Interpretacja 0112-KDSL1-1.4011.627.2025.2.AO

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 14 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan, w odpowiedzi na wezwanie, pismem z 18 listopada 2025 r. (wpływ 18 listopada 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest osobą fizyczną rozliczającą swoje dochody wyłącznie w Polsce. Jego głównym źródłem dochodów jest umowa o pracę. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Rozlicza się na zasadach ogólnych, według skali podatkowej. W okresie objętym wnioskiem nie mają zastosowania w stosunku do niego przepisy art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163) dalej u.p.d.o.f, ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 843) oraz przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz. U. z 2025 poz. 985) lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych (t. j. Dz. U. z 2021 poz. 1740).

Sąd Okręgowy w (…) wyrokiem z dnia (…) maja 2023 r. o sygn. akt (…) orzekł rozwód pomiędzy Wnioskodawcą a byłą żoną X. Z niniejszego małżeństwa Wnioskodawca ma dwóch synów: A – urodzonego w dniu (…)2007 r. i B – urodzonego w dniu (…)2011 r. Niniejszy wyrok jest prawomocny.

Żadne z rodziców nie ma ograniczonej władzy rodzicielskiej nad którymkolwiek z synów, niemniej jednak zgodnie z porozumiem rodzicielskim zawartym w związku z rozwodem zostało ustalone, że każdy z rodziców będzie wykonywał faktyczną władzę rodzicielską i wychowywał jednego z synów.

Była żona X ponosi całkowitą odpowiedzialność za wychowanie i utrzymanie syna B. B na stałe zamieszkuje pod adresem matki (…). Była żona ponosi wszelkie koszty wychowania ww. syna oraz odpowiada za jego zdrowie i edukację.

Natomiast drugi z synów, A jest na stałe zameldowany w mieszkaniu Wnioskodawcy pod adresem (…) oraz zamieszkuje z nim pod adresem (…).

Wnioskodawca ponosi całkowitą odpowiedzialność za jego wychowanie, w tym opiekę, zaspokajanie potrzeb finansowych oraz dbałość o sprawy zdrowia i edukacji. Jest jedyną osobą, która zaspokaja jego bieżące potrzeby materialne i łoży na jego utrzymanie. Podejmuje wszelkie decyzję związane z jego wychowaniem. Wnioskodawca osobiście odpowiada za organizację życia codziennego syna, edukację, w tym odrabianie lekcji, rozwijanie zainteresowań oraz pokrywanie kosztów dodatkowych zajęć pozalekcyjnych, opiekę zdrowotną, ponoszenie kosztów zakupu wyżywienia, odzieży oraz zaspokajanie innych niezbędnych potrzeb, organizowanie wakacji, ferii i świąt. Matka utrzymuje kontakt z synem, niemniej jednak to Wnioskodawca sprawuję wyłączną pieczę nad synem i troszczy się o jego rozwój duchowy i emocjonalny.

Jak wynika z porozumienia rodzicielskiego, Wnioskodawca jest jedyną osobą uprawnioną do otrzymywania świadczeń socjalnych i z tego tytułu pobiera świadczenie 800 +. Syn A w 2024 r. był osobą małoletnią i nie osiągnął żadnego dochodu, który podlegałby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie uzyskał również przychodu, który mógłby być opodatkowany na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego lub podatkiem liniowym. Syn nie podlegał również opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym ani w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Syn nie był i nie jest beneficjentem świadczeń z tytułu niepełnosprawności - nie otrzymywał zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 u.p.d.o.f.

W okresie objętym wnioskiem Wnioskodawca nie pozostaje w innym związku małżeńskim i sprawuje wyłącznie opiekę nad synem A.

W piśmie z 18 listopada 2025 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1)     Kiedy uprawomocnił się wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego z (…) maja 2023 r. o sygn. akt (…)?

Odpowiedź: Wyrok rozwodowy Sądu Okręgowego z (…) maja 2023 r. o sygn. akt (…) uprawomocnił się (…) maja 2023 r.

2)     Czy w ww. wyroku Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dziećmi? Jakie ustalenia wynikają z tego wyroku – proszę opisać?

Odpowiedź: W wyroku Sąd orzekł opiekę naprzemienną przystając na załączone do pozwu porozumienie rodzicielskie. Opieka od momentu rozwodu miała być sprawowana naprzemiennie, po 2 tygodnie u każdego z rodziców.

3)     Czy Sąd w jakikolwiek sposób ustalał zakres kontaktów Pana i byłej żony z dziećmi? Jeśli tak to w jaki konkretnie sposób i jak te kontakty są faktycznie realizowane?

Odpowiedź: Sąd nie ustalił zakresu kontaktów z dziećmi dla żadnego z rodziców.

4)     Jakie dokładnie ustalenia wynikają z zawartego porozumienia rodzicielskiego? Kiedy zostało ono zawarte?

Odpowiedź: Sytuacja rodzinna spowodowała, że (…) września 2024 r. rodzice małoletnich zmienili treść porozumienia.

Od tego dnia opiekę, zaspokajanie potrzeb finansowych oraz dbałość o sprawy zdrowia i edukacji swoich dzieci rodzice dzielą w następujący sposób, opisany w porozumieniu:

„a) Wnioskodawca ponosi całkowitą odpowiedzialność dotyczącą syna A, tzn.: zajmuje się wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską, dba o prawidłowy rozwój, rozwija zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z jego wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zapewnia potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w jego edukacji”.

Syn A jest zameldowany w mieszkaniu Wnioskodawcy pod adresem (…). Wnioskodawca pokrywa wszelkie koszty wychowania (koszty utrzymania - jedzenie, żywność, ubiór, zdrowotne składki ubezpieczeniowe, edukacji - książki, komitet rodzicielski, hobby - karnet sportowy, zajęcia dodatkowe korepetycje), odpowiada za jego zdrowie i edukację monitorując bieżącą frekwencję i uzyskiwane wyniki w nauce.

„b) X ponosi całkowitą odpowiedzialność za zawarte w porozumieniu kwestie dotyczące syna B, tj. jw. zajmuje się wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską, dba o prawidłowy rozwój, rozwija zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z jego wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zapewnia potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w jego edukacji”.

Syn B jest zameldowany pod adresem matki, przebywa z matką.

Żadne z rodziców nie jest pozbawione praw rodzicielskich, wobec żadnego z rodziców nie ograniczono tych praw. Syn A, pozostający pod opieką Wnioskodawcy, jest obecnie pełnoletni i ma możliwość swobodnego kontaktu telefonicznego lub osobistego z matką X. Korzysta z tego prawa wedle własnego uznania.

5)     Czy matka zajmuje się wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do syna A, tj. uczestniczy w jego wychowaniu, dba o jego prawidłowy rozwój kształtując jego właściwe zachowania, rozwija jego zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę/opiekę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w edukacji, bierze czynny udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jakie obiektywne okoliczności o tym świadczą?

Odpowiedź: Nie. Syn, A, ukończył 18 lat. Jest uczniem (…), mieszka w mieszkaniu Wnioskodawcy, adres j.w. Zaspokajanie jego potrzeb, realizowanie hobby, wyjazdy wakacyjne, dbanie o jego edukacje, pokrywanie wszelkich kosztów z tym związanych (wyjazdy; kursy; sport, ubezpieczenie zdrowotne, itp.) są po stronie Wnioskodawcy. Matka nie ponosi żadnych z wyżej wymienionych kosztów, nie uczestniczy czynnie w sprawach dotyczących syna. Wnioskodawca opłaca wszelkie składki w szkole, ubezpieczenie zdrowotne, karnet na siłownię, kurs prawa jazdy, egzamin.

6)     Czy jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienionych w treści wniosku) i względem nich wykonywał/wykonuje władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.

Odpowiedź: Nie.

7)     W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 6, należy wskazać czy wychowywał/wychowuje je Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym (partnerką)?

Odpowiedź: Nie dotyczy.

Pytanie

Czy w zaistniałym stanie faktycznym, Wnioskodawca może rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2024 na preferencyjnych warunkach jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o których mowa w art. 6 ust. 4c i nast. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163)?

Pana stanowisko w sprawie

Kryteria umożliwiające skorzystanie z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych dla rodzica samotnie wychowującego dziecko zostały określone w art. 6 ust. 4c i nast. ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163) - dalej u.p.d.o.f.

Ustawa zawiera zarówno pozytywne przesłanki wymagane do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia, jak i wskazuje na negatywny katalog przyczyn uniemożliwiających skorzystanie z ulgi.

Zgodnie z art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f.: Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 u.p.d.o.f. i zobowiązany jest do opodatkowania w Polsce całości swoich dochodów - bez względu na miejsce ich osiągania.

Jak Wnioskodawca wskazywał w opisie stanu faktycznego, jego głównym źródłem dochodu jest umowa o pracę.

W 2023 r. na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia (…) maja 2023 r. syg.. (…) małżeństwo Wnioskodawcy z X zostało rozwiązane poprzez orzeczenie rozwodu i do dnia złożenia wniosku o interpretację indywidualną Wnioskodawca nie pozostaje w żadnym związku małżeńskim.

Od dnia orzeczenia rozwodu Wnioskodawca samotnie wychowuje jednego z synów – A i nie wykonuje z byłą żoną w stosunku do syna opieki naprzemiennej. Jak wynika z porozumienia rodzicielskiego zawartego w związku z rozwodem, Wnioskodawca jest jedyną osobą odpowiedzialną za utrzymanie i wychowanie jednego z synów, który na stałe mieszka razem z nim.

Syn A urodził się (…)2007 r., więc do dnia (…)2025 r. był osobą małoletnią, o której mowa w at. 4 ust. 6c pkt. 1 u.p.d.o.f., natomiast w związku z tym, że nadal uczy się w (...), od (...)2025 r. spełnia kryteria, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 3 u.p.d.o.f.

Z powyższego przepisu wynika, że ustawodawca zaliczył (ze względu na stan cywilny) do kręgu osób samotnie wychowujących dzieci dwa rodzaje podmiotów: osobę, która nie pozostaję w związku małżeńskim (kawaler, panna, wdowiec, wdowa, rozwodnik, rozwódka, osoba, w stosunku do której orzeczono separację); lub osobę pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Obie kategorie podmiotów, aby mogły skorzystać z preferencyjnego opodatkowania swoich dochodów, muszą spełnić warunek samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym. Samotne wychowywanie nie musi przy tym mieć miejsca przez cały rok podatkowy. Z treści przepisu to nie wynika. Wykładnię literalną art. 6 ust. 4c u.p.d.o.f. wspiera wykładnia celowościowa ww. przepisu.

Należy wskazać, że celem preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla osób, które w roku podatkowym doświadczyły samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem, było udzielenie z tego tytułu ulgi podatkowej. Cel ten w pełni wpisuje się w idee polityki prorodzinnej Państwa.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „rodzic samotnie wychowujący dziecko”, dlatego też należy odnieść się do powstałego w tym zakresie orzecznictwa, jak i do potocznego znaczenia tego wyrażenia.

Należy zwrócić uwagę, że z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika bowiem, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

Jak zostało wskazane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2025 r. sygn. II FSK 633/24: „O wspólnym (będącym antonimem samotnego) wychowaniu dziecka nie świadczy fakt powierzenia władzy rodzicielskiej wspólnie obojgu małżonkom. Pojęcia te nie są tożsame, a pojęcie samotnego wychowania dziecka winno być rozpatrywane głównie w kontekście samodzielnego pokrywania przez podatnika kosztów związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka. Zastosowana przez ustawodawcę preferencja ma bowiem kontekst finansowy. Jeżeli dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód, to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica wychowuje dziecko”.

Analogicznie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 10 października 2023 r. sygn. akt II FSK 309/21. Jest to już w pełni ugruntowana linia orzecznicza.

W związku z powyższym, mając na uwadze opisany przez Wnioskodawcę stan faktyczny, Wnioskodawca jest osobą - rozwodnikiem samotnie wychowującym dziecko - syna A i spełnia wszystkie kryteria wskazane w ww. przepisie.

Fakt posiadania przez byłą żonę pełnej władzy rodzicielskiej oraz utrzymywania kontaktu z synem, nie ma w tej sytuacji żadnego znaczenia, gdyż to Wnioskodawca sprawuję faktyczną władzę rodzicielską, jest odpowiedzialny za jego wychowanie i pełne utrzymanie. Nie pozbawia to Wnioskodawcy statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko” i ma prawo do skorzystania z tego tytułu z preferencyjnej formy opodatkowania. Jest jedyną osobą nie tylko odpowiedzialną za utrzymanie syna i zapewnienie mu prawidłowego wychowania oraz rozwoju, ale także jest osobą podejmującą decyzje wychowawcze względem jego osoby.

Wnioskodawca zapewnia synowi stałą opiekę, samotnie troszczy się o jego byt materialny, jak i rozwój duchowy.

W kolejnych artykułach, tj. art. 6 ust. 4e u.p.d.f., art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. i art. 6 ust. 8 u.p.d.o.f. zostały wskazane negatywne przesłanki uniemożliwiające zastosowanie preferencyjnego rozliczenia podatku.

Zgodnie z art. 6 ust. 4e u.p.d.f.: Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152 - w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

Natomiast stosownie do art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f.: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 t.j.).

Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy - w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Żadna z powyższych negatywnych przesłanek nie ma miejsca w przedstawionym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym, gdyż w okresie objętym wnioskiem nie mają zastosowania w stosunku do niego przepisy art. 30c u.p.d.o.f. (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) lub ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 2025 poz. 843 t.j.) oraz przepisy z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (Dz. U z 2025 2021 poz. 985 t.j.) lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych (Dz. U z 2021 poz. 1740 t.j.).

Syna A urodził się (…)2007 r., więc zarówno w 2024 r. jak i do (…) br. był osobą małoletnią i nie osiągnął żadnego dochodu, który podlegałby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Po uzyskaniu pełnoletności kontynuuje naukę w (...), więc nadal objęty jest dyspozycją przywołanego powyżej przepisu z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Syn A, w 2024 r. nie uzyskał przychodu, który mógłby być opodatkowany na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego lub podatkiem liniowym. Syn nie podlegał również opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, ani w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Syn nie był i nie jest beneficjentem świadczeń z tytułu niepełnosprawności – nie otrzymywał zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 u.p.d.o.f.

Mając na uwadze przedstawiony przez Wnioskodawcę stan faktyczny, w świetle powyżej przytoczonych przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w ocenie Wnioskodawcy jest on rodzicem samotnie wychowującym jednego z synów - A i spełnia wszystkie kryteria, które umożliwiają mu rozliczenie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2024 r. i lata następne na preferencyjnych warunkach przysługujących osobie samotnie wychowującej dziecko.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Jak stanowi art. 6 ust. 4c ww. ustawy:

Zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy:

W myśl art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy:

Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy:

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

-       posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;

-       wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;

-       nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;

-       niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;

-       nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).

Brzmienie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci. Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Jak wynika z powyższego, ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka) wymienionych w art. 6 ust. 4c ww. ustawy. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.

Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.

Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.

Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.

Podstawową kwestią jest zatem ustalenie, który z rodziców faktycznie wychowuje dziecko, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim i żadnemu z rodziców sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej.

Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Wychowywanie dziecka obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Oznacza to, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na tym, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami małoletniego dziecka, czyli podejmuje trud wykonywania wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. zgodnie z orzeczeniem sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika m.in., że jest Pan osobą fizyczną rozliczającą swoje dochody wyłącznie w Polsce. Pana głównym źródłem dochodów jest umowa o pracę. Nie prowadzi Pan działalności gospodarczej. Rozlicza się na zasadach ogólnych, według skali podatkowej. W okresie objętym wnioskiem nie mają zastosowania w stosunku do Pana przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów uzyskiwanych przez osoby fizyczne oraz przepisy z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Sąd Okręgowy wyrokiem z (…) maja 2023 r. orzekł rozwód pomiędzy Panem a byłą żoną (wyrok uprawomocnił się (…) maja 2023 r.). Z niniejszego małżeństwa ma Pan dwóch synów: A – urodzonego (…)2007 r. i B – urodzonego (…)2011 r. Sąd nie ustalił zakresu kontaktów z dziećmi dla żadnego z rodziców. Żadne z rodziców nie ma ograniczonej władzy rodzicielskiej nad którymkolwiek z synów, niemniej jednak zgodnie z porozumiem rodzicielskim zawartym w związku z rozwodem zostało ustalone, że każdy z rodziców będzie wykonywał faktyczną władzę rodzicielską i wychowywał jednego z synów.

Była żona ponosi całkowitą odpowiedzialność za wychowanie i utrzymanie syna B. B na stałe zamieszkuje pod adresem matki. Była żona ponosi wszelkie koszty wychowania ww. syna oraz odpowiada za jego zdrowie i edukację.

Natomiast drugi z synów, A jest na stałe zameldowany w Pana mieszkaniu w (…) oraz zamieszkuje z Panem pod adresem w (…). Ponosi Pan całkowitą odpowiedzialność za jego wychowanie, w tym opiekę, zaspokajanie potrzeb finansowych oraz dbałość o sprawy zdrowia i edukacji. Jest jedyną osobą, która zaspokaja jego bieżące potrzeby materialne i łoży na jego utrzymanie. Podejmuje wszelkie decyzję związane z jego wychowaniem. Osobiście odpowiada Pan za organizację życia codziennego syna, edukację, w tym odrabianie lekcji, rozwijanie zainteresowań oraz pokrywanie kosztów dodatkowych zajęć pozalekcyjnych, opiekę zdrowotną, ponoszenie kosztów zakupu wyżywienia, odzieży oraz zaspokajanie innych niezbędnych potrzeb, organizowanie wakacji, ferii i świąt. Matka utrzymuje kontakt z synem, niemniej jednak to Pan sprawuję wyłączną pieczę nad synem i troszczy się o jego rozwój duchowy i emocjonalny. Jak wynika z porozumienia rodzicielskiego, Pan jest jedyną osobą uprawnioną do otrzymywania świadczeń socjalnych i z tego tytułu pobiera świadczenie 800 +. Syn A w 2024 r. był osobą małoletnią i nie osiągnął żadnego dochodu, który podlegałby opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nie uzyskał również przychodu, który mógłby być opodatkowany na zasadach zryczałtowanego podatku dochodowego lub podatkiem liniowym. Syn nie podlegał również opodatkowaniu na zasadach przewidzianych w ustawie o podatku tonażowym ani w ustawie o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Syn nie był i nie jest beneficjentem świadczeń z tytułu niepełnosprawności - nie otrzymywał zasiłku pielęgnacyjnego, dodatku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 u.p.d.o.f. W okresie objętym wnioskiem nie pozostaje Pan w innym związku małżeńskim i sprawuje wyłącznie opiekę nad synem A.

W uzupełnieniu wniosku doprecyzował Pan opis sprawy wskazując, że w wyroku Sąd orzekł opiekę naprzemienną przystając na załączone do pozwu porozumienie rodzicielskie. Opieka od momentu rozwodu miała być sprawowana naprzemiennie, po 2 tygodnie u każdego z rodziców. Sytuacja rodzinna spowodowała, że (…) września 2024 r. rodzice małoletnich zmienili treść porozumienia. Od tego dnia opiekę, zaspokajanie potrzeb finansowych oraz dbałość o sprawy zdrowia i edukacji swoich dzieci rodzice dzielą w następujący sposób, opisany w porozumieniu:

„a) Wnioskodawca ponosi całkowitą odpowiedzialność dotyczącą syna A, tzn.: zajmuje się wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską, dba o prawidłowy rozwój, rozwija zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z jego wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zapewnia potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w jego edukacji”.

Syn A jest zameldowany w Pana mieszkaniu. Pan pokrywa wszelkie koszty wychowania (koszty utrzymania - jedzenie, żywność, ubiór, zdrowotne składki ubezpieczeniowe, edukacji - książki, komitet rodzicielski, hobby - karnet sportowy, zajęcia dodatkowe korepetycje), odpowiada za jego zdrowie i edukację monitorując bieżącą frekwencję i uzyskiwane wyniki w nauce.

„b) X ponosi całkowitą odpowiedzialność za zawarte w porozumieniu kwestie dotyczące syna B, tj. jw. zajmuje się wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską, dba o prawidłowy rozwój, rozwija zainteresowania, sprawuje nad nim pieczę, troszczy się o jego rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z jego wypoczynkiem, ponosi koszty jego utrzymania, zapewnia potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w jego edukacji”.

Syn B jest zameldowany pod adresem matki, przebywa z matką.

Żadne z rodziców nie jest pozbawione praw rodzicielskich, wobec żadnego z rodziców nie ograniczono tych praw. Syn A, pozostający pod Pana opieką, jest obecnie pełnoletni i ma możliwość swobodnego kontaktu telefonicznego lub osobistego z matką X. Korzysta z tego prawa wedle własnego uznania. Jest uczniem (…), mieszka w Pana mieszkaniu.

Zaspokajanie potrzeb syna A, realizowanie hobby, wyjazdy wakacyjne, dbanie o jego edukacje, pokrywanie wszelkich kosztów z tym związanych (wyjazdy; kursy; sport, ubezpieczenie zdrowotne, itp.) są po Pana stronie. Matka nie ponosi żadnych z wyżej wymienionych kosztów, nie uczestniczy czynnie w sprawach dotyczących syna. Opłaca Pan wszelkie składki w szkole, ubezpieczenie zdrowotne, karnet na siłownię, kurs prawa jazdy, egzamin.

Nie jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że aby móc skorzystać z omawianej preferencji podatkowej status osoby samotnie wychowującej dziecko (określonej ww. przepisem) nie musi trwać przez cały rok podatkowy. Wystarczające jest, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy i powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro to Pan – pomimo orzeczonej przez Sąd opieki naprzemiennej – zgodnie z ustaleniami wynikającymi z porozumienia rodzicielskiego z (…) września 2024 r. – faktycznie w 2024 roku samotnie wychowywał dziecko (syna A), bez udziału drugiego rodzica (matki dziecka), tj.: samotnie i osobiście zapewniał mu opiekę, troszczył się o jego byt materialny, zdrowie, rozwój intelektualny oraz społeczny, a matka: nie zajmowała się jego wychowaniem i nie wykonywała władzy rodzicielskiej w stosunku do syna A, tj. nie uczestniczyła w jego wychowaniu, nie dbała o jego prawidłowy rozwój kształtując jego właściwe zachowania, nie rozwijała jego zainteresowań, nie sprawowała nad nim pieczy/opieki, nie troszczyła się o jego rozwój fizyczny i duchowy, nie ponosiła wydatków związanych z jego wypoczynkiem, nie ponosiła kosztów jego utrzymania, nie zabezpieczała jego potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych, nie pomagała w edukacji, nie brała czynnego udział w sprawach dotyczących dziecka związanych z jego kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp. – to uznać należy, że spełnia Pan warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, może Pan rozliczyć podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2024 na preferencyjnych warunkach jako osoba samotnie wychowująca dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zaznaczyć należy, że prawo do opodatkowania swoich dochodów na zasadach przewidzianych dla rodziców samotnie wychowujących dzieci przysługuje tylko jednemu z rodziców.

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to ta interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla matki dziecka.

Ponadto informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zapytania). Inne kwestie poruszone we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będze zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.