Wdowa od 2022 r., samotnie wychowująca dorosłego niepełnosprawnego syna (II grupa inwalidzka) otrzymującego zasiłek pielęgnacyjny i rentę uczniowską, mieszkająca z nim i pełniąca obowiązek alimentacyjny.…
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
19 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 17 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 22 kwietnia 2025 r. (wpływ 24 kwietnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Jest Pani wdową od stycznia 2022 r. i nie pozostaje Pani w związku formalnym, nieformalnym, partnerskim.
Po śmierci męża otrzymuje Pani rentę rodzinną, wcześniej pobierała Pani emeryturę. Poza rentą rodzinną nie uzyskuje Pani innych dochodów. Mieszka Pani razem z dorosłym niepełnosprawnym synem, który posiada II grupę inwalidzką z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Syn pobiera rentę uczniowską oraz zasiłek pielęgnacyjny i nie uzyskuje innych dochodów. Razem z Panią mieszka także Pani dorosła córka, która ma stałą pracę na umowę o pracę i utrzymuje się samodzielnie.
W piśmie z 22 kwietnia 2025 r. (wpływ 24 kwietnia 2025 r.), stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1. Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?
Odp. Tak, podlega Pani nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
2. Jaki jest rok urodzenia Pani syna?
Odp. Rok urodzenia syna to 1977.
3. Czy w stosunku do Pani pełnoletniego syna, w latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2022-2024), wykonywała Pani ciążący na Pani obowiązek alimentacyjny?
Przy czym należy wyjaśnić, że pojęcie obowiązku alimentacyjnego zostało zdefiniowane w dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U.
z 2023 r. poz. 2809 ze zm.). Wskazuję, że obowiązek alimentacyjny, to nie płacenie alimentów lecz obowiązek dostarczania przez osobę zobowiązaną podmiotowi uprawnionemu środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania. Wykonanie obowiązku alimentacyjnego względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie albo wobec osoby niepełnosprawnej może polegać w całości lub w części na osobistych staraniach o utrzymanie lub o wychowanie uprawnionego. Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego.
Odp. Tak, wykonywała Pani ciążący na Pani obowiązek alimentacyjny w stosunku do Pani pełnoletniego syna, w latach podatkowych, których dotyczy wniosek.
4. Czy Pani pełnoletni syn otrzymywał zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny i rentę uczniowską przez cały okres, którego dotyczy wniosek, tj. lata 2022-2024? Jeżeli nie, proszę o wskazanie w jakim dokładnie okresie Pani pełnoletni syn otrzymywał zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny i rentę uczniowską?
Odp. Tak, Pani syn otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny i rentę inwalidzką uczniowską przez cały okres, którego dotyczy wniosek, tj. lata 2022-2024.
5. W jakiej dacie, na jaki okres oraz przez jaką instytucję zostało wydane Pani synowi orzeczenie o niepełnosprawności?
Odp. Orzeczenie o niepełnosprawności wydawane było początkowo okresowo przez (…): (…) 1993 r., na okres jednego roku i (…) 1994 r., na okres trzech lat. Orzeczenie lekarza (…) z (…) 1998 r. do (…) 2001 r. Orzeczenie wydane przez (…) z (…) 2001 r. do (…) 2005 r. Orzeczenie wydane przez (…) z (…) 2005 r. na stałe.
6. Czy w całym okresie, którego dotyczy Pani zapytanie (lata 2022-2024) miejsce zamieszkania Pani pełnoletniego syna było takie samo jak Pani miejsce zamieszkania w rozumieniu
art. 26 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.)? Jeżeli nie, proszę wskazać jakie było miejsce zamieszkania Pani pełnoletniego syna w całym okresie, którego dotyczy Pani zapytanie?
Odp. Tak, w całym okresie, którego dotyczy wniosek miejsce zamieszkania Pani syna było takie samo jak Pani.
7. Czy w latach podatkowych, których dotyczy wniosek (2022-2024) Pani pełnoletni syn, na podstawie orzeczenia sądu, został umieszczony w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych? Jeżeli tak, proszę o wskazanie w jakim dokładnie okresie Pani syn został umieszczony w ww. instytucji?
Odp. Nie, w latach podatkowych, których dotyczy wniosek Pani syn nie był umieszczony w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie.
8. Czy Pani pełnoletni syn wstąpił w związek małżeński? Jeśli tak, należy podać datę.
Odp. Nie, Pani syn nie wstąpił w związek małżeński.
9. Czy w stosunku do Pani syna, o którym mowa we wniosku, w latach podatkowych,
których dotyczy wniosek (2022-2024) miały zastosowanie przepisy:
- art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),
- ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,
- ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym,
- ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?
Odp. Nie, w latach podatkowych, których dotyczy wniosek nie miały wobec Pani syna zastosowania przepisy, o których mowa w zapytaniu.
Pytanie
Czy ma Pani prawo do skorzystania w zeznaniach PIT za lata 2022-2024 z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pani stanowisko w sprawie
Uważa Pani, że ma prawo do skorzystania w zeznaniach PIT za okres 2022-2024 r., z rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko ponieważ jest Pani wdową a Pani syn otrzymuje zasiłek pielęgnacyjny.
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Na mocy art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) dalej zwanej ustawą:
Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
1) małoletnie,
2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.
Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:
1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub
2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152
– w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
Według art. 6 ust. 8 ustawy:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r.
o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:
- posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;
- wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecko;
- nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;
- niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;
- nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).
Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci.
Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że z możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko może skorzystać jedynie rodzic lub opiekun prawny tego dziecka. Ponadto przepis ten odwołuje się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.
Z uwagi na to, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.
Warunkiem obliczenia podatku, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest zatem nie tylko posiadanie określonego stanu cywilnego oraz samotne wychowywanie dziecka. Z ww. przepisu jednoznacznie wynika, że z możliwości rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko może skorzystać jedynie rodzic lub opiekun prawny tego dziecka.
Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.
Definicja osoby samotnie wychowującej dziecko jest wyczerpująca i nie przewiduje żadnych wyjątków, a katalog osób w niej wymienionych jest zamknięty i nie może podlegać wykładni rozszerzającej.
Ponadto, z preferencyjnego opodatkowania może skorzystać osoba samotnie wychowująca dzieci, bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną.
Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.
Należy dodatkowo wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku oraz jego uzupełnieniu wynika, że zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Pani wniosek dotyczy lat 2022-2024. Jest Pani wdową od stycznia 2022 r. i nie pozostaje Pani w związku formalnym, nieformalnym, partnerskim. Po śmierci męża otrzymuje Pani rentę rodzinną, wcześniej pobierała Pani emeryturę. Poza rentą rodzinną nie uzyskuje Pani innych dochodów. Mieszka Pani razem z dorosłym niepełnosprawnym synem, który posiada II grupę inwalidzką z powodu całkowitej niezdolności do pracy. Syn pobiera rentę uczniowską oraz zasiłek pielęgnacyjny i nie uzyskuje innych dochodów. W latach podatkowych 2022-2024 wykonywała Pani ciążący na Pani obowiązek alimentacyjny w stosunku do Pani pełnoletniego syna. Pani syn otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny i rentę inwalidzką uczniowską przez cały okres, którego dotyczy wniosek, tj. lata 2022-2024. Orzeczenie o niepełnosprawności wydane zostało przez (…) (…) 2005 r. na stałe. W całym okresie, którego dotyczy wniosek, miejsce zamieszkania Pani syna było takie samo jak Pani. W latach podatkowych, których dotyczy wniosek, Pani syn nie był umieszczony w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Pani syn nie wstąpił w związek małżeński. W latach podatkowych, których dotyczy wniosek, nie miały wobec Pani syna zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym); ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego; ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym; ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Mając na uwadze przedstawiony opis stanu faktycznego i powołane przepisy prawa wskazać należy, że można Panią uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko, bowiem spełnia Pani warunki określone w art. 6 ust. 4c pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2022-2024, tj. w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej syna. Jak wynika bowiem z przedstawionego opisu sprawy w latach 2022-2024, których dotyczy wniosek, była Pani wdową i nie pozostawała Pani w związku formalnym, nieformalnym, partnerskim. A Pani syn otrzymywał zasiłek pielęgnacyjny i rentę inwalidzką uczniowską przez cały okres, którego dotyczy wniosek, tj. w latach 2022-2024.
Tym samym, przysługuje Pani prawo do skorzystania za lata 2022-2024 z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca pełnoletnie niepełnosprawne dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c pkt 2 i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Ponosi Pani ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będze zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo