Ulga prorodzinna i preferencja jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Wnioskodawczyni jest wdową, ma troje dorosłych dzieci, w tym jedno dziecko poniżej 25 lat, które uczy się i pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu, a także prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem. Wnioskodawczyni uzyskuje dochody z umowy o pracę opodatkowane według skali podatkowej, nie prowadzi działalności gospodarczej. Jej córka prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od marca 2024 r., nie uzyskuje innych dochodów poza rentą rodzinną, nie otrzymuje zasiłku pielęgnacyjnego ani renty…
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
18 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 18 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 23 marca 2026 r. (wpływ 30 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Wnioskodawczyni jest wdową, ma troje dorosłych dzieci, jedno dziecko ma poniżej 25 lat – uczy się, pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu, prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, ale nie osiąga dochodu przekraczającego limit do ulgi prorodzinnej, (…). Kontaktując się z infolinią KIS i przedstawiając powyższe fakty Wnioskodawczyni otrzymała informację, że może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia z dzieckiem jako osoba samotnie wychowująca dziecko i zastosować ulgę prorodzinną, jednak Urząd Skarbowy kwestionuje wspólne rozliczenie.
W uzupełnieniu wniosku doprecyzowała Pani opis o następujące informacje:
Wniosek dotyczy roku podatkowego 2024 oraz 2025. W okresie, którego dotyczy wniosek, zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawczyni miała/ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Wnioskodawczyni uzyskiwała/uzyskuje dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę.
W okresie, którego dotyczy zapytanie Wnioskodawczyni nie prowadziła/nie prowadzi działalności gospodarczej. Córka Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą, opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od (…) marca 2024 r. W stosunku do Wnioskodawczyni i córki Wnioskodawczyni, w okresie, którego dotyczy wniosek nie miały/nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, natomiast miały/mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego.
W okresie, którego dotyczy wniosek, córka Wnioskodawczyni nie wstąpiła w związek małżeński, nie otrzymywała/otrzymuje, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej, uzyskuje tylko rentę rodzinną po zmarłym ojcu oraz uczyła się/uczy się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie.
W okresie, którego dotyczy wniosek, z działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym, którą prowadzi córka Wnioskodawczyni, uzyskała/uzyskuje Ona przychody, nie poniosła/nie ponosi Ona kosztów uzyskania przychodów, nie miała/nie ma Ona zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów oraz nie miała/nie ma Ona zobowiązania lub uprawnienia do dokonania innych doliczeń lub odliczeń.
W stosunku do pełnoletniej córki, Wnioskodawczyni nie wykonywała/wykonuje ciążącego na Niej obowiązku alimentacyjnego. Pozostałe dzieci Wnioskodawczyni są pełnoletnie ((…)) i są w związkach małżeńskich.
Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy Wnioskodawczyni może rozliczyć się w roku 2025 oraz złożyć korektę za rok 2024 jako osoba samotnie wychowująca pełnoletnią córkę oraz zastosować ulgę prorodzinną na pełnoletnią córkę, która pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu i prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, ale nie osiąga dochodu przekraczającego limit do ulgi prorodzinnej?
Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)
Kontaktując się z infolinią KIS i przedstawiając powyższe fakty, Wnioskodawczyni otrzymała potwierdzenie, że może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia z dzieckiem jako osoba samotnie wychowująca dziecko i zastosować ulgę prorodzinną. Dlatego stanowisko Wnioskodawczyni jest zgodne z tym, co potwierdziła Wnioskodawczyni Pani na infolinii KIS, tzn., że Wnioskodawczyni może rozliczyć ulgę prorodzinną oraz rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko.
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Preferencyjne rozliczenie się osób samotnie wychowujących dzieci zostało uregulowane w poniższych przepisach:
I tak, stosownie do art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
- w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Podkreślić należy, że wszystkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania.
Odstępstwa od zasady powszechności opodatkowania muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Oznacza to, że nie można dokonywać wykładni rozszerzającej ani też zawężającej. Stąd też, aby skorzystać z preferencji podatkowej, w tym tej przewidzianej w art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, konieczne jest spełnienie wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Preferencja skierowana do rodziców samotnie wychowujących dzieci obwarowana jest szeregiem warunków wyraźnie wskazanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym okolicznościami wykluczającymi możliwość zastosowania preferencyjnego rozliczenia, które wskazane są w art. 6 ust. 4f i ust. 8 ww. ustawy.
Z uzasadnienia do zmiany brzmienia art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że projekt ustawy zmieniającej (ustawa z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2021 r. poz. 2105) przewiduje w szczególności poszerzenie prawa do wspólnego opodatkowania małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci w odniesieniu do tych podatników, do których mają zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub przepisy o ryczałcie, w zakresie opodatkowania przychodów innych niż z tytułu tzw. najmu prywatnego i którzy przez cały rok podatkowy nie osiągnęli przychodów, ani nie ponieśli kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w tych przepisach, nie są również obowiązani lub nie korzystają z uprawnienia na podstawie tych przepisów do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, ani nie są obowiązani albo nie korzystają z uprawnienia na podstawie tych przepisów do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń, tj. podatników, którzy złożą tzw. „zerowy” PIT-36L lub PIT-28.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
- posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
- wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecko;
- nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;
- niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;
- nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).
Wskazać przy tym należy, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci.
Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dzieci. Równie istotne jest legitymowanie się określonym stanem cywilnym, bowiem przepis art. 6 ust. 4c omawianej ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.
Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dzieci oraz o ich rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dzieci jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dzieci.
Tym samym jako osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady rozumie się rodzica, który faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Jednakże na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.
Do osób, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zalicza się:
1) dzieci pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną;
2) dzieci pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie.
Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Przechodząc natomiast do kwestii ulgi prorodzinnej należy odwołać się do art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 27f ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Na podstawie art. 27f ust. 2a cytowanej ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Według art. 27f ust. 2c ww. ustawy:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
Z kolei art. 27f ust. 2e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodany ustawą z dnia 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r. poz. 1059), który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2023 r. stanowi, że:
Limity dochodów określone w ust. 2 pkt 1 nie dotyczą podatnika i jego małżonka, którzy wykonywali władzę, pełnili funkcję albo sprawowali opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do jednego dziecka, posiadającego orzeczenie albo decyzję, o których mowa w art. 26 ust. 7d.
Z powyższego przepisu wynika zatem, że od 1 stycznia 2023 r. limit dochodów opiekuna prawnego uprawniający do skorzystania z ulgi prorodzinnej, w przypadku sprawowania opieki nad jednym dzieckiem nie dotyczy sytuacji, gdy dziecko to posiada:
1) orzeczenie o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub
2) decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną.
Zgodnie z art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim - kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Na podstawie art. 27f ust. 5 ww. ustawy:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
4) odpis aktu urodzenia dziecka;
5) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
6) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
7) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
Zgodnie z art. 27f ust. 6 cytowanej ustawy:
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3, z uwzględnieniem art. 6 ust. 4e i 8, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej.
Obowiązek alimentacyjny zdefiniowany został w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236) jako:
Obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo.
Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury itp.
Art. 133 § 1 powołanego Kodeksu stanowi natomiast, że:
Rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania.
W myśl art. 133 § 2 ww. Kodeksu:
Poza powyższym wypadkiem uprawniony do świadczeń alimentacyjnych jest tylko ten, kto znajduje się w niedostatku.
W orzecznictwie został utrwalony pogląd, że kwestia niedostatku osoby uprawnionej do alimentacji musi być oceniana w sposób zindywidualizowany, poprzez porównanie czy posiadane przez nią środki są wystarczające na pokrycie życiowych i zdrowotnych potrzeb niezbędnych w jej sytuacji.
Z kolei stosownie do art. 133 § 3 cyt. Kodeksu:
Rodzice mogą uchylić się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka pełnoletniego, jeżeli są one połączone z nadmiernym dla nich uszczerbkiem lub jeżeli dziecko nie dokłada starań w celu uzyskania możności samodzielnego utrzymania się.
Jak stanowi art. 135 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Przy czym stosownie do treści art. 135 § 2 ww. Kodeksu:
Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego; w takim wypadku świadczenie alimentacyjne pozostałych zobowiązanych polega na pokrywaniu w całości lub w części kosztów utrzymania lub wychowania uprawnionego.
W myśl art. 27f ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 27f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
Ulga ta przysługuje podatnikowi w związku z wykonywaniem obowiązku alimentacyjnego wobec dzieci:
1) pełnoletnich, otrzymujących zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną, bez względu na wysokość ich rocznych dochodów,
2) pełnoletnich do ukończenia 25 roku życia, uczących się w szkołach o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie, pod warunkiem nie przekroczenia przez nich limitu dochodów/przychodów wskazanego w art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Przy czym podatnik może skorzystać z ulgi jeżeli dzieci te:
1) nie stosowały przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem przepisów dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
2) nie podlegały opodatkowaniu podatkiem tonażowym na zasadach określonych w ustawie o podatku tonażowym lub tzw. podatkiem okrętowym na zasadach określonych w ustawie o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Odnosząc się natomiast do kwestii prawa do złożenia korekty zeznania podatkowego wskazuję, że zgodnie z treścią art. 81 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622):
Jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą skorygować uprzednio złożoną deklarację.
Stosownie do art. 81 § 2 ww. ustawy:
Skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
Przy czym, w myśl z art. 3 pkt 5 tej ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach rozumie się przez to również zeznania, wykazy, zestawienia oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.
Stosownie do art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej:
Zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Korekta deklaracji może dotyczyć każdej jej pozycji, o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Może więc ona dotyczyć kwot odliczeń od dochodu z tytułu ulgi podatkowej. Skorygowanie deklaracji polega na ponownym poprawnym wypełnieniu formularza z zaznaczeniem, że w tym przypadku mamy do czynienia z korektą uprzednio złożonej deklaracji.
Korektę deklaracji składa się wówczas, gdy następują – w wyniku jakichkolwiek zdarzeń gospodarczych – zmiany w zakresie danych wykazanych w tych deklaracjach (np. po stronie przychodów, kosztów ich uzyskania, zwolnień, odliczeń, wysokości podatku należnego).
Przepisy Ordynacji podatkowej nie określają szczególnych terminów, w których przysługuje powyższe uprawnienie. Należy więc powiązać tę możliwość ze zobowiązaniem podatkowym, którego deklaracja (zeznanie) dotyczy. Prawo do korekty deklaracji (zeznania) istnieje tak długo, jak długo istnieje zobowiązanie podatkowe, czyli 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku i jego uzupełnieniu wynika, że jest Pani wdową, ma Pani troje dorosłych dzieci, jedno dziecko ma poniżej 25 lat – uczy się, pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu, prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, ale nie osiąga dochodu przekraczającego limit do ulgi prorodzinnej. Wniosek dotyczy roku podatkowego 2024 oraz 2025. W okresie, którego dotyczy wniosek, zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, miała/ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Uzyskiwała/uzyskuje Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę. W okresie, którego dotyczy zapytanie nie prowadziła/nie prowadzi Pani działalności gospodarczej. Pani córka prowadzi działalność gospodarczą, opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od (…) marca 2024 r. W stosunku do Pani i Pani córki, w okresie, którego dotyczy wniosek nie miały/nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym) oraz ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych, natomiast miały/mają zastosowanie przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego. W okresie, którego dotyczy wniosek, Pani córka nie wstąpiła w związek małżeński, nie otrzymywała/otrzymuje, zgodnie z odrębnymi przepisami, zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej, uzyskuje tylko rentę rodzinną po zmarłym ojcu oraz uczyła się/uczy się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie. W okresie, którego dotyczy wniosek, z działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym, którą prowadzi Pani córka, uzyskała/uzyskuje Ona przychody, nie poniosła/nie ponosi Ona kosztów uzyskania przychodów, nie miała/nie ma Ona zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów oraz nie miała/nie ma Ona zobowiązania lub uprawnienia do dokonania innych doliczeń lub odliczeń. W stosunku do pełnoletniej córki, nie wykonywała/wykonuje Pani ciążącego na Pani obowiązku alimentacyjnego. Pozostałe Pani dzieci są pełnoletnie (…) i są w związkach małżeńskich.
Pani wątpliwości dotyczą możliwości rozliczenia się w 2025 r. oraz złożenie korekty za 2024 r. jako osoba samotnie wychowująca pełnoletnią córkę oraz zastosowania ulgi prorodzinnej na pełnoletnią córkę, która pobiera rentę rodzinną po zmarłym ojcu i prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem, ale nie osiąga dochodu przekraczającego limit do ulgi prorodzinnej.
Wyjaśniam, że stosownie do art. 6 ust. 8 oraz art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dla uprawnienia do skorzystania z preferencji jako osoba samotnie wychowująca dziecko i ulgi prorodzinnej w 2024 r. oraz 2025 r., kluczowe jest, że Pani córka zarówno w 2024, jak i w 2025 roku prowadziła działalność stosując przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów. Zatem w sytuacji, gdy w ramach prowadzonej działalności opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym pełnoletnie dziecko prowadząc działalność osiągnęło w roku podatkowym, za który rodzic chce skorzystać z preferencji jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz ulgi prorodzinnej, przychód to rodzic nie ma prawa skorzystania na to dziecko z preferencji jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz z ulgi prorodzinnej. Rodzic traci prawo do preferencji jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz do ulgi prorodzinnej, jeśli dziecko stosuje do uzyskanych przychodów m.in. przepisy ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym. Ograniczenie to ma charakter przedmiotowy i jest związane z samym faktem opodatkowania przychodów dziecka w sposób wymieniony w przepisie art. 6 ust. 8 oraz art. 27f ust. 7 w zw. z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie ma przy tym znaczenia wysokość przychodów dziecka – liczy się sam fakt wyboru tej formy opodatkowania przez dziecko. Wybór przez dziecko formy opodatkowania takiej jak ryczałt ewidencjonowany wyklucza bowiem możliwość skorzystania z preferencji jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz ulgi prorodzinnej przez rodziców. Ponadto, nie wykonywała Pani ciążącego na Pani obowiązku alimentacyjnego względem córki. Nie sposób zatem uznać, że troszczyła się/troszczy się Pani o byt materialny córki, co jest również obligatoryjnym elementem, by móc zastosować preferencję jako osoba samotnie wychowująca dziecko oraz ulgę prorodzinną w odniesieniu do dziecka pełnoletniego.
Podsumowując, jako rodzic pełnoletniej córki, która w 2024 r. oraz 2025 r. osiągnęła przychód z działalności gospodarczej opodatkowanej zryczałtowanym podatkiem dochodowym oraz w stosunku do której nie wykonywała Pani ciążącego na Pani obowiązku alimentacyjnego, na podstawie art. 6 ust. 4c i ust. 8 oraz art. 27f ust. 6 i 7 w zw. z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie może Pani rozliczyć się w 2025 r. oraz złożyć korekty za 2024 r. jako osoba samotnie wychowująca pełnoletnią córkę oraz zastosować ulgi prorodzinnej na pełnoletnią córkę.
Wobec tego, Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będze zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo