko to opiera na fakcie, że w roku podatkowym, którego dotyczy wniosek, faktycznie wykonywała władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem, dbała o bieżące potrzeby bytowe, edukacyjne i zdrowotne.
Drugi rodzic nie tworzył z Wnioskodawczynią wspólnego gospodarstwa domowego i nie uczestniczył w codziennym procesie wychowania.
Zdaniem Wnioskodawczyni, w przedstawionym stanie faktycznym, spełnia przesłanki do uznania jej za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym.
Pomimo braku formalnego wyroku orzekającego rozwód lub separacje, małżeństwo Wnioskodawczyni faktycznie przestało istnieć, pozostawała z mężem w pełnej separacji faktycznej, nie zamieszkiwali razem, nie prowadzili wspólnego gospodarstwa domowego i ustały miedzy nimi wszelkie więzi (emocjonalna, fizyczna i ekonomiczna). Całość obowiązków związanych z wychowaniem i opieką nad małoletnim dzieckiem spoczywała wyłącznie na Wnioskodawczyni. Drugi rodzic nie uczestniczył w życiu codziennym dziecka i nie współdziałał z Wnioskodawczynią w procesie jego wychowania.
Wnioskodawczyni podkreśliła również, że fakt przekazywania przez ojca dziecka środków finansowych (alimentów) na dziecko nie jest tożsamy z wychowaniem.
Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych obowiązek alimentacyjny to sfera czysto materialna, która nie odbiera Wnioskodawczyni statusu osoby samotnie wychowującej, skoro to ona sprawowałam stałą, codzienną pieczę nad dzieckiem. Zmiana miejsca zamieszkania ojca i stworzenie odrębnego ogniska domowego wyłącznie z dzieckiem potwierdza, że proces wychowania odbywał się bez udziału drugiego rodzica.
W związku z powyższym, Wnioskodawczyni uznaje, że stan faktyczny (faktyczne samotne wychowywanie) powinien przeważać nad formalnym statusem cywilnym, co uprawnia ją do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatku z tytułu samotnego wychowywania, zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 6 ust. 4c ww. ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), który to przepis stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.
Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których związek małżeński został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również, wyjątkowo, niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim. Dotyczy to osób, wobec których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga jednak prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków. Dotyczy to również osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. Osobami samotnie wychowującymi dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn. sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Z opisu sprawy wynika, że w okresie, którego dotyczy wniosek, podlegała Pani na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskała dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę, nie prowadziła Pani działalności gospodarczej. Ponadto, w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pani i Pana syna nie miały zastosowanie przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W okresie podatkowym będącym przedmiotem zapytania Pani dziecko nie osiągnęło żadnych dochodów; dziecko nie otrzymywało zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego oraz renty socjalnej. Świadczenie wychowawcze było wypłacane w pełnej wysokości wyłącznie Pani, ponieważ dziecko stale zamieszkiwało z Panią i nie została orzeczona opieka naprzemienna w rozumieniu art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.
W roku 2024 pozostawała Pani w związku małżeńskim, jednak od (…) października 2024 r. faktycznie samodzielnie wychowywała Pani małoletniego syna (urodzony (…) 2017 r.). Nie jest Pani opiekunem prawnym innych dzieci, jedynym dzieckiem nad jakim sprawuje Pani opiekę jest syn wskazany we wniosku.
W październiku 2024 r., działając w trosce o bezpieczeństwo swoje oraz dziecka, zażądała Pani opuszczenia przez męża wspólnego miejsca zamieszkania. Od tego momentu Pani i mąż nie prowadziliście wspólnego gospodarstwa domowego oraz pożycia małżeńskiego. Mąż zamieszkał u swoich rodziców. Od miesiąca października 2024 r. ojciec dziecka nie uczestniczył w jego wychowaniu, nie sprawował bieżącej opieki, nie interesował się postępami w nauce, nie utrzymywał kontaktu ze szkołą ani nie uczestniczył w organizacji życia codziennego dziecka, w tym odwożeniu i przywożeniu do szkoły oraz na zajęcia dodatkowe. Wszystkie decyzje dotyczące edukacji, opieki zdrowotnej oraz spraw bytowych syna podejmowała Pani samodzielnie. W listopadzie 2024 r. złożyła Pani pozew o rozwód. Do czasu formalnego ustalenia alimentów, środki finansowe przekazywane przez ojca dziecka w całości były przekazywane na potrzeby syna, jego utrzymanie, wyżywienie, odzież, potrzeby szkolne oraz zajęcia dodatkowe. Ciężar codziennej opieki i wychowania spadł wyłącznie na Panią. Ponadto ojciec dziecka złożył pisemne oświadczenie, w którym sam wniósł o ograniczenie przysługującej mu władzy rodzicielskiej, co zostało uwzględnione w orzeczeniu rozwodowym. Okoliczność ta potwierdza brak jego udziału w wychowaniu dziecka, który miał charakter trwały i świadczy o faktycznie samodzielnej opiece nad dzieckiem już od 2024 r.
Wyrokiem zaocznym z (…) sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy orzekł rozwód, powierzył Pani wykonywanie władzy rodzicielskiej oraz ustalił miejsca zamieszkania dziecka przy Pani, jednocześnie ograniczając ojcu władze rodzicielską. Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej nad dzieckiem. Zgodnie z wyrokiem sądu, wykonanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim zostało w całości powierzone Pani przy jednoczesnym ograniczeniu władzy rodzicielskiej ojcu. Miejsce pobytu dziecka zostało ustalone każdorazowo w miejscu Pani zamieszkania. Przed (…) sierpnia 2025 ani Pani, ani mąż nie wnioskowaliście do sądu o orzeczenie formalnej separacji. Wyrok rozwodowy stał się prawomocny z dniem (…) września 2025 r.
Ograniczenie władzy rodzicielskiej ojcu małoletniego nastąpiło na mocy wyroku rozwodowego z (…) sierpnia 2025 r., przed tą datą ojciec nie posiadał sądowego ograniczenia włączy rodzicielskiej. Podkreśliła Pani, że już w listopadzie 2024 r. ojciec dziecka złożył oficjalne oświadczenie procesowe, w którym samodzielnie wniósł o ograniczenie mu władzy rodzicielskiej. Ojciec dziecka całkowicie zaprzestał uczestnictwa w procesie wychowania dziecka oraz sprawowania nad nim bieżącej pieczy, co stanowiło faktyczne zrzeczenie się obowiązków rodzicielskich jeszcze przed wydaniem kluczowego wyroku, ostatecznie zostało to usankcjonowane we wspomnianym wyroku rozwodowym.
W uzupełnieniu wniosku dodała Pani, że w okresie którego dotyczy wniosek, faktycznie i samotnie wychowywała Pani dziecko. Pani opieka miała charakter wyłączny i stały, zapewniała Pani dziecku byt materialny, pokrywała koszty utrzymania, w tym opłaty za prąd, gaz, wodę, śmieci, kanalizację, wyżywienie, odzież. Samodzielnie umawiała Pani i uczestniczyła we wszystkich wizytach lekarskich oraz badaniach kontrolnych. W przypadku choroby dziecka to Pani obierała L-4 żeby opiekować się synem. Ojciec nie towarzyszył dziecku podczas choroby ani nie interesował się przebiegiem leczenia czy szczepieniami, nie zna stanu zdrowia syna, nie zna też lekarza rodzinnego dziecka. Tylko Pani samodzielnie utrzymywała kontakt z placówka oświatową, uczestniczyła w zebraniach i konsultacjach z nauczycielami oraz występach, podczas gdy ojciec dziecka nigdy się nie pojawił. To Pani widnieje w dokumentacji szkolnej jako jedyny opiekun do kontaktu. To Pani pomaga dziecku codziennie w odrabianiu lekcji, rozwiązuje jego problemy i buduje poczucie emocjonalne. Ojciec jest osobą nieobecna w życiu emocjonalnym dziecka. Samodzielnie organizowała Pani dziecku czas wolny, zapisała Pani dziecko na zajęcia dodatkowe, język angielki, piłkę, naukę gry na gitarze, tylko na Pani spoczywała odpowiedzialność aby dziecko uczestniczyło w tych zajęciach, zawoziła i przywoziła Pani syna na dodatkowe zajęcia oraz codziennie do szkoły i ze szkoły, finansowała Pani zajęcia dodatkowe, dbała o jego higienę, dietę i rozwój emocjonalny. Ojciec dziecka nie brał udziału w ważnych wydarzeniach z życia dziecka, tj. urodziny, święta czy przedstawienia w szkole. W okresie objętym wnioskiem ojciec dziecka nie zajmował się jego wychowaniem ani nie wykonywał faktycznej władzy rodzicielskiej.
W okresie, którego dotyczy wniosek ojciec dziecka nie zajmował się wychowaniem syna, ani nie wykonywał władzy rodzicielskiej. Nie uczestniczył w jego codziennym życiu, nie interesował się jego postępami w nauce, stanem zdrowia ani rozwojem emocjonalnym, jego wsparcie ograniczało się jedyne do płacenia alimentów nie w pełnej kwocie. Ojciec dziecka nie brał udziału w istotnych decyzjach dotyczących syna, nigdy nie kontaktował się z placówką edukacyjną, nie uczestniczył w wywiadówkach i nie interesował się wynikami w nauce. Ojciec dziecka nie uczestniczył też w życiu pozaszkolnym syna, nie odwoził go na zajęcia dodatkowe, nie organizował mu czasu wolnego. Ojciec dziecka nie posiadał wiedzy o stanie zdrowia dziecka, nie uczestniczył w wizytach lekarskich, nie interesował się przebiegiem leczenia czy szczepieniami, nie zna lekarza rodzinnego syna ani historii choroby. Ojciec dziecka jest nieobecny w życiu syna podczas ważnych dla niego uroczystościach, tj. urodziny, święta czy występy w szkole co świadczy o braku dbałości o rozwój duchowy i emocjonalny. Dziecko w sytuacjach trudnych nie szuka pomocy oraz wsparcia ze strony ojca co wynika z braku zbudowanej więzi między nimi.
W zaistniałej sytuacji powzięła Pani wątpliwość, czy może za 2024 rok skorzystać z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
W odniesieniu do powyższego, zauważyć należy, że wśród podatników uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia w sposób powyżej wskazany, w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca wymienia osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów. Stosowne uregulowania w tym zakresie, zawarte zostały w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).
Stosownie do art. 611 § 1 tego Kodeksu:
Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
W świetle art. 613 § 1 cytowanego Kodeksu:
Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.
Art. 614 § 1 omawianego Kodeksu stanowi, że:
Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:
Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu pożycia.
Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:
W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego rozstrzygnięcia.
Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów – w przypadku, gdy związek małżeński nie został jeszcze rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu – nie jest wystarczające samo wystąpienie o rozwód, czy złożenie oświadczenia procesowego, w którym drugi rodzić samodzielnie wniósł o ograniczenie mu władzy rodzicielskiej, konieczne jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że mimo samotnego wychowywania dziecka nie posiadała Pani statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”, bowiem przez cały 2024 r. pozostawała Pani w związku małżeńskim, od listopada 2024 r. była Pani w trakcie postępowania o rozwiązanie małżeństwa i nie orzeczono wobec Pani separacji w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a tym samym nie spełnia Pani warunku posiadania określonego stanu cywilnego.
W związku z powyższym, nie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko za 2024 rok na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Organ podatkowy wydający interpretacje indywidualne nie jest uprawniony do analizowania i oceny załączonych do wniosku dokumentów – jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym we wniosku, zadanym pytaniem oraz zajętym stanowiskiem. W związku z powyższym załączone do wniosku i jego uzupełnienia dokumenty nie mogą stanowić przedmiotu merytorycznej analizy w niniejszej sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo