Interpretacja 0112-KDSL1-1.4011.221.2025.2.DS

05 czerwca 2025 · Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej

Streszczenie

Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, świadcząc usługi zarządzania projektami IT dla przedsiębiorców. Usługi obejmują kompleksowe planowanie, koordynację zespołów, kontrolę budżetów i harmonogramów, bez elementów doradczych. Działalność została zaklasyfikowana przez GUS…

do PKWiU 70.22.20.0. Podatnik spełnia warunki do opodatkowania ryczałtem: przychody poniżej progu 2 mln EUR, brak przesłanek wykluczających oraz złożenie wymaganego oświadczenia. Czy przychody z usług zarządzania projektami IT, sklasyfikowane w PKWiU 70.22.20.0, podlegają opodatkowaniu 8,5% stawką ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych? Organ potwierdza, że usługi podlegają stawce 8,5% (art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o ryczałcie), gdyż nie stanowią 'doradztwa związanego z zarządzaniem' (objętego stawką 15%). Klasyfikacja GUS jest wiążąca, a czynności podatnika mają charakter wykonawczy, nie doradczy. Rozstrzygnięcie jest korzystne dla podatnika.

jeszcze 86 słów

Pełne streszczenie po zalogowaniu

Streszczenie AI to nasza wartość dodana — zaloguj się lub załóż konto, aby zobaczyć pełną analizę.

Zaloguj się Wypróbuj za darmo

Treść interpretacji

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

25 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z dnia 25 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zryczałtowanego podatku dochodowego od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 29 kwietnia 2025 r. (wpływ 29 kwietnia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca (dalej również: „Podatnik”) prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, dla której wskazał jako główny kod PKD to 70.22.Z – Pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania (wpis ten jest aktualny w CEIDG, Wnioskodawca nie dokonał jeszcze zmiany kodu PKD zgodnie z aktualną nomenklaturą PKD 2025). Wnioskodawca posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Polski.

Wnioskodawca swoje usługi świadczy na podstawie umów zawieranych z innymi przedsiębiorcami (w tym ewentualnie przedsiębiorcami zagranicznymi) – dalej jako „Zleceniodawca” lub „Zamawiający”.

Wnioskodawca nie jest powiązany z Zleceniodawcą. Wnioskodawca świadczy usługi, których zakres został sprecyzowany w umowie (aktualnie w załączniku do umowy). Zakres usług świadczonych dla Zleceniodawcy usługi zarządzania projektami, które obejmują:

1) ustalanie i realizacja planów projektów/programów (lub części większego projektu), obejmujących działania, zasoby, koszty, role, odpowiedzialności oraz jakość, zgodnie z metodyką zarządzania projektami IT;

2) zarządzanie budżetami projektów/programów - prognozami, zadaniami, harmonogramami, ryzykiem, zmianami organizacyjnymi oraz statusem, aby wspierać podejmowanie skutecznych decyzji i raportowanie projektowe do współpracowników i organów nadzorujących. Koordynacja statusu i realizacji strumieni roboczych projektu. Identyfikacja i zarządzanie zależnościami między projektami (w ramach danego programu i całego portfoli);

3) ścisłą współpracę z globalnymi, międzyfunkcyjnymi zespołami w celu zrozumienia wymagań projektowych, regularne przekazywanie aktualizacji oraz zapewnienie sprawnej komunikacji na każdym etapie cyklu życia projektu;

4) zarządzanie i ograniczanie ryzyk projektowych poprzez proaktywną identyfikację i rozwiązywanie potencjalnych wyzwań;

5) informowanie interesariuszy, w tym kadry zarządzającej/akcjonariuszy i członków zespołu, o postępach projektu, aktualizacjach i ryzykach;

6) wspieranie współpracy i pozytywnej atmosfery w zespole, promowanie efektywnej pracy zespołowej oraz wymiany wiedzy;

7) zarządzanie zmianami w zakresie projektu/programu, zapewniając, że wszystkie skutki i zmiany są zatwierdzane i odpowiednio komunikowane współpracownikom oraz organom nadzorującym.

8) opracowywanie harmonogramów projektów – planów przejścia usług, w tym kontrolowanego przekazania do wsparcia i utrzymania;

9) zapewnienie, że zespół projektowy przestrzega wszystkich standardów, w tym (…), norm jakości, wymagań zgodności oraz zdefiniowanych procesów, zdolności technicznych i najlepszych praktyk. Ustanawianie ładu programowego i prowadzenie przeglądów decyzyjnych oraz posiedzeń (…);

10) wspieranie dalszego rozwoju światowej klasy centrum doskonałości w zakresie zarządzania projektami oraz zapewnienie przyjęcia i utrwalania najlepszych praktyk.

Ujmując to bardziej praktycznie i konkretnie, główną rolą Wnioskodawcy jako Project managera jest koordynacja, nadzór i podjęcie wszelkich środków w celu przeprowadzenia i zakończenia projektu IT realizowanego w imieniu klienta. Szczegółowy opis obowiązków został zawarty powyżej i obejmuje on bezpośrednio usługi zarządzanie projektem dotyczące budżetu, zamówień, planowania czasu i pracy podwykonawców (także pracowników), kontroli jakości ich pracy, kontroli terminowości wykonywania działań w celu doprowadzenia danego projektu do końca. Zakres tam przedstawiony jest przygotowywany pod konkretnego kontrahenta stąd wskazanie konkretnych polityk i nazw własnych, dodatkowo Wnioskodawca pragnie nadmienić, iż pojęcia „projekt” czy „program” w formalnej wersji obowiązków są używane zamiennie, po prostu jest to nazewnictwo wewnętrzne przyjęte przez tego kontrahenta.

Natomiast, żeby bardziej zobrazować sytuację, w praktyce te usługi sprowadzają się do m.in.:

· przeglądu dokumentacji wejściowej projektu, wymagań projektu, celów projektu;

· przygotowania zakresu prac projektowych oraz określenie zakresu i rodzaju działań, które będą niezbędne w trakcie realizacji projektu;

· przygotowania lub udziału w przygotowaniu planu zarządzania projektem, planu prac nad projektem czy jakiejkolwiek innej dokumentacji projektowej wymaganej w kontekście konkretnego projektu;

· przygotowywania lub udziału w przygotowywaniu harmonogramów wykonawczych i planowaniu budżetu projektu;

· koordynacji i nadzoru w zakresie działań podejmowanych w celu przygotowania, uruchomienia i zakończenia projektu przez kontrahenta;

· wykonywania działań monitorujących każdą ze stron zaangażowanych w projekt pod kątem przestrzegania projektu, spełnienia wymagań projektu;

· monitorowania postępu prac nad realizacją zadań, rezultatów i tzw. kamieni milowych;

· przygotowania raportów na temat aktualnego stanu i postępu w realizacji projektu;

· kontroli realizacji projektów pod względem czasowym i finansowym;

· koordynowania zmian wprowadzanych w projektach w trakcie ich trwania;

· planowania czasu, pracy i innych warunków działania, koordynacja prac podwykonawców (w tym pracowników), także w zakresie kontroli i jakości.

Do obowiązków Wnioskodawcy w tym zakresie nie należą tworzenie i utrzymywanie środowiska programistycznego (systemów, programów, aplikacji) ani programowanie (kodowanie) testowanego oprogramowania.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż opisane powyżej usługi należy zakwalifikować do grupowania 70.22.20.0 jako „Pozostałe usługi zarządzania projektami, z wyłączeniem projektów budowlanych” (PKWiU 2008 / PKWiU 2015), ponieważ klasyfikacja taka została potwierdzona w piśmie z dnia 12.02.2025 r. otrzymanym przez Wnioskodawcę z Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego (GUS).

Jeżeli chodzi o wynagrodzenie za wszystkie ww. usługi, to zostało ono sprecyzowane w obowiązującej aktualnie umowie – jest to wynagrodzenie ustalane o stawkę godzinową należną za czas świadczenia usług.

Może się także zdarzyć tak, że faktura obejmuje inne pozycje (np. zwrot poniesionych wydatków), ale nie ma to związku z zadanym pytaniem.

Zakresem niniejszego wniosku objęte są usługi świadczone przez Podatnika w 2024 r. oraz w latach kolejnych (o ile oczywiście taki stan się utrzyma i współprace będą kontynuowane), dlatego też Wnioskodawca opisuje zarówno stan faktyczny, jak i zdarzenie przyszłe, wnosząc także o wydanie interpretacji w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu jej wydania.

Swoje przychody Wnioskodawca świadczy z terytorium Polski i tutaj opodatkowuje całość przychodów podatkiem dochodowym.

Wnioskodawca zaznacza, iż w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie występują przesłanki negatywne, o których mowa w art. 8 Ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Jednocześnie Podatnik jest świadomy, iż aby w ogóle móc zastosować opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym jego przychody z działalności gospodarczej za poprzedzający rok podatkowy, w którym zamierza uzyskać przychody podlegające opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie mogą przekroczyć 2 mln euro (zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 ww. ustawy) – ten warunek jest spełniony.

Wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą, zgodnie z wpisem do CEIDG 1 września 2024 r. Ryczałt jako formę opodatkowania swojej działalności wybrał już w roku 2024, wtedy też skutecznie i w terminie złożył oświadczenie o wyborze opodatkowania swoich przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Za rok 2025 nie składał już kolejnego oświadczenia.

Ponadto pismem z 29 kwietnia 2025 r. odpowiedział Pan na następujące pytania zawarte w wezwaniu organu do uzupełnienia wniosku:

1) czy świadczone przez Pana usługi, o których mowa we wniosku wykonuje/będzie Pan wykonywał w ramach tzw. wolnego zawodu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 776 ze zm.)?

Odpowiedź: Nie, nie wykonuje Pan/nie będzie wykonywał tych usług w ramach tzw. wolnego zawodu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 11 Ustawy o ryczałcie.

Nie rozumie Pan skąd takie przypuszczenie tut. Organu, skoro nie ma Pana zawodu na tej liście.

2) czy uzyskuje/będzie uzyskiwać Pan przychody ze świadczenia usług doradztwa związanych z zarządzaniem (PKWiU ex dział 70), tj. usług polegających na: udzielaniu porad kontrahentowi, wskazywaniu sposobów postepowania, udzielaniu wyjaśnień – związanych z zarządzaniem?

Odpowiedź: Na moment pisania wniosku, nie świadczy Pan innych usług, także w ramach tej współpracy (której dotyczy pytanie) innych usług, niż te które Pan opisał.

Zgodnie z tym, o czym pisał Pan we wniosku, świadczy Pan usługi zarządzania projektami, które zostały szczegółowo opisane w Umowie, a ich zakres przedstawił Pan we wniosku. Ujmując to jednak bardziej praktycznie i konkretnie, główną Pana rolą jako Project managera jest koordynacja, nadzór i podjęcie wszelkich środków w celu przeprowadzenia i zakończenia projektu IT realizowanego w imieniu klienta. Żeby bardziej zobrazować sytuację, w praktyce te usługi sprowadzają się do m.in. do:

· przeglądu dokumentacji wejściowej projektu, wymagań projektu, celów projektu,

· przygotowania zakresu prac projektowych oraz określenie zakresu i rodzaju działań, które będą niezbędne w trakcie realizacji projektu,

· przygotowania lub udziału w przygotowaniu planu zarządzania projektem, planu prac nad projektem czy jakiejkolwiek innej dokumentacji projektowej wymaganej w kontekście konkretnego projektu,

· (…),

· koordynacji i nadzoru w zakresie działań podejmowanych w celu przygotowania, uruchomienia i zakończenia projektu przez kontrahenta,

· wykonywania działań monitorujących każdą ze stron zaangażowanych w projekt pod kątem przestrzegania projektu, spełnienia wymagań projektu,

· monitorowania postępu prac nad realizacją zadań, rezultatów i tzw. kamieni milowych,

· przygotowania raportów na temat aktualnego stanu i postępu w realizacji projektu,

· kontroli realizacji projektów pod względem czasowym i finansowym,

· koordynowania zmian wprowadzanych w projektach w trakcie ich trwania,

· planowania czasu, pracy i innych warunków działania, koordynacja prac podwykonawców (w tym pracowników), także w zakresie kontroli i jakości.

Główną Pana rolą zatem jest koordynacja, nadzór i podjęcie wszelkich środków w celu przeprowadzenia i zakończenia projektu IT realizowanego w imieniu klienta. Zakres ten obejmuje bezpośrednio usługi zarządzanie projektem dotyczące budżetu, zamówień, planowania czasu i pracy podwykonawców, kontroli jakości ich pracy, kontroli terminowości wykonywania działań w celu doprowadzenia danego projektu do końca. Do Pana obowiązków nie należą tworzenie i utrzymywanie środowiska programistycznego (systemów, programów, aplikacji) ani programowanie (kodowanie) testowanego oprogramowania.

Zgodnie z wyjaśnieniem wskazanym powyżej, Pana zdaniem opisane usługi należy zakwalifikować do grupowania 70.22.20.0 jako „Pozostałe usługi zarządzania projektami, z wyłączeniem projektów budowlanych” (PKWiU 2008 / PKWiU 2015), ponieważ taka klasyfikacja została potwierdzona w piśmie z dnia (…).02.2025 r. otrzymanym przez Pana z Ośrodka Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi.

GUS w tych usługach nie dopatrzył się innej klasyfikacji PKWiU (w tym także tych dotyczących doradztwa), więc nie do końca Pan rozumie skąd pojawiają się pytania o udzielanie porad czy wskazówek.

Jeśli chodzi o szersze uzasadnienie to oczywiście przedstawił je Pan w uzasadnieniu stanowiska. Być może pytanie Organu wiąże się z pytaniem o inne przychody – w takim razie odpowiedź na pytanie numer 3 zawiera Pan poniżej.

W razie gdyby taka informacja nie była wystarczająca, prosi Pan o informację, który punkt budzi wątpliwości Organu, ponieważ opisał Pan to w najbardziej przejrzysty dla Pana sposób. Gdyby tut. Organ uznał, iż kluczowe tutaj są dalsze wyjaśnienia, albo przedłożenie umowy czy przykładu wystawianej faktury i ma to związek z Pana sprawą i z zadanym we wniosku pytaniem w kontekście ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dotyczącym wskazanych szczegółowo we wniosku przychodów z Pana działalności gospodarczej – prosi Pan o informację, wtedy uzupełni Pan opis wniosku.

3) czy oprócz opisanej działalności gospodarczej uzyskuje Pan inne dochody podlegające opodatkowaniu? Jeśli tak, należy wskazać z jakich źródeł przychodów pochodzą i czy prowadzi Pan ewidencję, która umożliwia Panu identyfikację rodzajów przychodów opodatkowanych różnymi stawkami?

Odpowiedź: Na moment pisania wniosku, nie świadczy Pan innych usług, także w ramach tej współpracy (której dotyczy pytanie) innych usług, niż te które Pan opisał.

Oprócz przychodów z działalności gospodarczej, na ten moment myśli Pan, że nie otrzymuje innych dochodów podlegających opodatkowaniu. Nawet gdyby tak było, to te dochody nie będą rozliczane w ramach działalności gospodarczej i nie będą miały żadnego wpływu na obowiązki rozliczeniowe w zryczałtowanym podatku dochodowym (nie wykluczają Pana z opodatkowania ryczałtem, jeśli Organ o to pyta). Nie wie Pan co przyniesie przyszłość, być może w przyszłości może Pan otrzymywać inne dochody podlegające opodatkowaniu, ale tak jak mówi Pan, nie będą one Pana wykluczały z ryczałtu.

Na ten moment nie planuje Pan uzyskiwania innych dochodów podlegających opodatkowaniu (choć nie może Pan tego wykluczyć w przyszłości) w działalności gospodarczej, dla innych kontrahentów. Jednak nawet gdyby Pan takowe uzyskał, będzie to bez związku z zadanym we wniosku pytaniem, które dotyczy konkretnego rodzaju przychodów rozliczanych w ramach działalności gospodarczej. Uzyskiwane przez Pana hipotetycznie inne dochody/przychody z działalności (nawet gdyby powstały) nie będą miały w tym kontekście żadnego znaczenia, nie wykluczają Pana z ryczałtu.

Gdyby tut. Organ uznał, iż ma to związek z Pana sprawą i z zadanym we wniosku pytaniem w kontekście ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych dotyczącym wskazanych szczegółowo we wniosku przychodów z Pana działalności gospodarczej – prosi Pan o informację, wtedy uzupełni Pan opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

Tak, prowadzi Pan ewidencję przychodów zgodnie z zasadami zryczałtowanego podatku dochodowego, w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności (jeśliby zaszła taka sytuacja). Szczegółowe zasady dokonywania rozliczeń z kontrahentem zawarł Pan w opisie stanu faktycznego, gdzie również wskazał Pan w jaki sposób kalkulowane są wartości usługi.

Pytanie

Czy wynagrodzenie za wykonywane w ramach działalności Wnioskodawcy usługi – opisane w treści wniosku – jako przychód podlega opodatkowaniu stawką podatku ryczałtowego 8,5% zgodnie z treścią ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne?

Pana stanowisko w sprawie

Tak, wynagrodzenie za wykonywane w ramach działalności Wnioskodawcy usługi – opisane w treści wniosku – jako przychód podlega opodatkowaniu stawką podatku ryczałtowego 8,5% zgodnie z treścią ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 6 ust. 1 zd. 1 ww. ustawy opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e i 1f, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych, zwanych dalej „spółką”.

Na podstawie art. 6 ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy: a) uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro.

Ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przewiduje również wyłączenia z tej formy opodatkowania, o czym stanowi art. 8 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy pojęcie „działalności usługowej” zdefiniowane zostało jako pozarolnicza działalność gospodarcza, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1676, z 2017 r.).

Stosownie do art. 4 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ilekroć w ustawie używa się oznaczenia „ex” przy symbolu danego grupowania PKWiU, oznacza to, że zakres wyrobów lub usług jest węższy niż określony w tym grupowaniu.

Oznaczenie „ex” dotyczy zatem tylko określonej usługi z danego grupowania. Umieszczenie dopisku przy konkretnym symbolu ma na celu zawężenie stosowania przepisu tylko do tej nazwy grupowania.

Natomiast, w myśl art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, z zastrzeżeniem pkt 1–4 oraz 6–8.

Zauważyć należy, że możliwość opłacania oraz wysokość stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zależy wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych w ramach tej działalności usług.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wynagrodzenie za wykonywane w ramach działalności Wnioskodawcy usługi – opisane w treści wniosku (tj. usługi zarządzania projektami) – jako przychód podlega opodatkowaniu stawką podatku ryczałtowego 8,5% zgodnie z treścią ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

W piśmie z dnia (…).02.2025 r. Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi poinformował Wnioskodawcę, że wymienione opisane powyżej usługi – należy zakwalifikować do grupowania 70.22.20.0 jako „Pozostałe usługi zarządzania projektami, z wyłączeniem projektów budowlanych” (PKWiU 2008 / PKWiU 2015).

Zatem aby móc skorzystać z 8,5% stawki usługi te nie mogą być usługami „doradztwa związanymi z zarządzaniem”.

Podatnik pragnie podkreślić, iż orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza jednoznacznie, iż do kompetencji organów podatkowych należy wskazanie i weryfikacja PKWiU czynności wykonywanych przez podatnika. Zob. Wyroki: NSA z 29 listopada 2017 r., o sygn. akt I FSK 179/16, czy WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 czerwca 2018 r., o sygn. akt: I SA/Go 182/18, CBOSA. Zatem jeśli uznamy, iż GUS dokonał prawidłowej klasyfikacji tych usług, należy się skupić wyłącznie na kwestii czy te usługi nie są związane z „doradztwem w zakresie zarządzania”.

Ani ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ani inne ustawy podatkowe nie zawierają definicji „doradztwa”. Z pomocą przychodzą tu jednak objaśnienia i interpretacje podatkowe wydawane przez Ministra Finansów.

W interpretacji ogólnej nr PT3.8101.2.2015.AEW.16 z 13 kwietnia 2015 r., która dotyczyła kwestii usług doradczych, stwierdzone zostało iż „(…) Termin „doradztwo” obejmować może szereg usług doradczych, np. podatkowe, gospodarcze, czy finansowe. Odwołując się do wykładni językowej, zgodnie z definicją zawartą w internetowym Słowniku Języka Polskiego PWN, pod pojęciem „doradcy” należy rozumieć tego, „kto udziela porad”. Natomiast „doradzać”, w myśl powołanego wyżej Słownika Języka Polskiego PWN, oznacza „udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Na podobny kierunek wskazuje również potoczne rozumienie tego terminu, zgodnie z którym „doradztwo” to udzielanie porad, opinii i wyjaśnień. Tak więc doradztwo jest udzielaniem fachowych opinii, porad, np. ekonomicznych, czy finansowych.”.

Podobnie uznaje tut. Organ w interpretacji indywidualnej z dnia 30 maja 2017 r., stwierdzając iż „(…) W potocznym rozumieniu termin „doradztwo” obejmuje szereg usług doradczych, tj. np.: podatkowe, prawne, finansowe. Wobec braku w ustawie definicji doradztwa należy posiłkowo odwołać się do wykładni językowej. Zgodnie z definicją zawartą w Słowniku języka polskiego PWN 2006, pod pojęciem „doradcy” należy rozumieć „tego, kto doradza”. Natomiast „doradzać”, w myśl powołanego wyżej Słownika języka polskiego PWN 2006, oznacza „udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Doradztwo jest zatem udzieleniem fachowych zaleceń, porad, np. ekonomicznych czy finansowych. (…)”.

W praktyce główną rolą Wnioskodawcy jako project managera (w zakresie wskazanym powyżej) jest koordynacja, nadzór i podjęcie wszelkich środków w celu przeprowadzenia i zakończenia projektu realizowanego w imieniu klienta. Szczegółowy opis obowiązków został zawarty w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i obejmuje on bezpośrednio usługi zarządzanie projektem dotyczące budżetu, zamówień, planowania czasu i pracy podwykonawców, kontroli jakości ich pracy, kontroli terminowości wykonywania działań w celu doprowadzenia danego projektu do końca. (…)

Zatem są to usługi zarządzania projektami polegające na wykonywaniu technicznych czynności, które sprowadzają się do zarządzania projektami. W ramach zakresu wskazanego we Wniosku Podatnik nie udziela porad kontrahentowi, nie wskazuje sposobów postępowania kontrahentowi, nie udziela wyjaśnień. Zatem nie świadczy on w tym zakresie usług doradczych.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, usługi opisane we wniosku z wykonywanej działalności, nie są związane z doradztwem w zakresie opodatkowania i zasadne jest zastosowanie do opodatkowania przychodu uzyskiwanego z tej części świadczonych usług 8,5% stawki zryczałtowanego podatku dochodowego. Stawka ryczałtu dla przychodów z usług zaklasyfikowanych wg PKWiU pod symbolem 70.22.20.0 wynosić powinna 8,5%, gdyż w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, ww. usługi (wykonywane) nie są wprost wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m. Z tego powodu w myśl art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a) przytaczanej ustawy – ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów z działalności usługowej.

Przyjęcie takiego stanowiska potwierdzają wydane w ostatnim czasie przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacje indywidualne, m.in. z dnia 19 września 2023 r. o sygn. 0112-KDSL1-2.4011.334.2023.2.KS, z 21 listopada 2023 r. o sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.725.2023.1.MAP, z dnia 2 grudnia 2022 r. o sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.838.2022.1.MAP, z dnia 20 grudnia 2023 r. o sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.701.2023.4.MAP.

Jednocześnie należy zaznaczyć, iż zmiany w ww. ustawie, wchodzące w życie z dniem 1 stycznia 2022 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105), nie wpływają w żaden sposób na możliwość kwalifikacji niniejszych usług pod stawkę 8,5% – stąd przytaczane interpretacje nie tracą na aktualności.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 776 ze zm.):

Ustawa reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.

Przy czym w myśl art. 4 ust. 1 pkt 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Pozarolnicza działalność gospodarcza oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym.

Stosownie do treści art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 163 ze zm.):

Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:

a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,

b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,

c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.

Z kolei, zgodnie z treścią art. 5b ust. 1 tej ustawy:

Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności;

2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności;

3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Na mocy art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e i 1f, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych, zwanych dalej „spółką”. Do przychodów przedsiębiorstwa w spadku nie stosuje się przepisu art. 12 ust. 10a.

W myśl art. 6 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli:

1) w roku poprzedzającym rok podatkowy:

a) uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro, lub

b) uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 2 000 000 euro.

2) rozpoczną wykonywanie działalności w roku podatkowym i nie korzystają z opodatkowania w formie karty podatkowej - bez względu na wysokość przychodów.

Możliwość opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzależniona jest między innymi od niespełnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Zgodnie z ww. art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

1. Opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, z zastrzeżeniem art. 6 ust. 1b, nie stosuje się do podatników:

1) opłacających podatek w formie karty podatkowej na zasadach określonych w rozdziale 3;

2) korzystających, na podstawie odrębnych przepisów, z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego;

3) osiągających w całości lub w części przychody z tytułu:

a) prowadzenia aptek,

b) uchylona

c) działalności w zakresie kupna i sprzedaży wartości dewizowych,

d) – e) uchylona

f) działalności w zakresie handlu częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych;

4) wytwarzających wyroby opodatkowane podatkiem akcyzowym, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii;

5) podejmujących wykonywanie działalności w roku podatkowym po zmianie działalności wykonywanej:

a) samodzielnie na działalność prowadzoną w formie spółki z małżonkiem,

b) w formie spółki z małżonkiem na działalność prowadzoną samodzielnie przez jednego lub każdego z małżonków,

c) samodzielnie przez małżonka na działalność prowadzoną samodzielnie przez drugiego małżonka

– jeżeli małżonek lub małżonkowie przed zmianą opłacali z tytułu prowadzenia tej działalności podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

6) (uchylony)

2. Jeżeli podatnik prowadzący działalność samodzielnie lub w formie spółki, który wybrał opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, uzyska z tej działalności przychody ze sprzedaży towarów handlowych lub wyrobów lub ze świadczenia usług na rzecz byłego lub obecnego pracodawcy, odpowiadających czynnościom, które podatnik lub co najmniej jeden ze wspólników:

1) wykonywał w roku poprzedzającym rok podatkowy lub

2) wykonywał lub wykonuje w roku podatkowym

– w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy, podatnik ten traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i, poczynając od dnia uzyskania tego przychodu do końca roku podatkowego, opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

3. Jeżeli podatnik w roku poprzedzającym rok podatkowy nie uzyskał przychodu z działalności, o której mowa w ust. 1 pkt 3 i 4, traci w roku podatkowym prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych z dniem uzyskania przychodów z tych rodzajów działalności i od tego dnia opłaca podatek dochodowy na ogólnych zasadach.

4. – 7. (uchylony).

Jednocześnie należy wskazać, że warunkiem skorzystania ze zryczałtowanej formy opodatkowania jest złożenie oświadczenia o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku - według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.

Wysokość stawek ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych została przez ustawodawcę ustalona w art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

W świetle art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 15 % przychodów ze świadczenia usług firm centralnych (head office); usług doradztwa związanych z zarządzaniem (PKWiU ex dział 70), z wyjątkiem usług doradztwa związanych z zarządzaniem rynkiem rybnym (PKWiU 70.22.16.), innych niż świadczone w ramach wolnych zawodów.

Natomiast z art. 4 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy wynika, że użyte w ustawie:

Określenie „wolny zawód” oznacza pozarolniczą działalność gospodarczą wykonywaną osobiście przez tłumaczy, adwokatów, notariuszy, radców prawnych, biegłych rewidentów, księgowych, agentów ubezpieczeniowych, agentów oferujących ubezpieczenia uzupełniające, brokerów reasekuracyjnych, brokerów ubezpieczeniowych, doradców podatkowych, doradców restrukturyzacyjnych, maklerów papierów wartościowych, doradców inwestycyjnych, agentów firm inwestycyjnych oraz rzeczników patentowych, z tym że za osobiste wykonywanie wolnego zawodu uważa się wykonywanie działalności bez zatrudniania na podstawie umów o pracę, umów zlecenia, umów o dzieło oraz innych umów o podobnym charakterze osób, które wykonują czynności związane z istotą danego zawodu.

Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów z działalności usługowej, w tym przychodów z działalności gastronomicznej w zakresie sprzedaży napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5%, z zastrzeżeniem pkt 1-4 oraz 6-8.

Na mocy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Działalność usługowa to pozarolnicza działalność gospodarcza, której przedmiotem są czynności zaliczone do usług zgodnie z Polską Klasyfikacją Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. poz. 1676, z 2017 r. poz. 2453, z 2018 r. poz. 2440, z 2019 r. poz. 2554 oraz z 2020 r. poz. 556), z zastrzeżeniem pkt 2 i 3.

Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Ilekroć w ustawie używa się oznaczenia „ex” przy symbolu danego grupowania PKWiU, oznacza to, że zakres wyrobów lub usług jest węższy niż określony w tym grupowaniu.

Oznaczenie „ex” dotyczy zatem tylko określonej usługi z danego grupowania. Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania przepisu tylko do tej nazwy grupowania.

Zwracam także uwagę, że możliwość opłacania oraz wysokość stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zależy wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych w ramach tej działalności usług. Zatem konieczne jest każdorazowe przypisanie rodzaju wykonywanych czynności do określonego grupowania PKWiU.

Kwalifikacji poszczególnych przychodów ze świadczonych usług do określonego symbolu PKWiU dokonuje sam podatnik. Kwestii tej nie regulują przepisy prawa podatkowego, a tylko te przepisy, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, mogą być przedmiotem interpretacji indywidualnej.

W myśl art. 12 ust. 3 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:

Jeżeli podatnik obowiązany do prowadzenia ewidencji przychodów prowadzi działalność, z której przychody są opodatkowane różnymi stawkami określonymi w ust. 1, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności, pod warunkiem, że ewidencja przychodów jest prowadzona w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności. W przypadku gdy podatnik, o którym mowa w zdaniu poprzednim, nie prowadzi ewidencji w sposób zapewniający ustalenie przychodów dla każdego rodzaju działalności, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynosi 8,5% przychodów, z tym że w przypadku osiągania również przychodów, o których mowa w:

1) ust. 1 pkt 1, ryczałt wynosi 17%;

2) ust. 1 pkt 2, ryczałt wynosi 15%;

2a) ust. 1 pkt 2a, ryczałt wynosi 14%;

2b) ust. 1 pkt 2b, ryczałt wynosi 12%;

3) ust. 1 pkt 3, ryczałt wynosi 10%;

4) ust. 1 pkt 4, ryczałt wynosi 12,5%.

Zatem, w sytuacji prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym wg różnych stawek, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych na podstawie prowadzonej ewidencji przychodów ustala się według stawki właściwej dla przychodów z każdego rodzaju działalności, pod warunkiem że ewidencja przychodów jest prowadzona w sposób umożliwiający określenie przychodów z każdego rodzaju działalności.

W odniesieniu do wymienionych w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne usług doradztwa związanych z zarządzaniem (PKWiU ex dział 70) wskazuję, że symbol ex oznacza, że w ramach grupowania 70 opodatkowaniu stawką 15% podlegają wyłącznie usługi wymienione w tym przepisie, tj. usługi doradztwa związane z zarządzaniem, a pozostałe usługi opodatkowane będą stawką 8,5%.

Pozostałe usługi, klasyfikowane według rozporządzenia Rady Ministrów z 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) w dziale 70 nie zostały wymienione w art. 12 ust. 1 pkt 2 lit. m ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Zatem opodatkowaniu stawką ryczałtu 15% podlegają usługi, tj.:

- klasa 70.10 – usługi firm centralnych (head office) i holdingów, z wyłączeniem holdingów finansowych,

- kategoria 70.22.1 – usługi doradztwa związane z zarządzaniem wraz z zawartymi w klasyfikacji podkategoriami i pozycjami z wyłączeniem usług doradztwa związanych z zarządzaniem rynkiem rybnym (PKWiU 70.22.16.).

Natomiast stawką 8,5% opodatkowane będą pozostałe usługi wymienione w Dziale 70 niezwiązane z „usługami firm centralnych (head office)” a także „usługami doradztwa związanymi z zarządzaniem”, tj.:

- klasa 70.21 – usługi w zakresie stosunków międzyludzkich (public relations) i komunikacji,

- kategoria 70.22.2 – pozostałe usługi zarządzania projektami, z wyłączeniem projektów budowlanych,

- kategoria 70.22.3 – pozostałe usługi doradztwa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Z opisu sprawy przedstawionego we wniosku oraz jego uzupełnieniu wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą. Ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozpoczął Pan działalność gospodarczą, zgodnie z wpisem do CEIDG 1 września 2024 r. Ryczałt jako formę opodatkowania swojej działalności wybrał Pan już w roku 2024, wtedy też skutecznie i w terminie złożył oświadczenie o wyborze opodatkowania swoich przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych. Zakresem niniejszego wniosku objęte są usługi świadczone przez Pana w 2024 r. oraz w latach kolejnych (o ile oczywiście taki stan się utrzyma i współprace ze Zleceniodawcami będą kontynuowane). W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie występują przesłanki negatywne, o których mowa w art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Pana przychody z działalności gospodarczej za poprzedzający rok podatkowy, w którym zamierza uzyskać przychody podlegające opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych nie mogą przekroczyć 2 mln euro (zgodnie z treścią art. 6 ust. 4 ww. ustawy) – ten warunek jest spełniony. Świadczy Pan usługi na podstawie umów zawieranych z innymi przedsiębiorcami. Nie jest Pan powiązany z Zleceniodawcą. Świadczy Pan usługi zarządzania projektami, które obejmują:

1) ustalanie i realizację planów projektów/programów (lub części większego projektu), obejmujących działania, zasoby, koszty, role, odpowiedzialności oraz jakość, zgodnie z metodyką zarządzania projektami IT;

2) zarządzanie budżetami projektów/programów – prognozami, zadaniami, harmonogramami, ryzykiem, zmianami organizacyjnymi oraz statusem, aby wspierać podejmowanie skutecznych decyzji i raportowanie projektowe do współpracowników i organów nadzorujących. Koordynacja statusu i realizacji strumieni roboczych projektu. Identyfikacja i zarządzanie zależnościami między projektami (w ramach danego programu i całego portfoli);

4) zarządzanie i ograniczanie ryzyk projektowych poprzez proaktywną identyfikację i rozwiązywanie potencjalnych wyzwań;

5) informowanie interesariuszy, w tym kadry zarządzającej/akcjonariuszy i członków zespołu, o postępach projektu, aktualizacjach i ryzykach;

6) wspieranie współpracy i pozytywnej atmosfery w zespole, promowanie efektywnej pracy zespołowej oraz wymiany wiedzy;

7) zarządzanie zmianami w zakresie projektu/programu, zapewniając, że wszystkie skutki i zmiany są zatwierdzane i odpowiednio komunikowane współpracownikom oraz organom nadzorującym.

8) opracowywanie harmonogramów projektów – planów przejścia usług, w tym kontrolowanego przekazania do wsparcia i utrzymania;

10) wspieranie dalszego rozwoju światowej klasy centrum doskonałości w zakresie zarządzania projektami oraz zapewnienie przyjęcia i utrwalania najlepszych praktyk.

Główną Pana rolą jako Project managera jest koordynacja, nadzór i podjęcie wszelkich środków w celu przeprowadzenia i zakończenia projektu IT realizowanego w imieniu klienta. Szczegółowy opis obowiązków obejmuje bezpośrednio usługi zarządzanie projektem dotyczące budżetu, zamówień, planowania czasu i pracy podwykonawców (także pracowników), kontroli jakości ich pracy, kontroli terminowości wykonywania działań w celu doprowadzenia danego projektu do końca. W praktyce te usługi sprowadzają się do m.in.: