Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której tworzy i rozwija programy komputerowe na zamówienie klientów. Działalność ta ma charakter ciągły i twórczy, a prawa autorskie do wytworzonego oprogramowania są odpłatnie przenoszone na klientów. Wnioskodawca chce skorzystać z preferencyjnego opodatkowania…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 18 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie preferencyjnego opodatkowania dochodów generowanych przez prawa własności intelektualnej (tzw. IP Box). Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwanie pismem z 13 marca 2026 r. (wpływ 13 marca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której świadczy m.in. działalność związaną z oprogramowaniem. W ramach tej działalności prowadzona jest także działalność rozwojowo-badawcza w zakresie prac analizy systemowej. Zgodnie z Polska Klasyfikacją Działalności gospodarczej działalność przedsiębiorstwa wnioskodawcy polega m.in. na 62.01.Z Działalność związana z oprogramowaniem. Wnioskodawca rozlicza się na podstawie podatkowej księgi przychodów i rozchodów.
UMOWA O ŚWIADCZENIE USŁUG, W RAMACH KTÓREJ POWSTAJĄ UTWORY
W ramach łączących Wnioskodawcę ze swoimi klientami stosunków prawnych, Wnioskodawca świadczy na rzecz kontrahentów usługi analizy biznesowo-systemowej. Z uwagi na to, że zawarte umowy stanowią zobowiązanie o charakterze ciągłym i regulują kwestie stałej współpracy stron Wnioskodawca w jej ramach pracuje nad różnymi programami komputerowymi (zarówno aplikacjami webowymi, mobilnymi czy aplikacjami stacjonarnymi) – nie jest to umowa o wykonanie jednego programu komputerowego, ale umowa w ramach której Wnioskodawca tworzy nowe programy komputerowe bądź rozwija już istniejące, dodając nowe funkcjonalności bądź ulepszając ich działanie.
Wnioskodawca tworzy, rozwija i ulepsza omawiane oprogramowanie w sposób systematyczny, w ramach codziennej pracy. Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy w świetle art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o PIT.
Omawiane we wniosku usługi programistyczne świadczone są przez Wnioskodawcę w Polsce, na zasadzie pracy osobistej w biurze bądź pracy zdalnej na rzecz kontrahentów.
W ramach usług Wnioskodawca prowadzi prace polegające na:
(…).
W ramach prowadzonej działalności Wnioskodawca zajmuje się badaniem wymagań do zaprojektowania i stworzenia nowego programu komputerowego, jak również rozwoju istniejącego programu komputerowego, w tym tworzenia nowych funkcjonalności. Prace Wnioskodawcy w zakresie badania wymagań od interesariuszy odbywają się przy zastosowaniu następujących technik projektowania systemów, tj. (…). W trakcie samego developmentu Wnioskodawca dokonuje weryfikacji programów komputerowych stworzonych na podstawie opracowanych wymagań oraz zgłasza do nich bugi i wnioski o zmianę (Change Requesty). Wnioskodawca przygotowuje także dokumentację techniczną i funkcjonalną dla tworzonych rozwiązań.
Podkreślenia wymaga fakt, że utwory tworzone lub modyfikowane przez Wnioskodawcę są chronione na podstawie art. 74 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1062). Wskazać także należy, że w zakresie rozwoju Oprogramowania Wnioskodawca staje się użytkownikiem takiego rozwiązania na mocy postanowień umowy o świadczenie usług podpisanej ze Zleceniodawcą. Zobowiązuje ona Wnioskodawcę do wytworzenia lub rozwoju Oprogramowania, które po implementacji rozwijanych funkcjonalności, stanowi osobny program komputerowy chroniony z mocy powołanego wyżej art. 74 ust. 1 i 2 Prawa autorskiego.
Działalność prowadzona jest przez Wnioskodawcę w sposób ciągły i systematyczny, a jej efektem jest tworzenie oprogramowania dopasowanego do indywidualnych potrzeb kontrahentów. Działania Wnioskodawcy zmierzają do zwiększenia oraz wykorzystania zasobów posiadanej przez niego wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych rozwiązań lub nowych zastosowań istniejących już rozwiązań. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca podejmuje aktywność, która obejmuje nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Wskazane powyżej efekty prowadzonych prac twórczych powinny być kwalifikowane jako prace prowadzące do powstania utworów w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych poprzez stworzenie nowego programu komputerowego lub poprzez twórczą zmianę (opracowanie) istniejącego programu komputerowego (programu komputerowego wykorzystywanego przez kontrahentów).
W podsumowaniu należy uznać, że projekty polegające na tworzeniu i rozwoju oprogramowania mają skomplikowany charakter i każdorazowo wymagają podjęcia wielu czynności o charakterze informatycznych popartych wiedzą i umiejętnościami Wnioskodawcy. Mają one przymiot indywidualności, innowacyjności oraz niepowtarzalny charakter. Wnioskodawca opracowuje nowe lub ulepszone produkty, procesy, które w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u Wnioskodawcy i jego kontrahentów.
Wnioskodawca przenosi ogół praw autorskich na rzecz kontrahentów na mocy umowy o świadczenie usług. Przeniesienie praw autorskich na rzecz kontrahentów jest odpłatne. Wnioskodawca osiąga dochód z kwalifikowanych praw własności intelektualnej z tytułu ich sprzedaży („Przychody IP Box”).
Wnioskodawca zamierza skorzystać z preferencyjnego opodatkowania stawką 5% w odniesieniu do kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej (IP Box), uregulowanego w art. 30ca ustawy o PIT, za okres od 1 stycznia 2025 r.
Wymaga podkreślenia jako istotne, że Wnioskodawca w prowadzonej ewidencji pozaksięgowej dokonywać będzie wyodrębnienia kwalifikowanych praw własności intelektualnej („Prawa IP Box”). Wyodrębnionymi Prawami IP Box są majątkowe prawa autorskie do Oprogramowania.
Z punktu widzenia prawnego, umowy zawierane przez Wnioskodawcę z kontrahentami, w ramach których Wnioskodawca zobowiązuje się wytworzyć i przenieść na Zleceniodawcę prawa do oprogramowania („Umowy”), kwalifikowane są jako umowy o świadczenie usług. Efektem, do stworzenia którego zobowiązuje się Wnioskodawca na podstawie zawieranych Umów, jest oprogramowanie dedykowane potrzebom i wymaganiom kontrahentów. Celem umożliwienia korzystania kontrahentom z wytworzonego oprogramowania, Wnioskodawca przenosi na kontrahentów całość autorskich praw majątkowych do tworzonego oprogramowania. Wnioskodawca nie wyklucza podjęcia współpracy z nowymi kontrahentami (klientami). Rodzaj i funkcjonalności tworzonego oprogramowania mogą być zróżnicowane, z tym jednak zastrzeżeniem, że opisany we wniosku charakter prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności pozostanie niezmieniony; nie ulegnie zmianie także rodzaj i źródło uzyskiwanych dochodów z tytułu sprzedaży oprogramowania.
Co istotne, Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze prowadzonej działalności gospodarczej. Wskazać należy, że ponosi on również odpowiedzialność kontraktową wynikającą z art. 471 i nast. k.c. W szczególności należy podkreślić, że Umowa łącząca Wnioskodawcę z kontrahentami nie nosi znamion umowy o pracę, w tym Wnioskodawca nie działa pod kierownictwem kontrahentów ani w czasie i miejscu wskazanym przez kontrahentów. Rola kontrahentów ogranicza się do wskazania ogólnych kierunków działań Wnioskodawcy i analizy wymagań w zakresie dedykowanego mu Oprogramowania oraz ram czasowych, w których Wnioskodawca jest zobowiązany skończyć dany projekt, produkt lub proces.
W piśmie z 13 marca 2026 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie, uzupełnił Pan wniosek o poniższe informacje:
1) W odniesieniu do Pana działalności, w ramach której tworzy i rozwija Pan „oprogramowania” proszę wyjaśnić:
a) jakimi zasobami wiedzy dysponuje Pan przed rozpoczęciem realizacji poszczególnego „oprogramowania”?
Odpowiedź: Przed rozpoczęciem realizacji każdego z opisanych projektów Wnioskodawca dysponuje zasobami wiedzy z zakresu analizy systemowej, analizy biznesowej, modelowania procesów, modelowania danych, projektowania architektury rozwiązań informatycznych, integracji systemów, projektowania komunikacji pomiędzy systemami, relacyjnych baz danych oraz analizy logicznej i funkcjonalnej oprogramowania.
W odniesieniu do poszczególnych narzędzi zasoby te przedstawiają się następująco:
Narzędzie 1 – wiedza z zakresu analizy ruchu użytkowników, analizy ścieżek użytkownika, modelowania przepływu danych, analizy danych wejściowych i wyjściowych, analizy wymagań dla systemów raportowych, integracji danych pochodzących z wielu źródeł oraz projektowania logiki funkcjonalnej rozwiązań służących do (…).
Narzędzie 2 – wiedza z zakresu relacyjnych baz danych, modelowania struktur danych, mapowania danych między systemami, (…).
Narzędzie 3 – wiedza z zakresu systemów compliance, analizy procesów organizacyjnych, projektowania narzędzi monitorujących, (…).
Narzędzie 4 – wiedza z zakresu integracji systemów, projektowania komunikacji z systemami zewnętrznymi, (…).
Narzędzie 5 – wiedza z zakresu modelowania procesów HR, analizy wymagań dla systemów automatyzujących procesy kadrowe, projektowania logiki biznesowej i systemowej, integracji pomiędzy modułami systemu oraz definiowania wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych.
b) jaki rodzaj wiedzy i umiejętności Pan wykorzystuje i rozwija w ramach tej działalności?
Odpowiedź: Wnioskodawca wykorzystuje i rozwija wiedzę oraz umiejętności w zakresie:
· analizy biznesowej i systemowej,
· modelowania procesów biznesowych,
· modelowania danych,
· projektowania architektury rozwiązań,
· projektowania funkcjonalności programów komputerowych,
· projektowania komunikacji pomiędzy systemami,
· analizy i projektowania baz danych,
· analizy integracyjnej,
· tworzenia specyfikacji technicznych i funkcjonalnych,
· weryfikacji implementacji pod kątem zgodności z wymaganiami,
· identyfikacji błędów, braków funkcjonalnych i potrzeby zmian rozwojowych.
Rozwijane są w szczególności umiejętności tworzenia nowych koncepcji funkcjonalnych i logicznych dla oprogramowania, doboru właściwych struktur danych, budowy modeli komunikacji między systemami, definiowania logiki działania nowych funkcji oraz przekładania potrzeb biznesowych na rozwiązania możliwe do zaimplementowania jako program komputerowy albo jego nowa funkcjonalność.
c) przy użyciu jakich „innowacyjnych technologii” powstają poszczególne innowacyjne rozwiązania, jakie nowe zastosowania i usprawnienia odróżniają tworzone oprogramowania od już istniejących?
Odpowiedź: Rozwiązania powstają przy użyciu technologii i metod właściwych dla nowoczesnego wytwarzania oprogramowania, tj. (…), usług i protokołów komunikacyjnych, projektowania integracji z systemami zewnętrznymi, (…). Tego rodzaju narzędzia i technologie zostały wskazane również w pierwotnym wniosku.
Nowe zastosowania i usprawnienia polegają na tym, że:
(…)
Tworzone oprogramowanie odróżnia się od rozwiązań już istniejących tym, że jest przygotowywane dla konkretnych potrzeb danego kontrahenta, przy uwzględnieniu jego środowiska systemowego, architektury, danych, procesów oraz wymagań funkcjonalnych i niefunkcjonalnych. Nie są to rozwiązania kopiowane ani gotowe produkty wdrażane bez zmian.
d) na jakich rozwiązaniach wiedzowych, technicznych, technologicznych, czy programistycznych oparte są te produkty, usługi, procesy?
Odpowiedź: Produkty, usługi i procesy objęte wnioskiem są oparte na:
· wiedzy z zakresu analizy biznesowej i systemowej,
· modelowaniu procesów i logiki działania systemów,
· modelowaniu danych,
· analizie struktur bazodanowych,
· analizie i projektowaniu interfejsów oraz integracji,
· projektowaniu funkcjonalności i komunikacji pomiędzy komponentami systemów,
· wykorzystaniu (…) do weryfikacji możliwości wdrożenia i analizy struktur danych,
· dokumentacji technicznej i funkcjonalnej wykorzystywanej w procesie wytwarzania i rozwijania oprogramowania.
(…).
e) co Pan zaplanował i jakie cele Pan postawił?
Odpowiedź: W każdym projekcie Wnioskodawca planuje zakres prac analitycznych i projektowych, ustala wymagania, identyfikuje potrzeby biznesowe, projektuje docelowe rozwiązanie, a następnie doprowadza do powstania lub rozwoju konkretnej funkcjonalności programu komputerowego. Cele były następujące:
(…).
f) co jest efektem Pana działań, tj. jakie nowe zastosowanie powstanie przy realizacji opisanego projektu?
Odpowiedź: Efektem działań Wnioskodawcy są nowe albo rozwinięte funkcjonalności programów komputerowych, które umożliwiają:
(…).
Efekty te mają postać nowych lub rozwiniętych modułów, komponentów, funkcjonalności, struktur logicznych lub rozwiązań integracyjnych stanowiących część programu komputerowego albo odrębny program komputerowy.
g) w jaki sposób realizuje/realizował Pan zaplanowane przedsięwzięcie?
Odpowiedź: Wnioskodawca realizuje każde przedsięwzięcie etapowo:
1. identyfikuje potrzeby biznesowe i systemowe,
2. zbiera i analizuje wymagania od interesariuszy,
3. modeluje procesy i dane,
4. projektuje architekturę rozwiązania, logikę działania oraz komunikację pomiędzy systemami,
5. sporządza dokumentację techniczną i funkcjonalną,
6. przekazuje rezultat do implementacji albo rozwija rozwiązanie samodzielnie w zakresie objętym współpracą,
7. weryfikuje zgodność implementacji z założeniami,
8. zgłasza błędy, luki i zmiany rozwojowe,
9. doprowadza do ustalenia finalnego efektu w postaci nowego lub rozwiniętego oprogramowania.
Tak realizowane były prace opisane we wniosku dotyczące Narzędzi 1-5.
2) W czym przejawia się twórczy charakter działalności opisanej we wniosku w odniesieniu do „oprogramowań”, których dotyczy wniosek?
Odpowiedź: Twórczy charakter działalności przejawia się w samodzielnym opracowywaniu nowych koncepcji funkcjonalnych i systemowych, doborze sposobu rozwiązania konkretnego problemu, projektowaniu nowych struktur logicznych, procesów, reguł działania, sposobów integracji, mapowań danych, układów komunikacji pomiędzy systemami oraz nowych funkcjonalności odpowiadających indywidualnym potrzebom kontrahentów. Twórczość Wnioskodawcy nie polega na mechanicznym wykonywaniu z góry narzuconych czynności. W każdym projekcie Wnioskodawca samodzielnie ustala sposób przełożenia wymagań biznesowych na postać techniczną i funkcjonalną programu komputerowego, dobiera strukturę rozwiązania, definiuje zależności pomiędzy elementami systemu, projektuje nowe scenariusze działania i nowe funkcjonalności. Każdy z rezultatów jest dostosowany do konkretnego środowiska, danych, procesów i wymagań kontrahenta, przez co ma charakter indywidualny i niepowtarzalny.
3) Jakie konkretne działania Pan podejmuje w celu opracowania nowego/rozwijanego/ulepszanego „oprogramowania”, a w szczególności:
a) jakie konkretne działania zmierzające do usprawnienia wytworzonego już wcześniej w praktyce gospodarczej „oprogramowania” zostały podjęte w celu realizacji zlecanych zadań?
Odpowiedź: W przypadku rozwijania już istniejącego oprogramowania Wnioskodawca podejmuje działania polegające na:
· analizie stanu istniejącego,
· identyfikacji ograniczeń aktualnego rozwiązania,
· projektowaniu nowych funkcjonalności,
· projektowaniu zmian w strukturach danych,
· projektowaniu nowych przepływów informacji,
· projektowaniu nowych sposobów komunikacji z innymi systemami,
· projektowaniu nowych raportów i dashboardów,
· projektowaniu nowych scenariuszy biznesowych,
· przygotowywaniu zmian umożliwiających zwiększenie użyteczności, automatyzacji, bezpieczeństwa lub zakresu funkcjonalnego systemu.
Przykładowo:
(…).
b) w oparciu o jakie technologie zostało wytworzone/rozwinięte/ulepszone przez Pana „oprogramowanie”? Jakie konkretnie narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w Pana praktyce gospodarczej zastosowano?
Odpowiedź: Oprogramowanie zostało wytworzone, rozwinięte lub ulepszone z wykorzystaniem:
(…).
Nowe koncepcje i rozwiązania polegały w szczególności na:
(…).
c) co powoduje, że wytworzone nowe „oprogramowanie” różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana? Na czym polega oryginalność tego „oprogramowania”?
Odpowiedź: Wytworzone oprogramowanie różni się od wcześniejszych rozwiązań tym, że jest każdorazowo tworzone dla odrębnego problemu praktycznego, w innym środowisku systemowym, przy innych danych wejściowych, innych zależnościach integracyjnych i innych wymaganiach kontrahenta.
Oryginalność polega na indywidualnym doborze:
· logiki funkcjonowania programu,
· zakresu funkcji,
· sposobu przetwarzania danych,
· struktury komunikacji pomiędzy systemami,
· sposobu mapowania danych,
· zakresu raportowania,
· sekwencji procesów i reguł biznesowych.
Nie są to efekty odtwórcze ani powtarzalne, ponieważ nie istnieje jeden z góry narzucony sposób uzyskania rezultatu. Rezultat jest każdorazowo projektowany odrębnie dla danego przypadku.
d) zastosowanie jakich technologii (rozwiązań, narzędzi) powoduje, że „oprogramowanie” po jego wytworzeniu /rozwinięciu/ulepszeniu różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana?
Odpowiedź: Różnica wynika z zastosowania kombinacji technologii i metod, które w danym projekcie tworzą nową jakość funkcjonalną, tj. (…). Odrębność efektu nie wynika z samej nazwy technologii, lecz z nowego sposobu ich użycia dla rozwiązania konkretnego problemu biznesowego i technicznego.
4) Wobec wskazania we wniosku:
Działalność prowadzona jest przez Wnioskodawcę w sposób ciągły i systematyczny, a jej efektem jest tworzenie oprogramowania dopasowanego do indywidualnych potrzeb kontrahentów (…)
proszę określić w czym przejawia się systematyczność działalności opisanej we wniosku w odniesieniu do „oprogramowań”, których dotyczy wniosek? Należy wskazać:
a) jakie cele na wstępie postawił Pan sobie w zakresie poszczególnych realizowanych „oprogramowań” oraz źródeł finansowania zaplanowanych prac?
Odpowiedź: Cele zostały wskazane odrębnie dla każdego narzędzia i obejmowały odpowiednio stworzenie lub rozwój określonych funkcjonalności opisanych w odpowiedzi na pytanie 1.e. Źródłem finansowania prac były przychody osiągane przez Wnioskodawcę z prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie umów zawieranych z kontrahentami. Wnioskodawca finansował własną pracę oraz koszty związane z wykonywaniem działalności gospodarczej ze środków pochodzących z tej działalności.
b) jakie konkretnie cele zostały osiągnięte, w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych nastąpiło opracowanie konkretnego rozwiązania praktycznego problemu lub innowacyjnego rozwiązania?
Odpowiedź: Osiągnięte zostały cele w postaci wytworzenia lub rozwinięcia funkcjonalności opisanych przy Narzędziach 1-5.
Prace były realizowane przede wszystkim osobiście przez Wnioskodawcę, który samodzielnie wykonywał czynności analityczne, projektowe i rozwojowe. Wnioskodawca wykorzystywał własne zasoby rzeczowe i organizacyjne, w tym sprzęt komputerowy, oprogramowanie niezbędne do analizy i projektowania, środowiska pracy oraz własną wiedzę i doświadczenie. Finansowanie następowało z bieżącej działalności gospodarczej Wnioskodawcy.
c) na czym polega systematyczność w odniesieniu do Pana działań w zakresie wykonywanych przez Pana czynności?
Odpowiedź: Systematyczność polega na tym, że działalność Wnioskodawcy nie ma charakteru incydentalnego ani przypadkowego. Prace są prowadzone stale, metodycznie i według uporządkowanego schematu obejmującego analizę wymagań, projektowanie rozwiązania, przygotowanie materiałów technicznych, weryfikację implementacji, wykrywanie błędów oraz wprowadzanie zmian rozwojowych. Wnioskodawca prowadzi działalność w sposób ciągły, a tworzenie lub rozwijanie oprogramowania stanowi stały przedmiot tej działalności. Również w pierwotnym wniosku wskazano, że działalność jest prowadzona w sposób ciągły i systematyczny.
d) jakie harmonogramy w związku z tym zostały opracowane (w jakim okresie?), a które z nich zostały faktycznie zrealizowane w stosunku do jakiego oprogramowania?
Odpowiedź: Dla poszczególnych projektów harmonogramy były ustalane zgodnie z zakresem współpracy z kontrahentami i obejmowały co najmniej etapy: zebrania wymagań, analizy, projektowania, przygotowania dokumentacji, weryfikacji rozwiązań i wdrażania zmian. Harmonogramy miały charakter projektowy i były realizowane w okresach odpowiadających poszczególnym sprintom, etapom lub odcinkom prac przewidzianym w danej współpracy. W odniesieniu do Narzędzi 1-5 harmonogramy te były faktycznie realizowane poprzez sukcesywne opracowywanie nowych lub rozwijanych funkcjonalności w kolejnych etapach prac projektowych i rozwojowych.
5) Czy efekty Pana pracy (dotyczy zarówno tworzenia, jak i rozwijania), które nazywa Pan „oprogramowaniem” zawsze są utworami w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj.:
· zawsze odznaczają się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, zawsze są kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej;
· nie są efektem pracy, która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny;
· nie są jedynie „techniczną”, a „twórczą”, realizacją szczegółowych projektów zlecanych przez Zleceniodawcę?
Odpowiedź: Tak. Efekty samodzielnej pracy Wnioskodawcy, które stanowią rezultat tworzenia albo rozwijania oprogramowania objętego wnioskiem, są każdorazowo rezultatem działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Stanowią nową wartość niematerialną, nie mają charakteru wyłącznie odtwórczego ani powtarzalnego i nie są wyłącznie techniczną realizacją szczegółowo narzuconego projektu. W każdym przypadku Wnioskodawca samodzielnie tworzy rozwiązanie dla konkretnego problemu biznesowego lub systemowego, ustala jego logikę, dobiera strukturę, zakres funkcji oraz sposób komunikacji i przetwarzania danych. Czynności rutynowe i techniczne, które nie prowadzą do powstania takiego rezultatu, nie są przez Wnioskodawcę traktowane jako kwalifikowane IP.
6) Czy efekty Pana samodzielnej pracy (dotyczy zarówno tworzenia, jak i rozwijania), które nazywa Pan „oprogramowaniem” zawsze są odrębnymi programami komputerowymi, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych? Czy przysługują Panu osobiste i majątkowe prawa autorskie do tych „oprogramowań”?
Odpowiedź: Tak. Efekty samodzielnej pracy Wnioskodawcy objęte wnioskiem, będące rezultatem tworzenia lub rozwijania oprogramowania, mają postać odrębnych programów komputerowych albo odrębnych funkcjonalnie części programu komputerowego stanowiących samodzielne efekty twórcze podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Art. 74 nadal przewiduje ochronę programów komputerowych jako utworów. Do momentu przeniesienia autorskich praw majątkowych na kontrahenta Wnioskodawcy przysługują do tych efektów osobiste i majątkowe prawa autorskie. Dla uniknięcia wątpliwości Wnioskodawca wskazuje, że materiały pomocnicze, takie jak notatki robocze, materiały organizacyjne lub dokumenty czysto techniczne, nie są traktowane jako kwalifikowane IP. Kwalifikowanym IP są te efekty prac, które materializują się jako odrębne funkcjonalności, moduły, komponenty albo inne części programu komputerowego podlegające ochronie prawnej.
7) Czy w przypadku rozwoju „oprogramowań” – efekt Pana pracy w postaci powstałych rozwiązań, bezpośrednio w wyniku ich stworzenia, przed implementacją, stanowią i będą stanowić nowe, odrębne od tego oprogramowania, utwory w postaci programu komputerowego podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?
Odpowiedź: Tak. W przypadku rozwijania istniejącego oprogramowania efekty pracy Wnioskodawcy, bezpośrednio po ich stworzeniu i jeszcze przed implementacją w środowisku docelowym, stanowią odrębne rozwiązania twórcze odnoszące się do programu komputerowego, tj. nowe funkcjonalności, moduły, komponenty albo inne odrębne elementy programu komputerowego. Rezultaty te mają własną odrębność funkcjonalną i są efektem samodzielnej działalności twórczej Wnioskodawcy.
8) Czy Pana działania polegające na rozwijaniu „oprogramowania” zmierzają do poprawy użyteczności albo funkcjonalności tego „oprogramowania”, „części oprogramowania”?
Odpowiedź: Tak. Działania te zmierzają do poprawy użyteczności, funkcjonalności, zakresu zastosowań, jakości przetwarzania danych, bezpieczeństwa, automatyzacji procesów albo możliwości integracyjnych rozwijanego oprogramowania lub jego części.
9) Czy ponosi Pan odpowiedzialność za efekty swojej pracy w stosunku do osób trzecich (innych niż zleceniodawca/kontrahent)?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca ponosi odpowiedzialność za skutki prowadzonej działalności gospodarczej zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Niezależnie od odpowiedzialności kontraktowej wobec kontrahenta Wnioskodawca ponosi także odpowiedzialność wobec osób trzecich w zakresie wynikającym z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa, w szczególności w razie wyrządzenia szkody. Jednocześnie współpraca z kontrahentami ma charakter działalności gospodarczej wykonywanej na własne ryzyko i odpowiedzialność Wnioskodawcy. Pierwotny wniosek również wskazuje, że Wnioskodawca ponosi ryzyko gospodarcze działalności i odpowiedzialność kontraktową.
10) W jaki sposób umowa ze Zleceniodawcą reguluje kwestię sposobu (trybu, zasad) przenoszenia przez Pana na zleceniodawcę praw do konkretnego stworzonego przez Pana „oprogramowania”? W jaki sposób odbywa się wyodrębnienie konkretnego „programu” i przeniesienie praw do tego efektu Pana pracy na zleceniodawcę (jakie czynności realizujecie odpowiednio Pan i zleceniodawca)? Co potwierdza przeniesienie tych praw?
Odpowiedź: Umowy zawierane przez Wnioskodawcę przewidują, że autorskie prawa majątkowe do efektów prac stanowiących oprogramowanie albo jego odrębne twórcze części przechodzą na zleceniodawcę odpłatnie. Mechanizm ten polega na tym, że Wnioskodawca wykonuje określone prace prowadzące do powstania konkretnego efektu twórczego, następnie efekt ten jest utrwalany i przekazywany kontrahentowi w ramach ustalonego trybu współpracy, a wraz z tym następuje przeniesienie majątkowych praw autorskich zgodnie z postanowieniami umowy. Wyodrębnienie konkretnego programu albo konkretnego efektu prac następuje poprzez przypisanie go do konkretnego zadania, funkcjonalności, modułu, komponentu albo zakresu zmian realizowanych w danym okresie rozliczeniowym. Potwierdzeniem przeniesienia praw są w szczególności:
· postanowienia umowne,
· utrwalenie efektu prac,
· przekazanie rezultatu kontrahentowi,
· akceptacja lub przyjęcie rezultatu w przyjętym modelu współpracy,
· rozliczenie wynagrodzenia należnego za dany okres lub zakres prac.
Pierwotny wniosek wskazuje już, że Wnioskodawca przenosi całość autorskich praw majątkowych na kontrahentów odpłatnie.
11) Czy sposób „przenoszenia” ww. praw każdorazowo spełnia warunki przewidziane w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności następuje z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 tejże ustawy?
Odpowiedź: Tak. Przeniesienie autorskich praw majątkowych do efektów prac objętych wnioskiem następuje każdorazowo zgodnie z postanowieniami zawartych umów, z zachowaniem wymogów przewidzianych przez ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w tym art. 41 i art. 53 tej ustawy, które nadal regulują zasady rozporządzania autorskimi prawami majątkowymi i wymóg formy pisemnej dla umowy przenoszącej te prawa.
12) W jaki sposób umowa ze zleceniodawcą reguluje kwestię Pana wynagrodzenia? Czy otrzymuje Pan wynagrodzenie:
- wyłącznie z tytułu przenoszenia na zleceniodawcą praw do „programu komputerowego” (jeśli tak, proszę wskazać, jakie to prawa);
- także z tytułu innych czynności (jeśli tak, proszę wskazać jakich i czy ulgą IP Box zamierza objąć Pan również wynagrodzenie z tego tytułu)?
Odpowiedź: Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie w ramach umowy o świadczenie usług obejmującej wykonywanie prac prowadzących do wytworzenia albo rozwinięcia oprogramowania oraz do odpłatnego przeniesienia autorskich praw majątkowych do efektów tych prac. Wynagrodzenie nie dotyczy wyłącznie czysto formalnego aktu przeniesienia praw, lecz całości prac twórczych prowadzących do powstania kwalifikowanego IP, w ramach których mieści się także odpłatne przeniesienie autorskich praw majątkowych do tego efektu. Jeżeli w ramach współpracy występują również czynności pomocnicze, organizacyjne, koordynacyjne albo inne czynności nietwórcze, dochód z takich czynności nie jest obejmowany preferencją IP Box. Preferencją objęty jest wyłącznie dochód przypisany do kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. To podejście jest zgodne z zasadą, że preferencja obejmuje kwalifikowany dochód z kwalifikowanego IP, a nie dowolne wynagrodzenie podatnika.
13) Czy faktury, które Pan wystawia na rzecz zleceniodawcy wyodrębniają wynagrodzenie z tytułu przeniesienia majątkowych praw autorskich do poszczególnych efektów Pana prac na zleceniodawcę? Jeśli nie, proszę by Pan wskazał dlaczego i w jaki sposób określa Pan wartość wynagrodzenia z tytułu przeniesienia majątkowych praw autorskich?
Odpowiedź: Faktury wystawiane na rzecz zleceniodawców co do zasady nie wyodrębniają odrębnej pozycji opisanej jako wynagrodzenie za przeniesienie autorskich praw majątkowych do poszczególnych efektów prac. Wynika to z modelu współpracy, w którym rozliczenie następuje za ustalony okres albo zakres usług obejmujących prace twórcze prowadzące do powstania kwalifikowanego IP. Wartość wynagrodzenia przypadającego na przeniesienie autorskich praw majątkowych do poszczególnych efektów prac jest ustalana na podstawie prowadzonej odrębnej ewidencji, w której Wnioskodawca przyporządkowuje wykonane prace, przychody i koszty do konkretnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W ewidencji tej następuje powiązanie przychodu z konkretnym efektem twórczym stanowiącym kwalifikowane IP. Takie rozwiązanie jest dopuszczalne, o ile ewidencja pozwala na prawidłowe ustalenie dochodu przypadającego na każde kwalifikowane IP. Ministerstwo Finansów w objaśnieniach IP Box wskazuje, że przepisy nie narzucają jednej konkretnej formy ewidencji, lecz wymagają jej funkcjonalnej przydatności do ustalenia kwalifikowanego dochodu.
14) Czy w odrębnej od podatkowej księgi przychodów i rozchodów prowadzonej ewidencji wyodrębnia Pan:
· każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
· przychody, koszty uzyskania przychodów i dochód (stratę) przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
· koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przypadające na każde ww. prawo w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca prowadzi odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencję, w której wyodrębnia:
· każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
· przychody przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
· koszty uzyskania przychodów przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
· dochód albo stratę przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
· koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o PIT, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób pozwalający na określenie kwalifikowanego dochodu.
Pierwotny wniosek również wskazuje, że prowadzona jest odrębna ewidencja pozwalająca na wyodrębnienie kwalifikowanych IP oraz ustalenie podstawy opodatkowania.
15) Czy odrębna ewidencja jest prowadzona w sposób umożliwiający prawidłowe i terminowe ustalenie kwalifikowanego dochodu w celu złożenia stosownego zeznania podatkowego, w przewidzianym dla tej czynności terminie?
Odpowiedź: Tak. Odrębna ewidencja jest prowadzona w sposób umożliwiający prawidłowe i terminowe ustalenie kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, w tym dla potrzeb złożenia zeznania podatkowego w ustawowym terminie.
Pytanie
Czy według przedstawionego stanu faktycznego spełnione są przesłanki z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniające do opodatkowania kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uzyskanego w ramach opisanej sytuacji gospodarczej dotyczącej stawką 5% odnośnie przedstawionych Narzędzi?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, świadczone usługi badawczo-rozwojowe w zakresie wytwarzania oprogramowania, spełniają wymóg art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: „Ustawa”). Zgodnie z art. 30cb Ustawy Wnioskodawca prowadzi wyodrębnioną ewidencję dotyczącą prowadzonych prac badawczo- rozwojowych. Na podstawie powyższych stoi na stanowisku, iż może zastosować stawkę 5% podatku dochodowego od osób fizycznych, do przychodów z opisanych wyżej prac badawczo-rozwojowych (wytwarzania Narzędzi).
W konsekwencji, Wnioskodawca zamierza w zeznaniu rocznym za rok 2025 rozliczyć dochód uzyskany z autorskiego prawa do programu komputerowego w ramach opisanej współpracy ze spółką z uwzględnieniem stawki podatku dochodowego wynoszącej 5%.
Stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe w świetle obowiązującego stanu prawnego, z przyczyn wskazanych poniżej.
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym. Na podstawie art. 1 pkt 25 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2193), w Ustawie dodano art. 30ca i art. 30cb. Ustawa ta wprowadziła do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych korzystne rozwiązanie podatkowe dla przedsiębiorców, którzy uzyskują dochody z komercjalizacji wytworzonych lub rozwiniętych przez nich praw własności intelektualnej, (tzw. IP BOX, Innovation Box). W uzasadnieniu do projektu powyższej ustawy, wskazano, że proponowane w projekcie ustawy rozwiązanie polega na preferencyjnym opodatkowaniu 5% stawką podatkową dochodów uzyskiwanych przez podatnika z praw własności intelektualnej, których podatnik jest właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem lub posiada prawa do korzystania z nich na podstawie umowy licencyjnej i, które są chronione na podstawie obowiązującego prawa krajowego lub międzynarodowego przez m.in. patent, dodatkowe prawo ochronne na wzór użytkowy czy prawo z rejestracji wzoru przemysłowego, zwane dalej „kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej”. Warunkiem koniecznym dla skorzystania z projektowanej preferencji jest wymóg prowadzenia przez podatnika działalności badawczo-rozwojowej bezpośrednio związanej z wytworzeniem, komercjalizacją, rozwojem lub ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, co stanowi wyraz realizacji tzw. zasady nexus, zgodnie z którą przychody związane z własnością intelektualną mogą być korzystnie opodatkowane w takim zakresie, w jakim konkretna własność intelektualna generująca przychód jest efektem prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez danego podatnika.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 Ustawy podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania. Natomiast, zgodnie z art, 30ca ust. 2 lit. 8 Ustawy, jako kwalifikowane prawo własności intelektualnej uznaje się m.in. autorskie prawo do programu komputerowego podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej. Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawca świadczy usługi badawczo-rozwojowe na rzecz swojego kontrahenta, w zakresie tworzenia, rozwoju, testowania i aktualizowania Narzędzi. Na podstawie zawartych umów Wnioskodawca sprzedaje prawa do wytworzonego oprogramowania z chwilą ustalenia utworu w ramach wynagrodzenia na rzecz kontrahenta. Wytwarzane oprogramowanie podlega ochronie prawnej na podstawie zapisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Przedmiotem umowy jest w rzeczywistości sprzedaż usług badawczo- rozwojowych, których efektem jest program komputerowy (umową objęte jest wytwarzanie, wdrażanie testowanie i dokumentowanie oprogramowania), w których cenie uwzględniona jest opłata za prawo do korzystania z własności intelektualnej Wnioskodawcy. Sprzedaż wskazanych we wniosku praw następuje w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej. Oprogramowanie, o którym mowa we wniosku, jest wytwarzane w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej spełniającej definicję zawartą w art. 5a pkt 38 Ustawy. Wnioskodawca nie prowadzi ksiąg rachunkowych. Prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów, a w związku z tym wykazuje wymagane przepisami informacje w odrębnej ewidencji.
Mając powyższe na uwadze, dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej - autorskiego oprogramowania składającego się na wytwarzane przez Wnioskodawcę oprogramowanie, które stanowi utwór prawnie chroniony i zostało wytworzone w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, kwalifikuje się do dochodów z kwalifikowanego IP w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 Ustawy. To oznacza, że Wnioskodawca może skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów z tego tytułu wg stawki 5%. Ponieważ na podstawie umowy zawartej ze spółką Wnioskodawca przenosi na spółki całość autorskich praw majątkowych do programu komputerowego (oprogramowania) opisanego we wniosku, w roku 2025 Wnioskodawca osiągał i będzie osiągał dochody z tytułu sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Dochody te Wnioskodawca chciałby rozliczyć korzystając z IP Box. Jednocześnie Wnioskodawca oświadcza, że na potrzeby korzystania z IP Box będzie posiadał szczegółową ewidencję pozwalającą na określenie podstawy opodatkowania stawką preferencyjną, zgodną z wymogami art. 30cb Ustawy oraz pozwalającą na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych. Sprzedaż wskazanych we wniosku praw następuje w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę jednoosobowej działalności gospodarczej, która jest pozarolniczą działalnością gospodarczą, zaś oprogramowanie zostało wytworzone w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 Ustawy. Jest to działalność podejmowana w sposób systematyczny obejmująca prace rozwojowe w celu tworzenia nowych zastosowań, przy czym prace te są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów. Programy, które wytwarza Wnioskodawca jest same w sobie nowym oprogramowaniem narzędziowym, które umożliwia wykonywanie konkretnych analiz lub czynności w procesie rozwoju urządzenia, które będzie ulepszone w stosunku do innych podobnych oferując więcej funkcjonalności i wyższy poziom bezpieczeństwa, przez co będzie miało ono więcej funkcjonalności i zastosowań niż inne podobne. Odnośnie wartości kwalifikowanych praw własności intelektualnej Wnioskodawca wskazuje, że na podstawie umowy zawartej z kontrahentem, na podstawie której Wnioskodawca wytwarza oprogramowanie, wykonuje on usługę informatyczną w ramach której wytwarzane są utwory, do których wszelkie prawa własności intelektualnej są przekazywane na rzecz kontrahenta za ustaloną opłatą. Wg Ustawy przez sprzedaż rozumie się „odpłatną dostawę towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów”. Tak więc w tym przypadku następuje faktyczna sprzedać wytworzonych przez Wnioskodawcę kwalifikowanych praw własności intelektualnej do oprogramowania. Prace prowadzone przez Wnioskodawcę polegają na tworzeniu, rozwijaniu i ulepszaniu oprogramowania mają twórczy charakter, ponieważ służą tworzeniu nowych i oryginalnych rozwiązań, a inwencja i zaprojektowanie tych rozwiązań leży po stronie Wnioskodawcy. Oprogramowanie tworzone przez Wnioskodawcę stanowi oryginalny wytwór jego twórczej pracy oraz przedmiot ochrony prawa autorskiego.
Co istotne, prace wykonywane przez Wnioskodawcę obejmują wykorzystywanie wiedzy umiejętności w zakresie narzędzi informatycznych i oprogramowania do projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług. Działalność Wnioskodawcy przyczynia się do tworzenia, rozwoju i ulepszania innowacyjnych systemów informatycznych wspierających i automatyzujących branżę, przy wykorzystaniu stale rozwijanej wiedzy Wnioskodawcy z zakresu wytwarzania oprogramowania, sztucznej inteligencji, uczenia maszynowego i analizy danych oraz tworzenia raportów, a same, prace nad oprogramowaniem mają systematyczny (metodyczny, zaplanowany i uporządkowany) charakter i są każdorazowo poprzedzone fazą eksploracyjną, mającą na celu wynalezienie najbardziej optymalnego sposobu na spełnienie potrzeb klienta. Wytwarzane oprogramowanie pisane jest na zamówienie spełniające specyficzne wymagania klienta i nie istnieje inne podobne tak aby można było na jego podstawie wycenić wartość praw własności intelektualnej związanej z tym oprogramowaniem. Tak więc dokumentem określającym wartość sprzedawanych praw jest faktura wystawiana przez Wnioskodawcę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:
jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 tejże ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;
b) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;
c) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
W związku z tym, że przepisy dotyczące IP Box odnoszą się do działalności badawczo-rozwojowej, należy także przytoczyć definicje, które wynikają w tym zakresie z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.).
Zgodnie z art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2022 r. poz. 574, z późn. zm.),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych oznacza to: prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 tej ustawy:
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Natomiast zgodnie art. 4 ust. 3 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której świadczy m.in. działalność związaną z oprogramowaniem. W ramach łączących Pana ze swoimi klientami stosunkach prawnych, świadczy Pan na rzecz kontrahentów usługi analizy biznesowo-systemowej. Z uwagi na to, że zawarte umowy stanowią zobowiązanie o charakterze ciągłym i regulują kwestie stałej współpracy stron, w jej ramach pracuje Pan nad różnymi programami komputerowymi (zarówno aplikacjami webowymi, mobilnymi czy aplikacjami stacjonarnymi) - nie jest to umowa o wykonanie jednego programu komputerowego, ale umowa w ramach której tworzy Pan nowe programy komputerowe bądź rozwija już istniejące, dodając nowe funkcjonalności bądź ulepszając ich działanie.
W ramach usług prowadzi Pan prace polegające na:
(…).
W ramach prowadzonej działalności zajmuje się Pan badaniem wymagań do zaprojektowania i stworzenia nowego programu komputerowego, jak również rozwoju istniejącego programu komputerowego, w tym tworzenia nowych funkcjonalności. Pana Prace w zakresie badania wymagań od interesariuszy odbywają się przy zastosowaniu następujących technik projektowania systemów, tj. (…). W trakcie samego developmentu dokonuje Pan weryfikacji programów komputerowych stworzonych na podstawie opracowanych wymagań oraz zgłasza do nich bugi i wnioski o zmianę (Change Requesty). Przygotowuje Pan także dokumentację techniczną i funkcjonalną dla tworzonych rozwiązań.
Efekty Pana samodzielnej pracy objęte wnioskiem, będące rezultatem tworzenia lub rozwijania oprogramowania, mają postać odrębnych programów komputerowych albo odrębnych funkcjonalnie części programu komputerowego stanowiących samodzielne efekty twórcze podlegające ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Do momentu przeniesienia autorskich praw majątkowych na kontrahenta przysługują Panu do tych efektów osobiste i majątkowe prawa autorskie. Dla uniknięcia wątpliwości wskazuje Pan, że materiały pomocnicze, takie jak notatki robocze, materiały organizacyjne lub dokumenty czysto techniczne, nie są traktowane jako kwalifikowane IP. Kwalifikowanym IP są te efekty prac, które materializują się jako odrębne funkcjonalności, moduły, komponenty albo inne części programu komputerowego podlegające ochronie prawnej. W przypadku rozwijania istniejącego oprogramowania efekty Pana pracy, bezpośrednio po ich stworzeniu i jeszcze przed implementacją w środowisku docelowym, stanowią odrębne rozwiązania twórcze odnoszące się do programu komputerowego, tj. nowe funkcjonalności, moduły, komponenty albo inne odrębne elementy programu komputerowego. Rezultaty te mają własną odrębność funkcjonalną i są efektem Pana samodzielnej działalności twórczej.
Umowy zawierane przez Pana przewidują, że autorskie prawa majątkowe do efektów prac stanowiących oprogramowanie albo jego odrębne twórcze części przechodzą na zleceniodawcę odpłatnie. Mechanizm ten polega na tym, że wykonuje Pan określone prace prowadzące do powstania konkretnego efektu twórczego, następnie efekt ten jest utrwalany i przekazywany kontrahentowi w ramach ustalonego trybu współpracy, a wraz z tym następuje przeniesienie majątkowych praw autorskich zgodnie z postanowieniami umowy.
Przeniesienie autorskich praw majątkowych do efektów prac objętych wnioskiem następuje każdorazowo zgodnie z postanowieniami zawartych umów, z zachowaniem wymogów przewidzianych przez ustawę o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w tym art. 41 i art. 53 tej ustawy, które nadal regulują zasady rozporządzania autorskimi prawami majątkowymi i wymóg formy pisemnej dla umowy przenoszącej te prawa.
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów opisanych we wniosku).
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy. Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie sprawy wskazał Pan, że twórczy charakter Pana działalności przejawia się w samodzielnym opracowywaniu nowych koncepcji funkcjonalnych i systemowych, doborze sposobu rozwiązania konkretnego problemu, projektowaniu nowych struktur logicznych, procesów, reguł działania, sposobów integracji, mapowań danych, układów komunikacji pomiędzy systemami oraz nowych funkcjonalności odpowiadających indywidualnym potrzebom kontrahentów. Pana twórczość nie polega na mechanicznym wykonywaniu z góry narzuconych czynności. W każdym projekcie samodzielnie ustala Pan sposób przełożenia wymagań biznesowych na postać techniczną i funkcjonalną programu komputerowego, dobiera strukturę rozwiązania, definiuje zależności pomiędzy elementami systemu, projektuje nowe scenariusze działania i nowe funkcjonalności. Każdy z rezultatów jest dostosowany do konkretnego środowiska, danych, procesów i wymagań kontrahenta, przez co ma charakter indywidualny i niepowtarzalny. W przypadku rozwijania już istniejącego oprogramowania podejmuje Pan działania polegające na analizie stanu istniejącego, identyfikacji ograniczeń aktualnego rozwiązania, projektowaniu nowych funkcjonalności, projektowaniu zmian w strukturach danych, projektowaniu nowych przepływów informacji, projektowaniu nowych sposobów komunikacji z innymi systemami, projektowaniu nowych raportów i dashboardów, projektowaniu nowych scenariuszy biznesowych, przygotowywaniu zmian umożliwiających zwiększenie użyteczności, automatyzacji, bezpieczeństwa lub zakresu funkcjonalnego systemu. (…). Wytworzone oprogramowanie różni się od wcześniejszych rozwiązań tym, że jest każdorazowo tworzone dla odrębnego problemu praktycznego, w innym środowisku systemowym, przy innych danych wejściowych, innych zależnościach integracyjnych i innych wymaganiach kontrahenta. Oryginalność polega na indywidualnym doborze logiki funkcjonowania programu, zakresu funkcji, sposobu przetwarzania danych, struktury komunikacji pomiędzy systemami, sposobu mapowania danych, zakresu raportowania, sekwencji procesów i reguł biznesowych. Nie są to efekty odtwórcze ani powtarzalne, ponieważ nie istnieje jeden z góry narzucony sposób uzyskania rezultatu. Rezultat jest każdorazowo projektowany odrębnie dla danego przypadku. Oprogramowanie po jego wytworzeniu/rozwinięciu/ulepszeniu różni się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana. Różnica wynika z zastosowania kombinacji technologii i metod, które w danym projekcie tworzą nową jakość funkcjonalną, tj. (…). Odrębność efektu nie wynika z samej nazwy technologii, lecz z nowego sposobu ich użycia dla rozwiązania konkretnego problemu biznesowego i technicznego.
Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionych programów komputerowych ma twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN, słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań; planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wyjaśnił Pan, że działalność prowadzona jest przez Pana w sposób ciągły i systematyczny, a jej efektem jest tworzenie oprogramowania dopasowanego do indywidualnych potrzeb kontrahentów. Cele, jakie postawił Pan sobie na wstępie zostały wskazane odrębnie dla każdego narzędzia i obejmowały odpowiednio stworzenie lub rozwój określonych funkcjonalności. Źródłem finansowania prac były przychody osiągane przez Pana z prowadzonej działalności gospodarczej na podstawie umów zawieranych z kontrahentami. Finansował Pan własną pracę oraz koszty związane z wykonywaniem działalności gospodarczej ze środków pochodzących z tej działalności. Osiągnięte zostały cele w postaci wytworzenia lub rozwinięcia funkcjonalności opisanych przy Narzędziach 1-5. Prace były realizowane przede wszystkim osobiście przez Pana, który samodzielnie wykonywał czynności analityczne, projektowe i rozwojowe. Wykorzystywał Pan własne zasoby rzeczowe i organizacyjne, w tym sprzęt komputerowy, oprogramowanie niezbędne do analizy i projektowania, środowiska pracy oraz własną wiedzę i doświadczenie. Systematyczność polega na tym, że Pana działalność nie ma charakteru incydentalnego ani przypadkowego. Prace są prowadzone stale, metodycznie i według uporządkowanego schematu obejmującego analizę wymagań, projektowanie rozwiązania, przygotowanie materiałów technicznych, weryfikację implementacji, wykrywanie błędów oraz wprowadzanie zmian rozwojowych. Prowadzi Pan działalność w sposób ciągły, a tworzenie lub rozwijanie oprogramowania stanowi stały przedmiot tej działalności. Dla poszczególnych projektów harmonogramy były ustalane zgodnie z zakresem współpracy z kontrahentami i obejmowały co najmniej etapy: zebrania wymagań, analizy, projektowania, przygotowania dokumentacji, weryfikacji rozwiązań i wdrażania zmian. Harmonogramy miały charakter projektowy i były realizowane w okresach odpowiadających poszczególnym sprintom, etapom lub odcinkom prac przewidzianym w danej współpracy. W odniesieniu do Narzędzi 1-5 harmonogramy te były faktycznie realizowane poprzez sukcesywne opracowywanie nowych lub rozwijanych funkcjonalności w kolejnych etapach prac projektowych i rozwojowych.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych jest spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
Z opisu sprawy wynika, że w ramach prowadzonej działalności podejmuje Pan aktywność, która obejmuje nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Przed rozpoczęciem realizacji każdego z opisanych projektów dysponuje Pan zasobami wiedzy z zakresu analizy systemowej, analizy biznesowej, modelowania procesów, modelowania danych, projektowania architektury rozwiązań informatycznych, integracji systemów, projektowania komunikacji pomiędzy systemami, relacyjnych baz danych oraz analizy logicznej i funkcjonalnej oprogramowania. Rozwijane są w szczególności umiejętności tworzenia nowych koncepcji funkcjonalnych i logicznych dla oprogramowania, doboru właściwych struktur danych, budowy modeli komunikacji między systemami, definiowania logiki działania nowych funkcji oraz przekładania potrzeb biznesowych na rozwiązania możliwe do zaimplementowania jako program komputerowy albo jego nowa funkcjonalność. Rozwiązania powstają przy użyciu technologii i metod właściwych dla nowoczesnego wytwarzania oprogramowania, tj. (…). Produkty, usługi i procesy objęte wnioskiem są oparte na wiedzy z zakresu analizy biznesowej i systemowej, modelowaniu procesów i logiki działania systemów, modelowaniu danych, analizie struktur bazodanowych, analizie i projektowaniu interfejsów oraz integracji, projektowaniu funkcjonalności i komunikacji pomiędzy komponentami systemów, wykorzystaniu (…) do weryfikacji możliwości wdrożenia i analizy struktur danych, dokumentacji technicznej i funkcjonalnej wykorzystywanej w procesie wytwarzania i rozwijania oprogramowania. W sensie technicznym i technologicznym są to rozwiązania oparte na strukturach baz danych, procedurach, triggerach, schematach migracji, endpointach, serwisach, protokołach komunikacyjnych, dashboardach raportowych oraz zautomatyzowanych przepływach danych i procesów. W każdym projekcie planuje Pan zakres prac analitycznych i projektowych, ustala wymagania, identyfikuje potrzeby biznesowe, projektuje docelowe rozwiązanie, a następnie doprowadza do powstania lub rozwoju konkretnej funkcjonalności programu komputerowego.
Zatem powyższe pozwala uznać, że wykorzystuje Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
- badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
- prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 tej ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak wskazuje Pan we wniosku, działalność, w ramach której tworzy i rozwija Pan oprogramowanie prowadzona jest w sposób ciągły i systematyczny, a jej efektem jest tworzenie oprogramowania dopasowanego do indywidualnych potrzeb kontrahentów. Pana działania zmierzają do zwiększenia oraz wykorzystania zasobów posiadanej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych rozwiązań lub nowych zastosowań istniejących już rozwiązań. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej podejmuje Pan aktywność, która obejmuje nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. Wskazane powyżej efekty prowadzonych prac twórczych kwalifikowane są jako prace prowadzące do powstania utworów w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych poprzez stworzenie nowego programu komputerowego lub poprzez twórczą zmianę (opracowanie) istniejącego programu komputerowego (programu komputerowego wykorzystywanego przez kontrahentów). Efektem Pana działań są nowe albo rozwinięte funkcjonalności programów komputerowych. Efekty te mają postać nowych lub rozwiniętych modułów, komponentów, funkcjonalności, struktur logicznych lub rozwiązań integracyjnych stanowiących część programu komputerowego albo odrębny program komputerowy. Projekty polegające na tworzeniu i rozwoju oprogramowania mają skomplikowany charakter i każdorazowo wymagają podjęcia wielu czynności o charakterze informatycznych popartych Pana wiedzą i umiejętnościami. Mają one przymiot indywidualności, innowacyjności oraz niepowtarzalny charakter. Opracowuje Pan nowe lub ulepszone produkty, procesy, które w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana i jego kontrahentów.
Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia i rozwijania wymienionych programów komputerowych spełnia warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie jest całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowego produktu – takich jak te, które zostały wymienione we wniosku i jego uzupełnieniu i w warunkach działalności wynikających z wniosku i jego uzupełnienia.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy, należy stwierdzić, że działalność prowadzona przez Pana polegająca na tworzeniu i rozwijaniu programów komputerowych spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
- podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Stosownie do art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Zgodnie natomiast z ust. 4 art. 30ca ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a + b) x 1,3
a + b + c + d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Na podstawie art. 30ca ust. 5 ww. ustawy:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Stosownie do treści art. 30ca ust. 7 przywołanej ustawy:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Na mocy art. 30ca ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 tego artykułu są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Przepisy o IP BOX nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do treści art. 30cb ust. 2 ww. ustawy:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Zgodnie z art. 30cb ust. 3 powołanej ustawy:
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Należy podkreślić, że stosowanie tej ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) będzie prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się dodatkowe obowiązki po stronie podatników, w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji pozwalającej na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:
- na podstawie umowy o świadczenie usług ze Zleceniodawcą, tworzy, rozwija i ulepsza Pan oprogramowanie komputerowe w ramach prowadzonej działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- efekty pracy, które nazywa Pan „oprogramowaniem” zawsze były/są utworami w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych i zawsze są/będą odrębnymi programami komputerowymi, które podlegają ochronie na podstawie art. 74 tej ustawy;
- przenosi Pan odpłatnie ogół praw autorskich na rzecz Zleceniodawcy na mocy umowy o świadczenie usług, przeniesienie praw majątkowych na Zleceniodawcę następuje na podstawie pisemnej umowy na wskazanych polach eksploatacji;
- prowadzi Pan odrębną od podatkowej księgi przychodów i rozchodów szczegółową ewidencję, o której mowa w art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- w prowadzonej ewidencji pozaksięgowej dokonuje Pan wyodrębnienia kwalifikowanych praw własności intelektualnej (Prawa IP BOX).
Należy także wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.).
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 powołanej ustawy:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Mając powyższe na uwadze, tworzone przez Pana autorskie prawo do programu komputerowego (oprogramowanie), jest kwalifikowanym prawem własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odpłatne przeniesienie prawa autorskiego do programu komputerowego (oprogramowania) stanowi dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, może Pan zastosować stawkę opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, na podstawie przepisów art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2025 oraz za lata kolejne, o ile zmianie nie ulegnie przedstawiony stan faktyczny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo