Podatnik prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą od grudnia 2016 r., w ramach której tworzy programy komputerowe na rzecz zleceniodawców. Programy te są utworami chronionymi prawem autorskim, a prawa autorskie są przenoszone na zleceniodawców za wynagrodzeniem. Działalność ta ma charakter badawczo-rozwojowy, obejmuje twórcze i systematyczne prace rozwojowe w celu tworzenia nowych…
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
2 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 2 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 7 lutego 2026 r. (wpływ 7 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której tworzy programy komputerowe na rzecz podmiotów zlecających usługi informatyczne – tworzenie oprogramowania (dalej łącznie: „Zleceniodawca”). Wniosek dotyczy dochodów za rok podatkowy 2025.
W ramach ww. umów Wnioskodawca jest zaangażowany w tworzenie programów (…).
Do zadań Wnioskodawcy należy: (…).
Oprogramowanie wytworzone przez Wnioskodawcę podlega ochronie prawnej na podstawie ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (dalej: „UPAIPP”).
Opisane programy komputerowe zostały stworzone w okresie, którego dotyczy wniosek.
W zakresie praw autorskich umowa przewiduje, że Wnioskodawca przenosi na Zamawiającego wszelkie prawa autorskie do stworzonych w wykonaniu umowy utworów.
Z tytułu wykonanych usług – w ramach których tworzone są programy komputerowe – Wnioskodawca wystawia faktury dokumentujące wysokość wynagrodzenia. Należna kwota zawiera wynagrodzenie z tytułu sprzedaży praw autorskich do wytworzonych programów komputerowych.
Oprogramowanie, o którym mowa powyżej, jest wytwarzane w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 UPDOF. Jest to twórcza działalność o indywidualnym charakterze podejmowana w sposób systematyczny, obejmująca prace rozwojowe w celu tworzenia nowych zastosowań oprogramowania. Przy czym prace te są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów. Nie są to działania rutynowe ani okresowe (nie jest to utrzymanie techniczne produktu), co spełnia definicję działalności rozwojowej określoną w art. 4.3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prowadzone przez Wnioskodawcę prace co do zasady bazują na indywidualnych, autorskich pomysłach, czasami uwzględniając jedynie ogólne wytyczne co do zastosowania, czy też funkcjonalności projektowanego oprogramowania przekazane przez Zleceniodawcę. Wytworzone przez Wnioskodawcę programy komputerowe korzystają z algorytmów zaprojektowanych w całości od podstaw lub są stworzone na podstawie już znanych rozwiązań, które zostały ulepszone i połączone w niekonwencjonalny, niespotykany wcześniej sposób. Oprogramowanie stworzone w ten sposób jest (…).
Wnioskodawca nie ma obowiązku prowadzenia pełnej księgowości (ksiąg rachunkowych). Prowadzi księgę przychodów i rozchodów. Wnioskodawca na bieżąco prowadzi również odrębną ewidencję (od 1 stycznia 2025 r.) zgodnie z wymogiem art. 30cb ust. 7 UPDOF. W ewidencji Wnioskodawca na bieżąco:
a) wyodrębnia każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
b) wyodrębnia przychody, koszty uzyskania przychodów i dochód (stratę) przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej,
c) wyodrębnia koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przypadające na każde ww. prawo, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu.
Opisana ewidencja używana jest do obliczenia wskaźnika Nexus, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Wnioskodawca nabył w 2025 r. przenośną podstawkę do laptopa, która ułatwia pracę w podróży do siedziby Zamawiającego.
W uzupełnieniu wniosku udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1. Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?
Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczony obowiązek podatkowy w świetle art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.). Wnioskodawca posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych i gospodarczych oraz przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym 2025.
2. Od kiedy prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której tworzy programy komputerowe?
Odpowiedź: Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w ramach której tworzy programy komputerowe od (…) grudnia 2016 r.
3. Jaka była forma opodatkowana Pana działalność gospodarczej w okresie, którego dotyczy wniosek (wg skali podatkowej, tzw. podatkiem „liniowym”, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w formie karty podatkowej)?
Odpowiedź: Działalność gospodarcza Wnioskodawcy była opodatkowana tzw. podatkiem „liniowym” w okresie, którego dotyczy wniosek, tj. w 2025 r.
4. W czym przejawiał się twórczy charakter działalności opisanej we wniosku w odniesieniu do „programów komputerowych”, których dotyczy wniosek?
Należy ponadto wyjaśnić, jakie konkretne działania podejmował Pan w celu opracowania nowych „programów komputerowych” lub rozwijania/ulepszania istniejących, a w szczególności:
a) jakie konkretne działania zmierzające do usprawnienia (jakiego „programu komputerowego”?) zostały podjęte w celu realizacji projektu, w ramach którego tworzył Pan „programy komputerowe”?
b) w oparciu o jakie technologie informatyczne zostały wytworzone przez Pana „programy komputerowe”? Czego dotyczyło tworzenie przez Pana „programów komputerowych”? Jakie konkretnie narzędzia, nowe koncepcje, rozwiązania niewystępujące w Pana praktyce gospodarczej Pan zastosował?
c) co powoduje, że wytworzone nowe „programy komputerowe” w znacznym stopniu różniły się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana?
d) na czym polegała oryginalność tych „programów komputerowych”?
e) zastosowanie jakich technologii informatycznych (rozwiązań, narzędzi) powodowało, iż „programy komputerowe” po ich wytworzeniu różniło się od rozwiązań już funkcjonujących u Pana?
Odpowiedź: Twórczy charakter działalności przejawiał się w samodzielnym, twórczym projektowaniu oraz wytwarzaniu (a także rozwijaniu/ulepszaniu) programów komputerowych stanowiących utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, służących (…). Prace te nie polegały na rutynowych, powtarzalnych czynnościach, lecz każdorazowo wymagały doboru oraz opracowania rozwiązań (m.in. algorytmów, struktur danych, architektury i sposobu integracji) adekwatnych do danego problemu oraz wymagań projektu.
a) (…).
b) (…). W ramach projektów Wnioskodawca opracowywał i wdrażał nowe koncepcje i rozwiązania (względem dotychczasowych rozwiązań w praktyce gospodarczej Wnioskodawcy) w postaci nowych algorytmów, logiki biznesowej, sposobów modelowania i przetwarzania danych oraz nowych modułów (odrębnych programów komputerowych).
c) To, że wytworzone nowe „programy komputerowe” w znacznym stopniu różniły się od wcześniejszych rozwiązań wynikało z tworzenia nowych funkcjonalności i nowych zastosowań oprogramowania oraz z autorskiego sposobu realizacji (m.in. architektura, algorytmy, struktury danych, a także specyfika branży (…) klienta), dostosowanego do nowych wymagań i danych w danym projekcie.
d) Oryginalność „programów komputerowych” polegała na autorskim doborze i zaprojektowaniu sposobu rozwiązania problemu (w tym m.in. struktury programu, podziału na moduły, implementacji algorytmów oraz logiki), co stanowiło indywidualny wkład twórczy Wnioskodawcy.
e) Na odmienność wytworzonych programów wpływało w szczególności zastosowanie adekwatnych do danego projektu rozwiązań i narzędzi (w tym bibliotek) oraz implementacja nowych algorytmów i integracji, które nie były wcześniej wykorzystywane w dotychczas funkcjonujących rozwiązaniach.
5. W związku ze wskazaniem we wniosku, że:
Jest to twórcza działalność o indywidualnym charakterze podejmowana w sposób systematyczny, obejmująca prace rozwojowe w celu tworzenia nowych zastosowań oprogramowania.
proszę wyjaśnić:
a) czy Pana działalność, w ramach której tworzył Pan „programy komputerowe” była prowadzona według pewnego systemu, na podstawie przygotowanego harmonogramu prac z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia?
b) na czym polegała systematyczność w odniesieniu do podejmowanych przez Pana działań w zakresie opisanych we wniosku czynności?
c) jakie cele na wstępie Pan sobie postawił w celu wytworzenia nowych „programów komputerowych” w poszczególnych latach oraz źródeł finansowania zaplanowanych prac?
d) jakie konkretnie cele zostały osiągnięte w ramach jakich zasobów ludzkich, rzeczowych i finansowych nastąpiło opracowanie konkretnego rozwiązania praktycznego problemu lub innowacyjnego rozwiązania?
e) jakie harmonogramy w związku z tym zostały opracowane, a które z nich zostały faktycznie zrealizowane w stosunku do jakiego nowego „programu komputerowego”?
Odpowiedź: Tak, działalność w zakresie tworzenia programów komputerowych była prowadzona według przyjętego systemu prac (etapami), z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia w ramach danego projektu/etapu prac.
a) Działalność była prowadzona według określonego procesu obejmującego m.in. analizę potrzeb, projektowanie rozwiązania, implementację, testy oraz przekazanie rezultatów Zamawiającemu. Dla poszczególnych etapów prac Wnioskodawca przygotowywał plan prac (harmonogram/listę zadań i kamieni milowych) oraz realizował prace w ustalonej kolejności.
b) Systematyczność polegała na regularnym i zaplanowanym wykonywaniu prac rozwojowych, dokumentowaniu postępu prac w repozytorium (wersjonowanie kodu), bieżącym weryfikowaniu rezultatów (testy i walidacja), a także (…) w kolejnych etapach.
c) W poszczególnych latach (w tym w 2025 r.) cele były wyznaczane dla konkretnych projektów/etapów i obejmowały w szczególności wytworzenie nowych programów komputerowych (lub rozwinięcie/ulepszenie istniejących) służących automatyzacji procesów analizy danych i prognozowania oraz tworzenie nowych zastosowań oprogramowania. Źródłem finansowania prac były środki własne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (bieżące przychody).
d) Osiągnięte cele polegały na wytworzeniu i/lub rozwinięciu konkretnych programów komputerowych (modułów) stanowiących nowe lub ulepszone funkcjonalności w ramach danego projektu. Prace były realizowane zasadniczo w ramach zasobów własnych Wnioskodawcy: zasoby ludzkie – praca własna; zasoby rzeczowe – sprzęt komputerowy oraz oprogramowanie/narzędzia niezbędne do wytwarzania i testowania oprogramowania; zasoby finansowe – środki własne.
e) Harmonogramy były przygotowywane dla poszczególnych etapów prac (np. analiza, projekt, implementacja, testy, wdrożenie/przekazanie) i w tym ujęciu były faktycznie realizowane. Zakończenie realizacji etapu (i tym samym realizacji harmonogramu w danym zakresie) następowało po wykonaniu zaplanowanych prac i przekazaniu rezultatów Zamawiającemu.
6. W odniesieniu do Pana działalności, w ramach której tworzył Pan „programy komputerowe” proszę wyjaśnić:
a) jaki rodzaj wiedzy i umiejętności wykorzystywał Pan w ramach tej działalności? Przy użyciu jakich „innowacyjnych technologii” powstały poszczególne innowacyjne rozwiązania, jakie nowe zastosowania i usprawnienia odróżniały tworzone programy komputerowe od już istniejących?
b) jakie produkty, usługi, procesy oferował Pan dotychczas w swojej działalności?
c) na jakich rozwiązaniach wiedzy, technicznych, technologicznych, czy programistycznych oparte były te produkty, usługi, procesy?
d) co Pan zaplanował i jakie cele Pan postawił?
e) w jaki sposób realizował Pan zaplanowane przedsięwzięcie?
f) co jest efektem działań, tj. jakie nowe zastosowanie powstało przy realizacji opisanego projektu?
Odpowiedź: W ramach działalności Wnioskodawca wykorzystywał wiedzę i umiejętności z zakresu inżynierii oprogramowania (analiza wymagań, projektowanie architektury, implementacja, testowanie, utrzymanie), a także – adekwatnie do realizowanych projektów – z zakresu (…).
a) Wnioskodawca wykorzystywał m.in.(…).
b) Dotychczas w ramach działalności Wnioskodawca oferował usługi informatyczne/programistyczne polegające na wytwarzaniu, rozwijaniu i ulepszaniu oprogramowania oraz przenoszeniu majątkowych praw autorskich do wytworzonych programów komputerowych na Zamawiającego, zgodnie z zawartą umową.
c) Produkty/usługi/procesy były oparte na rozwiązaniach programistycznych i technicznych stosowanych w wytwarzaniu oprogramowania, w tym na autorskich algorytmach i modułach programu, architekturze modułowej, rozwiązaniach w zakresie przetwarzania danych oraz narzędziach wspierających proces wytwórczy (m.in. wersjonowanie i testowanie).
d) Wnioskodawca zaplanował wytworzenie (lub ulepszenie) konkretnych programów komputerowych/modułów, które rozwiązywały zidentyfikowane problemy praktyczne oraz realizowały wymagania projektu, w szczególności w zakresie (…). Cele obejmowały m.in. stworzenie nowych funkcjonalności, zwiększenie automatyzacji oraz poprawę jakości i wydajności rozwiązania poprzez wykorzystanie bibliotek do (…).
e) Zaplanowane przedsięwzięcia Wnioskodawca realizował etapowo: analiza problemu i wymagań, projekt architektury i rozwiązań, implementacja, testy i walidacja, (…), a następnie przekazanie rezultatów Zamawiającemu. Postęp prac był utrwalany w repozytorium kodu (kolejne wersje programu).
f) Efektem działań było opracowanie i wytworzenie (lub rozwinięcie/ulepszenie) programów komputerowych stanowiących utwory, które umożliwiały nowe lub ulepszone zastosowania w praktyce gospodarczej – w szczególności (…).
7. Czy efekty Pana pracy w zakresie tworzenia oprogramowania zawsze były odrębnymi programami komputerowymi, które podlegały ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych?
Odpowiedź: Tak, w przypadku wytwarzania oprogramowania efektem prac Wnioskodawcy były odrębne programy komputerowe, które podlegały ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
8. Czy efekty Pana pracy w zakresie tworzenia oprogramowania, które nazywa Pan programem komputerowym zawsze były utworami w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj.:
a) zawsze odznaczały się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem, zawsze były kreacją nowej, nieistniejącej wcześniej wartości niematerialnej;
b) nie były efektem pracy która wymaga do osiągnięcia rezultatu jedynie określonych umiejętności programistycznych i której rezultaty da się z góry określić i przewidzieć jako mające charakter powtarzalny;
c) nie były jedynie „techniczną”, a „twórczą”, realizacją szczegółowych projektów zlecanych przez Zamawiającego?
Odpowiedź: Tak, efekty pracy Wnioskodawcy (programy komputerowe) były utworami w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
a) odznaczały się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem i stanowiły kreację nowej (wytworzonej przez Wnioskodawcę) wartości niematerialnej;
b) nie były wyłącznie efektem pracy polegającej na rutynowym wykonywaniu powtarzalnych czynności – wymagały twórczego doboru i opracowania rozwiązań, a rezultat nie był z góry przesądzony w postaci identycznej, powtarzalnej realizacji;
c) nie stanowiły jedynie technicznej realizacji szczegółowo narzuconych projektów – mimo, że Zamawiający określał cele i wymagania, to sposób realizacji (w tym m.in. architektura, podział na moduły, dobór i implementacja algorytmów oraz logiki) był twórczą koncepcją i wykonaniem Wnioskodawcy.
9. Czy usługi świadczone przez Pana, zgodnie z zawartymi umowami były wykonywane pod kierownictwem i czasie wyznaczonym przez Zamawiającego?
Odpowiedź: Nie, zgodnie z zawartą umową usługi były świadczone przez Wnioskodawcę niezależnie.
10. Czy ponosił Pan odpowiedzialność za efekty swojej pracy w stosunku do osób trzecich?
Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca ponosił odpowiedzialność za efekty swojej pracy w stosunku do osób trzecich.
11. Czy wykonując usługi, opisane we wniosku, ponosił Pan ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością?
Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca ponosił ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością.
12. W jaki sposób (na jakiej podstawie) majątkowe prawa autorskie do programów komputerowych były przez Pana przenoszone na Zamawiającego (proszę wskazać, jak wyglądało przeniesienie tych praw, jakie czynności obejmowało)? Co potwierdzało przeniesienie tych praw?
Odpowiedź: Przeniesienie praw autorskich do wytworzonych przez Wnioskodawcę programów jest uregulowane umową z Zamawiającym. Odrębne programy komputerowe stanowią odrębne części (…) oraz w odpowiedni sposób wyszczególniona faktura VAT.
13. Czy sposób „przeniesienia” każdego z majątkowych praw autorskich do programu komputerowego następowało zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 ww. ustawy?
Odpowiedź: Tak, „przeniesienie” majątkowych praw autorskich do programów komputerowych każdorazowo następowało zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 ww. ustawy.
14. W jaki sposób umowy z Zamawiającym regulowały kwestię Pana wynagrodzenia? Czy otrzymywał Pan wynagrodzenie:
• wyłącznie z tytułu przenoszenia na Zamawiającego praw do „programu komputerowego” (jeśli tak, proszę wskazać, jakie to prawa);
• także z tytułu innych czynności (jeśli tak, proszę wskazać jakich)?
Odpowiedź: Wnioskodawca otrzymywał wynagrodzenie:
• za przekazanie autorskich praw majątkowych,
• za consulting oraz czas poświęcony na spotkania z przedstawicielami lub klientami Zamawiającego, kiedy było to konieczne (ta część wynagrodzenia nie jest przez Wnioskodawcę rozliczana z preferencyjną stawką IP BOX, tzn. zastosowana została do niej stawka liniowa podatku dochodowego i jest to wyszczególnione w ewidencji).
15. Jeśli wynagrodzenie obejmowało również inne czynności niezwiązane z wytworzeniem kwalifikowanego IP, to czy preferencyjną stawką podatkową zamierza Pan objąć całe wynagrodzenie otrzymane od Zamawiającego, czy tylko tę jego część, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej?
Odpowiedź: Wnioskodawca zamierza objąć preferencyjną stawką jedynie tę część wynagrodzenia, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
16. Czy wobec wskazania w opisie sprawy, że:
Wnioskodawca na bieżąco prowadzi również odrębną ewidencję (od dnia 1 stycznia 2025) zgodnie z wymogiem art. 30cb ust. 7 UPDOF.
należy rozumieć, że prowadzi Pan ewidencję, o której mowa w art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Odpowiedź: Tak, Wnioskodawca prowadzi ewidencję, o której mowa w art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od 1 stycznia 2025 r.
Czy w opisanym stanie faktycznym Wnioskodawca będzie mógł skorzystać z preferencyjnego opodatkowania wg stawki 5% podatku dochodowego od osób fizycznych (zgodnie z art. 30ca ust. 1 UPDOF, tzw. „IP Box”), przy spełnieniu warunków formalnych dotyczących prowadzenia ewidencji księgowej zgodnie z art. 30cb UPDOF?
Zdaniem Wnioskodawcy, oprogramowanie wytwarzane przez niego w ramach prac rozwojowych stanowi kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a dochód osiągany z przekazania praw autorskich do ww. oprogramowania (po spełnieniu warunków związanych z odpowiednią ewidencją/prowadzeniem księgowości, przewidzianych w art. 30cb UPDOF) może być opodatkowany 5% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 30ca ust. 1 UPDOF.
Jednocześnie, zakupiona podstawka pod laptopa (po spełnieniu warunków związanych z odpowiednią ewidencją/prowadzeniem księgowości, przewidzianych w art. 30cb UPDOF) mogą być zakwalifikowane jako koszt poniesiony na rzecz działalności bezpośrednio związanej z kwalifikowanym IP, zgodnie z art. 30ca ust. 1 UPDOF.
Uzasadnienie własnego stanowiska Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego
• Efekty prac Wnioskodawcy
Efektem prac Wnioskodawcy jest niewątpliwie oprogramowanie komputerowe. Zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych (np. interpretacja z 1 sierpnia 2019 r., znak: 0115-KDIT3.4011.242.2019.3.MR): „W celu poprawnego zastosowania preferencji IP Box wobec autorskiego prawa do programu komputerowego należy nadać mu znaczenia funkcjonalne, celowościowe i rozszerzające, w zgodzie z najbardziej istotnym międzynarodowym kontekstem przepisów o IP Box, czyli Raportem OECD BEPS Plan Działania nr 5. Zgodnie z akapitem 34 tego Raportu, copyrighted software, nie tylko program komputerowy chroniony prawem autorskim, ale szerzej oprogramowanie chronione prawem autorskim, może zawierać się w katalogu kwalifikowanych IP jako aktywo funkcjonalnie ekwiwalentne do patentu. OECD wskazuje, że oprogramowanie chronione prawem autorskim dzieli podstawowe cechy patentów, ponieważ jest nowatorskie, nieoczywiste i użyteczne, a zatem zasadniczo wynika z prowadzenia innowacyjnej działalności badawczo-rozwojowej, której prowadzenie powinny stymulować przepisy o IP Box. OECD stwierdza także, że nie wszystkie jurysdykcje zapewniają ochronę patentową oprogramowania i dlatego wielu podatników, którzy wytwarzają oprogramowanie, musi posiadać prawa autorskie, zamiast polegać na ochronie patentowej. Włączenie oprogramowania chronionego prawem autorskim do definicji funkcjonalnie równoważnych kwalifikowanych IP zapewnia również, że różne traktowanie oprogramowania na mocy prawa patentowego różnych jurysdykcji nie ma wpływu na to, czy dochody z oprogramowania mogą korzystać z różnych regulacji IP Box.
W związku z tym, że w Polsce oprogramowanie – definiowane jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, oprogramowanie może być, zgodnie z wykładnią celowościową i kontekstualną (ww. Raport OECD), uznane za kwalifikowane IP w świetle rozszerzającej wykładni art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych”.
Do definicji „programu komputerowego” odnoszą się również opublikowane 16 lipca 2019 r. objaśnienia podatkowe dot. preferencyjnego opodatkowania dochodów wytwarzanych przez prawa własności intelektualnej – IP BOX: „Zarówno ustawy podatkowe, jak i ustawy pozapodatkowe, w szczególności ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych, nie definiują pojęcia „autorskie prawo do programu komputerowego”. Praktyka stosowania tego pojęcia na świecie potwierdza, że ze względu na dynamiczny rozwój nowych technologii, w których programy komputerowe zajmują kluczową pozycję, nie da się ustalić wyczerpującej i niezmiennej definicji tego pojęcia oraz uniknąć rozbieżności interpretacyjnych. Innymi słowy, w obecnym stanie prawnym w Polsce nie ma możliwości ustawowego i wyczerpującego zdefiniowania pojęcia „autorskie prawo do programu komputerowego”.
Przede wszystkim, podstawą przyznania ochrony prawnej dla programu komputerowego jest fakt, że stanowi on przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze (wyraz własnej twórczości intelektualnej danego autora lub autorów) ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od przeznaczenia i sposobu wyrażania. To oznacza, że wyeliminowanie lub ograniczenie swobody twórczej (eliminacja lub ograniczenie własnego/indywidualnego działania twórczego) wyłącza lub ogranicza prawnoautorską ochronę programu komputerowego, tym samym także eliminuje możliwość skorzystania z preferencji IP Box.
O ocenie charakteru indywidualnej pracy twórczej nie decydują postanowienia umowy, ale rzeczywisty wkład pracy każdego z twórców programu komputerowego, co podlega każdorazowo odrębnej ocenie. W konsekwencji, decydujące jest autentyczne podejście transakcyjne, gdzie należy badać faktyczne (autentyczne) działania podejmowane przez podatnika w ramach prowadzonej bezpośrednio przez niego działalności badawczo-rozwojowej, skutkującej wytworzeniem, ulepszeniem lub rozwinięciem programu komputerowego.
Doktryna prawa autorskiego przyjmuje różne kazuistyczne podejścia do definiowania pojęcia »autorskie prawo do programu komputerowego«, które wskazują, że część chronioną prawem [formę (ekspresji) utworu] jest w szczególności kombinacja komend adresowanych do komputera w formie kodu źródłowego i kodu wynikowego. Pozaustawowa definicja pojęcia „autorskie prawo do programu komputerowego” w sposób uzasadniony nawiązuje zatem do terminologii informatycznej, dostosowywanej następnie do potrzeb dalszej analizy prawnej dobra niematerialnego jakim jest program komputerowy. Fundamentem informatycznego rozumienia programu komputerowego jest samo pojęcie »programu«, czyli zapisanego przy pomocy wybranego języka programowania algorytmu rozwiązania określonego zadania. Zatem program komputerowy to w szczególności zestaw instrukcji przeznaczonych do wykonywania bezpośrednio lub pośrednio w komputerze czynności w celu osiągnięcia określonego rezultatu. A contrario, żaden wytwór nie jest programem komputerowym, jeżeli nie służy do wyrażania w sposób pośredni lub bezpośredni algorytmów lub logicznych relacji pomiędzy funkcjami, które mają zostać wykonane, i fizycznymi możliwościami urządzeń używanych do digitalizacji.
Ze specjalistycznej literatury i praktyki budowania i stosowania programów komputerowych, można również wywnioskować, że za program komputerowy często uważany jest za zestaw instrukcji (rozkazów) przeznaczonych do użycia bezpośrednio lub pośrednio na komputerze w celu osiągnięcia określonego rezultatu.
Zbiór wspomnianych instrukcji może być wyrażony znakiem językowym, symbolami matematycznymi lub nawet znakami graficznymi. Elementy programu komputerowego chronione prawem autorskim to przede wszystkim: i) forma programów (rozumiana jako określone przedstawienie zarówno kodu jak i instrukcji), a więc informacje zawarte w kodzie źródłowym programu komputerowego, w opisie procedur operacyjnych, zestawieniu danych, w informacjach konwersacyjnych i dialogowych. Wszystkie powyższe elementy zaliczane są do elementów twórczych, co uzasadnia ich ochronę przez prawo autorskie; ii) interfejsów (oparta na analogicznych podstawach jak ochrona innych składników programu) – gdy informacje, które zostały uzyskane na podstawie dekompilacji danego interfejsu nie pozwalają na opracowanie interfejsu zastępczego, to w takiej sytuacji należy wykreować możliwość przeniesienia interfejsu do innego kompatybilnego programu, gdyż sam interfejs nie stanowiłby samodzielnego przedmiotu ochrony”.
Biorąc pod uwagę powyższe, podstawowym efektem usług świadczonych przez Wnioskodawcę są utwory w postaci programów komputerowych. Utwory te są zapisane w komputerze oraz (…) jako kod źródłowy ((…)) pozwalający na odtworzenie wyników analiz oraz późniejsze jego edytowanie i ulepszanie przez Zleceniodawcę.
Praca dla Zleceniodawcy wymaga okazjonalnych wyjazdów i pracy w podróży. W związku z powyższym Wnioskodawca zmuszony był zakupić podróżną podstawkę do laptopa.
• Działalność badawczo-rozwojowa
Warunkiem dla skorzystania z IP Box jest wymóg prowadzenia przez podatnika działalności badawczo-rozwojowej bezpośrednio związanej z wytworzeniem, komercjalizacją, rozwojem lub ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Przez działalność rozwojową rozumie się działalność obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Prowadzone przez Wnioskodawcę prace co do zasady bazują na indywidualnych, autorskich pomysłach, czasami uwzględniając jedynie ogólne wytyczne co do zastosowania, czy też funkcjonalności projektowanego oprogramowania przekazane przez Zleceniodawcę.
W praktyce, w codziennej pracy, Wnioskodawca musi w drodze doświadczeń, testów, itd. zdobywać, poszerzać i łączyć wiedzę z nauk podstawowych (matematyka, statystyka) jak i stosowanych (informatyka) i następnie wykorzystywać tę wiedzę przy tworzeniu oprogramowania.
Zatem prowadzona przez Wnioskodawcę działalność spełnia definicję działalności rozwojowej z art. 5a pkt 38 UPDOF.
Przy tym, praca w podróżach wymaganych przez Kontrahenta powoduje potrzebę wykorzystania przenośnej podstawki pod laptopa. Jednocześnie zakup podstawki jest kosztem prowadzenia działalności bezpośrednio powiązanej z kwalifikowanym IP.
• Ochrona praw autorskich do programów komputerowych
Ww. utwory podlegają ochronie na podstawie przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Art. 1 ust. 1 pkt 1 UPAIPP stanowi, że przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór). Przedmiotem prawa autorskiego są – zgodnie z pkt 2 – wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe). Tego typu utwory na podstawie art. 74 UPAIPP podlegają ochronie (ustawa gwarantuje autorskie prawo do programu komputerowego).
Zgodnie z art. 74 ust. 2 UPAIPP, ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, nie podlegają ochronie.
W związku z powyższym, Wnioskodawca wytwarza kwalifikowane prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca pkt 2 UPDOF – zgodnie z którym kwalifikowanymi prawami są m.in. autorskie prawa do programu komputerowego, podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
• Komercjalizacja praw autorskich do programów komputerowych
Na podstawie umów zawartych ze Zleceniodawcą wszelkie prawa do własności intelektualnych (prawa autorskie do programów komputerowych) wytworzonych w czasie współpracy ze Zleceniodawcą i w ramach wiążących strony umów są przekazywane na rzecz Zleceniodawcy za wynagrodzeniem przewidzianym w umowie. Jest to niewątpliwie komercjalizacja wytworzonych przez Wnioskodawcę kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Wynagrodzenie za wykonane prace jest dokumentowane fakturą wystawianą przez Wnioskodawcę. Następuje więc faktyczna sprzedaż praw do programów komputerowych na rzecz Zleceniodawców, a uzyskane wynagrodzenie stanowi wynagrodzenie z tytułu ich przekazania.
W związku z powyższym, dochód z tytułu zawartej w cenie zleconej usługi informatycznej należności za prawo do programu komputerowego – autorskiego oprogramowania/aplikacji, które stanowi utwór prawnie chroniony na podstawie UPAIPP i zostało wytworzone w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności rozwojowej, kwalifikuje się do dochodów z kwalifikowanego IP w rozumieniu art. 30ca ust. 7 UPDOF.
• Opodatkowanie kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych IP
Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższą analizę, zdaniem Wnioskodawcy, może on skorzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów z tego tytułu wg stawki 5% (art. 30ca ust. 1 UPDOF).
Podstawę opodatkowania stanowić będzie suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym (art. 30ca ust. 3 UPDOF).
Zgodnie natomiast z art. 30ca ust. 7 UPDOF, dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
- z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
- ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
- z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
- z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Poziom dochodu kwalifikowanego do zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania jest wyliczany przy zastosowania formuły (wzoru) wynikającej z raportu nr 5 BEPS (wskaźnik nexus).
Podatnik, który chce skorzystać z preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z praw IP powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Na podstawie art. 30cb ust. 1 UPDOF podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
- wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
- prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
- wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
- dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
- dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji (art. 30cb ust. 2 UPDOF). Przepisy o IP Box nie narzucają konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box.
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, oprogramowanie wytwarzane przez niego w ramach prac rozwojowych stanowi kwalifikowane prawo własności intelektualnej a dochód osiągany z przekazania praw autorskich do ww. oprogramowania (po spełnieniu warunków związanych z odpowiednią ewidencją/prowadzeniem księgowości, przewidzianych w art. 30cb UPDOF) może być opodatkowany 5% stawką podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z art. 30ca ust. 1 UPDOF, a zakupiona podróżna podstawka pod laptopa (po spełnieniu warunków związanych z odpowiednią ewidencją/prowadzeniem księgowości, przewidzianych w art. 30cb UPDOF) może być zakwalifikowana jako koszt poniesiony na rzecz działalności bezpośrednio związanej z kwalifikowanym IP, zgodnie z art. 30ca ust. 1 UPDOF.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) stanowi, że:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
W myśl art. 5a pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:
a) wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
b) polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
c) polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych
- prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-9.
Stosownie natomiast do treści art. 5b ust. 1 ww. ustawy:
Za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
1) odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2) są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3) wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.
Ustawodawca wprowadził definicję działalności badawczo-rozwojowej w art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którą:
Ilekroć w ustawie jest mowa o działalności badawczo-rozwojowej oznacza to działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań.
W myśl art. 5a pkt 39 tej ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o badaniach naukowych – oznacza to:
a) badania podstawowe w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, 1871 i 1897),
b) badania aplikacyjne w rozumieniu art. 4 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Z kolei w definicji prac rozwojowych zawartej w art. 5a pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazano, że:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pracach rozwojowych oznacza to prace rozwojowe w rozumieniu art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Na podstawie art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.):
Badania naukowe są działalnością obejmującą:
1) badania podstawowe rozumiane jako prace empiryczne lub teoretyczne mające przede wszystkim na celu zdobywanie nowej wiedzy o podstawach zjawisk i obserwowalnych faktów bez nastawienia na bezpośrednie zastosowanie komercyjne;
2) badania aplikacyjne rozumiane jako prace mające na celu zdobycie nowej wiedzy oraz umiejętności, nastawione na opracowywanie nowych produktów, procesów lub usług lub wprowadzanie do nich znaczących ulepszeń.
Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy:
Prace rozwojowe są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w tym w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania, do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług, z wyłączeniem działalności obejmującej rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do nich, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń.
Z okoliczności przedstawionych we wniosku oraz uzupełnieniu wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą od (…) grudnia 2016 r., w ramach której tworzy programy komputerowe na rzecz podmiotów zlecających usługi informatyczne – tworzenie oprogramowania. Wniosek dotyczy dochodów za rok podatkowy 2025. W ramach umów jest Pan zaangażowany w tworzenie programów (…). Do Pana zadań należy: (…).
Na wstępie trzeba podkreślić, że z pracami badawczo-rozwojowymi mamy do czynienia wówczas, gdy wykorzystuje się dostępną wiedzę z dziedziny nauki, technologii oraz innej wiedzy i umiejętności do tworzenia nowych lub ulepszenia istniejących produktów/usług. Wobec powyższego ocena, czy prowadzone przez Pana prace programistyczne stanowią działalność badawczo-rozwojową dokonana zostanie w kontekście wskazanych przez Pana efektów tych prac (programów komputerowych opisanych we wniosku).
Z ustawowej definicji zawartej w regulacjach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że działalność badawczo-rozwojowa musi mieć charakter twórczy.
Jak podaje słownik języka polskiego PWN, działalność twórcza to zespół działań podejmowanych w kierunku tworzenia (działalność – zespół działań podejmowanych w jakimś celu), powstania czegoś (twórczy – mający na celu tworzenie, tworzyć – powodować powstanie czegoś). W doktrynie prawa autorskiego podkreśla się natomiast, że cecha twórczości związana jest przede wszystkim z rezultatem działalności człowieka o charakterze kreacyjnym i jest spełniona wówczas, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Działalność twórcza oznacza, że „ustawodawca za przedmiot prawa autorskiego uznaje tylko rezultat (przejaw) takiego działania, który choćby w minimalnym stopniu odróżnia się od innych rezultatów takiego samego działania, a zatem, że posiada cechę nowości, której stopień nie ma znaczenia”. Zatem twórczość działalności badawczo-rozwojowej może przejawiać się opracowywaniem nowych koncepcji, narzędzi, rozwiązań niewystępujących dotychczas w praktyce gospodarczej podatnika lub na tyle innowacyjnych, że w znacznym stopniu odróżniają się od rozwiązań już funkcjonujących u podatnika.
W opisie przedstawionym we wniosku oraz uzupełnieniu wskazał Pan, że Pana działalność to twórcza działalność o indywidualnym charakterze podejmowana w sposób systematyczny, obejmująca prace rozwojowe w celu tworzenia nowych zastosowań oprogramowania. Prowadzone przez Wnioskodawcę prace co do zasady bazują na indywidualnych, autorskich pomysłach, czasami uwzględniając jedynie ogólne wytyczne co do zastosowania, czy też funkcjonalności projektowanego oprogramowania przekazane przez Zleceniodawcę. Wytworzone przez Pana programy komputerowe korzystają z algorytmów zaprojektowanych w całości od podstaw lub są stworzone na podstawie już znanych rozwiązań, które zostały ulepszone i połączone w niekonwencjonalny, niespotykany wcześniej sposób. Oprogramowanie stworzone w ten sposób jest (…). Twórczy charakter działalności przejawiał się w samodzielnym, twórczym projektowaniu oraz wytwarzaniu (a także rozwijaniu/ulepszaniu) programów komputerowych stanowiących utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, służących (…). Prace te nie polegały na rutynowych, powtarzalnych czynnościach, lecz każdorazowo wymagały doboru oraz opracowania rozwiązań (m.in. algorytmów, struktur danych, architektury i sposobu integracji) adekwatnych do danego problemu oraz wymagań projektu. (…). W ramach projektów opracowywał Pan i wdrażał nowe koncepcje i rozwiązania (względem dotychczasowych rozwiązań w Pana praktyce gospodarczej) w postaci nowych algorytmów, logiki biznesowej, sposobów modelowania i przetwarzania danych oraz nowych modułów (odrębnych programów komputerowych). To, że wytworzone nowe „programy komputerowe” w znacznym stopniu różniły się od wcześniejszych rozwiązań wynikało z tworzenia nowych funkcjonalności i nowych zastosowań oprogramowania oraz z autorskiego sposobu realizacji (m.in. architektura, algorytmy, struktury danych, a także specyfika branży (…) klienta), dostosowanego do nowych wymagań i danych w danym projekcie. Oryginalność „programów komputerowych” polegała na autorskim doborze i zaprojektowaniu sposobu rozwiązania problemu (w tym m.in. struktury programu, podziału na moduły, implementacji algorytmów oraz logiki), co stanowiło Pana indywidualny wkład twórczy. Na odmienność wytworzonych programów wpływało w szczególności zastosowanie adekwatnych do danego projektu rozwiązań i narzędzi (w tym bibliotek) oraz implementacja nowych algorytmów i integracji, które nie były wcześniej wykorzystywane w dotychczas funkcjonujących rozwiązaniach.
Zatem prowadzona przez Pana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowych miała twórczy charakter.
Kolejnym kryterium działalności badawczo-rozwojowej jest prowadzenie tej działalności w sposób systematyczny.
Zgodnie ze słownikiem języka polskiego PWN słowo systematyczny oznacza (i) robiący coś regularnie i starannie, (ii) o procesach: zachodzący stale od dłuższego czasu, (iii) o działaniach: prowadzony w sposób uporządkowany, według pewnego systemu; też: o efektach takich działań: planowy, metodyczny. W związku z tym, że w definicji działalności badawczo-rozwojowej słowo „systematyczny” występuje w sformułowaniu „podejmowaną (działalność) w sposób systematyczny”, a więc odnosi się do „działalności”, czyli zespołu działań podejmowanych w jakimś celu, najbardziej właściwą definicją systematyczności w omawianym zakresie jest definicja obejmująca prowadzenie działalności w sposób uporządkowany, według pewnego systemu. Zatem, słowo systematycznie odnosi się również do działalności prowadzonej w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany. To oznacza, że działalność badawczo-rozwojowa jest prowadzona systematycznie niezależnie od tego, czy podatnik stale prowadzi prace badawczo-rozwojowe, czy tylko od czasu do czasu, a nawet incydentalnie, co wynika z charakteru prowadzonej przez niego działalności oraz potrzeb rynku, klientów, sytuacji mikro i makroekonomicznej. Z powyższego wynika, że spełnienie kryterium „systematyczności” danej działalności nie jest uzależnione od ciągłości tej działalności, w tym od określonego czasu przez jaki działalność taka ma być prowadzona, ani też od istnienia planu co do prowadzenia przez podatnika podobnej działalności w przyszłości. Wystarczające jest, aby podatnik zaplanował i przeprowadził chociażby jeden projekt badawczo-rozwojowy, przyjmując dla niego określone cele do osiągnięcia, harmonogram i zasoby. Taka działalność może być uznana za działalność systematyczną, tj. prowadzoną w sposób metodyczny, zaplanowany i uporządkowany.
Wyjaśnił Pan we wniosku i uzupełnieniu, że Pana działalność to twórcza działalność o indywidualnym charakterze podejmowana w sposób systematyczny, obejmująca prace rozwojowe w celu tworzenia nowych zastosowań oprogramowania. Pana działalność w zakresie tworzenia programów komputerowych była prowadzona według przyjętego systemu prac (etapami), z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia w ramach danego projektu/etapu prac. Działalność była prowadzona według określonego procesu obejmującego m.in. analizę potrzeb, projektowanie rozwiązania, implementację, testy oraz przekazanie rezultatów Zamawiającemu. Dla poszczególnych etapów prac przygotowywał Pan plan prac (harmonogram/listę zadań i kamieni milowych) oraz realizował prace w ustalonej kolejności. Systematyczność polegała na regularnym i zaplanowanym wykonywaniu prac rozwojowych, dokumentowaniu postępu prac w repozytorium (wersjonowanie kodu), bieżącym weryfikowaniu rezultatów (testy i walidacja), a także (…) w kolejnych etapach. W poszczególnych latach (w tym w 2025 r.) cele były wyznaczane dla konkretnych projektów/etapów i obejmowały w szczególności wytworzenie nowych programów komputerowych (lub rozwinięcie/ulepszenie istniejących) służących automatyzacji procesów analizy danych i prognozowania oraz tworzenie nowych zastosowań oprogramowania. Źródłem finansowania prac były środki własne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (bieżące przychody). Osiągnięte cele polegały na wytworzeniu i/lub rozwinięciu konkretnych programów komputerowych (modułów) stanowiących nowe lub ulepszone funkcjonalności w ramach danego projektu. Prace były realizowane zasadniczo w Pana ramach zasobów własnych: zasoby ludzkie – praca własna; zasoby rzeczowe – sprzęt komputerowy oraz oprogramowanie/narzędzia niezbędne do wytwarzania i testowania oprogramowania; zasoby finansowe – środki własne. Harmonogramy były przygotowywane dla poszczególnych etapów prac (np. analiza, projekt, implementacja, testy, wdrożenie/przekazanie) i w tym ujęciu były faktycznie realizowane. Zakończenie realizacji etapu (i tym samym realizacji harmonogramu w danym zakresie) następowało po wykonaniu zaplanowanych prac i przekazaniu rezultatów Zamawiającemu.
Zatem kolejne kryterium definicji działalności badawczo-rozwojowej, tj. prowadzenie działalności w sposób systematyczny, w odniesieniu do wskazanych przez Pana programów komputerowych było spełnione.
Powyżej omówione dwa kryteria działalności badawczo-rozwojowej dotyczą charakteru i organizacji prowadzenia tej działalności, podczas gdy ostatnie, trzecie kryterium, dotyczy rezultatu prowadzenia tej działalności, tj. zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań. W konsekwencji – głównym zadaniem dla zarządzającego projektem badawczo-rozwojowym jest zlokalizowanie i zidentyfikowanie zasobów wiedzy przed rozpoczęciem działań projektowych; zasobów w ujęciu funkcjonalnym i celowościowym, czyli podlegającym zwiększeniu oraz możliwym i właściwym do wykorzystania zwiększonej wiedzy do nowych zastosowań. Lokalizacja i identyfikacja wiedzy obejmuje szereg działań, w tym określenie stanu wiedzy, miejsca, sposobu jej wykorzystania oraz selekcji pod względem przydatności do realizacji celu projektu.
We wniosku wskazał Pan, że (…). Prowadzone przez Pana prace co do zasady bazują na indywidualnych, autorskich pomysłach, czasami uwzględniając jedynie ogólne wytyczne co do zastosowania, czy też funkcjonalności projektowanego oprogramowania przekazane przez Zleceniodawcę. Wytworzone przez Pana programy komputerowe korzystają z algorytmów zaprojektowanych w całości od podstaw lub są stworzone na podstawie już znanych rozwiązań, które zostały ulepszone i połączone w niekonwencjonalny, niespotykany wcześniej sposób. Oprogramowanie stworzone w ten sposób jest (…). W uzupełnieniu doprecyzował Pan, że w ramach działalności wykorzystywał Pan wiedzę i umiejętności z zakresu inżynierii oprogramowania (analiza wymagań, projektowanie architektury, implementacja, testowanie, utrzymanie), a także – adekwatnie do realizowanych projektów – z zakresu (…). Wykorzystywał Pan m.in. (…). Dotychczas w ramach działalności oferował Pan usługi informatyczne/programistyczne polegające na wytwarzaniu, rozwijaniu i ulepszaniu oprogramowania oraz przenoszeniu majątkowych praw autorskich do wytworzonych programów komputerowych na Zamawiającego, zgodnie z zawartą umową. produkty/usługi/procesy były oparte na rozwiązaniach programistycznych i technicznych stosowanych w wytwarzaniu oprogramowania, w tym na autorskich algorytmach i modułach programu, architekturze modułowej, rozwiązaniach w zakresie przetwarzania danych oraz narzędziach wspierających proces wytwórczy (m.in. wersjonowanie i testowanie). Zaplanował Pan wytworzenie (lub ulepszenie) konkretnych programów komputerowych/modułów, które rozwiązywały zidentyfikowane problemy praktyczne oraz realizowały wymagania projektu, w szczególności w zakresie (…). Cele obejmowały m.in. stworzenie nowych funkcjonalności, zwiększenie automatyzacji oraz poprawę jakości i wydajności rozwiązania poprzez wykorzystanie bibliotek do (…). Zaplanowane przedsięwzięcia realizował Pan etapowo: analiza problemu i wymagań, projekt architektury i rozwiązań, implementacja, testy i walidacja, (…), a następnie przekazanie rezultatów Zamawiającemu. Postęp prac był utrwalany w repozytorium kodu (kolejne wersje programu). Efektem działań było opracowanie i wytworzenie (lub rozwinięcie/ulepszenie) programów komputerowych stanowiących utwory, które umożliwiały nowe lub ulepszone zastosowania w praktyce gospodarczej – w szczególności (…).
Zatem, powyższe pozwala uznać, że wykorzystywał Pan istniejące zasoby wiedzy w celu tworzenia nowych zastosowań.
Kluczowe jest zawarte w definicji działalności badawczo-rozwojowej rozróżnienie, które wskazuje, że taka działalność obejmuje dwa rodzaje aktywności, tj.:
· badania podstawowe i badania aplikacyjne zdefiniowane w art. 4 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz
· prace rozwojowe, o których mowa w art. 4 ust. 3 ww. ustawy.
Należy zwrócić uwagę na wyłączenie zawarte w art. 4 ust. 3 tej ustawy, mogące odnosić się do wielu przejawów aktywności podatnika. Zastrzeżenie zostało wprowadzone w celu wyeliminowania z zakresu działalności badawczo-rozwojowej tych przejawów aktywności podatnika, które mimo ulepszenia istniejących procesów lub usług, z uwagi na swoją cykliczność (okresowość) oraz brak innowacyjnego charakteru (rutynowość), nie mogą stanowić prac rozwojowych.
Pojęcie działalności badawczo-rozwojowej obejmuje również prace rozwojowe w rozumieniu Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Prace rozwojowe polegają na nabywaniu, łączeniu, kształtowaniu i wykorzystywaniu dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności – przy czym użyty przez ustawodawcę spójnik „i” wskazuje, że aby uznać działania za prace rozwojowe konieczne jest zaistnienie wszystkich tych czynności, tj.:
· nabycia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· łączenia dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· kształtowania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności;
· wykorzystania dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności.
Prace rozwojowe bazują zatem na dostępnej wiedzy – w zależności od celów, jakie przyjęto dla prowadzenia prac, będzie to wiedza z określonej dziedziny lub dziedzin. Prace te obejmują kolejno:
· nabycie wiedzy i umiejętności, czyli pozyskanie wiedzy/umiejętności, zapoznanie się z wiedzą, zrozumienie jej;
· łączenie wiedzy i umiejętności, czyli znalezienie takich zależności pomiędzy wiedzą z różnych zakresów, dziedzin lub wiedzy wynikającej z różnych badań naukowych oraz pomiędzy umiejętnościami, które są istotne z punktu widzenia postawionych celów badań rozwojowych;
· kształtowanie wiedzy i umiejętności, czyli takie „ułożenie” efektów nabywania i łączenia wiedzy i umiejętności lub takie sformułowanie wniosków płynących z tych procesów, aby można je było wykorzystać dla realizacji postawionych celów prac rozwojowych;
· wykorzystanie wiedzy i umiejętności, czyli ich użycie, posłużenie się nimi dla osiągnięcia celów prac rozwojowych.
Co istotne, całość ww. czynności służy:
· planowaniu produkcji oraz
· projektowaniu i tworzeniu zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów, procesów lub usług.
Chodzi przy tym o konkretne produkty, konkretne procesy lub konkretne usługi albo konkretne rodzaje produktów, procesów lub usług. Podmiot prowadzący prace rozwojowe organizuje je z uwzględnieniem specyfiki konkretnych produktów, procesów lub usług – od niej zależą potrzeby prowadzenia prac rozwojowych i ich zakres.
Jednocześnie ustawodawca wyłączył z definicji prac rozwojowych działalność obejmującą rutynowe i okresowe zmiany wprowadzane do produktów, procesów lub usług, nawet jeżeli takie zmiany mają charakter ulepszeń. O tym, jakie zmiany do produktów, procesów lub usług mają charakter rutynowy (wykonywany często i niemal automatycznie) i okresowy (powtarzający się, występujący co pewien czas) będzie każdorazowo decydował charakter konkretnych produktów, procesów bądź usług.
Jak wskazuje Pan we wniosku oraz uzupełnieniu, Pana działalność, w ramach której wytwarzane jest Oprogramowanie, jest twórczą działalnością o indywidualnym charakterze podejmowaną w sposób systematyczny, obejmującą prace rozwojowe w celu tworzenia nowych zastosowań oprogramowania. Przy czym prace te są działalnością obejmującą nabywanie, łączenie, kształtowanie i wykorzystywanie dostępnej aktualnie wiedzy i umiejętności, w zakresie narzędzi informatycznych lub oprogramowania do planowania produkcji oraz projektowania i tworzenia zmienionych, ulepszonych lub nowych produktów. Nie są to działania rutynowe ani okresowe (nie jest to utrzymanie techniczne produktu). Prowadzone przez Pana prace co do zasady bazują na indywidualnych, autorskich pomysłach, czasami uwzględniając jedynie ogólne wytyczne co do zastosowania, czy też funkcjonalności projektowanego oprogramowania przekazane przez Zleceniodawcę. Wytworzone przez Pana programy komputerowe korzystają z algorytmów zaprojektowanych w całości od podstaw lub są stworzone na podstawie już znanych rozwiązań, które zostały ulepszone i połączone w niekonwencjonalny, niespotykany wcześniej sposób. Oprogramowanie stworzone w ten sposób jest (…). Twórczy charakter działalności przejawiał się w samodzielnym, twórczym projektowaniu oraz wytwarzaniu (a także rozwijaniu/ulepszaniu) programów komputerowych stanowiących utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, służących (…). Prace te nie polegały na rutynowych, powtarzalnych czynnościach, lecz każdorazowo wymagały doboru oraz opracowania rozwiązań (m.in. algorytmów, struktur danych, architektury i sposobu integracji) adekwatnych do danego problemu oraz wymagań projektu. W ramach projektów opracowywał Pan i wdrażał nowe koncepcje i rozwiązania (względem dotychczasowych rozwiązań w Pana praktyce gospodarczej) w postaci nowych algorytmów, logiki biznesowej, sposobów modelowania i przetwarzania danych oraz nowych modułów (odrębnych programów komputerowych). To, że wytworzone nowe „programy komputerowe” w znacznym stopniu różniły się od wcześniejszych rozwiązań wynikało z tworzenia nowych funkcjonalności i nowych zastosowań oprogramowania oraz z autorskiego sposobu realizacji (m.in. architektura, algorytmy, struktury danych, a także specyfika branży (…) klienta), dostosowanego do nowych wymagań i danych w danym projekcie. Oryginalność „programów komputerowych” polegała na autorskim doborze i zaprojektowaniu sposobu rozwiązania problemu (w tym m.in. struktury programu, podziału na moduły, implementacji algorytmów oraz logiki), co stanowiło Pana indywidualny wkład twórczy. Na odmienność wytworzonych programów wpływało w szczególności zastosowanie adekwatnych do danego projektu rozwiązań i narzędzi (w tym bibliotek) oraz implementacja nowych algorytmów i integracji, które nie były wcześniej wykorzystywane w dotychczas funkcjonujących rozwiązaniach. Pana działalność w zakresie tworzenia programów komputerowych była prowadzona według przyjętego systemu prac (etapami), z przyjęciem określonych celów do osiągnięcia w ramach danego projektu/etapu prac. Działalność była prowadzona według określonego procesu obejmującego m.in. analizę potrzeb, projektowanie rozwiązania, implementację, testy oraz przekazanie rezultatów Zamawiającemu. Dla poszczególnych etapów prac przygotowywał Pan plan prac (harmonogram/listę zadań i kamieni milowych) oraz realizował prace w ustalonej kolejności. Systematyczność polegała na regularnym i zaplanowanym wykonywaniu prac rozwojowych, dokumentowaniu postępu prac w repozytorium (wersjonowanie kodu), bieżącym weryfikowaniu rezultatów (testy i walidacja), a także (…)w kolejnych etapach. W poszczególnych latach (w tym w 2025 r.) cele były wyznaczane dla konkretnych projektów/etapów i obejmowały w szczególności wytworzenie nowych programów komputerowych (lub rozwinięcie/ulepszenie istniejących) służących (…) oraz tworzenie nowych zastosowań oprogramowania. Źródłem finansowania prac były środki własne w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (bieżące przychody). Osiągnięte cele polegały na wytworzeniu i/lub rozwinięciu konkretnych programów komputerowych (modułów) stanowiących nowe lub ulepszone funkcjonalności w ramach danego projektu. Prace były realizowane zasadniczo w Pana ramach zasobów własnych: zasoby ludzkie – praca własna; zasoby rzeczowe – sprzęt komputerowy oraz oprogramowanie/narzędzia niezbędne do wytwarzania i testowania oprogramowania; zasoby finansowe – środki własne. Harmonogramy były przygotowywane dla poszczególnych etapów prac (np. analiza, projekt, implementacja, testy, wdrożenie/przekazanie) i w tym ujęciu były faktycznie realizowane. Zakończenie realizacji etapu (i tym samym realizacji harmonogramu w danym zakresie) następowało po wykonaniu zaplanowanych prac i przekazaniu rezultatów Zamawiającemu. W ramach działalności wykorzystywał Pan wiedzę i umiejętności z zakresu inżynierii oprogramowania (analiza wymagań, projektowanie architektury, implementacja, testowanie, utrzymanie), a także – adekwatnie do realizowanych projektów – z zakresu (…). Wykorzystywał Pan m.in. (…). Dotychczas w ramach działalności oferował Pan usługi informatyczne/programistyczne polegające na wytwarzaniu, rozwijaniu i ulepszaniu oprogramowania oraz przenoszeniu majątkowych praw autorskich do wytworzonych programów komputerowych na Zamawiającego, zgodnie z zawartą umową. Produkty/usługi/procesy były oparte na rozwiązaniach programistycznych i technicznych stosowanych w wytwarzaniu oprogramowania, w tym na autorskich algorytmach i modułach programu, architekturze modułowej, rozwiązaniach w zakresie przetwarzania danych oraz narzędziach wspierających proces wytwórczy (m.in. wersjonowanie i testowanie). Zaplanował Pan wytworzenie (lub ulepszenie) konkretnych programów komputerowych/modułów, które rozwiązywały zidentyfikowane problemy praktyczne oraz realizowały wymagania projektu, w szczególności w zakresie (…). Efektem działań było opracowanie i wytworzenie (lub rozwinięcie/ulepszenie) programów komputerowych stanowiących utwory, które umożliwiały nowe lub ulepszone zastosowania w praktyce gospodarczej – w szczególności (…).
Zatem powyższe pozwala uznać, że opisana działalność w zakresie tworzenia wymienionych programów komputerowych spełniała warunki do uznania jej za prace rozwojowe.
W konsekwencji, mając na uwadze przedstawiony we wniosku i jego uzupełnieniu opis sprawy stwierdzić należy, że Pana działalność polegająca na tworzeniu programów komputerowych wskazanych we wniosku, spełnia definicję działalności badawczo-rozwojowej w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy przy tym podkreślić, że działalnością badawczo-rozwojową nie będzie całość usług świadczonych przez Pana ani też całość prowadzonej przez Pana działalności programistycznej, ale wyłącznie te działania, które ściśle dotyczą tworzenia innowacyjnych rozwiązań służących stworzeniu nowych produktów – takich jak te, które zostały wymienione we wniosku i w warunkach działalności wynikających z wniosku i jego uzupełnienia.
Przedsiębiorcy osiągający dochody generowane przez prawa własności intelektualnej od 1 stycznia 2019 r. mogą korzystać z preferencyjnej stawki w podatku dochodowym.
Zgodnie z art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatek od osiągniętego przez podatnika w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej wynosi 5% podstawy opodatkowania.
W myśl art. 30ca ust. 2 ww. ustawy:
Kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej są:
1) patent,
2) prawo ochronne na wzór użytkowy,
3) prawo z rejestracji wzoru przemysłowego,
4) prawo z rejestracji topografii układu scalonego,
5) dodatkowe prawo ochronne dla patentu na produkt leczniczy lub produkt ochrony roślin,
6) prawo z rejestracji produktu leczniczego i produktu leczniczego weterynaryjnego dopuszczonych do obrotu,
7) wyłączne prawo, o którym mowa w ustawie z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin (Dz. U. z 2021 r. poz. 213),
8) autorskie prawo do programu komputerowego
- podlegające ochronie prawnej na podstawie przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, oraz innych umów międzynarodowych, których stroną jest Unia Europejska, których przedmiot ochrony został wytworzony, rozwinięty lub ulepszony przez podatnika w ramach prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej.
Na mocy art. 30ca ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podstawę opodatkowania stanowi suma kwalifikowanych dochodów z kwalifikowanych praw własności intelektualnej osiągniętych w roku podatkowym.
Należy przyjąć, że dochody z kwalifikowanego IP mogą być opodatkowane na preferencyjnych zasadach w takim zakresie, w jakim kwalifikowane IP wytwarza dochody w efekcie prac badawczo-rozwojowych prowadzonych przez podatnika. Innymi słowy, skorzystanie z preferencji IP Box jest możliwe w sytuacji występowania związku między dochodem kwalifikującym się do preferencji a kosztami faktycznie poniesionymi w celu jego uzyskania.
Stosownie natomiast do art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wysokość kwalifikowanego dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej ustala się jako iloczyn dochodu z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej osiągniętego w roku podatkowym i wskaźnika obliczonego według wzoru:
(a + b) x 1,3
a + b + c + d
w którym poszczególne litery oznaczają koszty faktycznie poniesione przez podatnika na:
a – prowadzoną bezpośrednio przez podatnika działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej,
b – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu niepowiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 3,
c – nabycie wyników prac badawczo-rozwojowych związanych z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, innych niż wymienione w lit. d, od podmiotu powiązanego w rozumieniu art. 23m ust. 1 pkt 4,
d – nabycie przez podatnika kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Na podstawie art. 30ca ust. 5 ww. ustawy:
Do kosztów, o których mowa w ust. 4, nie zalicza się kosztów, które nie są bezpośrednio związane z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, w szczególności odsetek, opłat finansowych oraz kosztów związanych z nieruchomościami.
Stosownie natomiast do treści art. 30ca ust. 7 powołanej ustawy:
Dochodem (stratą) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej jest obliczony zgodnie z art. 9 ust. 2 dochód (strata) z pozarolniczej działalności gospodarczej w zakresie, w jakim został osiągnięty:
1) z opłat lub należności wynikających z umowy licencyjnej, która dotyczy kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
2) ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej;
3) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej uwzględnionego w cenie sprzedaży produktu lub usługi;
4) z odszkodowania za naruszenie praw wynikających z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jeżeli zostało uzyskane w postępowaniu spornym, w tym postępowaniu sądowym albo arbitrażu.
Na mocy art. 30ca ust. 11 ww. ustawy:
Podatnicy korzystający z opodatkowania zgodnie z ust. 1 tego artykułu są obowiązani do wykazania dochodu (straty) z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w zeznaniu za rok podatkowy, w którym osiągnięto ten dochód (poniesiono stratę).
Zatem, podatnik, który osiągnął w ciągu roku dochód z kwalifikowanego IP i decyduje, że wobec tego dochodu będzie stosował 5% stawkę podatku, jest zobowiązany do wykazania tego dochodu w zeznaniu rocznym składanym za rok, w którym ten dochód został osiągnięty. Podatnik ma prawo stosować 5% stawkę podatkową do dochodu z tego konkretnego kwalifikowanego IP w okresie, w którym kwalifikowane IP posiada ochronę prawną.
Ponadto należy wskazać, że podatnik, który chce skorzystać z ww. preferencji jest zobowiązany prowadzić szczegółową ewidencję rachunkową w sposób umożliwiający obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej powstałymi w wyniku przeprowadzenia tych prac.
Przepisy o IP BOX nie narzucają podatnikom konkretnej formy ewidencjonowania zdarzeń na cele stosowania preferencji IP Box.
Zgodnie bowiem z art. 30cb ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Podatnicy podlegający opodatkowaniu na podstawie art. 30ca są obowiązani:
1) wyodrębnić każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej w prowadzonych księgach rachunkowych;
2) prowadzić księgi rachunkowe w sposób zapewniający ustalenie przychodów, kosztów uzyskania przychodów i dochodu (straty), przypadających na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej;
3) wyodrębnić koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4, przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
4) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie łącznego dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej – w przypadku gdy podatnik wykorzystuje więcej niż jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2 i 3;
5) dokonywać zapisów w prowadzonych księgach rachunkowych w sposób zapewniający ustalenie dochodu z kwalifikowanych praw własności intelektualnej w odniesieniu do tego produktu lub tej usługi albo do tych produktów lub tych usług - w przypadku gdy podatnik wykorzystuje jedno kwalifikowane prawo własności intelektualnej lub większą liczbę tych praw w produkcie lub usłudze albo w produktach lub usługach, a w prowadzonych księgach rachunkowych nie jest możliwe spełnienie warunków, o których mowa w pkt 2-4.
Stosownie do treści art. 30cb ust. 2 ww. ustawy:
Podatnicy prowadzący podatkową księgę przychodów i rozchodów wykazują informacje, o których mowa w ust. 1, w odrębnej ewidencji.
Według art. 30cb ust. 3 powołanej ustawy:
W przypadku gdy na podstawie ksiąg rachunkowych lub ewidencji, o której mowa w ust. 2, nie jest możliwe ustalenie dochodu (straty) z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, podatnik jest obowiązany do zapłaty podatku zgodnie z art. 27 lub art. 30c.
Odrębna od podatkowej księgi przychodów i rozchodów ewidencja – zgodnie z art. 30cb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – ma zatem na celu obliczenie podstawy opodatkowania, w tym powiązanie ponoszonych kosztów prac badawczo-rozwojowych z osiąganymi dochodami z kwalifikowanych praw własności intelektualnej, a także monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych. Wskazana ewidencja jest bardzo ważna, ponieważ jej prowadzenie w sposób niezapewniający osiągnięcie ww. celów, spowoduje po stronie podatnika obowiązek zapłaty podatku dochodowego według skali bądź stawki liniowej.
Powyższe przepisy wprowadzają korzystne rozwiązania podatkowe dla przedsiębiorców, którzy uzyskują dochody z komercjalizacji wytworzonych lub rozwiniętych przez nich praw własności intelektualnej, tzw. Innovation Box.
W ramach tych rozwiązań podatnik może opodatkować preferencyjną 5% stawką podatkową swoje dochody z praw własności intelektualnej. Warunkiem jest, aby:
· podatnik był właścicielem, współwłaścicielem, użytkownikiem tych praw lub posiadał prawa do korzystania z nich na podstawie umowy licencyjnej i
· prawa te były chronione na podstawie obowiązującego prawa krajowego lub międzynarodowego przez m.in. patent, dodatkowe prawo ochronne na wzór użytkowy czy prawo z rejestracji wzoru przemysłowego.
Prawa takie są zwane „kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej”.
Podatnik może również skorzystać z ulgi Innovation Box jeśli zakupi kwalifikowane prawa własności intelektualnej, o których mowa powyżej, a następnie poniesie koszty związane z rozwojem lub ulepszeniem nabytego prawa.
Dochodem kwalifikującym się do ulgi Innovation Box jest:
· dochód uzyskany z tytułu należności/opłat licencyjnych lub innych należności związanych z wykorzystywaniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
· dochód ze sprzedaży kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, jak również,
· dochód z tego aktywa uwzględniony w cenie sprzedaży produktu lub usługi określany na zasadzie ceny rynkowej.
Warunkiem koniecznym dla skorzystania z omawianej preferencji jest prowadzenie przez podatnika działalności badawczo-rozwojowej bezpośrednio związanej z wytworzeniem, komercjalizacją, rozwojem lub ulepszeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej. Poziom dochodu kwalifikowanego do zastosowania preferencyjnej stawki opodatkowania jest wyliczany przy zastosowania formuły (wzoru) określonego w art. 30ca ust. 4 ustawy.
Co istotne, podatnik ma obowiązek ustalenia odrębnych wskaźników nexus dla poszczególnych kwalifikowanych IP. Zaznaczenia przy tym wymaga, że w Pana sytuacji, opodatkowaniu 5% stawką będzie podlegała suma przemnożonych przez wskaźniki nexus dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej, tj. autorskich praw do programów komputerowych.
Istotnym jest, aby ze wskaźnika nexus wykluczyć koszty, które nie są, lub ze swej natury nie mogą być bezpośrednio związane z wytworzeniem, rozwinięciem lub ulepszeniem konkretnego kwalifikowanego prawa własności intelektualnej.
Ustalając wskaźnik nexus, należy pamiętać, aby istniał związek między:
- wydatkami poniesionymi przez podatnika w związku z wytworzeniem kwalifikowanego prawa własności intelektualnej,
- kwalifikowanym prawem własności intelektualnej oraz
- dochodami uzyskiwanymi z kwalifikowanych praw własności intelektualnej.
Ta szczególna metoda ujmowania kosztów we wskaźniku ma zastosowanie jedynie dla celu, jakim jest kalkulacja tego wskaźnika.
Należy również pamiętać, że wskaźnik nexus jest obliczany oddzielnie dla dochodów z poszczególnych kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W związku z tym, należy ustalić odrębnie koszty faktycznie poniesione na działalność badawczo-rozwojową związaną z danym prawem.
Przyjąć więc trzeba, że jeżeli podatnik poniósł rzeczywiście wydatki, które kwalifikują się jako koszty prowadzonej przez niego działalności badawczo-rozwojowej, to wydatki związane z wytworzeniem w ramach tej działalności kwalifikowanego IP należy uznać za koszty faktycznie poniesione przez podatnika na prowadzoną bezpośrednio przez niego działalność badawczo-rozwojową związaną z kwalifikowanym prawem własności intelektualnej, z zastrzeżeniem art. 30ca ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy podkreślić, że stosowanie ulgi (niższej stawki podatku do kwalifikowanych dochodów) jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika. Jest to o tyle istotne, gdyż z korzystaniem z ulgi wiążą się jednak, dodatkowe obowiązki po stronie podatników – w szczególności obowiązek prowadzenia ewidencji, która pozwala na monitorowanie i śledzenie efektów prac badawczo-rozwojowych.
Podatnik będzie miał możliwość stosowania niniejszej ulgi przez cały okres trwania ochrony prawnej kwalifikowanych praw własności intelektualnej. W przypadku tych aktywów, które podlegają procedurze zgłoszenia/rejestracji, podatnik będzie mógł skorzystać z preferencji podatkowej od momentu zgłoszenia lub złożenia wniosku o rejestrację (obowiązek zwrotu kwoty ulgi w przypadku wycofania wniosku, odmowy udzielenia prawa lub odrzucenia wniosku o rejestrację).
Odnosząc powyższe przepisy podatkowe do przedstawionego opisu sprawy, należy wskazać, że:
- tworzył Pan programy komputerowe w ramach prowadzonej bezpośrednio działalności badawczo-rozwojowej, spełniającej definicje wskazane w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych;
- w przypadku wytwarzania oprogramowania efektem Pana prac były odrębne programy komputerowe, które podlegały ochronie na podstawie art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
- efekty Pana pracy (programy komputerowe) były utworami w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, tj.: odznaczały się rzeczywiście oryginalnym, twórczym charakterem i stanowiły kreację nowej (wytworzonej przez Pana) wartości niematerialnej, nie były wyłącznie efektem pracy polegającej na rutynowym wykonywaniu powtarzalnych czynności – wymagały twórczego doboru i opracowania rozwiązań, a rezultat nie był z góry przesądzony w postaci identycznej, powtarzalnej realizacji, nie stanowiły jedynie technicznej realizacji szczegółowo narzuconych projektów – mimo, że Zamawiający określał cele i wymagania, to sposób realizacji (w tym m.in. architektura, podział na moduły, dobór i implementacja algorytmów oraz logiki) był Pana twórczą koncepcją i wykonaniem;
- przeniesienie majątkowych praw autorskich do programów komputerowych każdorazowo następowało zgodnie z wymogami przewidzianymi w przepisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w szczególności z zachowaniem art. 41 oraz art. 53 ww. ustawy;
- twórczy charakter działalności przejawiał się w samodzielnym, twórczym projektowaniu oraz wytwarzaniu programów komputerowych stanowiących utwory w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, służących (…);
- z tytułu wykonanych usług – w ramach których tworzone są programy komputerowe – wystawia Pan faktury dokumentujące wysokość wynagrodzenia. Należna kwota zawiera wynagrodzenie z tytułu sprzedaży praw autorskich do wytworzonych programów komputerowych;
- na bieżąco prowadzi Pan od 1 stycznia 2025 r. odrębną ewidencję, o której mowa w art. 30cb ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ewidencji na bieżąco wyodrębnia Pan każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, wyodrębnia Pan przychody, koszty uzyskania przychodów i dochód (stratę) przypadające na każde kwalifikowane prawo własności intelektualnej, wyodrębnia Pan koszty, o których mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przypadające na każde ww. prawo, w sposób zapewniający określenie kwalifikowanego dochodu;
- opisana ewidencja używana jest do obliczenia wskaźnika Nexus, o którym mowa w art. 30ca ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Należy także wskazać, że oprogramowanie – definiowane, jako ogół informacji w postaci zestawu instrukcji, zaimplementowanych interfejsów i zintegrowanych danych przeznaczonych dla komputera do realizacji wyznaczonych celów – podlega ochronie jak utwór literacki z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.).
Stąd oprogramowanie może być uznane za kwalifikowane IP, w świetle art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli jego wytworzenie, rozszerzenie lub ulepszenie jest wynikiem prac badawczo-rozwojowych.
Zgodnie z art. 74 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
Ochrona przyznana programowi komputerowemu obejmuje wszystkie formy jego wyrażenia. Idee i zasady będące podstawą jakiegokolwiek elementu programu komputerowego, w tym podstawą łączy, nie podlegają ochronie.
Mając powyższe na uwadze, autorskie prawa do programów komputerowych tworzonych przez Pana były kwalifikowanymi prawami własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 2 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Odpłatne przeniesienie praw autorskich do programów komputerowych w ramach prowadzonej przez Pana działalności w zakresie tworzenia programów komputerowych stanowiło sprzedaż kwalifikowanego prawa własności intelektualnej w rozumieniu art. 30ca ust. 7 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód ten stanowi kwalifikowany dochód w rozumieniu art. 30ca ust. 4 w związku z art. 30ca ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, może Pan w opisanym stanie faktycznym zastosować preferencyjną stawkę opodatkowania 5% do kwalifikowanego dochodu osiągniętego z kwalifikowanego prawa własności intelektualnej, na podstawie przepisów art. 30ca ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w zeznaniu podatkowym za 2025 r.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Należy zastrzec, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy i własnego stanowiska, które nie były przedmiotem pytania.
Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli w toku ewentualnego postępowania organ uzna, że zdarzenie opisane we wniosku różni się od zdarzenia występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Pana chroniła.
W odniesieniu do powołanej przez Pana interpretacji indywidualnej wskazuję, że rozstrzygnięcie w niej zawarte dotyczy tylko konkretnej, indywidualnej sprawy i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego i nie jest wiążące w Pana sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo