Interpretacja 0112-KDSL1-2.4011.205.2025.3.JN

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

26 marca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 24 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismami z 4 maja 2025 r. (wpływ 5 maja 2025 r.) oraz z 29 maja 2025 r. (wpływ 29 maja 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Wnioskodawca planuje rozliczyć się za rok 2024 wraz z dziećmi jako samotny rodzic.

1. Na mocy wyroku rozwodowego z (…) lutego 2024 r. opieka nad małoletnimi S (lat 6) i L (lat 4) została powierzona obojgu rodzicom w ramach opieki naprzemiennej (tydzień na tydzień).

2. Opieka naprzemienna realnie funkcjonuje od maja 2023 r.

3. Całość kosztów na utrzymanie dzieci spada na Wnioskodawcę, co wynika z dwóch faktów:

a) na mocy wyroku rozwodowego zostały ustanowione alimenty w wysokości łącznej (…) miesięcznie. W dodatku alimenty były płacone w całości funkcjonowania opieki naprzemiennej, czyli przed jej formalnym ustanowieniem na mocy wyroku rozwodowego.

b) matka dzieci zamieszkuje w mieszkaniu pod adresem (…). Mieszkanie to stanowi majątek wspólny ojca (Wnioskodawcy) i matki dzieci. Wnioskodawca podkreśla, że matka dzieci w całości trwania małżeństwa podjęła tylko raz pracę w okresie 1 roku na 10 lat trwania małżeństwa, co stanowi asumpt do podziału majątku w sposób inny niż ustawowe 50% dla każdego ze współwłaścicieli. Powyższy fakt Wnioskodawca podnosi celem wykazania, że dzieci cały okres przebywają w nieruchomościach należących do Wnioskodawcy. To samo tyczy się pojazdów jakimi się poruszają, gdyż samochód osobowy jakim porusza się matka dzieci stanowi współwłasność z ojcem dzieci (Wnioskodawcą). Wnioskodawca nie pobiera odpłatności za użyczenie majątku, gdyż sytuacja materialna matki nie pozwala na to, a domaganie się tej płatności obniżałoby standard życia dzieci. Innymi słowy, ojciec dzieci ponosi całość kosztów ponoszonych na dzieci w sposób bezpośredni, jak i pośredni w rozumieniu przekazywanych i użyczanych aktywów.

4. Wnioskodawca wskazuje, że w analogicznych sytuacjach Wojewódzkie Sądy Administracyjne wydawały już orzeczenia na korzyść podatnika.

Przykłady orzeczeń:

a) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 10 sierpnia 2023 r., sygn. I SA/Kr 570/23;

b) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 28 września 2023 r., sygn. I SA/Łd 530/23.

W piśmie z 4 maja 2025 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1. Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.

2. Czy w 2024 r. uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?

Odpowiedź: W 2024 r. Wnioskodawca uzyskiwał dochody opodatkowane według skali podatkowej.

3. Czy w 2024 r. prowadził Pan działalność gospodarczą? Jeśli tak, należy wskazać formę opodatkowania tej działalności.

Odpowiedź: W 2024 r. Wnioskodawca nie prowadził działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza, którą w przeszłości Wnioskodawca prowadził jest zawieszona od 2022 r.

4. Czy w stosunku do Pana lub Pana dzieci w 2024 r. miały zastosowanie przepisy:

a) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,

c) ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?

Odpowiedź: W stosunku do Wnioskodawcy lub jego dzieci nie miały w 2024 r. zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego, jak również ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

5. Kiedy uprawomocniło się orzeczenie sądu o Pana rozwodzie (proszę wskazać dokładną datę)?

Odpowiedź: Orzeczenie Sądu (…) o rozwodzie Wnioskodawcy uprawomocniło się (…) lutego 2024 r.

6. Czy Pana stan cywilny po orzeczeniu rozwodu uległ zmianie? Jeżeli tak, to należy wskazać, czy ponownie wstąpił Pan w związek małżeński i kiedy to miało miejsce?

Odpowiedź: Stan cywilny Wnioskodawcy po rozwodzie nie uległ zmianie, Wnioskodawca nie wstąpił ponownie w związek małżeński.

7. W opisie sprawy wskazał Pan:

Wobec powyższego należy wskazać, czy w związku z orzeczeniem przez sąd opieki naprzemiennej nad dziećmi, Panu i matce dzieci zostało ustalone świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576)? Jeśli nie, to któremu z rodziców i dlaczego?

Odpowiedź: W związku z orzeczeniem przez Sąd opieki naprzemiennej nad małoletnimi S (lat 6) i L (lat 4) zostało ustalone świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

8. Czy w 2024 r. faktycznie i samotnie wychowywał Pan dzieci wskazane we wniosku, bez udziału drugiego rodzica – matki dzieci – wykonywał Pan władzę rodzicielską: stale troszczył się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby, tj. uczestniczył w wychowaniu dzieci, dbał o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijał ich zainteresowania, sprawował nad nimi pieczę/opiekę, troszczył się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosił wydatki związane z wypoczynkiem, ponosił koszty ich utrzymania, zabezpieczał potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagał w edukacji szkolnej, brał czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.? Jeśli tak, to proszę wskazać przesłanki, które świadczą o tym, że Pan samotnie wychowywał dzieci wskazane we wniosku w okresie objętym wnioskiem?

Odpowiedź: Przez cały 2024 r. rodzice dzieci sprawowali naprzemiennie opiekę nad małoletnimi w ten sposób, że jeden z rodziców spędzał z dziećmi tydzień, po czym przekazywał opiekę drugiemu z rodziców. Obecnie sposób sprawowania opieki reguluje szczegółowo porozumienie co do sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej i sprawowania pieczy naprzemiennej zawarte (…) lutego 2024 r.

W trakcie sprawowania opieki nad dziećmi Wnioskodawca stale troszczył się o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci. Wnioskodawca ponosił w zdecydowanej większości utrzymania i wychowania dzieci, albowiem pomimo ustanowienia opieki naprzemiennej, zostały orzeczone od Wnioskodawcy alimenty na rzecz córek w łącznej kwocie (…). Alimenty Wnioskodawca płacił również przed rozwodem, kiedy funkcjonowała opieka naprzemienna (przez cały 2024 r.).

W 2024 r. Wnioskodawca ponosił szereg kosztów utrzymania i wychowania dzieci. W czasie, gdy dzieci przebywały u Wnioskodawcy, finansował on ich codzienne potrzeby, koszty zajęć dodatkowych oraz koszty wypoczynku. W lipcu 2024 r. Wnioskodawca był z córkami na ok. tygodniowych wakacjach w (…).

Wnioskodawca stale troszczy się o rozwój fizyczny i duchowy dzieci. Wnioskodawca pomaga córkom w nauce, regularnie uczęszcza z nimi na basen oraz na jazdy konne. Wnioskodawca uczęszcza na zebrania rodziców w przedszkolu. W razie potrzeby Wnioskodawca chodzi z córkami do lekarza, regularnie podaje córkom zalecone leki. Z S Wnioskodawca uczęszczał również do psychologa. Wnioskodawca wykonuje z S ćwiczenia zalecone przez rehabilitanta sensorycznego.

9. Czy w pozostałym okresie, w którym dzieci wskazane we wniosku nie przebywały z Panem, matka dzieci zajmowała się ich wychowaniem i wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dzieci, tj. uczestniczyła w wychowaniu dzieci, dbała o prawidłowy rozwój dzieci kształtując ich właściwe zachowania, rozwijała ich zainteresowania, sprawowała nad nimi pieczę/opiekę, troszczyła się o ich rozwój fizyczny i duchowy, ponosiła wydatki związane z wypoczynkiem, ponosiła koszty ich utrzymania, zabezpieczała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne, pomagała w edukacji szkolnej, brała czynny udział w sprawach dotyczących dzieci związanych z ich kształceniem, dodatkowymi zajęciami itp.?

Odpowiedź: W pozostałym okresie, w którym dzieci przebywały z matką, matka dzieci również zajmowała się ich wychowaniem. Należy jednak zauważyć, że dzieci będąc pod opieką matki w znacznie mniejszym stopniu uczęszczały na zajęcia dodatkowe. W ocenie Wnioskodawcy, matka nie przywiązywała należytej wagi do spraw zdrowotnych dzieci.

Wnioskodawca również podnosi, że matka dzieci zamieszkuje w mieszkaniu pod adresem (…). Mieszkanie to stanowi majątek wspólny Wnioskodawcy i matki dzieci. Należy podkreślić, że matka dzieci w całości trwania małżeństwa podjęła tylko raz pracę w okresie 1 roku na 10 lat trwania małżeństwa, co stanowi asumpt do podziału majątku w sposób inny niż ustawowe 50% dla każdego ze współwłaścicieli. Powyższy fakt jest podniesiony celem wykazania, że dzieci cały okres przebywają w nieruchomościach w części należących do Wnioskodawcy. To samo tyczy się do pojazdów jakimi się poruszają, gdyż samochód osobowy jakim porusza się matka dzieci stanowi współwłasność. Wnioskodawca nie pobiera odpłatności za użyczenie majątku, gdyż sytuacja materialna matki nie pozwala na to, a domaganie się tej płatności obniżałoby standard życia dzieci. Innymi słowy, Wnioskodawca ponosi niemal całość kosztów na dzieci w sposób bezpośredni, jak i pośredni w rozumieniu przekazywanych i użyczanych aktywów.

10. Czy jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innych dzieci (niż wymienionych w treści wniosku małoletnich dzieci i względem nich wykonywał w roku podatkowym władzę rodzicielską; jeśli tak, należy podać ich daty urodzenia?

Odpowiedź: Wnioskodawca nie jest ojcem, ani opiekunem prawnym innych dzieci, niż wymienione we wniosku.

11. W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 10, proszę wskazać czy wychowuje je Pan wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym?

Odpowiedź: –

Natomiast w piśmie z 29 maja 2025 r. doprecyzował Pan, że złożony wniosek dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego.

Pytanie (sformułowane w uzupełnieniu z 4 maja 2025 r.)

Czy w rozliczeniu PIT za rok 2024 i kolejne (w przypadku braku zmiany stanu prawnego) Wnioskodawca może wybrać sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci (zgodnie z art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f.)?

Pana stanowisko w sprawie (przedstawione w uzupełnieniu z 4 maja 2025 r.)

W ocenie Wnioskodawcy – w rozliczeniu PIT za rok 2024 i kolejne (w przypadku braku zmiany stanu prawnego) Wnioskodawca może wybrać sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci (zgodnie z art. 6 ust. 4d u.p.d.o.f.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 28 września 2023 r. (sygn. akt I SA/Łd 530/23) uznał, że przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera sformułowanie „w roku podatkowym”. Wymaga zatem, aby rodzic w danym roku podatkowym, w którym chciałby skorzystać z preferencji podatkowej, wychowywał samotnie dziecko. Ustawodawca nie zastrzegł jednakże, aby czynił to stale, niezmiennie cały rok podatkowy.

Wychowywanie dzieci, realizowane jest przez każdego z rodziców „samotnie”, bez udziału drugiego z rodziców w określonym przedziale czasowym w obrębie każdego roku kalendarzowego. A skoro tak, nie można podzielić wywodu organu, iż skoro w tym samym roku kalendarzowym choć w innych, osobnych przedziałach czasowych tego roku, każde z rodziców opiekuje się samodzielnie dzieckiem, wychowując je i zaspokajając potrzeby dziecka na każdej płaszczyźnie (fizycznej, psychicznej, rodzinnej, kulturowej) bez udziału w tym okresie drugiego rodzica, to finalnie wychowują oni dziecko wspólnie. Wówczas, w ocenie organu, żadnemu z rodziców nie przysługiwałaby możliwość skorzystania z omawianej ulgi. Taka interpretacja byłaby nie do pogodzenia z założeniami ustawodawcy i godziłaby w politykę prorodzinną Państwa.

W podobnym tonie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 10 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Kr 570/23).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Z jego treści wynika, że:

Na mocy art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy:

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy:

Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy:

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

· posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko (dzieci);

· wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecka (dzieci);

· nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

· niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1576 ze zm.):

W myśl art. 4 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:

Natomiast stosownie do art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci:

Co do zasady, świadczenie wychowawcze na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy przysługuje albo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu tego rodzica.

W art. 5 ust. 2a cyt. ustawy ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc. Zatem stosownie do tego przepisu każdemu z rodziców, który – na mocy orzeczenia sądu – wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Należy jednak wskazać, że art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

Natomiast, kiedy każdy rodzic jest zaangażowany w proces wychowawczy dziecka oznacza to, że w roku podatkowym dziecko wychowywane jest wspólnie przez oboje rodziców, a nie samotnie przez któregokolwiek z nich.

Brzmienie ww. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzuje pojęcie „osoby samotnie wychowującej dzieci” w taki sposób, aby nie budziło wątpliwości, iż prawo do preferencyjnego opodatkowania dochodów nie przysługuje wszystkim osobom stanu wolnego posiadającym dzieci własne lub przysposobione (o których mowa w tym przepisie), a wyłącznie jednemu z rodziców/opiekunów prawnych, tj. temu, który samotnie wychowuje dziecko/dzieci. Do skorzystania z tej preferencji, niewystarczające jest samo legitymowanie się określonym stanem cywilnym. Równie istotne jest samotne troszczenie się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka bez udziału innej osoby, tj. w szczególności ojca lub matki dziecka.

Przy wychowywaniu dziecka należy wziąć pod uwagę całokształt działań i czynności wykonywanych przez każdego z rodziców, w tym także tych o charakterze niewymiernym jak kształtowanie osobowości, światopoglądu, systemu wartości, postaw emocjonalnych. W sytuacji, gdy każdy z rodziców aktywnie oraz w porównywalnym stopniu uczestniczy w wychowywaniu dziecka – co przejawia się między innymi dzieleniem się wszelkimi obowiązkami związanymi z procesem wychowawczym dziecka, niezależnie od tego u kogo, pod czyją w danym momencie roku podatkowego opieką dziecko przebywa – nie można mówić o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, że ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje dla potrzeb jej wykładni i stosowania samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować — wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie».

Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.

Samotne wychowywanie oznacza zatem wychowywanie dziecka (dzieci) bez faktycznego udziału drugiego rodzica.

Samodzielna opieka nad dzieckiem nie jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka, nie oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dziecka.

W rodzinach pełnych również rodzice nie wychowują dzieci równocześnie. Nie zawsze bowiem opiekują się dzieckiem w tym samym miejscu i czasie. Podczas sprawowania opieki przez rodziców pozostających w związku małżeńskim (podobnie jak rodziców stanu wolnego) może zachodzić taka sytuacja, że w pewnym momencie dnia (a w szczególnych sytuacjach nawet w określonych dniach) dzieckiem zajmuje się tylko matka, innym razem tylko ojciec, jednakże w takiej sytuacji nie ma mowy o samotnym wychowywaniu dziecka przez któregokolwiek z rodziców.

Zatem prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców, czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego faktycznie w roku podatkowym samotnie dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim samodzielnie ciągłą opiekę, bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym.

Idąc dalej, w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Od 1 stycznia 2022 r. ustawodawca zdecydował się bowiem na zmianę normatywną, która zgodnie z art. 6 ust. 4f ww. ustawy nie przyznaje preferencji osobie, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko. Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z ustawą o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Wpływ na możliwość skorzystania z omawianej preferencji podatkowej w obecnym stanie prawnym ma treść art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z przepisu tego wynika, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, zaś szczególną formą wspólnej opieki (która również wyłącza możliwość rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko) jest opieka naprzemienna, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

I tak, co do zasady, świadczenie wychowawcze, o którym mowa w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – na mocy art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci – przysługuje albo matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu tego rodzica.

W art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci ustawodawca zastrzegł natomiast, że w przypadku opieki naprzemiennej orzeczonej przez sąd kwotę świadczenia wychowawczego ustala się w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia. Zatem na mocy tego przepisu każdemu z rodziców, który – na mocy orzeczenia sądu – wykonuje opiekę naprzemienną nad małoletnim dzieckiem przysługuje świadczenie wychowawcze ustalone w sposób wskazany w tym przepisie.

Skoro ustanowienie opieki naprzemiennej powoduje podział świadczenia wychowawczego pomiędzy oboje rodziców, to niezależnie od ustaleń pomiędzy rodzicami lub braku takich ustaleń – prawo do preferencyjnego rozliczenia nie przysługuje.

Jak wynika z opisu sprawy, w 2024 r. uzyskiwał Pan dochody opodatkowane według skali podatkowej, nie prowadził Pan działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza, którą w przeszłości Pan prowadził jest zawieszona od 2022 r. Na mocy wyroku rozwodowego z (…) lutego 2024 r. (uprawomocnił się (…) lutego 2024 r.) opieka nad małoletnimi S (lat 6) i L (lat 4) została powierzona obojgu rodziców w ramach opieki naprzemiennej (tydzień na tydzień). Opieka naprzemienna realnie funkcjonuje od maja 2023 r. Obecnie sposób sprawowania opieki reguluje szczegółowo porozumienie co do sposobu sprawowania władzy rodzicielskiej i sprawowania pieczy naprzemiennej zawarte (…) lutego 2024 r. Przez cały 2024 r. rodzice dzieci sprawowali naprzemiennie opiekę nad małoletnimi w ten sposób, że jeden z rodziców spędzał z dziećmi tydzień, po czym przekazywał opiekę drugiemu z rodziców. Na mocy wyroku rozwodowego zostały ustanowione alimenty w wysokości łącznej (…) miesięcznie. Alimenty były płacone w całości funkcjonowania opieki naprzemiennej, czyli przed jej formalnym ustanowieniem na mocy wyroku rozwodowego. W trakcie sprawowania opieki nad dziećmi stale troszczył się Pan o byt materialny i rozwój emocjonalny dzieci. W 2024 r. ponosił Pan szereg kosztów utrzymania i wychowania dzieci. W czasie, gdy dzieci przebywały u Pana, finansował Pan ich codzienne potrzeby, koszty zajęć dodatkowych oraz koszty wypoczynku. W lipcu 2024 r. był Pan z córkami na ok. tygodniowych wakacjach w (…). Stale troszczy się Pan o rozwój fizyczny i duchowy dzieci. Pomaga Pan córkom w nauce, regularnie uczęszcza z nimi na basen oraz na jazdy konne. Uczęszcza Pan na zebrania rodziców w przedszkolu. W razie potrzeby chodzi Pan z córkami do lekarza, regularnie podaje córkom zalecone leki. Z S uczęszczał Pan również do psychologa, wykonuje ćwiczenia zalecone przez rehabilitanta sensorycznego. W pozostałym okresie, w którym dzieci przebywały z matką, matka dzieci również zajmowała się ich wychowaniem. Dzieci będąc pod opieką matki w znacznie mniejszym stopniu uczęszczały na zajęcia dodatkowe, matka nie przywiązywała należytej wagi do spraw zdrowotnych dzieci. W związku z orzeczeniem przez Sąd opieki naprzemiennej nad małoletnimi S i L zostało ustalone świadczenie wychowawcze (tzw. 800+) zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. W stosunku do Pana lub Pana dzieci nie miały w 2024 r. zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego, jak również ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. Pana stan cywilny po rozwodzie nie uległ zmianie, nie wstąpił Pan ponownie w związek małżeński.

Mając na uwadze opisaną sytuację faktyczną wskazać należy, że w art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca doprecyzował, że ww. preferencyjne opodatkowanie nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

Należy podkreślić, że zwrot „zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci”, nie odnosi się do tego czy rodzic faktycznie pobiera to świadczenie, lecz czy ma do niego prawo (zostało mu przyznane).

W sytuacji, gdy jeden z rodziców nie pobiera świadczenia wychowawczego nie oznacza, że nie ma prawa do tego świadczenia. Zatem osoba, która wspólnie z drugim rodzicem wychowuje dziecko nie może skorzystać z rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko. Jedną z form wspólnego wychowywania dziecka jest tzw. opieka naprzemienna.

Jak wyżej wskazano istotny dla zastosowania omawianej preferencji, a więc możliwości skorzystania z preferencyjnego rozliczania się w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko jest fakt samotnego wychowywania dziecka. W rezultacie samotni rodzice, którzy wychowują dziecko wspólnie (w tym samym lub różnym czasie) w tym również w ramach opieki naprzemiennej nie mogą rozliczyć swoich dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.

Mając zatem na uwadze zacytowane przepisy prawa oraz opis sprawy stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie – za 2024 r. i lata kolejne, skoro na mocy wyroku rozwodowego opieka na małoletnimi dziećmi została powierzona obojgu rodzicom – Panu wspólnie z Pana byłą żoną, to nie może Pan skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci.

Nie sposób uznać, że w przedstawionym przez Pana opisie sprawy – w tak zorganizowanym trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka małoletnich dzieci (Pana była żona) w swoim czasie, gdy dzieci przebywają z nią, a zupełnie inny proces wychowywania zachodzi podczas, gdy dzieci przebywają z Panem. Wychowania dzieci nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców. Ponadto jak sam Pan wskazał, oboje rodzice sprawowali naprzemiennie opiekę nad małoletnimi dziećmi (tydzień na tydzień). Dlatego też okoliczność, że wychowaniem małoletnich dzieci zajmuje się zarówno Pan, jak i Pana była żona w systemie opieki naprzemiennej wyklucza możliwość uznania Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci.

Tym samym, nie kwestionując faktu, że Pan – już jako osoba rozwiedziona – bierze udział w wychowywaniu swoich małoletnich dzieci – nie sposób uznać Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym konkretnym przypadku, współdziałanie Pana w wychowywaniu dzieci, poprzez opiekę nad nimi przez oboje rodziców, nie oznacza, że proces wychowawczy dziecka prowadzony jest tylko i wyłącznie przez Pana. Fakt, że w przedstawionej sytuacji każdy z rodziców zajmuje się dziećmi w ustalonym czasie, czyli samodzielne, i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w ich wychowaniu, nie oznacza, że mamy do czynienia z samotnym wychowaniem dzieci. Należy jeszcze raz podkreślić, że samodzielna opieka nad dziećmi nie jest równoznaczna z samotną opieką. Zatem nie kwestionując Pana zaangażowania w proces wychowawczy małoletnich dzieci, nie można uznać, że posiada Pan status osoby samotnie wychowującej dzieci.

Podsumowując, w świetle przedstawionego opisu sprawy i obowiązującego stanu prawnego, nie można uznać Pana za osobę samotnie wychowującą dzieci w rozumieniu art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, nie przysługuje Panu prawo do skorzystania z preferencyjnej formy opodatkowania przewidzianej w art. 6 ust. 4c i ust. 4d w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako osoba samotnie wychowująca dzieci w zeznaniu rocznym za 2024 r.

Uprawnienie do omawianego preferencyjnego rozliczania się nie będzie Panu przysługiwać także za lata kolejne, jeżeli nie zmieni się stan faktyczny lub nie ulegną zmianie przepisy prawa podatkowego w tym zakresie.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

- zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia,

- zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność. Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Ponadto wskazuję, że nie jestem uprawniony do analizowania i oceny dokumentów załączonych do wniosku o interpretację. Wszystkie istotne dla sprawy informacje powinny znaleźć się w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.

W odniesieniu do powołanych przez Pana wyroków sądu należy wskazać, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będze zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.