Interpretacja 0112-KDSL1-1.4011.781.2025.2.AK

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 grudnia 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 16 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełnił go Pan w odpowiedzi na wezwania – pismem z 14 stycznia 2026 r. (wpływ 14 stycznia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanów faktycznych oraz zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca od dnia 1 stycznia 2016 r. do dnia dzisiejszego jest nieprzerwanie zatrudniony na umowie o pracę na czas nieokreślony w firmie z branży samochodowej. Uzyskuje z tego tytułu roczne dochody opodatkowane według skali podatkowej i mieszczące się w drugim progu podatkowym. Wnioskodawca nie prowadził, nie prowadzi i nie planuje prowadzenia działalności gospodarczej. Poza umową o pracę nie otrzymuje żadnych innych dochodów.

Miejsce zamieszkania Wnioskodawcy przez wszystkie lata podatkowe było w Polsce, nie uzyskiwał także żadnych dochodów z zagranicy. Od (...)2020 r. Wnioskodawca jest właścicielem domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, w którym to domu zamieszkuje samodzielnie.

Wnioskodawca jest ojcem dwójki dzieci, córki (…) oraz syna (…) Nie jest ojcem ani opiekunem prawnym innych dzieci. Syn uczęszcza do Szkoły Podstawowej do klasy (...).

Córka jest uczennicą (...) Liceum Ogólnokształcące. Wcześniej była uczennicą Szkoły Podstawowej.

Od dnia (...)2008 r. Wnioskodawca był żonaty z (…), matką dzieci. Na rozprawie dnia (...)2018 r. Sąd Okręgowy w (…) orzekł rozwód (…). Wyrok uprawomocnił się (...)2019 r. Od tego czasu stan cywilny Wnioskodawcy nie uległ zmianie, w szczególności nie wstąpił, ani nie planuje wstąpić w związek małżeński w okresie objętym wnioskiem. Nie jest i nie planuje również być stroną żadnej formy związku partnerskiego/cywilnego zawartego poza granicami RP.

Na mocy wyroku rozwodowego władza rodzicielska powierzona została obojgu rodzicom, z określeniem miejsca zamieszkania przy matce. Zasądzono od Wnioskodawcy alimenty na rzecz dzieci, ustalając kontakty z dziećmi według uzgodnienia stron. Alimenty przelewa co miesiąc na konto byłej małżonki. Nie ma i nie miał nigdy żadnych zaległości w tym aspekcie.

Od dnia narodzin do chwili obecnej dzieci na stałe zamieszkiwały zawsze w Polsce. Najpierw wraz z obojgiem rodziców w (...), a po roku 2018, tj. po rozwodzie na stałe z matką przy (...).

W dniu (...)2019 r. przed Sądem Rejonowym Wnioskodawca zawarł wraz z byłą małżonką ugodę w sprawie kontaktów z dziećmi (…). Wyrok uprawomocnił się w dniu (...)2019 r.

Zgodnie z jej zapisami kontakty Wnioskodawcy z dziećmi odbywają się regularnie:

·       w każdą środę od godziny 16.30 do godziny 20.00;

·       w co drugi piątek od godziny 16.30 do godziny 19.00;

·       co drugi weekend miesiąca od piątku od godziny 16.30 do niedzieli do godziny 18.00;

·       dzieci przebywają pod wyłączną opieką Wnioskodawcy przez dwa tygodnie w okresie lipca oraz dwa tygodnie w okresie sierpnia, oraz w ferie zimowe przez 7 kolejno następujących po sobie dni, co daje odpowiednio połowę czasu wakacji letnich i połowę zimowych;

·       w latach parzystych w Święta Bożego Narodzenia od Drugiego Dnia Świąt godzina 10.00 do 30 grudnia godzina 19.00, a w latach nieparzystych od Wigilii godzina 16.00 do Pierwszego Dnia Świąt godzina 19.00;

·       w latach parzystych Święta Wielkanocne w Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 10.00 do 19.00, a w latach nieparzystych w Święta Wielkanocne od Wielkiej Soboty godzina 10.00 do Niedzieli godzina 19.00;

·       Dodatkowo, dzieci przebywają także pod opieką Wnioskodawcy w latach parzystych w dniu ich urodzin oraz w Dniu Dziecka; w dniu urodzin Wnioskodawcy oraz dniu urodzin jego matki, babci dzieci, oraz w Dniu Ojca.

Od tego czasu aż do dziś kontakty Wnioskodawcy z dziećmi odbywają się zgodnie z powyższymi zasadami. W czasie, kiedy jedno lub oboje dzieci przebywa pod opieką Wnioskodawcy zajmuje się faktycznie i samodzielnie ich wychowaniem, obowiązkami szkolnymi, wyżywieniem i rozrywką, ponosi koszty ich utrzymania, troszczy się o ich rozwój fizyczny i duchowy, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne. Dba o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwija ich zainteresowania.

Dla przykładu, w związku z problemami edukacyjnymi córki bez porozumienia z byłą żoną Wnioskodawca znalazł dla córki korepetytora z (...), które to zajęcia w całości opłaca, opłaca także dla córki kartę sportową (...). Dodatkowo ponosi wydatki związane z wypoczynkiem, zabiera dzieci na samodzielnie organizowane wyjazdy wakacyjne krajowe i zagraniczne, organizuje wyjazdy na baseny, do parków rozrywki, zabiera na wycieczki w różne rejony Polski, chodzi z córką na koncerty jej ulubionych zespołów.

Wszystkie działania Wnioskodawca podejmuje samodzielnie, bez konsultacji z matką dzieci, z którą nie utrzymuje kontaktów. Nie otrzymuje także pomocy ze strony innych osób.

Podczas pobytu dzieci pod opieką Wnioskodawcy ich matka nie uczestniczy w żadnym zakresie i nie ingeruje w proces wychowawczy. Podobnie, w czasie, gdy dzieci przebywają u matki, Wnioskodawca nie wpływa na jej metody wychowawcze.

Świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) nie zostało ustalone, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, obojgu rodzicom. Od samego początku pobiera je wyłącznie była żona Wnioskodawcy. Nie zostało zawarte między Wnioskodawcą i jego byłą żoną żadne porozumienie dotyczące korzystania z ulgi na dziecko. Wnioskodawca z takiej ulgi nie korzysta. Także wnioski o świadczenie w ramach programu „dobry Start” składa wyłącznie matka dzieci i na jej konto pieniądze są przekazywane.

Ponadto w piśmie z 14 stycznia 2026 r. Wnioskodawca doprecyzował opis sprawy, odpowiadając na wezwanie organu w następujący sposób:

Ad. 1

W okresie, którego dotyczy złożony wniosek dzieci Wnioskodawcy nie otrzymywały i nie otrzymują, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.

Ad. 2

W okresie, którego dotyczy wniosek, zarówno w stosunku do Wnioskodawcy jak i jego dzieci nie miały zastosowania żadne z przywołanych poniżej przepisów, tj.:

- art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),

- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,

- ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym,

- ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Ad. 3

Wnioskodawca potwierdza, że w okresie, którego dotyczy wniosek, matka dzieci wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do nich, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że istnieje jasny podział, tzn. że w czasie, kiedy dzieci mieszkają z Wnioskodawcą, wszystkie opisane powyżej czynności składające się na proces wychowania wykonuje on sam bez udziału innych osób, w tym szczególnie bez udziału matki dzieci i jest realnie zaangażowany w ich codzienne funkcjonowanie, natomiast w czasie, kiedy dzieci mieszkają z matką czynności te wykonuje ich matka bez udziału Wnioskodawcy.

Ad. 4

Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej nad dziećmi. Na mocy wyroku rozwodowego władza rodzicielska powierzona została obojgu rodzicom, z określeniem miejsca zamieszkania przy matce.

Pytania

1.    Czy na podstawie opisanego stanu faktycznego Wnioskodawca może w rozliczeniu za rok 2025 skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

2.    Czy na podstawie opisanego stanu faktycznego Wnioskodawca może dokonać korekty zeznań podatkowych za 5 poprzednich lat celem preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

3.    Czy na podstawie opisanego stanu faktycznego oraz założeniu braku jego zmiany w kolejnych latach Wnioskodawca będzie mógł korzystać z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z art. 6 ust. 4c-d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?.

Pana stanowisko w sprawie

1.    Zdaniem Wnioskodawcy przysługuje mu prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoby samotnie wychowującej dziecko w rozliczeniu za rok 2025.

2.    Zdaniem Wnioskodawcy przysługuje mu również prawo do złożenia korekt zeznań podatkowych za lata ubiegłe, które to korekty uwzględnią rozliczenie podatku dochodowego w sposób przewidziany w art. 6 ust 4c-d Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

3.    Zdaniem Wnioskodawcy przysługiwać mu będzie prawo do preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoby samotnie wychowującej dziecko w rozliczeniu za lata przyszłe.

Żadne z dzieci nie uzyskuje w bieżącym roku podatkowym ani nie uzyskiwało w latach poprzednich żadnych dochodów ani przychodów, nie otrzymywały także według najlepszej wiedzy Wnioskodawcy zasiłku pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.

Ani do Wnioskodawcy, ani do dzieci nie mają ani nie miały zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, ani ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Żadne z dzieci w roku podatkowym ani latach poprzednich nie uczyło się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświaty lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie.

Zgodnie z porozumieniem, o którym pisał Wnioskodawca, dzieci w określonym czasie zamieszkują z nim i są wówczas pod wyłączną jego opieką. Zatem każdy z rodziców sprawuje opiekę na dziećmi odrębnie, samodzielnie, w swoim miejscu zamieszkania i bez udziału drugiego rodzica.

W ocenie Wnioskodawcy spełnia w pełni przesłanki do uznania go za osobę samodzielnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stanowisko Wnioskodawcy wspiera utrwalona i stabilna linia orzecznicza Naczelnego sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych.

W wyroku z 10 lipca 2024 r. (II FSK 972/21) wskazano, że: „W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładnia literalna art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców wychowuje dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł tego wprost w tym przepisie, wskazując tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi »w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci«. Należy mieć przy tym na uwadze fakt, że ustawodawca nowelizując ustawę od 1 stycznia 2011 r. (Dz. U. z 2010 r. Nr 226, poz. 1478) uchylił ust. 5 art. 6 u.p.d.o.f., który regulował definicję »osoby samotnie wychowującej dzieci«. Literalna wykładnia nie pozwala na ograniczenie takiego statusu wyłącznie do rodziców wychowujących dzieci bez wsparcia drugiego z rodziców, bowiem przepis wskazuje tylko, że rodzic chcący skorzystać z ulgi musi »w roku podatkowym samotnie wychowywać dzieci«. Rezygnacja z legalnej definicji pojęcia »osoby samotnie wychowującej dzieci« w połączeniu z nowym brzemieniem art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wskazuje na zamierzony zabieg ustawodawcy, który uwzględnił aktualną sytuację społeczną i preferencje Państwa w zakresie polityki prorodzinnej.”

Wykładnię literalną art. 6 ust. 4 u.p.d.o.f. wspiera wykładnia celowościowa i systemowa. Należy mieć na uwadze, że celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym doświadczyły samotnej, samodzielnej pieczy nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w idee polityki prorodzinnej państwa. Zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Podobne konkluzje zawarto w orzeczeniu z 23 sierpnia 2024 r. (II FSK 182/24), gdzie wskazano m.in., że „przyjąć należy, że ustawodawca użył wyrażenia »samotnie wychowuje dzieci« w takim znaczeniu, które dotyczy osoby niemającej żony lub męża (bez partnera lub partnerki). Leksykalne znaczenie wyrazu »samotny« (»samotność«) ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania dotyczącego »rodzica samotnie wychowującego dzieci«, jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału oraz przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Nie oznacza to braku udziału drugiego z rodziców w procesie wychowawczym dzieci. Przeciwieństwem »samotnego wychowywania« (dzieci) przez jednego z rodziców (opiekunów prawnych) jest użyte w art. 6 ust. 4f u.p.d.o.f. pojęcie »wspólne wychowywanie z drugim rodzicem lub opiekunem prawnym« (co najmniej jednego dziecka]”.

W sposób tożsamy z powyższymi Naczelny Sąd Administracyjny orzekł również w serii wyroków z 21 stycznia 2025 r. (II FSK 1167/23, II FSK 517/22, II FSK 633/24), oraz wcześniejszych (II FSK 1297/22. Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się do posiadania określonego stanu cywilnego (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie.

Przy czym ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».

Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to:

(1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół»,

(2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam»,

(3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa»,

(4) «znajdujący się na odludziu».

Pojęcie wychowywania dziecka uszczegółowił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10, w uzasadnieniu którego znalazło się następujące stwierdzenie: „Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu oraz systemu wartości oraz postaw emocjonalnych”.

Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Stosownie do art. 6 ust. 4 ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2019 r.:

Jak stanowi art. 6 ust. 4 ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r.:

Na mocy art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265) który to przepis stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Stosownie do art. 6 ust. 4d dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodany przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mający zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r., stanowi, że:

W myśl art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i mającego zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od 1 stycznia 2022 r.:

Na mocy art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Zgodnie z art. 6 ust. 9 ww. ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Stosownie do art. 6 ust. 8 omawianej ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.):

Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:

Natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw wynika, że:

Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

Przepis art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym. Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. zgodnie z orzeczeniem sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, o którym mowa w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pan ojcem dwójki dzieci, córki lat (...) oraz syna lat (...). Nie jest Pan ojcem ani opiekunem prawnym innych dzieci. Syn uczęszcza do szkoły podstawowej natomiast córka do liceum ogólnokształcącego. Od dnia (...)2008 r. był Pan żonaty z matką dzieci. Na rozprawie dnia (...)2018 r. Sąd Okręgowy orzekł rozwód. Wyrok uprawomocnił się (...)2019 r. Od tego czasu Pana stan cywilny nie uległ zmianie, w szczególności nie wstąpił, ani nie planuje Pan wstąpić w związek małżeński w okresie objętym wnioskiem. Nie jest i nie planuje Pan również być stroną żadnej formy związku partnerskiego/cywilnego zawartego poza granicami RP. Na mocy wyroku rozwodowego władza rodzicielska powierzona została obojgu rodzicom, z określeniem miejsca zamieszkania przy matce. Sąd nie orzekł opieki naprzemiennej nad dziećmi. Zasądzono od Pana alimenty na rzecz dzieci, ustalając kontakty z dziećmi według uzgodnienia stron. Alimenty przelewa Pan co miesiąc na konto byłej małżonki. Nie ma i nie miał Pan nigdy żadnych zaległości w tym aspekcie. W dniu 6 lutego 2019 r. zawarł Pan przed Sądem wraz z byłą małżonką ugodę w sprawie kontaktów z dziećmi

Zgodnie z jej zapisami kontakty Pana z dziećmi odbywają się regularnie:

·       w każdą środę od godziny 16.30 do godziny 20.00;

·       w co drugi piątek od godziny 16.30 do godziny 19.00;

·       co drugi weekend miesiąca od piątku od godziny 16.30 do niedzieli do godziny 18.00;

·       dzieci przebywają pod wyłączną opieką Wnioskodawcy przez dwa tygodnie w okresie lipca oraz dwa tygodnie w okresie sierpnia, oraz w ferie zimowe przez 7 kolejno następujących po sobie dni, co daje odpowiednio połowę czasu wakacji letnich i połowę zimowych;

·       w latach parzystych w Święta Bożego Narodzenia od Drugiego Dnia Świąt godzina 10.00 do 30 grudnia godzina 19.00, a w latach nieparzystych od Wigilii godzina 16.00 do Pierwszego Dnia Świąt godzina 19.00;

·       w latach parzystych Święta Wielkanocne w Poniedziałek Wielkanocny w godzinach od 10.00 do 19.00, a w latach nieparzystych w Święta Wielkanocne od Wielkiej Soboty godzina 10.00 do Niedzieli godzina 19.00;

·       Dodatkowo, dzieci przebywają także pod opieką Wnioskodawcy w latach parzystych w dniu ich urodzin oraz w Dniu Dziecka; w dniu urodzin Wnioskodawcy oraz dniu urodzin jego matki, babci dzieci, oraz w Dniu Ojca.

Od tego czasu aż do dziś Pana kontakty z dziećmi odbywają się zgodnie z powyższymi zasadami. W czasie, kiedy jedno lub oboje dzieci przebywa pod Pana opieką zajmuje się Pan faktycznie i samodzielnie ich wychowaniem, obowiązkami szkolnymi, wyżywieniem i rozrywką, ponosi koszty ich utrzymania, troszczy się o ich rozwój fizyczny i duchowy, zabezpiecza potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne. Dba o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwija ich zainteresowania. W związku z problemami edukacyjnymi córki bez porozumienia z byłą żoną znalazł Pan dla córki korepetytora z (...), które to zajęcia w całości opłaca, opłaca także dla córki kartę sportową (...). Dodatkowo ponosi Pan wydatki związane z wypoczynkiem, zabiera dzieci na samodzielnie organizowane wyjazdy wakacyjne krajowe i zagraniczne, organizuje wyjazdy na baseny, do parków rozrywki, zabiera na wycieczki w różne rejony Polski, chodzi z córką na koncerty jej ulubionych zespołów. Wszystkie działania podejmuje Pan samodzielnie, bez konsultacji z matką dzieci, z którą nie utrzymuje Pan kontaktów. Nie otrzymuje Pan także pomocy ze strony innych osób. Podczas pobytu dzieci pod Pana opieką ich matka nie uczestniczy w żadnym zakresie i nie ingeruje w proces wychowawczy. Podobnie, w czasie, gdy dzieci przebywają u matki, nie wpływa Pan na jej metody wychowawcze. Świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) nie zostało ustalone, zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, obojgu rodzicom. Od samego początku pobiera je wyłącznie Pan była żona. Nie zostało zawarte między Panem i byłą żoną żadne porozumienie dotyczące korzystania z ulgi na dziecko. Pan z takiej ulgi nie korzysta. Także wnioski o świadczenie w ramach programu „dobry Start” składa wyłącznie matka dzieci i na jej konto pieniądze są przekazywane. W okresie, którego dotyczy złożony wniosek Pana dzieci nie otrzymywały i nie otrzymują, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego ani renty socjalnej.

W tym też okresie, zarówno w stosunku do Pana jak i dzieci nie miały zastosowania żadne z przywołanych poniżej przepisów, tj.:

- art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy),

- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,

- ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym,

- ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

W okresie, którego dotyczy wniosek, matka dzieci wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do nich, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp. Wskazał Pan, że istnieje jasny podział, tzn. że w czasie, kiedy dzieci mieszkają z Panem, wszystkie opisane powyżej czynności składające się na proces wychowania wykonuje Pan sam bez udziału innych osób, w tym szczególnie bez udziału matki dzieci i jest realnie zaangażowany w ich codzienne funkcjonowanie, natomiast w czasie, kiedy dzieci mieszkają z matką czynności te wykonuje ich matka bez Pana udziału.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c (a wcześniej w art. 6 ust. 4) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Stwierdzić należy, że w tym konkretnym przypadku każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dzieci, co oznacza, że dzieci wychowywane są przez obojga rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich. Nie sposób bowiem uznać, że w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka, gdy dzieci u niej zamieszkują, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dzieci przebywają z ojcem. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się praca obojga rodziców.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz opisany we wniosku stan faktyczny i zdarzenie przyszłe, nie kwestionując faktu, że Pan – jako osoba rozwiedziona – bierze udział w wychowywaniu swoich dzieci – nie sposób wywnioskować, że spełnia Pan wszystkie warunki uprawniające do opodatkowania jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Jak Pan wskazał opieka nad małoletnimi dziećmi została powierzona przez Sąd obojgu rodzicom z określeniem miejsca zamieszkania przy matce, kontakty Pana z dziećmi zostały ustalone przed Sądem na podstawie ugody zawartej z matką dzieci i były/są faktycznie realizowane zgodnie z tymi ustaleniami. W okresie, którego dotyczy wniosek, matka dzieci wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do nich, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp. Wskazał Pan, że istnieje jasny podział, tzn. że w czasie, kiedy dzieci mieszkają z Panem, wszystkie opisane powyżej czynności składające się na proces wychowania wykonuje Pan sam bez udziału innych osób, w tym szczególnie bez udziału matki dzieci i jest realnie zaangażowany w ich codzienne funkcjonowanie, natomiast w czasie, kiedy dzieci mieszkają z matką czynności te wykonuje ich matka bez Pana udziału.

Należy podkreślić, że samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w ustalonym czasie, czyli samodzielne i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.

Wskazać także należy, że w rodzinach pełnych również rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców pozostających w związku małżeńskim (podobnie jak rodziców stanu wolnego) może zachodzić taka sytuacja, że w pewnym momencie dnia (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach) dzieckiem zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez jakiegokolwiek udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Reasumując, nie spełnia Pan warunków określonych w art. 6 ust. 4 oraz art. 6 ust. 4c i 4d (od 1 stycznia 2022 r.) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wobec czego nie przysługuje Panu prawo do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia podatkiem jako osoba samotnie wychowująca dzieci za rok 2025 i lata kolejne. Tym samym nie może też Pan dokonać korekty zeznań podatkowych za 5 poprzednich lat celem preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego jako osoba samotnie wychowująca dziecko zgodnie z ww. przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

-        stanów faktycznych, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzeń oraz

-        zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pan, to ta interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla matki dzieci.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanów faktycznych i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.