Interpretacja 0112-KDSL1-1.4011.673.2025.4.AO

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych:

-         w części dotyczącej możliwości skorzystania z prawa do rozliczenia w sposób przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci oraz możliwości dokonania odliczeń na dzieci w ramach ulgi prorodzinnej za lata 2023-2024 – jest nieprawidłowe,

-         w części dotyczącej możliwości dokonania odliczeń na dzieci w ramach ulgi prorodzinnej za lata 2021-2022 – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 listopada 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 3 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwania pismami: z 20 grudnia 2025 r. (wpływ 22 grudnia 2025 r.) oraz z 4 lutego 2026 r. (wpływ 5 lutego 2026 r.), a także pismem z 17 lutego 2026 r. (wpływ 17 lutego 2026 r. oraz 12 marca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca zwraca się z uprzejmą prośbą o ustalenie indywidualnej interpretacji podatku, składanego na podstawie corocznego rozliczenia.

Od końca sierpnia 2021 r., Wnioskodawca żył z żoną w separacji faktycznej, fakt ten spowodowany był sytuacją w ich małżeństwie, m.in. (…), Wnioskodawca zamieszkał osobno od września 2021. Wcześniej Wnioskodawca wraz z żoną żyli pod jednym dachem w domu, który wybudował dla rodziny. Małżonkowie ustanowili kwoty jakimi Wnioskodawca będzie dodatkowo wspierał rodzinę, zasady funkcjonowania oraz wydatki dodatkowe związane z dziećmi.

(…).

Wnioskodawca dodał, że od samego początku rozstania pełną kwotę socjalną z programu 500+ czy później 800+ zachowywała żona. W pierwszej fazie rozstania i separacji, świadczenie to wpływało na jego konto, a kwotę przelewał na konto żony.

W lutym 2022, (…), Wnioskodawca wniósł do Sądu (…) o rozwód. Od początku separacji, opiekował się dziećmi samodzielnie 3-5 dni w tygodniu, co drugi weekend od piątku do niedzieli. Tydzień ferii, 2-3 tygodni w wakacje, dzielone Święta Wielkanocne oraz Boże Narodzenie.

Wnioskodawca zapewnia dodatkowe zajęcia pozalekcyjne, opłacał kurs (…). Samodzielnie kupuje córkom ubrania na czas pobytu z nim, prezenty na urodziny, Mikołaja i inne Święta. Opłaca wyjścia na basen, organizuje wyjazdy na ferie i wakacje. Koszty te Wnioskodawca pokrywa dodatkowo poza zobowiązaniami alimentacyjnymi i zabezpieczeniem na żonę.

(…).

W rozliczeniach za rok 2021 i 2022 Wnioskodawca korzystał z ulgi na dzieci w pełnym wymiarze z powodu, że jego żona była osobą niepracującą. Jak udało się ustalić Wnioskodawcy, mimo upływu czasu, byli umówieni co do odliczenia ulgi. Ustaloną wcześniej z żoną część kwoty przelewał na jej konto, lub rozliczyli się w inny sposób.

(…).

W latach 2023 oraz 2024 w zeznaniach Wnioskodawca zaznaczał opcje automatycznie, nie korygując żadnych kwot. Sądził, że jest to wykonywane przez sam system rozliczeniowy. Jak się później okazało, mylił się. (…).

Podsumowując całą sytuację. Od września 2021 do dnia dzisiejszego Wnioskodawca zajmuje się córkami samodzielnie w czasie gdy przebywają z nim. Samodzielnie dba o ich wychowanie gdy mieszkają razem, o ubiór, lekcje, posiłki i dodatkowe zajęcia, prezenty, wyjazdy, sprzęt sportowy, w tym rowery, rolki i inne. (…)

(...)

W związku z powyższym, Wnioskodawca poprosił o indywidualną interpretację podatkową.

W piśmie z 20 grudnia 2025 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1)    Jakiego okresu – roku podatkowego/lat podatkowych dotyczy Pana wniosek?

Odpowiedź: Pana wniosek dotyczy rozliczenia za lata 2021 do 2024 w zakresie korzystania z możliwości rozliczania jako samotnie wychowujący dzieci.

Za lata 2023 do 2024 w zakresie możliwości/określenia możliwości rozliczania ulgi na każde z dzieci.

2)    Czy w całym okresie, którego dotyczy wniosek, podlegał Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?

Odpowiedź: Tak, podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej.

3)    Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?

Odpowiedź: Tak, uzyskiwał Pan dochody z tytułu umowy o pracę przez cały okres, którego dotyczy wniosek.

4)    Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, prowadził Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak – należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: Nie prowadził Pan działalności gospodarczej we wskazanym we wniosku okresie.

5)    Czy trwające postępowanie o rozwiązanie Pana małżeństwa poprzedzone było orzeczoną przez sąd separacją formalną (jeśli tak, proszę wskazać datę uprawomocnienia się tego orzeczenia), tj. czy jedno z małżonków złożyło, na podstawie art. 61¹ § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.), przeciwko drugiemu małżonkowi pozew o separację, a sąd wydał orzeczenie w sprawie praw i obowiązków małżonków pozostających w separacji sądowej?

Odpowiedź: Ustanie pożycia małżeńskiego określone zostało na wrzesień 2021 oraz stwierdzone i potwierdzone zostało podczas podpisywania aktu notarialnego, gdzie zrzekł się Pan swojej części wybudowanego (…) domu rzecz żony i dzieci w dniu (…) grudnia 2021 r.

Pan złożył wniosek o rozwód w lutym 2022, żona o zabezpieczenie finansowe na siebie. W obu rozprawach Sąd zatwierdził w trakcie postępowania ustaloną przez Państwa separację, bez konieczności dodatkowego postępowania. Wstępnie ustalone zostały również kontakty z dziećmi.

(…). Obecnie zabiega Pan o dodatkowe rozszerzenie kontaktów, szczególnie w Święta.

Rozważa Pan też wystąpienie o ograniczenie praw opieki nad dziećmi swojej żony z uwagi na (...).

6)    Czy Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dziećmi?

Odpowiedź: Sąd orzekł, że posiadają Państwo równe prawa do opieki nad dziećmi oraz, że w równym stopniu dzielą się obowiązkami. Jako miejsce zamieszkania dzieci wskazano dom żony ale wyrok się nie uprawomocnił, a Pan wniósł apelację w pełnym zakresie wyroku.

7)    Czy Sąd w jakikolwiek sposób ustalał zakres kontaktów Pana i byłej żony z dziećmi? Jeśli tak to w jaki konkretnie sposób i jak te kontakty są faktycznie realizowane?

Odpowiedź: Sąd zatwierdził wszelkie Pana wnioski o opiekę nad dziećmi, obecnie wniósł Pan również o ich rozszerzenie.

Dopóki Pana wniosek o dodatkowy zakres nie zostanie rozpatrzony, obecnie zajmuje się Pan dziećmi w następujące dni: każdy poniedziałek i środę, co drugi piątek, pełne weekendy nieparzystych tygodni roku, dni świątecznie po połowie z wyszczególnieniem na rok parzysty i nieparzysty. Połowę ferii zimowych, rozszerzone długie weekendy przypadające na tygodnie nieparzyste, dwa lub trzy tygodnie w okresie wakacyjnym. Samodzielnie opłaca Pan wyjazdy wakacyjne czy świąteczne, sam kupuje prezenty urodzinowe oraz organizuje przyjęcia. Jeśli zachodzi potrzeba kupuje Pan pomoce szkolne, opłacał Pan również samodzielnie zajęcia rekreacyjne.

8)    W jakim wieku są Pana córki – proszę podać daty ich urodzenia?

Odpowiedź: A (…) r. B (…) r. C (…) r.

9)    Czy wszystkie dzieci mieszkały z Panem przez cały okres, którego dotyczy wniosek? Proszę o wskazanie miejsc zamieszkania dzieci w rozumieniu art. 26 Kodeksu cywilnego.

Odpowiedź: Dzieci zamieszkiwały z Panem w pierwszym roku rozstania w (...), w okresie późniejszym również w (...), obecnie (...).

10) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pana i Pana dzieci miały zastosowanie przepisy:

-     art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),

-     ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub

-     ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub

-     ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: Z tego co Panu wiadomo, wymienione przepisy nie miały zastosowania.

11) Czy w całym okresie, którego dotyczy wniosek ustalone zostało na córki świadczenie wychowawcze, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.) obydwojgu rodzicom? Jeśli nie, to któremu z rodziców i dlaczego?

Odpowiedź: Wszelkie świadczenia socjalne w tym z programu 500+ czy obecnie 800+ wpływają na konto żony, Pan do nich nie ma dostępu. Nie wie Pan, czy jest możliwość aby otrzymywał Pan jego część. O innych programach, czy świadczeniach jakie otrzymują lub też nie córki, nic Panu nie wiadomo.

12) Czy w okresie podatkowym będącym przedmiotem Pana zapytania Pana dzieci osiągnęły dochody? Jeżeli tak, to proszę o wskazanie które z nich, w jakim okresie, w jakiej wysokości i z jakiego tytułu?

Odpowiedź: Nie, dzieci nie osiągały dochodu we wskazanym zakresie i w dalszym ciągu nie osiągają.

13) Czy Pana dzieci w okresie, którego dotyczy złożony wniosek otrzymywały, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną? Jeśli tak, to od kiedy oraz konkretnie, które z ww. świadczeń i na podstawie jakich przepisów?

Odpowiedź: Jak w punkcie 11.

14) Czy w całym okresie, którego dotyczy wniosek, Pana dzieci uczyły się w szkole, o której mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie?

Odpowiedź: Córka A uczęszczała do Szkoły Podstawowej przez cały okres wskazany we wniosku, córka B od (...), a najmłodsza C od (...).

15) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek matka dzieci korzystała z odliczenia ulgi prorodzinnej? Jeżeli tak, to czy dokonywała odliczenia pełnej kwoty przysługującej na dzieci czy też połowy kwoty? Jeżeli nie, to czy matka dzieci nie korzystała z odliczenia z uwagi na brak dochodów?

Odpowiedź: W latach 2021 i 2022 żona nie odliczała ulgi, odliczał Pan, a następnie rozliczali ją Państwo między sobą. Za lata 2023-2024 nie jest Pan w stanie określić co żona rozliczała i w jakim zakresie.

16) Czy pomiędzy Panem a matką dzieci doszło do porozumienia co do sposobu podziału ulgi prorodzinnej za rok podatkowy/lata podatkowe, których dotyczy wniosek? Jeżeli tak, to w jakich proporcjach i w jakiej wysokości rodzice zgodzili się dokonać odliczeń od podatku dochodowego w ramach ulgi na dzieci w poszczególnych latach?

Odpowiedź: W latach 2021 i 2022 dzielili Państwo ulgę wg wskazanych przez żonę proporcjach. Nie pamięta Pan na chwilę obecną jakie to dokładnie były kwoty. W latach późniejszych rozmowy z żoną były mocno ograniczone a po sprawie karnej niemal całkowicie ustały.

17) Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, faktycznie i samotnie wychowywał Pan dzieci, o których mowa we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – ich matki – wykonywał Pan władzę rodzicielską: stale troszczył się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczył w wychowaniu dzieci, dbał o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijał ich zainteresowania, sprawował nad nimi pieczę/opiekę, troszczył się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił koszty ich utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji szkolnej, brał czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że Pan samotnie wychowywał dzieci, o których mowa we wniosku w okresie objętym wnioskiem?

Odpowiedź: Tak, opisał Pan wszystko szczegółowo według swojej wiedzy. W okresach, o których mowa we wniosku oraz jego uzupełnieniu, samodzielnie dba Pan o córki w czasie, gdy przebywają z Panem.

Sam Pan pierze i je ubiera, sam zapewnia im, aby miały u Pana swoje ubrania, artykuły szkolne, zabawki, odrabiacie razem lekcje czy zadania uzupełniające, zapewnia Pan też samodzielnie artykuły sportowe jak rowery czy rolki.

Sam zabiera Pan córki na narty. Zapewniał Pan też dodatkowe zajęcia (…). Odbiera Pan dzieci z zajęć szkolnych i dodatkowych. Samodzielnie uczęszcza też Pan z córkami na zajęcia na basenie, opłaca Pan wspólne wyjścia do kina. W opinii Sądu Okręgowego jest Pan dobrym ojcem dla swoich córek.

18) Czy matka zajmuje się wychowaniem i wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do dzieci, tj. uczestniczy w ich wychowaniu, dba o ich prawidłowy rozwój kształtując ich właściwe zachowania, rozwija ich zainteresowania, sprawuje nad nimi pieczę/opiekę, troszczy się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, ponosi koszty ich utrzymania, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomaga w edukacji, bierze czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jakie obiektywne okoliczności o tym świadczą?

Odpowiedź: Jest to trudny do opisania punkt. (…)

19) Czy jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienionych w treści wniosku) i względem nich wykonywał władzę rodzicielską? Jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia.

Odpowiedź: Nie, nie jest Pan opiekunem prawnym innych dzieci.

20) W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 18, należy wskazać czy wychowywał je Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym (partnerką)?

Odpowiedź: Nie, w czasie, kiedy dzieci są z Panem opiekuje się Pan nimi samodzielnie bez udziału drugiego rodzica. Z tego co Panu wiadomo, żona również sprawuje opiekę samodzielnie poza sytuacjami, w których (…).

Z kolei w piśmie z 4 lutego 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1)  Proszę o jednoznaczne wskazanie, czy jedno z małżonków złożyło, na podstawie art. 61¹ § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.), przeciwko drugiemu małżonkowi pozew o separację, a sąd wydał orzeczenie w sprawie praw i obowiązków małżonków pozostających w separacji sądowej? Proszę podać datę od kiedy obowiązuje separacja sądowa?

Odpowiedź: Żadne z małżonków nie wniosło o separację, gdyż Sąd w już w trakcie pierwszego posiedzenia rozwodowego uznał separację faktyczną w jakiej już Państwo żyli za obowiązującą. Przyjęta data rozpadu małżeństwa została wskazana na wrzesień 2021 roku. Przedstawione również były przez Państwa ustalone zasady opieki nad dziećmi oraz protokołowane i zatwierdzone przez Sąd.

2)  Ponownie proszę o jednoznaczne wskazanie, czy Sąd orzekł opiekę naprzemienną nad dziećmi?

Odpowiedź: Formalnie Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej, o zakres opieki wystąpił Pan podczas postępowania rozwodowego. Ze względu na działania żony, m.in. (…) konieczne było spotkanie z mediatorem, aby mógł Pan w jakikolwiek sposób porozumieć się w kwestii kontaktów z dziećmi. Obecnie oczekuje Pan trzeci rok na rozpatrzenie apelacji i rozpatrzenie kolejnego rozszerzenia kontaktów ze względu na (…). Jak Pan wspominał, rozpatruje Pan wniesienie o ograniczenie władzy rodzicielskiej żony ze względu na (…). Zakres i przebieg Pana opieki nad dziećmi opisał Pan szeroko w poprzednich pismach.

3)  Czy wszystkie dzieci mieszkały z Panem przez cały okres, którego dotyczy wniosek? Proszę o wskazanie miejsc zamieszkania dzieci w rozumieniu art. 26 Kodeksu cywilnego.

Odpowiedź: Wszystkie córki, A, B i C, mieszkały z Panem przez okres jakiego dotyczy wniosek, w zakresie i dniach jakie opisał Pan przy opisie przebiegu Pana opieki nad dziećmi.

4)  Czy i w jakich proporcjach i w jakiej wysokości rodzice zgodzili się dokonać odliczeń od podatku dochodowego w ramach ulgi na dzieci w poszczególnych latach? Proszę o jednoznaczną odpowiedź w tym zakresie.

Odpowiedź: W latach 2021 oraz 2022 pomiędzy Panem a żoną doszło do porozumienia w zakresie sposobu rozliczenia ulgi. Ze względu na brak dochodu żony, ustalone pomiędzy Państwem zostało, że Pan odlicza 100% ulgi i przelewa żonie wyznaczoną przez nią część.

W latach 2023 i 2024 nie ustalali Państwo odliczeń, nie doszło tym samym do porozumienia. Pan odliczał ulgę zgodnie z jej wysokością wskazaną w aplikacji, nie zmieniał Pan żadnych kwot. Nie wie Pan w jakim zakresie i w jaki sposób dokonywała odliczeń Pana żona.

Pytania (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu wniosku z 20 grudnia 2025 r.)

Pyt. 1

Czy według opisu sytuacji i stanu faktycznego, Wnioskodawca może korzystać z możliwości rozliczania się z córką/córkami jako osoba samotnie wychowująca dzieci?

Pyt. 2

Czy Wnioskodawca może/mógł korzystać w latach 2022-2023 z ulgi na dzieci w całości lub części przypadającej na każdą z córek z uwagi na to, że posiada trójkę dzieci?

W uzupełnieniu wniosku z 4 lutego 2026 r. doprecyzował Pan, że popełnił błąd, pytanie miało dotyczyć rozliczeń za lata 2021-2024.

Pana stanowisko w sprawie (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniach wniosku z 4 oraz 17 lutego 2026 r.)

Ad. 1

W Pana ocenie z uwagi na stan faktyczny sytuacji w jakiej znajduje się Pan wraz z córkami od września 2021, powinien Pan mieć możliwość rozliczenia się z dziećmi. W okresie opieki nad dziećmi, nie korzysta Pan z pomocy innych opiekunów, a sam zakres opieki określa Pana wpływ na ich wychowanie. Nie korzysta Pan z innych ulg, czy też wsparcia, a zwrot z tytułu podatków i ww. przeznacza Pan na dzieci.

Nadmienił Pan też, że jak opisywał wcześniej, aby ustalić możliwość uznanego przez Pana sposobu rozliczania, kontaktował się Pan z działem księgowości firmy, w której pracuje oraz zewnętrznym biurem, opisując dokładnie stan faktyczny sytuacji, w jakiej się znalazł. Obie opinie były zgodne.

Ad. 2

Ponieważ w latach 2021-2022 doszedł Pan z żoną do porozumienia co do sposobu rozliczenia ulgi przysługującej na dzieci, powinien Pan mieć możliwość pełnej przysługującej ulgi na trzy córki.

W latach 2023-2024 uważa Pan, że mógł odliczyć przynajmniej 50% przyznawanych ulg. Nie doszedł Pan z żoną do porozumienia w tym zakresie i nie kontaktował się w związku z tymi rozliczeniami. W systemie nie zmieniał Pan wskazanych przez program kwot, ani nie poszerzał zakresu ulg.

Ponadto, w uzupełnieniu wniosku z 17 lutego 2026 r. doprecyzował Pan własne stanowisko w sprawie o poniższe stwierdzenia.

Nawiązując do swojej odpowiedzi oraz stanowiska, pragnie Pan powołać się wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2025 roku, sygn. II FSK 517/22.

Uznaje on, że osoba może zostać uznana za samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. oraz skorzystać z ulgi podatkowej, nawet jeśli drugi rodzic uczestniczy w wychowaniu dzieci, o ile spełnione są przesłanki samotnego wychowania przez podatnika.

W związku z powyższym, mając na uwadze stan faktyczny sytuacji, w której się Pan znalazł wraz z dziećmi, a której to szeroki opis zawarł Pan w piśmie o interpretację i późniejszych wyjaśnieniach do otrzymanych pism, uważa Pan, że zachodziły i zachodzą przesłanki do rozliczania się przez Pana wraz z dziećmi, to jest jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Uważa Pan tym samym, że ma pełne prawo do korzystania z ulgi podatkowej w zakresie jaki się rozliczał za lata 2021 do 2024.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części nieprawidłowe i w części prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Z uwagi na fakt, że przedmiotem Pana zapytania jest możliwość rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko za rok 2021, 2022, 2023 i 2024 oraz możliwość skorzystania z tzw. ulgi prorodzinnej również w tych latach, należy odnieść się do przepisów w stanie prawnym obowiązującym w ww. latach.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Jak stanowi art. 6 ust. 4 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Powyższy art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został uchylony. Ustawodawca – na mocy art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265) – dodał art. 6 ust. 4c, ust. 4d, ust. 4e i ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, które stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

I tak, stosownie do art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że:

Zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W myśl art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

Natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw wynika, że:

Z zacytowanych przepisów art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika zatem, że aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.

Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób, których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których związek małżeński został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu (rozwódka, rozwodnik). Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również, wyjątkowo, niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim. Dotyczy to osób, wobec których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wymaga jednak prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków. Dotyczy to również osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. Osobami samotnie wychowującymi dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn. sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.

Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Z opisu sprawy wynika m.in., że od końca sierpnia 2021 r., żył Pan z żoną w separacji faktycznej, fakt ten spowodowany był sytuacją w Pana małżeństwie, m.in. (…), zamieszkał Pan osobno od września 2021. Wcześniej wraz z żoną żył Pan pod jednym dachem w domu, który wybudował dla rodziny. Ustanowili Państwo kwoty jakimi będzie Pan dodatkowo wspierał rodzinę, zasady funkcjonowania oraz wydatki dodatkowe związane z dziećmi. Ustalili Państwo rozdzielność majątkową i (…) grudnia 2021 r. nastąpiło rozliczenie co do domu. Żona była osobą niepracującą. Mimo wcześniejszych ustaleń i kwot jakie łożył Pan m.in. (…), spłynęła do Pana informacja, że tuż po ich rozliczeniu za dom do Sądu w X żona wniosła o zabezpieczenie alimentacyjne na siebie. (…). Żona w dalszym ciągu nie pracowała. Od samego początku rozstania pełną kwotę socjalną z programu 500+ czy później 800+ zachowywała żona. W pierwszej fazie rozstania i separacji, świadczenie to wpływało na Pana konto, a kwotę przelewał na konto żony.

W lutym 2022, (…) wniósł Pan do Sądu w X o rozwód. Od początku separacji, opiekował się Pan dziećmi samodzielnie 3-5 dni w tygodniu, co drugi weekend od piątku do niedzieli. Tydzień ferii, 2-3 tygodni w wakacje, dzielone Święta Wielkanocne oraz Boże Narodzenie. Zapewnia Pan dodatkowe zajęcia pozalekcyjne, opłacał kurs (…). Samodzielnie kupuje córkom ubrania na czas pobytu z nim, prezenty na urodziny, Mikołaja i inne Święta. Opłaca wyjścia na basen, organizuje wyjazdy na ferie i wakacje. Koszty te pokrywa Pan dodatkowo poza zobowiązaniami alimentacyjnymi i zabezpieczeniem na żonę. (…). Wyrok nie jest prawomocny. Nie zgadzając się z wyrokiem Sądu, w kwietniu 2023 wniósł Pan apelację. (…).

W rozliczeniach za rok 2021 i 2022 korzystał Pan z ulgi na dzieci w pełnym wymiarze z powodu, że żona była osobą niepracującą. Jak udało się Panu ustalić, mimo upływu czasu, byli Państwo umówieni co do odliczenia ulgi. Ustaloną wcześniej z żoną część kwoty przelewał Pan na jej konto, lub rozliczyli się w inny sposób. W latach 2023 oraz 2024 w zeznaniach zaznaczał Pan opcje automatycznie, nie korygując żadnych kwot. Sądził Pan, że jest to wykonywane przez sam system rozliczeniowy. Jak się później okazało, mylił się Pan.

W uzupełnieniach wniosku doprecyzował Pan opis sprawy o m.in. poniższe informacje:

Pana wniosek dotyczy rozliczenia za lata 2021 do 2024 w zakresie korzystania z możliwości rozliczania jako samotnie wychowujący dzieci; za lata 2021 do 2024 w zakresie możliwości/określenia możliwości rozliczania ulgi na każde z dzieci. Podlegał Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Uzyskiwał Pan dochody z tytułu umowy o pracę przez cały okres, którego dotyczy wniosek. Nie prowadził Pan działalności gospodarczej we wskazanym we wniosku okresie.

Ustanie pożycia małżeńskiego określone zostało na wrzesień 2021 oraz stwierdzone i potwierdzone zostało podczas podpisywania aktu notarialnego, (…). Pan złożył wniosek o rozwód w lutym 2022, żona o zabezpieczenie finansowe na siebie. W obu rozprawach Sąd zatwierdził w trakcie postępowania ustaloną przez Państwa separację, bez konieczności dodatkowego postępowania. Wstępnie ustalone zostały również kontakty z dziećmi. Żadne z małżonków nie wniosło o separację, gdyż Sąd w już w trakcie pierwszego posiedzenia rozwodowego uznał separację faktyczną w jakiej już Państwo żyli za obowiązującą. Przyjęta data rozpadu małżeństwa została wskazana na wrzesień 2021 roku. Przedstawione również były przez Państwa ustalone zasady opieki nad dziećmi oraz protokołowane i zatwierdzone przez Sąd.

(…)

Rozważa Pan też wystąpienie o ograniczenie praw opieki nad dziećmi swojej żony z uwagi na (...). Sąd orzekł, że posiadają Państwo równe prawa do opieki nad dziećmi oraz, że w równym stopniu dzielą się obowiązkami. Jako miejsce zamieszkania dzieci wskazano dom żony ale wyrok się nie uprawomocnił, a Pan wniósł apelację w pełnym zakresie wyroku. Sąd zatwierdził wszelkie Pana wnioski o opiekę nad dziećmi, obecnie wniósł Pan również o ich rozszerzenie.

Dopóki Pana wniosek o dodatkowy zakres nie zostanie rozpatrzony, obecnie zajmuje się Pan dziećmi w następujące dni: każdy poniedziałek i środę, co drugi piątek, pełne weekendy nieparzystych tygodni roku, dni świątecznie po połowie z wyszczególnieniem na rok parzysty i nieparzysty. Połowę ferii zimowych, rozszerzone długie weekendy przypadające na tygodnie nieparzyste, dwa lub trzy tygodnie w okresie wakacyjnym. Samodzielnie opłaca Pan wyjazdy wakacyjne czy świąteczne, sam kupuje prezenty urodzinowe oraz organizuje przyjęcia. Jeśli zachodzi potrzeba kupuje Pan pomoce szkolne, opłacał Pan również samodzielnie zajęcia rekreacyjne. Córka A jest urodzona (…) r., B (…) r., a C (…) r. Córka A uczęszczała do Szkoły Podstawowej przez cały okres wskazany we wniosku, córka B od (...), a najmłodsza C od (...). Dzieci zamieszkiwały z Panem w pierwszym roku rozstania w X, w okresie późniejszym również w X, obecnie X. Wszystkie córki, A, B i C, mieszkały z Panem przez okres jakiego dotyczy wniosek, w zakresie i dniach jakie opisał Pan przy opisie przebiegu Pana opieki nad dziećmi.

Z tego co Panu wiadomo, przepisy - art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych – nie miały zastosowania. Wszelkie świadczenia socjalne w tym z programu 500+ czy obecnie 800+ wpływają na konto żony, Pan do nich nie ma dostępu. Nie wie Pan, czy jest możliwość aby otrzymywał Pan jego część. O innych programach, czy świadczeniach jakie otrzymują lub też nie córki, nic Panu nie wiadomo. Dzieci nie osiągały dochodu we wskazanym zakresie i w dalszym ciągu nie osiągają, podobnie w przypadku zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej.

W latach 2021 i 2022 żona nie odliczała ulgi, odliczał Pan, a następnie rozliczali ją Państwo między sobą. W latach 2021 oraz 2022 pomiędzy Panem a żoną doszło do porozumienia w zakresie sposobu rozliczenia ulgi. Ze względu na brak dochodu żony, ustalone pomiędzy Państwem zostało, że Pan odlicza 100% ulgi i przelewa żonie wyznaczoną przez nią część. Za lata 2023-2024 nie jest Pan w stanie określić co żona rozliczała i w jakim zakresie.

W latach 2021 i 2022 dzielili Państwo ulgę (tzw. prorodzinną) wg wskazanych przez żonę proporcjach. Nie pamięta Pan na chwilę obecną jakie to dokładnie były kwoty. W latach późniejszych rozmowy z żoną były mocno ograniczone a po sprawie karnej niemal całkowicie ustały. W latach 2023 i 2024 nie ustalali Państwo odliczeń, nie doszło tym samym do porozumienia. Pan odliczał ulgę zgodnie z jej wysokością wskazaną w aplikacji, nie zmieniał Pan żadnych kwot. Nie wie Pan w jakim zakresie i w jaki sposób dokonywała odliczeń Pana żona.

W okresach, o których mowa we wniosku oraz jego uzupełnieniu, samodzielnie dba Pan o córki w czasie, gdy przebywają z Panem. Sam Pan pierze i je ubiera, sam zapewnia im, aby miały u Pana swoje ubrania, artykuły szkolne, zabawki, odrabiacie razem lekcje czy zadania uzupełniające, zapewnia Pan też samodzielnie artykuły sportowe jak rowery czy rolki. Sam zabiera Pan córki na narty. Zapewniał Pan też dodatkowe zajęcia (…). Odbiera Pan dzieci z zajęć szkolnych i dodatkowych. Samodzielnie uczęszcza też Pan z córkami na zajęcia na basenie, opłaca Pan wspólne wyjścia do kina. W opinii Sądu Okręgowego jest Pan dobrym ojcem dla swoich córek.

(…).

Nie jest Pan opiekunem prawnym innych dzieci. W czasie, kiedy dzieci są z Panem opiekuje się Pan nimi samodzielnie bez udziału drugiego rodzica. Z tego co Panu wiadomo, żona również sprawuje opiekę samodzielnie poza sytuacjami, w których (…).

Formalnie Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej, o zakres opieki wystąpił Pan podczas postępowania rozwodowego. Ze względu na działania żony, m.in. (…), aby mógł Pan w jakikolwiek sposób porozumieć się w kwestii kontaktów z dziećmi. Obecnie oczekuje Pan trzeci rok na rozpatrzenie apelacji i rozpatrzenie kolejnego rozszerzenia kontaktów ze względu na (…). Ponadto, rozpatruje Pan wniesienie o ograniczenie władzy rodzicielskiej żony ze względu na (…).

W zaistniałej sytuacji powziął Pan m.in. wątpliwość, czy przysługuje Panu prawo rozliczenia podatku dochodowego za lata 2021-2024 jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Zaznaczyć należy, że status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa.

Natomiast za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawodawca uznał również osobę pozostającą w związku małżeńskim pod warunkiem, że drugi małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Jak wynika z art. 93 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236):

Jak stanowi art. 94 § 1 ww. ustawy:

W myśl art. 107 § 1 i § 2 ww. ustawy:

Zgodnie z art. 111 ww. ustawy:

Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również osoby, wobec których orzeczono separację. Przy czym, nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko w takim przypadku wymaga prawomocnego orzeczenia sądu o separacji małżonków.

Zgodnie bowiem z treścią art. 61¹ ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy:

W myśl art. 61² ww. ustawy:

Stosownie do art. 61³ ww. ustawy:

Jak stanowi art. 61⁴ § 1 ww. ustawy:

Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:

Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:

Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów nie jest wystarczające samo złożenie pozwu o rozwód, konieczne jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego rozkładu ich pożycia.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Podkreślić więc należy, że samo złożenie pozwu o rozwód nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko, ponieważ status osoby rozwiedzionej nabywa się dopiero poprzez prawomocne orzeczenie sądu o rozwiązaniu małżeństwa. Również separacja faktyczna (np. zerwanie więzi między stronami), nie pozwala na uznanie danej osoby za samotnie wychowującą dziecko, ponieważ to wyłącznie do separacji orzekanej przez sąd odnosi się przepis art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymieniając w kategorii osób uprawnionych do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów.

Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, że nie posiada Pan statusu „osoby samotnie wychowującej dziecko”, bowiem w okresie 2021-2024 przez cały czas pozostawał Pan w związku małżeńskim, był Pan w trakcie postępowania o rozwiązanie małżeństwa i nie orzeczono wobec Pana separacji w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a tym samym nie spełnia Pan warunku posiadania określonego stanu cywilnego.

W związku z powyższym, nie przysługuje Panu prawo do preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2021 oraz za lata 2022-2024 zgodnie z art. 6 ust. 4c ww. ustawy.

Zatem w tej części Pana stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

W zaistniałej sytuacji powziął Pan także wątpliwość, czy przysługuje Panu prawo do rozliczenia tzw. ulgi prorodzinnej w latach 2021-2024.

Stosownie do art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na mocy art. 27f ust. 2 ww. ustawy:

W myśl art. 27f ust. 2a ww. ustawy:

Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 27f ust. 2c ww. ustawy:

Na podstawie art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r.:

Według art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Z art. 26 ww. Kodeksu wynika, że:

W myśl art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 27f ust. 6 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 27f ust. 7 omawianej ustawy:

Przy czym, ulga prorodzinna nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do dziecka podatnika mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, co wynika z art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 cyt. ustawy.

Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Zgodnie zatem z ogólną zasadą wynikającą z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkiem zastosowania przez rodzica ulgi na małoletnie dziecko jest wykonywanie w stosunku do tego dziecka władzy rodzicielskiej.

Wobec tego, zasadnym jest odniesienie się ponownie do ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

Z art. 92 ww. ustawy wynika, że:

Zgodnie z art. 93 § 1 ww. ustawy:

Stosownie do art. 95 § 1 ww. ustawy:

Na podstawie art. 96 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

W myśl art. 97 § 1 tejże ustawy:

Zgodnie zaś z treścią art. 107 ww. Kodeksu:

W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i władza ta jest wykonywana przez oboje rodziców, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującego na dziecko limitu. Kwotę tę rodzice mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Dotyczy to zarówno rodziców pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, jak i rodziców rozwiedzionych czy będących w separacji.

Porozumienie rodziców co do wysokości dokonywanego odliczenia nie jest jednak wymagane w przypadku, gdy tylko jeden rodzic spełnia warunki określone w art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Warunkiem niezbędnym do zastosowania ulgi na dzieci w stosunku do małoletniego dziecka jest wykonywanie władzy rodzicielskiej (a nie samo jej posiadanie). Nie można utożsamiać pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej” z pojęciem „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Należy mieć na uwadze, że do nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej konieczne jest zarówno posiadanie przez rodzica władzy rodzicielskiej nad małoletnim dzieckiem, jak i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Należy przy tym odróżnić treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, gdyż samo posiadanie władzy rodzicielskiej nie oznacza jej wykonywania.

Władza rodzicielska obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka. Przy czym przez wychowywanie należy rozumieć zapewnianie stałej opieki, prowadzącej do uzyskania pełnego rozwoju fizycznego i psychicznego. Chodzi zatem o aktywne uczestniczenie w wychowywaniu dziecka i realny wpływ na rozwój jego osobowości. Realizacja prawa wykonywania władzy rodzicielskiej może następować przykładowo poprzez osobiste kontakty z nauczycielami, interesowanie się stanem zdrowia dziecka i pomoc w jego leczeniu, zapewnianie wsparcia w nauce, interesowanie się sposobem spędzania wolnego czasu.

W konsekwencji, wykonywanie obowiązku alimentacyjnego, czyli fakt płacenia alimentów na dzieci, czy też sporadyczne spotkania z dziećmi, nie są rozstrzygające dla uznania, że rodzic wykonuje władzę rodzicielską. Obowiązek alimentacyjny jest bowiem niezależny od władzy rodzicielskiej, a wiec spoczywa także na rodzicach, którzy zostali pozbawieni tej władzy.

Stąd ulga na dzieci przysługuje tym rodzicom, którzy faktycznie sprawują pieczę nad osobą i majątkiem dziecka. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje formalnie obojgu rodzicom, a tylko jeden z rodziców faktycznie ją wykonuje, to z odliczenia całości kwoty może skorzystać tylko ten rodzic. Jeżeli rodzic dziecka pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dzieckiem albo jego kontakty są sporadyczne należy uznać, że nie wykonuje władzy rodzicielskiej i w związku z tym nie ma prawa do ulgi.

Powyższe potwierdza Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 27 lipca 2016 r., sygn. akt II FSK 2378/15, stwierdzając: „(…) dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej, konieczne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek, to jest posiadanie władzy rodzicielskiej (nawet ograniczonej na podstawie wyroku sądowego) i jej faktyczne wykonywanie w danym roku podatkowym. Czym innym jest bowiem posiadanie władzy a czym innym jej wykonywanie, a to oznacza, że utożsamianie ich na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje uzasadnienia. W celu nabycia prawa do przedmiotowej ulgi podatnik powinien wykazać zatem, że w danym roku podatkowym wykonywał, a nie tylko posiadał władzę rodzicielską (…)”.

Zatem, o wykonywaniu władzy rodzicielskiej nie świadczy tylko sam fakt jej posiadania, czy spełniania obowiązku alimentacyjnego, ani sporadyczne kontakty z dzieckiem. Wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na sprawowaniu faktycznej pieczy nad małoletnim dzieckiem w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój, a w szczególności podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych, edukacyjnych i duchowych dziecka.

W związku z tym, wykonywanie władzy rodzicielskiej należy odnieść do konkretnych okoliczności faktycznych, w oparciu o zachowania i konkretną aktywność rodziców wobec dziecka.

Przystępując do oceny możliwości zastosowania ulgi prorodzinnej – wskazać należy, że wysokość odliczenia kwoty z tytułu ulgi na dzieci, o której mowa w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, została określona na dziecko, przy czym rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden wspólny limit. W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska i władza ta jest wykonywana przez oboje rodziców, to w określonych przypadkach każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującej kwoty ulgi. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez oboje rodziców względem tego samego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy w tym miejscu podkreślić, że stosownie do art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2021 r., kwotę ulgi prorodzinnej rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku:

a)  w dowolnej proporcji przez nich ustalonej,

b)  w równych częściach w przypadku braku porozumienia między rodzicami, którzy:

-        zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub

-        gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim.

W przypadkach innych niż wyżej wymienione odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy wyjaśnić należy, że odliczenia ulgi z tytułu wychowywania małoletnich dzieci dokonuje ten z rodziców, który wykonuje w stosunku do nich władzę rodzicielską. W przypadku, gdy tylko jeden z rodziców wykonuje władzę rodzicielską w stosunku do małoletnich dzieci, to rodzicowi temu przysługuje prawo do odliczenia ulgi w pełnej wysokości limitu określonego na te dzieci. Samo dysponowanie prawem wykonywania władzy rodzicielskiej nie jest wystarczające do skorzystania z ulgi na dzieci. Jeżeli rodzic dzieci pomimo posiadania praw rodzicielskich nie zajmuje się dziećmi, a jego kontakty z dziećmi są sporadyczne, nie wykazuje żadnego zainteresowania ich wychowaniem i nie ponosi żadnych kosztów ich utrzymania poza zasądzonymi alimentami, jego władza rodzicielska jest jedynie formalna. Samo płacenie alimentów na małoletnie dzieci oraz sporadyczne kontakty z nimi nie są bowiem wystarczające dla przyjęcia, że również drugi rodzic taką władzę wykonuje.

Jak wskazał Pan w treści wniosku oraz jego uzupełnieniach, nie posiada Pan prawomocnego wyroku rozwodowego. Żadne z małżonków nie wniosło też o separację. Sąd orzekł, że posiadają Państwo równe prawa do opieki nad dziećmi oraz, że w równym stopniu dzielą się obowiązkami. Jako miejsce zamieszkania dzieci wskazano dom żony ale wyrok się nie uprawomocnił, a Pan wniósł apelację w pełnym zakresie wyroku. Sąd zatwierdził wszelkie Pana wnioski o opiekę nad dziećmi, obecnie wniósł Pan również o ich rozszerzenie.

Dopóki Pana wniosek o dodatkowy zakres nie zostanie rozpatrzony, obecnie zajmuje się Pan dziećmi w następujące dni: każdy poniedziałek i środę, co drugi piątek, pełne weekendy nieparzystych tygodni roku, dni świątecznie po połowie z wyszczególnieniem na rok parzysty i nieparzysty. Połowę ferii zimowych, rozszerzone długie weekendy przypadające na tygodnie nieparzyste, dwa lub trzy tygodnie w okresie wakacyjnym. Dzieci są niepełnoletnie - córki zamieszkiwały z Panem w pierwszym roku rozstania w (...), w okresie późniejszym również w (...), obecnie (...). Wszystkie córki, A, B i C, mieszkały z Panem przez okres jakiego dotyczy wniosek, w zakresie i dniach jakie opisał Pan przy opisie przebiegu Pana opieki nad dziećmi. W latach 2021 oraz 2022 pomiędzy Panem a żoną doszło do porozumienia w zakresie sposobu rozliczenia ulgi. Ze względu na brak dochodu żony, ustalone pomiędzy Państwem zostało, że Pan odlicza 100% ulgi i przelewa żonie wyznaczoną przez nią część.

W latach 2023 i 2024 nie ustalali Państwo odliczeń, nie doszło tym samym do porozumienia. Pan odliczał ulgę zgodnie z jej wysokością wskazaną w aplikacji, nie zmieniał Pan żadnych kwot. Nie wie Pan w jakim zakresie i w jaki sposób dokonywała odliczeń Pana żona.

Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy oraz powołane wyżej przepisy prawa uznać należy, że skoro w latach 2021-2024 zarówno Pan, jak i Pana żona wykonywaliście władzę rodzicielską wobec małoletnich córek, to każdy z Państwa (rodziców) był uprawniony do skorzystania z ulgi wynikającej z art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za te lata, na podstawie art. 27f ust. 4 ww. ustawy w brzmieniu mającym zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych w tym okresie. Jak wynikało z zawartych przez Państwa ustaleń 100% ulgi w latach 2021-2022 odliczał Pan, ponieważ żona była wówczas osobą niepracującą. Powołane przepisy nie wykluczają takiej możliwości.

Podsumowując, zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skoro w latach 2021-2022 doszedł Pan z żoną do porozumienia co do sposobu rozliczenia ulgi przysługującej na dzieci, ma Pan możliwość rozliczenia pełnej przysługującej ulgi na trzy córki.

Zatem w tej części uznałem Pana stanowisko za prawidłowe.

Natomiast w związku z brakiem porozumienia pomiędzy Panem a matką dzieci, co do proporcji podziału ulgi na dzieci za lata 2023-2024 oraz jednocześnie w związku z faktem, że sąd formalnie nie orzekł opieki naprzemiennej, a jako miejsce zamieszkania dzieci wskazano adres żony (gdzie córki faktycznie zamieszkują, za wyjątkiem określonych dni, w których Pan zajmuje się dziećmi), to stwierdzić należy, że nie jest Pan uprawniony do odliczenia w wysokości 50% kwoty ulgi prorodzinnej na małoletnie córki, ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy.

W omawianym przypadku znajduje bowiem zastosowanie zdanie czwarte przepisu art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym odliczenie w wysokości 100% stosuje ten z rodziców, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania.

Podsumowując, w latach 2023-2024, w których nie doszło między Panem a matką dzieci do porozumienia co do podziału ulgi na dzieci, a jednocześnie sad nie orzekł opieki naprzemiennej nad córkami i ich miejsce zamieszkania jest przy matce, to nie przysługiwało Panu odliczenie w wysokości 50% kwoty ulgi prorodzinnej na córki, ustalonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy.

Zatem w tej części uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy  z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.