Wnioskodawca jest osobą fizyczną mieszkającą w Polsce, opodatkowaną na zasadach ogólnych PIT z pracy etatowej. Był w związku nieformalnym, z którego urodził się syn w styczniu 2025 roku. Para rozstała się na początku października 2025 roku, od tego momentu Wnioskodawca sprawuje samodzielnie całkowitą opiekę nad dzieckiem, ponosząc wszystkie koszty i zajmując się jego codziennymi potrzebami,…
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
16 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 16 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Wnioskodawca na stałe mieszka w Polsce i posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ośrodek interesów życiowych, ponieważ tutaj ma pracę oraz rodzinę. Nie ma miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Nie prowadzi obecnie działalności gospodarczej oraz nie jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny.
Głównym źródłem jego dochodów jest praca na etacie na umowie o pracę, a więc jest opodatkowany na zasadach ogólnych (skala podatkowa). Nie podlega więc opodatkowaniu na podstawie:
- art. 30c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatkowy dochodowym od osób fizycznych („Ustawa o PIT”/„Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych”),
- ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne („ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym”), czy
- ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym, tudzież
- ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Wnioskodawca był w związku nieformalnym (konkubinat), w którym (…) stycznia 2025 r. urodziło się dziecko – syn. Wnioskodawca jest kawalerem, nigdy nie był w związku małżeńskim, nie posiada więcej potomstwa. Była Partnerka Wnioskodawcy nie zamieszkuje już razem z nim pod wspólnym adresem, rozstali się na początku października 2025 r.
Do momentu, gdy para trwała w związku, matka dziecka wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, a także zajmowała się nim poprzez m.in. karmienie piersią, opiekę nad nim, usypianie.
Wnioskodawca od 2 tygodnia życia dziecka na zmianę z Partnerką przewijał dziecko, a także usypiał je, szczególnie gdy do żywienia dziecka zostało dodane mleko modyfikowane. W momencie rozstania pary, tj. od października 2025 r. opieka nad dzieckiem przypadła całkowicie na Wnioskodawcę. Usypia on samodzielnie dziecko, karmi je, przewija, sprawuje opiekę nad nim. Ponadto cały ciężar kosztów związanych z wychowaniem dziecka spoczywa również na Wnioskodawcy. Do lekarza lub na szczepienia uczęszcza samotnie, bez udziału matki. Ponieważ nie otrzymuje on żadnej pomocy ze strony byłej Partnerki, tym samym sam musi umiejętnie gospodarować czasem oraz obowiązkami, aby móc zaspokoić wszystkie potrzeby dziecka. Aby tego dokonać, zakupy najczęściej dokonuje poprzez Internet, natomiast pracę wykonuje w formie zdalnej. Zazwyczaj raz w tygodniu musi stawić się w pracy osobiście, jednak w takich sytuacjach opiekę nad małoletnim sprawuje emerytowany ojciec Wnioskodawcy, wszystko to jednak jest z góry wcześniej zaplanowane. W trakcie pracy online Wnioskodawca często korzysta z nosidełka tak, aby zapewnić dziecku swoją obecność, gdy tego potrzebuje. Jest również w stałym kontakcie telefonicznym oraz mailowym ze żłobkiem, do którego planuje zapisać syna, gdy tylko znajdzie się wolne miejsce.
Wnioskodawca posiada wraz z matką dziecka wspólne konto bankowe, zważywszy na wzięcie w przeszłości wspólnego kredytu. Tam również otrzymuje świadczenie 800+, na które osobiście składał wniosek i które jest przyznawane na imię oraz nazwisko Wnioskodawcy. Poza tym dziecko nie otrzymuje żadnych innych świadczeń. Matka dziecka nie została pozbawiona praw rodzicielskich, ani nie ograniczono ich jej, jednak w żadnym stopniu nie udziela się w życie, ani wychowanie swojego dziecka. Wobec dziecka nie ustalono opieki naprzemiennej. W przyszłości Wnioskodawca nadal będzie opiekował się samotnie dzieckiem i nie przewiduje tutaj żadnych zmian w tym zakresie, aż do momentu, kiedy dziecko osiągnie pełną samodzielność.
1. Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo rozliczenia się jako osobie samotnie wychowującej dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c Ustawy o PIT za rok 2025?
2. Czy w sytuacji, kiedy Wnioskodawca w przyszłości wciąż będzie nadal sprawował samotnie opiekę nad dzieckiem, przysługiwać mu będzie prawo do rozliczenia się jako osobie samotnie wychowująca dziecko, na podstawie art. 6 ust. 4c Ustawy o PIT, również w przyszłych latach, tj. od 2026 r. i następnych?
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 1
Zdaniem Wnioskodawcy, na powyższe pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, tj. przysługuje mu prawo rozliczenia się jako osobie samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c Ustawy o PIT za rok 2025.
Stosownie do art. 6 ust. 4c ustawy o PIT: Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy: W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy: Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Artykuł 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku, gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Zarówno w przepisach obowiązujących w 2021 r., jak i w obecnie obowiązujących, ustawodawca nie zdefiniował pojęcia osoby „samotnie wychowującej dziecko”. W związku z tym zakres unormowania powyższych przepisów należy ustalić z uwzględnieniem dyrektyw interpretacyjnych, jakie obowiązują przy wykładni przepisu wprowadzającego zwolnienie podatkowe.
Zgodnie z przyjętą w orzecznictwie i doktrynie zasadą pierwszeństwa wykładni językowej w procesie wykładni prawa, należy w pierwszej kolejności zastosować dyrektywy wykładni językowej, a dopiero w przypadku dalszych wątpliwości lub w celu wzmocnienia wyniku wykładni językowej sięgać kolejno po wykładnię systemową lub funkcjonalną. Odwołując się zatem do słownikowej definicji pojęcia „wychowywać”, zgodnie z internetowym Słownikiem języka polskiego to „zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności”.
Wychowywać oznacza więc zapewnienie bytu, doprowadzenie do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny, na kształtowaniu osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, na kształtowaniu światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 31 maja 2011 r., sygn. akt II FSK 30/10).
Z kolei pojęcie „samotny” w internetowym Słowniku języka polskiego to: „1. żyjący z dala od ludzi, pozbawiony towarzystwa i bliskości innych, niemający rodziny, przyjaciół; 2. niemający żony lub niemająca męża”.
Wyżej wskazane stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów, wydanych w analogicznych stanach faktycznych, np. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.z 12 października 2023 r., sygn. akt I SA/Go 246/23: „(…) W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, tj. sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do wskazanej preferencji podatkowej. W sytuacji zaś, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. według uzgodnienia stron lub wynikającej z orzeczenia sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, który jest stanu cywilnego, o którym mowa w art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy i w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica”.
Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z 5 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 573/15; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20; z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19; z 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt II FSK 3083/19; z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 775/19; z 3 lutego 2022 r., sygn. akt II FSK 1513/19; z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 2030/19; z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II FSK 42/21 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny m.in. WSA w Gdańsku z 12 lipca 2022 r., sygn. akt I SA/ Gd 320/22; WSA w Krakowie z 30 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1036/22.
Powyższe potwierdzane jest również przez organy podatkowe, np. w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 19 grudnia 2023 r., nr 0115-KDIT2.4011.507.2023.2.KC: „W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej (…) Rodzic, który jest stanu cywilnego, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, i w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów. Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok”.
Podobnie wypowiedział się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 11 lipca 2023 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.448.2023.2.MN: „W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic, który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był całkowicie wyeliminowany z opieki i wychowania dziecka. W sytuacji, gdy dziecko zamieszkując wraz z jednym rodzicem, pozostaje pod jego stałą, codzienną opieką, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (w określonych, ustalonych przez sąd przedziałach czasowych, np. niektóre święta, tydzień ferii, miesiąc wakacji, co drugi weekend każdego miesiąca oraz ściśle określone dni powszednie), status samotnego rodzica ma ten, przy którym dziecko zamieszkuje i który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Fakt utrzymywania kontaktów pomiędzy dzieckiem i drugim rodzicem, nie pozbawia pierwszego rodzica (przy którym dziecko mieszka) prawa do opodatkowania swoich dochodów na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.
Analogiczne stanowisko zawarte jest również w interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej: z 15 czerwca 2023 r., nr 0111-KDSB2-2.4011.161.2023.2.SD; z 22 czerwca 2023 r., nr 0111-KDSB2-2.4011.180.2023.2.SD.
Prawidłowość wyżej przedstawionej wykładni językowej potwierdza także wynik wykładni celowościowej. Celem wprowadzenia ulgi było umożliwienie preferencyjnego rozliczenia podatkowego dla tych osób, które w roku podatkowym sprawowały samotną, samodzielną pieczę nad dzieckiem i jego wychowywaniem. Cel ten wpisuje się w ideę polityki prorodzinnej Państwa.
W orzecznictwie podkreśla się, że „zgodnie z art. 71 ust. 1 Konstytucji RP Państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Co prawda wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin, np. poprzez umożliwienie rodzicom samotnie wychowującym dzieci skorzystanie z ulgi podatkowej. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym wychowaniu dzieci” (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 12 października 2023 r., sygn. akt I SA/Go 246/23).
W innym, błędnym rozumieniu ww. przepisów oznaczałoby, że samotne wychowywanie dzieci mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską. Tymczasem art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych znowelizowanej na równi przyznaje ulgę wszystkim rodzicom i opiekunom prawnym wychowującym dzieci samotnie, niezależnie od przyczyny pozostawania cywilnie w stanie wolnym.
Przykładowo, jak wskazuje Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 29 marca 2024 r. nr 0113-KDIPT2-2.4011.80.2024.2.ACZ: „Zatem, prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym”.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazać trzeba, że Wnioskodawca sprawował od początku października 2025 r. samotną opiekę i pieczę nad synem. Jest również stanu wolnego. Zaistniał więc moment w czasie/w roku, w którym Wnioskodawca w całości przejął obowiązek samodzielnej opieki nad synem. Pozostałe warunki również są spełnione. Tak więc Wnioskodawcy przysługuje prawo do skorzystania z ulgi objętej pytaniem, tj. za rok 2025.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 2
Również i na to pytanie należy odpowiedzieć twierdząco, tj. w sytuacji, kiedy Wnioskodawca w przyszłości wciąż będzie sprawował samotnie opiekę nad dzieckiem, to przysługiwać mu będzie prawo do rozliczania się jako osobie samotnie wychowująca dziecko na podstawie art. 6 ust. 4c Ustawy o PIT także w przyszłych latach, tj. od 2026 r. i następnych, aż do momentu osiągnięcia przez dziecko samodzielności. Stanowisko to uzasadnione jest wymienionymi już wyżej względami.
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Jak stanowi art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
W myśl art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
- posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
- wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka;
- nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;
- niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;
- nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).
Brzmienie art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci. Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka.
Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Jak wynika z powyższego, ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia m.in. warunku samotnego wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka) wymienionych w art. 6 ust. 4c ww. ustawy. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.
Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.
Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.
Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.
Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.
Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.
Podstawową kwestią jest zatem ustalenie, który z rodziców faktycznie wychowuje dziecko, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim i żadnemu z rodziców sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej.
Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Wychowywanie dziecka obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Oznacza to, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na tym, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami małoletniego dziecka, czyli podejmuje trud wykonywania wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.
W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. zgodnie z orzeczeniem sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że posiada Pan na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ośrodek interesów życiowych, ponieważ tutaj ma pracę oraz rodzinę. Nie ma Pan miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej. Nie prowadzi Pan obecnie działalności gospodarczej oraz nie jest Pan zarejestrowany jako podatnik VAT czynny. Głównym źródłem Pana dochodów jest praca na etacie na umowie o pracę, a więc jest Pan opodatkowany na zasadach ogólnych (skala podatkowa). Nie podlega więc Pan opodatkowaniu na podstawie: art. 30c ustawy o podatkowy dochodowym od osób fizycznych; ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, czy ustawy o podatku tonażowym, tudzież ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Był Pan w związku nieformalnym (konkubinat), w którym 23 stycznia 2025 r. urodziło się dziecko – syn. Jest Pan kawalerem, nigdy nie był w związku małżeńskim, nie posiada Pan więcej potomstwa. Pana była partnerka nie zamieszkuje już razem z Panem pod wspólnym adresem, rozstał się Pan z nią na początku października 2025 r. Do momentu, gdy trwał Pan w związku, matka dziecka wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dziecka, a także zajmowała się nim poprzez m.in. karmienie piersią, opiekę nad nim, usypianie. Od 2 tygodnia życia dziecka na zmianę z partnerką przewijał Pan dziecko, a także usypiał je, szczególnie gdy do żywienia dziecka zostało dodane mleko modyfikowane. W momencie rozstania, tj. od października 2025 r. opieka nad dzieckiem przypadła całkowicie na Pana. Usypia Pan samodzielnie dziecko, karmi je, przewija, sprawuje opiekę nad nim. Ponadto cały ciężar kosztów związanych z wychowaniem dziecka spoczywa również na Panu. Do lekarza lub na szczepienia uczęszcza Pan samotnie, bez udziału matki. Ponieważ nie otrzymuje Pan żadnej pomocy ze strony byłej partnerki, tym samym sam musi Pan umiejętnie gospodarować czasem oraz obowiązkami, aby móc zaspokoić wszystkie potrzeby dziecka. Aby tego dokonać, zakupy najczęściej dokonuje Pan poprzez Internet, natomiast pracę wykonuje w formie zdalnej. Zazwyczaj raz w tygodniu musi Pan stawić się w pracy osobiście, jednak w takich sytuacjach opiekę nad małoletnim sprawuje Pana emerytowany ojciec, wszystko to jednak jest z góry wcześniej zaplanowane. W trakcie pracy online często korzysta Pan z nosidełka tak, aby zapewnić dziecku swoją obecność, gdy tego potrzebuje. Jest Pan również w stałym kontakcie telefonicznym oraz mailowym ze żłobkiem, do którego planuje Pan zapisać syna, gdy tylko znajdzie się wolne miejsce. Posiada Pan wraz z matką dziecka wspólne konto bankowe, zważywszy na wzięcie w przeszłości wspólnego kredytu. Tam również otrzymuje Pan świadczenie 800+, na które osobiście składał Pan wniosek i które jest przyznawane na Pana imię oraz nazwisko. Poza tym dziecko nie otrzymuje żadnych innych świadczeń. Matka dziecka nie została pozbawiona praw rodzicielskich, ani nie ograniczono ich jej, jednak w żadnym stopniu nie udziela się w życie, ani wychowanie swojego dziecka. Wobec Pana syna nie ustalono opieki naprzemiennej. W przyszłości nadal będzie Pan opiekował się samotnie synem i nie przewiduje tutaj żadnych zmian w tym zakresie, aż do momentu, kiedy dziecko osiągnie pełną samodzielność.
W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:
Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.
Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej przysługuje jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.
Dodatkowo wyjaśnić należy, że aby móc skorzystać z omawianej preferencji podatkowej status osoby samotnie wychowującej dziecko (określonej ww. przepisem) nie musi trwać przez cały rok podatkowy. Wystarczające jest, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że skoro to Pan faktycznie samotnie wychowuje dziecko (syna), bez udziału drugiego rodzica (matki dziecka), tj. samotnie i osobiście zapewnia mu opiekę, troszczy się o jego byt materialny, zdrowie, rozwój intelektualny oraz społeczny, a matka w żadnym stopniu nie udziela się w życie, ani wychowanie swojego dziecka, to uznać należy, że spełnia Pan warunki określone w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, może rozliczyć się Pan jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2025. Jeśli Pana sytuacja i obowiązujące prawo nie zmienią się, będzie Pan mógł skorzystać z omawianej preferencji także w zeznaniach podatkowych za kolejne lata podatkowe od 2026 r.
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz
- zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych oraz wyroków sądów wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo