Wnioskodawca nabył w drodze spadku nieruchomość po matce (zmarłej w 2005 r., która nabyła ją w 1979 r.) i siostrze (zmarłej w 2025 r., która nabyła udział w 2005 r. po matce). Stan prawny został uregulowany w 2025 r. przez uzyskanie aktów dziedziczenia i wpis do księgi wieczystej. Nieruchomość nie jest używana w działalności gospodarczej.…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
7 grudnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 7 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Jest Pan jedynym właścicielem nieruchomości stanowiącej budynek mieszkalny jednorodzinny położonej w (…). Nabycie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w drodze spadkobrania po dwóch osobach:
1. Po matce (zmarłej (…) lipca 2005 r.).
Matka nabyła przedmiotową nieruchomość w 1979 roku w drodze podziału majątku. Była zatem jej właścicielką nieprzerwanie przez 26 lat, aż do chwili swojej śmierci. W Księdze Wieczystej prowadzonej dla nieruchomości jako właścicielka, aż do 2025 roku widniała zmarła matka.
2. Po siostrze (zmarłej (…) marca 2025 r.).
Siostra swój udział w przedmiotowej nieruchomości nabyła w drodze spadku po matce w dniu jej śmierci, tj. (…) lipca 2005 roku.
Mimo że po śmierci matki w 2005 roku nie przeprowadzono postępowania spadkowego i siostra nie została wówczas wpisana do Księgi Wieczystej, stała się ona faktyczną i prawną współwłaścicielką udziału w nieruchomości z mocy prawa w 2005 roku. Stan ten trwał aż do jej śmierci w marcu 2025 roku.
Uregulował Pan stan prawny nieruchomości w 2025 roku (uzyskując odpowiednie akty poświadczenia dziedziczenia/postanowienia sądu po obu zmarłych) i w 2025 roku został Pan ujawniony w Księdze Wieczystej jako jedyny właściciel.
Nieruchomość nie była i nie jest wykorzystywana przez Pana w pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zamierza Pan w najbliższym czasie przenieść własność całej opisanej nieruchomości na Pana syna na podstawie umowy dożywocia (zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego). W zamian za przeniesienie własności, Pana syn zobowiąże się do zapewnienia dożywotniego utrzymania. Planowane zbycie nastąpi przed upływem 5 lat podatkowych od daty śmierci Pana siostry (ostatniej spadkodawczyni), ale po upływie ponad 5 lat od daty faktycznego nabycia nieruchomości przez obie spadkodawczynie.
Pytanie
Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, przeniesienie własności nieruchomości w drodze umowy dożywocia będzie skutkowało powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych (19%), biorąc pod uwagę daty pierwotnego nabycia nieruchomości przez Pana matkę (1979 r.) i Pana siostrę (2005 r.)?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, planowane zawarcie umowy dożywocia nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Zgodnie z art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (śmierci spadkodawcy). Wpis do księgi wieczystej ma w tym zakresie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że Pan wraz z siostrą nabył swoje udziały w nieruchomości w 2005 roku, w momencie śmierci matki, niezależnie od braku wpisu w księdze wieczystej w tamtym czasie.
Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, okres 5-letniej karencji liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę. Zatem dla całej nieruchomości upłynął 5-letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 5 ustawy o PIT. Zbycie nieruchomości w drodze umowy dożywocia nie rodzi obowiązku podatkowego.
W przedmiotowej sprawie:
1. Udział po matce: Pana Matka nabyła nieruchomość w 1979 roku. Termin 5 lat minął w 1984 roku.
2. Udział po siostrze: Pana Siostra nabyła udział w nieruchomości w 2005 roku (w chwili śmierci matki).
Od końca 2005 roku do chwili śmierci Pana siostry (2025 r.) minęło prawie 20 lat. Fakt braku ujawnienia jej w księdze wieczystej nie zmienia daty nabycia prawa własności w drodze spadku.
Niezależnie od upływu terminów, wskazuje Pan, że umowa dożywocia ze swej istoty (wymiana nieruchomości za dożywotnią opiekę o charakterze losowym) nie generuje przychodu pieniężnego podlegającego opodatkowaniu w momencie jej zawarcia, o czym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy o PIT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy:
Źródłami przychodów są odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
d) innych rzeczy,
- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
Tym samym, każda czynność prawna, której przedmiotem jest odpłatne zbycie nieruchomości, lub praw wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c cytowanej ustawy, stanowi źródło przychodów w rozumieniu tego przepisu, jeżeli zostanie dokonana w określonym czasie, tj. przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie i nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej.
Wobec tego, w przypadku sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu przychodu ma moment i sposób nabycia tej nieruchomości.
W świetle art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia pięcioletniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres posiadania nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który sprzedaje nieruchomość (udział w nieruchomości), ale także okres posiadania nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkodawcę. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Do celów stosowania art. 10 ust. 5 ww. ustawy w przedmiotowej sprawie momentem nabycia udziału w nieruchomości przez spadkodawcę, który te udziały w nieruchomości nabył również w drodze spadku, jest moment nabycia tych udziałów w nieruchomości zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, tj. w chwili śmierci jego spadkodawcy.
Zatem ustalenie daty nabycia nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości i ww. praw majątkowych ma istotne znaczenie dla określenia skutków podatkowych ich odpłatnego zbycia.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 922 § 1 powołanej ustawy:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.
Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
W myśl art. 908 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.
Cechą charakterystyczną umowy o dożywocie jest ekwiwalentność świadczeń stron tej umowy. W doktrynie uznaje się, że jest to ekwiwalentność rozumiana w sensie subiektywnym, a nie obiektywnym, co oznacza, że świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Podkreślenia wymaga, że tego rodzaju umowy zaliczane są do odpłatnych czynności prawnych, które charakteryzują się tym, że każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej).
Uwzględniając powyższe, umowa o dożywocie – polegająca na tym, że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał (zobowiąże) się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie – ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan jedynym właścicielem nieruchomości stanowiącej budynek mieszkalny jednorodzinny położonej w (…). Nabycie prawa własności do przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w drodze spadkobrania po dwóch osobach:
- Pana matce, zmarłej w 2005 r., która nabyła przedmiotową nieruchomość w 1979 r. w drodze podziału majątku,
- Pana siostrze, zmarłej (…) marca 2025 r., która swój udział w przedmiotowej nieruchomości nabyła w drodze spadku po Państwa matce w dniu jej śmierci, tj. (…) lipca 2005 r.
Uregulował Pan stan prawny nieruchomości w 2025 r. (uzyskując odpowiednie akty poświadczenia dziedziczenia/postanowienia sądu po obu zmarłych) i w 2025 r. został Pan ujawniony w Księdze Wieczystej jako jedyny właściciel.
W najbliższym czasie zamierza Pan przenieść własność nieruchomości stanowiącej budynek mieszkalny jednorodzinny na Pana syna na podstawie umowy dożywocia. W zamian za przeniesienie własności, Pana syn zobowiąże się do zapewnienia dożywotniego utrzymania.
Mając powyższe na uwadze, pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy liczyć od końca lat, w których nastąpiło nabycie własności/udziału we własności ww. nieruchomości przez Pana spadkodawczynie. Skoro Pana mama nabyła własność nieruchomości stanowiącej budynek mieszkalny jednorodzinny w 1979 r., a Pana siostra udział we własności tej nieruchomości w 2005 r. (w chwili śmierci Pani mamy), to pięcioletni okres, o którym mowa wyżej niewątpliwie w obu przypadkach upłynął.
Zatem, planowane przez Pana zbycie nieruchomości na podstawie umowy o dożywocie nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego. Przeniesienie własności nastąpi po upływie 5 lat od końca lat kalendarzowych, w których nastąpiło nabycie własności/udziału we własności ww. nieruchomości przez Pana spadkodawczynie. Tym samym, przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia nie będzie stanowiło źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo