Interpretacja 0112-KDSL1-2.4011.300.2026.2.PR

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 19 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 28 kwietnia 2026 r. (wpływ 28 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(...) 2005 r. został zawarty związek małżeński, a dzieckiem z tego związku jest A, urodzony (...) 2006 r.

Wyrokiem Sądu (…) z (…) 2022 r. został orzeczony rozwód, bez orzekania o winie, w którym przyznano pełnię władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Władza rodzicielska została ustalona na zasadzie sprawowania pieczy (opieki) naprzemiennej, a kosztami wychowania i utrzymania małoletniego dziecka sąd obciążył oboje rodziców, zobowiązując ich do pokrywania bieżących kosztów utrzymania dziecka w okresie, gdy dziecko pozostaje pod ich opieką oraz ponoszenia pozostałych kosztów po połowie.

Pana sytuacja w 2025 r. wygląda następująco:

1)    zameldowany jest Pan i zamieszkuje Pan w (...),

2)    stan cywilny po orzeczeniu rozwodu nie uległ zmianie,

3)    nie jest Pan ojcem lub opiekunem prawnym innego dziecka, oprócz A,

4)    źródło dochodu pochodzi z umowy o pracę,

5)    nie uzyskiwał Pan dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Sytuacja Pana syna A w 2025 r. wygląda następująco:

1)    od 2019 r. zameldowany jest w miejscu zamieszkania ojca (w (...)), sytuacja ta nie uległa zmianie po orzeczeniu rozwodu w roku 2022 i trwa nadal,

2)    uczęszcza do (...), którą ukończy w 2026 r.,

3)    osiągnął dochód nieprzekraczający w łącznej wysokości dwunastokrotności kwoty renty socjalnej, o której mowa w art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (łącznie ok. 10 000,00 zł),

4)    nie otrzymywał zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej,

5)    w stosunku do syna, nie miały zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym,

6)    nie podlegał opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Matka dziecka (B) za 2025 r. rozlicza się indywidualnie i nie korzysta z preferencyjnego sposobu rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

W okresach kiedy syn nie zamieszkuje z Panem wówczas przebywa pod opieką Pana byłej żony B. Mama A zamieszkuje w (...) i tam właśnie przebywa wówczas Państwa syn A.

Syn w 2025 r. zamieszkiwał u Pana przez około połowę roku, w okresach miesięcznych (co drugi miesiąc), gdzie ma własny pokój, w pełni urządzony i wyposażony, aby zapewnić dziecku komfortowe warunki do nauki i codziennego życia. W trakcie sprawowania opieki nad dzieckiem jako rodzic nie otrzymuje Pan żadnej pomocy z zewnątrz, sam podejmuje Pan decyzje związane z rozwojem fizycznym i psychicznym syna. Spędza Pan z nim każdą wolną chwilę, gotuje, pierze, prasuje, sprząta i wspiera Pan na każdym etapie życia. Dziecko jest utrzymywane ze środków własnych oraz oszczędności. Stara się Pan rekompensować dziecku rozłąkę w każdej sytuacji, w której ma Pan możliwość. Dbając o wyposażenie szkolne, wygląd oraz stan psychiczny dziecka w zakresie środków, którymi Pan dysponuje.

Samodzielnie pokrywa Pan koszty związane z domem w (...), w którym wraz z synem Pan zamieszkuje. Na koszty te składają się koszty:

-        energii elektrycznej,

-        gazu ziemnego,

-        wody i ścieków,

-        wywozu śmieci,

-        środków czystości,

-        przeglądów instalacji i urządzeń grzewczych,

-        podatku od nieruchomości,

-        bieżących napraw i remontów.

W 2025 r. oprócz standardowych kosztów związanych z codziennym życiem, ponosił Pan comiesięczne koszty związane opłacaniem rachunku telefonicznego za numer telefonu użytkowany przez syna oraz comiesięczne koszty związane z uczęszczaniem przez syna na zajęcia w Fitness Klubie. Powyższe koszty pokrywane były niezależnie od tego, czy w danym momencie dziecko przebywało pod opieką ojca, czy też matki dziecka.

Podczas sprawowanej opieki nad synem ponosił Pan również koszty związane z dojazdem do szkoły, tj. koszty paliwa udostępniając synowi własny samochód oraz koszty biletów komunikacji miejskiej i podmiejskiej.

Dodatkowe koszty utrzymania to kieszonkowe na osobiste wydatki syna oraz zakup odzieży. Utrzymuje Pan stały kontakt z nauczycielami oraz wychowawcą dziecka poprzez obecność na zebraniach klasowych oraz dniach otwartych w szkole.

Zgodnie z wyrokiem rozwodowym wszelkie pozostałe koszty niezwiązane z opieką sprawowaną w danym okresie przez danego rodzica, tj. koszty wyjazdów wakacyjnych, koszty wycieczek szkolnych i innych płatnych zajęć szkolnych, ponoszone są po połowie przez obojga rodziców.

Odnosząc się do kwestii pobierania świadczenia wychowawczego wyjaśnia Pan co następuje:

-       w latach 2022-2024 nie rozliczał się Pan jako samotny rodzic z uwagi na fakt, że sądowne ustanowienie opieki naprzemiennej nad małoletnim synem A i pobieranie świadczenia 500+/800+ na mocy art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dalej „ustawy o PIT”, dyskwalifikowało Pana z możliwości preferencyjnego rozliczenia,

-       w lipcu 2024 r. syn osiągnął pełnoletniość i od tego czasu świadczenie wychowawcze 800+ z mocy prawa już się nie należało, a co za tym idzie nie przysługiwało również w 2025 r.

Mimo ukończenia przez syna w 2024 r. 18 lat, oboje rodziców w dalszym ciągu podtrzymało naprzemienne sprawowanie opieki nad uczącym się, pełnoletnim synem A.

Mając na uwadze zapisy wyroku rozwodowego ustanawiającego opiekę naprzemienną, która w 2025 r. i nadal jest wykonywana w ten sposób oraz brak możliwości prawnej otrzymania świadczenia wychowawczego 800+, obecna ugruntowana przez sądy linia orzecznicza w zakresie przepisów ustawy o PIT dotyczących opodatkowania osób samotnie wychowujących dzieci pozwala skorzystać przez Pana z preferencyjnego rozliczenia dla samotnie wychowującego dziecko rodzica.

Negatywne przesłanki określone w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT w Pana przypadku nie zachodzą jednocześnie, co nie wyklucza możliwości zastosowania preferencyjnego rozliczenia dla samotnie wychowującego dziecko rodzica.

W piśmie z 28 kwietnia 2026 r. udzielił Pan następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:

1.     Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?

Odpowiedź: Zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), ma Pan nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.

2.     Kiedy uprawomocniło się orzeczenie sądu o Pana rozwodzie (proszę wskazać dokładną datę)?

Odpowiedź: Orzeczenie sądu o rozwodzie uprawomocniło się (...) 2022 r.

3.     Czy w stosunku do Pana pełnoletniego syna w 2025 r. wykonywał Pan ciążący na Panu obowiązek alimentacyjny?

Odpowiedź: W 2025 r. wykonywał Pan w stosunku do pełnoletniego syna A ciążący na Panu obowiązek alimentacyjny.

4.     Czy w stosunku do Pana pełnoletniego syna w 2025 r. matka wykonywała ciążący na niej obowiązek alimentacyjny?

Odpowiedź: W 2025 r. matka B, również wykonywała w stosunku do pełnoletniego syna A ciążący na niej obowiązek alimentacyjny.

5.     Co należy rozumieć Pana stwierdzenie we wniosku, że:

W szczególności proszę o wyjaśnienie, w jaki dokładnie sposób przebiegał w 2025 r.:

a)    proces wychowania syna przez Pana?

b)    proces wychowania syna przez jego matkę?

Odpowiedź: Opieka naprzemienna nad dzieckiem została orzeczona w wyroku rozwodowym i w latach 2022-2024 była realizowana w praktyce. Rodzice sprawowali opiekę w powtarzających się okresach o porównywalnym wymiarze czasowym, zamieszkując oddzielnie i prowadząc odrębne gospodarstwa domowe.

(...) 2024 r. syn A ukończył 18 lat. Mając na uwadze przepisy prawa, na bazie których opieka sprawowana przez rodziców nad dzieckiem wygasa w momencie osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, czyli ukończenia 18. roku życia oraz fakt, że z tym dniem ustaje władza rodzicielska, a dorosłe dziecko samo decyduje o swoim miejscu pobytu, uznał Pan wspólnie z matką dziecka, przy aprobacie syna, że będziecie w dalszym ciągu utrzymywać naprzemienne sprawowanie opieki nad synem A. Przemawiało za tym, dalsze pobieranie nauki przez syna w szkole średniej i brak jego samodzielności finansowej oraz związany z tym ciążący na Państwu obowiązek alimentacyjny. Jest to analogiczna sytuacja do opieki rodzica samotnie wychowującego pełnoletnie uczące się dziecko, o której mowa w przepisie art. 6 ust. 4c pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym, po ukończeniu przez syna 18. roku życia, sposób opieki w okresie 2024 i nadal opierał się i nadal opiera się na opiece sprawowanej w równych okresach zarówno przez ojca, jak i matkę dziecka. Opieka w 2025 r. nad synem A odbywała się naprzemiennie w okresach ok. miesięcznych (jeden miesiąc u Pana, jeden u matki i tak na przemian). Dokładnie jak to wyglądało opisałem poniżej.

Ad a.

Okres opieki nad synem A w czasie przebywania u Pana, czyli ojca w 2025 r. przebiegał następująco:

Syn w 2025 r. zamieszkiwał u Pana przez około połowę roku, w okresach miesięcznych (co drugi miesiąc). W tym czasie matka dziecka nie sprawowała bieżącej pieczy, ani nie uczestniczyła w wykonywaniu codziennych obowiązków rodzicielskich.

Zamieszkiwanie Pana oraz matki dziecka w 2025 r. było oddzielne. Pan zamieszkiwał w (...), a matka w (...). Nie prowadził Pan w 2025 r. z matką dziecka wspólnego gospodarstwa domowego i wspólnych finansów.

Żaden z rodziców nie miał orzeczonych w 2025 r. alimentów.

W domu w (...) syn miał własny pokój, w pełni urządzony i wyposażony, aby zapewnić dziecku komfortowe warunki do nauki i codziennego życia. W trakcie sprawowania opieki nad dzieckiem w 2025 r. jako rodzic nie otrzymywał Pan żadnej pomocy z zewnątrz, sam podejmował Pan decyzje związane z rozwojem fizycznym i psychicznym syna. Starał się Pan spędzać z nim każdą wolną chwilę, gotował, prał, prasował, sprzątał Pan, wspólnie uczestniczyliście w różnych wydarzeniach sportowych. Dziecko utrzymywał Pan ze środków własnych oraz oszczędności. Starał się Pan rekompensować dziecku rozłąkę w każdej sytuacji, w której miał Pan możliwość. Dbając o wyposażenie szkolne, wygląd oraz stan psychiczny dziecka w zakresie środków, którymi Pan dysponował.

W 2025 r. samodzielnie pokrywał Pan koszty związane z domem w (...), w którym wraz z synem Pan zamieszkiwał. Na wydatki te składały się następujące koszty:

-        energii elektrycznej,

-        gazu ziemnego,

-        wody i ścieków,

-        wywozu śmieci,

-        środków czystości,

-        przeglądów instalacji i urządzeń grzewczych,

-        podatku od nieruchomości,

-        remontów.

W 2025 r. oprócz standardowych kosztów związanych z codziennym życiem, ponosił Pan comiesięczne koszty związane opłacaniem rachunku telefonicznego za numer telefonu użytkowany przez syna oraz comiesięczne koszty związane z uczęszczaniem przez syna na zajęcia w Fitness Klubie. Powyższe koszty pokrywane były niezależnie od tego, czy w danym momencie dziecko przebywało pod Pana opieką, czy też matki dziecka.

Podczas sprawowanej opieki nad synem w 2025 r. ponosił Pan również koszty związane z jego dojazdem do szkoły, tj. koszty paliwa udostępniając synowi własny samochód oraz koszty biletów komunikacji miejskiej i podmiejskiej.

Dodatkowe koszty utrzymania jakie ponosił Pan w 2025 r. to kieszonkowe na osobiste wydatki syna oraz zakup odzieży. Utrzymywał Pan stały kontakt z nauczycielami oraz wychowawcą dziecka poprzez obecność na zebraniach klasowych oraz dniach otwartych w szkole.

Zgodnie z wyrokiem rozwodowym wszelkie pozostałe koszty niezwiązane z opieką sprawowaną w danym okresie przez danego rodzica tj. koszty wyjazdów wakacyjnych, koszty wycieczek szkolnych i innych płatnych zajęć szkolnych, ponoszone były w 2025 r. po połowie przez obojga rodziców.

Brak prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego i nieprowadzenie wspólnych finansów z byłą małżonką, brak alimentów i faktyczne ponoszenie części kosztów związanych z wychowywaniem syna uzasadniają status osoby samotnie wychowującej dziecko.

Ad b.

Okres opieki nad synem A przez matkę w 2025 r. przebiegał następująco:

W czasie, gdy syn A przebywał pod opieką matki (naprzemienne okresy ok. miesięczne), Pan (ojciec dziecka) nie sprawował w tym czasie bieżącej pieczy, ani nie uczestniczył Pan w wykonywaniu codziennych obowiązków rodzicielskich. Analogicznie, w okresach Pana opieki, matka dziecka nie uczestniczyła w bieżącej pieczy.

W tym czasie matka samodzielnie ponosiła wszelkie koszty utrzymania jedynego dziecka, w tym wyżywienie, ubrania, środki higieny, przybory i materiały szkolne, książki, wyposażenie edukacyjne, wyposażenie sportowe, zajęcia dodatkowe, opiekę zdrowotną, leki i inne elementy związane z codziennym funkcjonowaniem dziecka. Dziecko posiadało w jej domu pełny zestaw rzeczy osobistych i częściowo szkolnych (ubrania, obuwie, przybory, materiały edukacyjne), a analogiczny zestaw znajdował się w domu ojca. Dziecko nie musiało przenosić żadnych rzeczy pomiędzy domami rodziców za wyjątkiem sprzętu komputerowego i ulubionych ubrań oraz zeszytów i książek wykorzystywanych na bieżąco podczas nauki w szkole.

Rodzice nie dokonywali w tym okresie pomiędzy sobą rozliczeń bieżących kosztów utrzymania dziecka, nie prowadzili wspólnego budżetu i w okresach swojej opieki nad dzieckiem wykonywali obowiązki rodzicielskie samodzielnie oraz w pełnym zakresie.

Syn w okresie przebywania u matki w jej mieszkaniu posiadał własny pokój, w pełni urządzony i wyposażony, aby zapewnić dziecku komfortowe warunki do nauki i codziennego życia. W trakcie sprawowania opieki nad dzieckiem w przedmiotowym okresie matka nie otrzymywała żadnej pomocy z zewnątrz, sama podejmowała decyzje związane z rozwojem fizycznym i psychicznym syna. Spędzała z nim każdą wolną chwilę, gotowała, prała, prasowała, sprzątała i wspierała na każdym etapie życia. Dziecko było utrzymywane przez matkę ze środków własnych oraz oszczędności.

Matka samodzielnie pokrywała koszty związane z mieszkaniem w jaki w danym okresie zamieszkiwała w (...) tj. koszty czynszu, energii elektrycznej, wody i ścieków, wywozu śmieci, środków czystości i itp.

Zgodnie z wyrokiem rozwodowym wszelkie pozostałe koszty niezwiązane z opieką sprawowaną w danym okresie przez danego rodzica tj. koszty wyjazdów wakacyjnych, koszty wycieczek szkolnych i innych płatnych zajęć szkolnych, ponoszone były w 2025 r. po połowie przez obojga rodziców.

Pytanie

Czy w rozliczeniu PIT za rok 2025 może Pan wybrać sposób rozliczenia przewidziany dla osób samotnie wychowujących dzieci (zgodnie z art. 6 ust. 4d ustawy o PIT), uwzględniając stan faktyczny związany ze sprawowaniem opieki nad synem, który przedstawia Pan w niniejszym zapytaniu?

Pana stanowisko w sprawie

Po wnikliwej analizie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odniesieniu tych przepisów do faktycznej sytuacji związanej z wychowaniem syna, mając na uwadze również ugruntowane i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych, w Pana opinii w aktualnym stanie faktycznym posiada Pan możliwość wspólnego rozliczenia się z dzieckiem za 2025 r. Z uwagi na to, że zgodnie z zapisami ustawy jest Pan osobą samotnie wychowującą dziecko a świadczenie wychowawcze 800+ nie jest pobierane (nie zostało ustalone).

Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy o PIT, osoba samotnie wychowująca dziecko ma prawo do preferencyjnego rozliczenia, jeśli faktycznie samotnie sprawuje nad nim opiekę. W Pana ocenie spełnia Pan te warunki, ponieważ w okresach, gdy dziecko przebywało pod Pana opieką, wykonywał Pan wszystkie obowiązki wychowawcze i organizacyjne samodzielnie, bez udziału drugiego rodzica. Dodatkowo, zgodnie z ww. przepisem, warunkiem skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jest niepozostawanie w związku małżeńskim oraz faktyczne samotne wychowywanie dziecka. Pana sytuacja spełnia również ten warunek.

W związku z powyższym, ma Pan prawo do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko w 2025 r.

Punktem wyjścia do uzasadnienia Pana stanowiska w przedmiotowej sprawie będzie omówienie pojęcia „samotność” i „osoba samotnie wychowująca dziecko”.

W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych „Leksykalne znaczenie wyrazu »samotny« (»samotność«) ukierunkowuje na odkodowanie sformułowania »rodzic samotnie wychowujący dzieci«, jako rodzica wychowującego dzieci (dziecko) w odosobnieniu od drugiego rodzica dzieci (dziecka) i bez jego udziału, przebywającego z dziećmi (dzieckiem) w innym miejscu niż drugi rodzic. Bezsprzecznie kryterium »samotności« wyklucza się z kryterium »wspólności«. (...) Jeśli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje w tym samym czasie i w tym samym miejscu, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych, to wręcz nielogiczne jest twierdzenie, że czyni to wspólnie z drugim rodzicem. (...) Wprawdzie wychowywanie dzieci w rodzinach niepełnych nie jest co do zasady stanem pożądanym, jednak w zmieniających się realiach społecznych, należy uwzględnić szczególną ochronę i pomoc Państwa wobec takich rodzin. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie całkowicie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej Państwa, zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w samotnym ich wychowaniu. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy mogłoby być wyłącznie zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską”.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby) zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny.

W interpretacji wielu wyroków sądów samodzielna opieka nad dzieckiem jest równoznaczna z samotną opieką. Fakt, że każdy z rodziców zajmuje się dzieckiem w ustalonym czasie, czyli samodzielnie i w tym czasie drugi rodzic nie uczestniczy w wychowaniu tego dziecka i opiece nad nim, oznacza że mamy do czynienia z samotnym wychowywaniem dziecka.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o PIT wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby.

W prowadzonym w odniesieniu do syna A trybie wykonywania władzy rodzicielskiej i opieki przez obojga rodziców – zachodzą dwa odrębne procesy wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadza matka w swoim czasie, gdy dziecko u niej zamieszkuje i przebywa z nią, a osobny, także samotny proces wychowywania zachodzi wtedy, gdy dziecko przebywa z ojcem.

Okoliczność, że dwie osoby wychowują to samo dziecko w systemie opieki naprzemiennej nie wyklucza możliwości uznania, że każda z tych osób wychowuje dziecko samotnie.

Ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się zatem do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że rodzice wychowują i opiekują się dzieckiem „wspólnie”, ponieważ każde z nich odrębnie, w konkretnie ustalonym czasie, bez udziału drugiego z rodziców opiekuje się dzieckiem i zaspokaja jego potrzeby, stwarzając mu odpowiednie warunki rozwoju w miejscu swojego zamieszkania. Należałoby przyjąć, że proces wychowywania dziecka realizowany jest przez każdego z rodziców samotnie (bez pomocy drugiego rodzica w tym czasie). Jeżeli przez część czasu w roku dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód, to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica, wychowuje dziecko, natomiast przez pozostały czas dziecko wychowuje drugi z rodziców. Każdy z rodziców działa bez wsparcia drugiej osoby i samodzielnie dokonuje czynności związanych z wychowywaniem i utrzymaniem dziecka, jednocześnie samodzielnie ponosząc przez część roku podatkowego koszty utrzymania dziecka. Zatem każdy z rodziców sprawujących opiekę i wychowujących dziecko w tak ustalonym systemie jest osobą samotnie wychowującą dziecko. O wspólnym wychowywaniu dziecka nie świadczy fakt powierzenia władzy rodzicielskiej wspólnie obojgu rodzicom (byłym małżonkom). Pojęcia te nie są tożsame, a pojęcie samotnego wychowywania dziecka winno być rozpatrywane głównie w kontekście samodzielnego pokrywania przez podatnika kosztów związanych z wychowywaniem i utrzymaniem dziecka oraz samodzielnego wykonywania czynności służących opiece nad dzieckiem (pranie, gotowanie). Zastosowana przez ustawodawcę preferencja ma bowiem kontekst finansowy. Jeżeli dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica wychowuje dziecko.

Ustawodawca nie wprowadził przy tym ograniczeń czasowych uzasadniających skorzystanie z tej preferencji, co daje prawo do skorzystania z niej zarówno osobom wychowującym dziecko samotnie przez znaczny okres w roku podatkowym, jak i osobom, które samotnie wychowują dziecko przez krótki okres roku podatkowego, ani też nie powiązał zakresu prawa do skorzystania z preferencyjnego sposobu opodatkowania z czasem samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym (np. poprzez zastosowanie współczynnika procentowego).

W przedmiotowej sprawie status osoby samotnie wychowującej dziecko posiada bowiem ojciec, który jako rozwodnik wychowuje dziecko odrębnie (w innym miejscu i czasie) od matki dziecka. Brak jest podstaw do wniosku, że rodzice dziecka prowadzący odrębne gospodarstwa domowe wychowują wspólnie ich dziecko tylko z tej przyczyny, że obydwoje w sposób odrębny uczestniczą w procesie wychowywania dziecka, korzystając przy tym ze wsparcia szkoły, czy też innych członków rodziny.

Mając na uwadze powyższe, chciałbym przytoczyć następujące argumenty prawne przemawiające za prawidłowością Pana stanowiska:

1.    W wyroku NSA z 20 kwietnia 2022 r., II FSK 2030/19, podano, że wykładnia przepisów nie pozwala na ograniczenie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko wyłącznie do rodzica, który w trakcie roku podatkowego faktycznie samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców, zajmuje się potomstwem. Nie jest przy tym konieczne, aby drugi z rodziców był w tym czasie wyeliminowany z opieki i wychowania dzieci, taki bowiem warunek przeczyłby polityce prorodzinnej państwa zmierzającej do systemowego wsparcia rodziców w wychowaniu dzieci, zwłaszcza w wychowaniu samotnym. Samotne wychowywanie dzieci przez cały rok podatkowy w rozumieniu, jakie nadaje temu pojęciu organ podatkowy, mogłoby być zrealizowane jedynie w odniesieniu do wdów, wdowców i osób rozwiedzionych, którym przyznano wyłączną władzę rodzicielską. W ocenie sądu każdy z rodziców wykonujących opiekę naprzemienną nad dzieckiem może być uznany za osobę samotnie wychowującą dziecko i skorzystać z preferencyjnego rozliczenia dochodu.

Analogiczne stanowisko prezentuje wyrok NSA z 5 kwietnia 2017 r., II FSK 573/15.

2.    NSA w wyroku z 23 sierpnia 2024 r. (II FSK 182/24) stwierdził, że w przypadku pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej można skorzystać z preferencyjnego rozliczenia rodzica samotnie wychowującego dziecko. NSA podkreślił, że użyte w art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, sformułowanie „osoba, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko” należy rozumieć jako sytuację, w której rodzice lub opiekunowie prawni danego dziecka (co najmniej jednego) mieszkają razem (w znaczeniu faktycznym, a nie formalnym). Wówczas wychowują dane dziecko wspólnie, czyli – co do zasady – w jednym miejscu i czasie prowadząc wspólne z tym dzieckiem gospodarstwo domowe (z realną możliwością porozumiewania się rodziców oraz wspólnego podejmowania decyzji czy też wspólnych stanowisk mieszczących się pod pojęciem „wychowywania”, także wówczas, gdy obowiązki zawodowe lub sytuacja zdrowotna powodują czasową rozłąkę). Zaznaczyć przy tym należy, że przesłanka „wspólnego zamieszkiwania” rodziców z dziećmi nie została zamieszczona w art. 6 ust. 4f (oraz art. 6 ust. 4c i ust. 4d) ustawy o PIT. NSA wyjaśnił, że status osoby samotnie wychowującej dziecko przysługuje rozwiedzionemu rodzicowi, który sprawuje opiekę nad dzieckiem w innym miejscu i czasie niż drugi rodzic. W opinii sądu rodzice prowadzący odrębne gospodarstwa domowe nie mogą być traktowani jako osoby wychowujące dziecko wspólnie, nawet jeśli oboje angażują się w proces wychowawczy.

3.    WSA w Gdańsku w wyroku z 9 lipca 2024 r. (I SA/Gd 378/24) podkreślił, że w przypadku pozostawienia władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom w systemie opieki naprzemiennej, nie można uznać, że rodzice wychowują i opiekują się dzieckiem „wspólnie”, ponieważ każde z nich odrębnie, w konkretnie ustalonym czasie, bez udziału drugiego z rodziców opiekuje się dzieckiem i zaspokaja jego potrzeby, stwarzając mu odpowiednie warunki rozwoju w miejscu swojego zamieszkania. Proces wychowywania dziecka realizowany jest przez każdego z rodziców „samotnie”. Jeżeli przez część czasu w roku dziecko zamieszkuje u jednego z rodziców, w stosunku do których sąd orzekł rozwód, to rodzic ten w tym czasie samodzielnie, tj. bez wsparcia drugiego rodzica, wychowuje dziecko, natomiast przez pozostały czas dziecko wychowuje drugi z rodziców. Każdy z rodziców działa bez wsparcia drugiej osoby i samodzielnie dokonuje czynności związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka, jednocześnie samodzielnie ponosząc przez część roku podatkowego koszty utrzymania dziecka. Każdy z rodziców sprawujących opiekę i wychowujących dziecko w tak ustalonym systemie jest zatem osobą samotnie wychowującą dziecko.

4.    Poniżej przykładowe wyroki sądowe, z których jasno wynika, że pojęcie „osoba samotnie wychowująca dziecko” zostało zdefiniowane bardzo szeroko, co zostało potwierdzone we wcześniejszych wyrokach definiujących ten stan. Mianowicie, osoba samotnie wychowująca dziecko, a co za tym idzie osoba, która zgodnie z obowiązującym stanem prawnym ma możliwość wspólnego rozliczenia z dzieckiem, nawet jeśli sprawuje opiekę nad dzieckiem przez znacznie krótszy okres czasu niż w przypadku opieki naprzemiennej, nawet przez okres 2 miesięcy w roku. Samotnie wychowującą dziecko jest osoba, która w oznaczonym czasie sama zajmuje się dzieckiem i faktycznie wychowuje dziecko bez udziału drugiego z rodziców, niezależnie od tego, że w pewnych okolicznościach dzieckiem może opiekować się również drugi z rodziców, którego opieka nie została ograniczona. Istotne jest jednak to, kto sprawuje faktyczną pieczę nad dzieckiem. Jeżeli zatem rozwiedziony rodzic nie wykonuje, w tym samym czasie i w tym samym miejscu czynności, przy współudziale drugiego rodzica, składających się na proces jego czynności wychowawczych nad dzieckiem, to nieuzasadnione jest twierdzenie, że dany rodzic czyni to wspólnie z drugim rodzicem i tym samym nie może korzystać z przedmiotowej preferencji rozliczenia dochodów na gruncie regulacji ustawy o PIT.

Sąd podkreśla, że wyżej wskazane stanowisko znajduje potwierdzenie w ocenie prawnej wyrażonej w analogicznych stanach faktycznych przez Naczelny Sąd Administracyjny (m.in. w wyrokach z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 573/15; z 20 maja 2020 r., sygn. akt II FSK 383/20, z 6 maja 2021 r., sygn. akt II FSK 412/19, z 14 lipca 2021 r., sygn. akt II FSK 3083/19, z 17 sierpnia 2021 r., sygn. akt II FSK 775/19, z 2 grudnia 2021 r., sygn. akt II FSK 1513/19, z 3 lutego 2022 r., z 20 kwietnia 2022 r., sygn. akt II FSK 2030/19 oraz wojewódzkie sądy administracyjne (m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z 12 lipca 2022 r. sygn. akt I SA/Gd 320/22 oraz wyroku WSA w Krakowie z 30 stycznia 2023 r., sygn. akt I SA/Kr 1036/22) zapadłe na gruncie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2021 r., jednakże zdaniem Sądu znajdują one również zastosowanie do regulacji obowiązujących od 1 stycznia 2022 r.

Taką interpretację pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” potwierdzają także wyroki wydane w aktualnym stanie prawnym odnoszącym się do preferencyjnego rozliczania podatku dochodowego przez osoby samotnie wychowujące dzieci. Poniżej klika aktualnych wyroków w przedmiotowym temacie:

1)    wyrok WSA we Wrocławiu sygn. I SA/Wr 126/23 – https:// orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ 99A6C2A0EF – NSA stwierdza, że osoba sprawująca opiekę naprzemienną jest osobą samotnie wychowującą dziecko, a co za tym idzie, jest osobą uprawnioną do wspólnego rozliczenia z dzieckiem;

2)    wyrok WSA w Krakowie sygn. I SA/Kr 570/23 – https:// orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/FA50EE8FEA – NSA stwierdza, że pomimo wyroku rozwodowego przyznającego zamieszkanie dziecka matce i wychowanie dziecka ojcu przez 38% roku, ojciec jest uznany za rodzica samotnie wychowującego dziecko, co oznacza, że jest osobą uprawnioną do wspólnego rozliczenia z dzieckiem;

3)    wyrok WSA we Wrocławiu sygn. I SA/Wr 561/23 – https:// orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/ 2531B1F64D – w wyroku sądowego wynika, że dzieci zamieszkują z matką, a ojciec ma prawo do kontaktu z nimi popołudniami oraz w weekendy. NSA stwierdza, że pomimo tego, że dzieci nie mieszkają z ojcem na co dzień, jest on osobą samotnie wychowującą dzieci, co daje mu prawo do wspólnego rozliczania się z nimi.

5.    Ministerstwo Finansów (dalej: MF) w informacji z 6 lutego 2025 r. przekazywanej do mediów na zapytania dziennikarzy (ID informacji 625292) na pytanie, czy w przypadku opieki naprzemiennej można rozliczyć PIT jako samotny rodzic, odpowiedziało następująco: „Odnosząc się natomiast do preferencyjnego opodatkowania dochodów przewidzianego dla rodziców samotnie wychowujących dzieci, to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych rodzice sprawujący naprzemienną opiekę mogą być rodzicami samotnie wychowującymi dzieci. Przy czym zgodnie z przepisami ustawy PIT, jeżeli za ten sam rok podatkowy każdy rodzic (będący rodzicem samotnie wychowującym dzieci) spełnia przesłanki do określenia podatku od swoich dochodów w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy uzyskanych dochodów, prawo to może zrealizować tylko jeden rodzic i to pod warunkiem, że nie zostało mu ustalone świadczenie 800+ na zasadach przewidzianych dla rodziców sprawujących naprzemienną opiekę, czyli każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego”. Takie wyjaśnienie MF potwierdza opinię NSA, że kierując się dyrektywami wykładni językowej literalnego brzmienia art. 6 ust. 4f ustawy o PIT, należy wywieść, że przesłanką uniemożliwiającą samotnym rodzicom skorzystanie z ilorazu małżeńskiego jest spełnienie łączne dwóch warunków:

1)    dziecko jest pod opieką naprzemienną;

2)    w związku z opieką naprzemienną obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

Tylko łączne spełnienie tych przesłanek pozbawia rodzica prawa do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci. W przedstawionej przeze mnie sytuacji, przesłanki te nie zachodzą łącznie, albowiem ze sprawowaną opieką naprzemienną nie jest związane uzyskiwanie świadczenia wychowawczego (800+).

Przepisy prawne mające zastosowanie w omawianym przypadku:

1.    Zgodnie z art. 6 ust. 4c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1)    małoletnie,

2)    pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3)    pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

-        podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

2.    Na podstawie art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

3.    Jak wynika z art. 6 ust. 4e ustawy:

Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie, uzyskało w roku podatkowym:

1)    dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub

2)    przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

-        w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

4.    Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).

5.    W świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1)    stosuje przepisy:

a)    art. 30c lub

b)    ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1 a tej ustawy

-        w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2)    podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Według art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jak stanowi art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Według art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Na podstawie art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przystępując do oceny możliwości skorzystania przez Pana z preferencyjnego rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych – za wskazany przez Pana okres, tj. za 2025 r. – w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko, należy wyjaśnić, że każda preferencja podatkowa stanowi wyjątek od zasady równości i powszechności opodatkowania. Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

-       posiadania przez rodzica lub opiekuna prawnego statusu osoby samotnie wychowującej dziecko;

-       wychowywania przez rodzica lub opiekuna prawnego samotnie w roku podatkowym dziecko;

-       nieuzyskiwania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem najmu prywatnego;

-       niepodlegania przez rodzica lub opiekuna prawnego i dziecko opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych;

-       nieuzyskiwania przez pełnoletnie dziecko przychodów/dochodów w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej (z wyjątkiem przewidzianym ustawą).

Przepis art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym określonym w tym przepisie jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Ustawodawca używając w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych sformułowania „Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego” przywrócił od 1 stycznia 2022 r. do treści przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uszczegółowienie, że „jeden rodzic lub opiekun prawny” może skorzystać z preferencyjnego rozliczenia. W związku z tym, w sytuacji, w której oboje rodzice uczestniczą w procesie wychowania dziecka, żadnemu z nich nie przysługuje ta preferencja.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Przepis art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci (panna, kawaler, wdowa, wdowiec, rozwódka, rozwodnik), jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie. Przy czym, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje – dla potrzeb jej wykładni i stosowania – samotnego wychowywania, ani nie odsyła w tym zakresie do odrębnych regulacji.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

Dla ustalenia znaczenia „samotnie” oraz „wychowywać” należy zatem odwołać się w pierwszej kolejności do językowych reguł interpretacyjnych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego PWN „wychować – wychowywać” to: (1) «zapewnić dziecku opiekę i doprowadzić je do samodzielności», (2) «przygotować kogoś do pracy w jakiejś dziedzinie». Zatem, „wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny. Wychowanie dziecka można określić jako kształtowanie osobowości dziecka poprzez kształtowanie jego samodzielności, obowiązkowości, rozwijanie predyspozycji intelektualnych i umiejętności praktycznych, kształtowanie światopoglądu, systemu wartości oraz postaw emocjonalnych.

Natomiast, „samotny” to: (1) «żyjący sam, bez rodziny, przyjaciół», (2) «znajdujący się w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sam», (3) «spędzany, odbywany w pojedynkę, bez towarzystwa», (4) «znajdujący się na odludziu».

Jako osobę samotnie wychowującą dziecko, o której mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co do zasady rozumie się rodzica, który faktycznie w pojedynkę w pełni lub w przeważającej mierze wychowuje dziecko bez udziału drugiego rodzica w procesie wychowawczym, stale, na co dzień troszcząc się nie tylko o byt materialny, ale także rozwój emocjonalny dziecka, tj. wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

Jednakże na skutek dorastania i usamodzielniania się dzieci, ich wychowanie z czasem zmienia swój charakter. Samotne wychowywanie pełnoletniego dziecka może przyjąć więc inną formę niż wychowanie dziecka małoletniego. Pełnoletnie dziecko może być na tyle dojrzałe i ukształtowane, że nie będzie wymagało stałej opieki swojego rodzica lub opiekuna prawnego. W takim przypadku samotne wychowanie sprowadzić może się do wykonywania obowiązku alimentacyjnego, tj. troszczenia się o byt materialny oraz okresowego lub doraźnego wspierania emocjonalnego, pomocy w podejmowaniu trudnych decyzji, służenia radą czy dbania o interesy dziecka.

Obowiązek alimentacyjny względem dzieci pełnoletnich, o których mowa w art. 6 ust. 4c pkt 2 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika wprost z przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 236).

Zgodnie z art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Jak stanowi art. 133 § 1 i § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:

Istotą tak określonego obowiązku jest to, że jedna strona ma prawo żądać dostarczenia tak wskazanych środków, a druga osoba ma obowiązek je dostarczyć.

Z ww. ustawy wynika, że rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Zakres obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Dostarczanie środków utrzymania to zaspokajanie normalnych, bieżących potrzeb uprawnionego w postaci: pożywienia, ubrania, mieszkania, opału, niezbędnych przedmiotów umożliwiających przebywanie w środowisku i w rodzinie, leków, itp. Dostarczanie środków wychowania obejmuje natomiast powinność starań o zdrowie uprawnionego, o jego rozwój fizyczny i umysłowy, stworzenie możliwości zdobycia wykształcenia, zapewnienie dostępu do dóbr kultury itp.

Z okoliczności przedstawionych we wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, że (...) 2005 r. zawarł Pan związek małżeński, a dzieckiem z tego związku jest syn urodzony (...) 2006 r. Wyrokiem sądu został orzeczony rozwód, który się uprawomocnił (...) 2022 r., bez orzekania o winie, w którym przyznano pełnię władzy rodzicielskiej obojgu rodzicom. Władza rodzicielska została ustalona na zasadzie sprawowania pieczy (opieki) naprzemiennej, a kosztami wychowania i utrzymania małoletniego dziecka sąd obciążył oboje rodziców, zobowiązując ich do pokrywania bieżących kosztów utrzymania dziecka w okresie, gdy dziecko pozostaje pod ich opieką oraz ponoszenia pozostałych kosztów po połowie. W 2025 r.: był Pan zameldowany i zamieszkiwał Pan w (...); Pana stan cywilny po orzeczeniu rozwodu nie uległ zmianie; nie był Pan ojcem lub opiekunem prawnym innego dziecka, oprócz A; Pana źródło dochodu pochodziło z umowy o pracę; nie uzyskiwał Pan dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W 2025 r. Pana syn: był zameldowany w Pana miejscu zamieszkania; uczęszczał do (...), którą ukończy w 2026 r.; osiągnął dochód nieprzekraczający w łącznej wysokości dwunastokrotności kwoty renty socjalnej, o której mowa w art. 6 ust. 4e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (łącznie ok. 10 000,00 zł); nie otrzymywał zasiłku (dodatku) pielęgnacyjnego lub renty socjalnej; w stosunku do syna, nie miały zastosowanie przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, nie podlegał opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych. W 2025 r. matka oraz Pan wykonywaliście w stosunku do pełnoletniego syna ciążący na Państwu obowiązek alimentacyjny. Opieka naprzemienna nad dzieckiem orzeczona w wyroku rozwodowym w latach 2022-2024 była realizowana w praktyce. Rodzice sprawowali opiekę w powtarzających się okresach o porównywalnym wymiarze czasowym, zamieszkując oddzielnie i prowadząc odrębne gospodarstwa domowe. (...) 2024 r. Pana syn ukończył 18 lat. Mając na uwadze przepisy prawa, na bazie których opieka sprawowana przez rodziców nad dzieckiem wygasa w momencie osiągnięcia przez dziecko pełnoletności, czyli ukończenia 18. roku życia oraz fakt, że z tym dniem ustaje władza rodzicielska, a dorosłe dziecko samo decyduje o swoim miejscu pobytu, uznał Pan wspólnie z matką dziecka, przy aprobacie syna, że będziecie w dalszym ciągu utrzymywać naprzemienne sprawowanie opieki nad synem. Przemawiało za tym, dalsze pobieranie nauki przez syna w szkole średniej i brak jego samodzielności finansowej oraz związany z tym ciążący na Państwu obowiązek alimentacyjny. W związku z powyższym, po ukończeniu przez syna 18. roku życia, sposób opieki w okresie 2024 i nadal opierał się i nadal opiera się na opiece sprawowanej w równych okresach zarówno przez ojca, jak i matkę dziecka. Opieka w 2025 r. nad synem odbywała się naprzemiennie w okresach ok. miesięcznych (jeden miesiąc u Pana, jeden u matki i tak na przemian). Okres opieki nad synem w czasie przebywania u Pana w 2025 r. przebiegał następująco. Syn w 2025 r. zamieszkiwał u Pana przez około połowę roku, w okresach miesięcznych (co drugi miesiąc). W tym czasie matka dziecka nie sprawowała bieżącej pieczy, ani nie uczestniczyła w wykonywaniu codziennych obowiązków rodzicielskich. Zamieszkiwanie Pana oraz matki dziecka w 2025 r. było oddzielne. Nie prowadził Pan w 2025 r. z matką dziecka wspólnego gospodarstwa domowego i wspólnych finansów. Żaden z rodziców nie miał orzeczonych w 2025 r. alimentów. W Pana domu syn miał własny pokój, w pełni urządzony i wyposażony, aby zapewnić dziecku komfortowe warunki do nauki i codziennego życia. W trakcie sprawowania opieki nad dzieckiem w 2025 r. jako rodzic nie otrzymywał Pan żadnej pomocy z zewnątrz, sam podejmował Pan decyzje związane z rozwojem fizycznym i psychicznym syna. Starał się Pan spędzać z nim każdą wolną chwilę, gotował, prał, prasował, sprzątał Pan, wspólnie uczestniczyliście w różnych wydarzeniach sportowych. Dziecko utrzymywał Pan ze środków własnych oraz oszczędności. Starał się Pan rekompensować dziecku rozłąkę w każdej sytuacji, w której miał Pan możliwość, dbając o wyposażenie szkolne, wygląd oraz stan psychiczny dziecka w zakresie środków, którymi Pan dysponował. W 2025 r. samodzielnie pokrywał Pan koszty związane z domem, w którym wraz z synem Pan zamieszkiwał. Na wydatki te składały się następujące koszty: energii elektrycznej, gazu ziemnego, wody i ścieków, wywozu śmieci, środków czystości, przeglądów instalacji i urządzeń grzewczych, podatku od nieruchomości, remontów. W 2025 r. oprócz standardowych kosztów związanych z codziennym życiem, ponosił Pan comiesięczne koszty związane opłacaniem rachunku telefonicznego za numer telefonu użytkowany przez syna oraz comiesięczne koszty związane z uczęszczaniem przez syna na zajęcia w Fitness Klubie. Powyższe koszty pokrywane były niezależnie od tego, czy w danym momencie dziecko przebywało pod Pana opieką, czy też matki dziecka. Podczas sprawowanej opieki nad synem w 2025 r. ponosił Pan również koszty związane z jego dojazdem do szkoły, tj. koszty paliwa udostępniając synowi własny samochód oraz koszty biletów komunikacji miejskiej i podmiejskiej. Dodatkowe koszty utrzymania jakie ponosił Pan w 2025 r. to kieszonkowe na osobiste wydatki syna oraz zakup odzieży. Utrzymywał Pan stały kontakt z nauczycielami oraz wychowawcą dziecka poprzez obecność na zebraniach klasowych oraz dniach otwartych w szkole. Zgodnie z wyrokiem rozwodowym wszelkie pozostałe koszty niezwiązane z opieką sprawowaną w danym okresie przez danego rodzica, tj. koszty wyjazdów wakacyjnych, koszty wycieczek szkolnych i innych płatnych zajęć szkolnych, ponoszone były w 2025 r. po połowie przez obojga rodziców. Okres opieki nad synem przez matkę w 2025 r. przebiegał następująco. W czasie, gdy syn przebywał pod opieką matki (naprzemienne okresy ok. miesięczne), Pan nie sprawował w tym czasie bieżącej pieczy, ani nie uczestniczył Pan w wykonywaniu codziennych obowiązków rodzicielskich. Analogicznie, w okresach Pana opieki, matka dziecka nie uczestniczyła w bieżącej pieczy. W tym czasie matka samodzielnie ponosiła wszelkie koszty utrzymania jedynego dziecka, w tym wyżywienie, ubrania, środki higieny, przybory i materiały szkolne, książki, wyposażenie edukacyjne, wyposażenie sportowe, zajęcia dodatkowe, opiekę zdrowotną, leki i inne elementy związane z codziennym funkcjonowaniem dziecka. Dziecko posiadało w jej domu pełny zestaw rzeczy osobistych i częściowo szkolnych (ubrania, obuwie, przybory, materiały edukacyjne), a analogiczny zestaw znajdował się w domu ojca. Dziecko nie musiało przenosić żadnych rzeczy pomiędzy domami rodziców za wyjątkiem sprzętu komputerowego i ulubionych ubrań oraz zeszytów i książek wykorzystywanych na bieżąco podczas nauki w szkole. Rodzice nie dokonywali w tym okresie pomiędzy sobą rozliczeń bieżących kosztów utrzymania dziecka, nie prowadzili wspólnego budżetu i w okresach swojej opieki nad dzieckiem wykonywali obowiązki rodzicielskie samodzielnie oraz w pełnym zakresie. Syn w okresie przebywania u matki w jej mieszkaniu posiadał własny pokój, w pełni urządzony i wyposażony, aby zapewnić dziecku komfortowe warunki do nauki i codziennego życia. W trakcie sprawowania opieki nad dzieckiem w przedmiotowym okresie matka nie otrzymywała żadnej pomocy z zewnątrz, sama podejmowała decyzje związane z rozwojem fizycznym i psychicznym syna. Spędzała z nim każdą wolną chwilę, gotowała, prała, prasowała, sprzątała i wspierała na każdym etapie życia. Dziecko było utrzymywane przez matkę ze środków własnych oraz oszczędności. Matka samodzielnie pokrywała koszty związane z mieszkaniem w jaki w danym okresie zamieszkiwała, tj. koszty czynszu, energii elektrycznej, wody i ścieków, wywozu śmieci, środków czystości i itp. Matka dziecka za 2025 r. rozlicza się indywidualnie i nie korzysta z preferencyjnego sposobu rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Wobec powyższego bezsprzeczny pozostaje fakt, że w 2025 r. nie wychowywał Pan oraz nie spełniał Pan obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletniego syna samotnie, tzn. bez udziału drugiego z rodziców – matki. Okoliczność, że dwie osoby wychowują i ponoszą obowiązek alimentacyjny względem tego samego dziecka wyklucza możliwość uznania, że którakolwiek z tych osób wychowuje i ponosi obowiązek alimentacyjny samotnie. Pana syn był wychowywany w 2025 r. przez oboje rodziców, jak również oboje rodzice ponosili obowiązek alimentacyjny wspólnie.

Pan, jak i Pana była żona, w 2025 r. troszczyliście się o byt materialny syna, jego rozwój fizyczny i psychiczny, uczestniczyliście w procesie jego wychowania, zabezpieczaliście potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne syna oraz braliście czynny udział w sprawach dotyczących syna związanych z jego kształceniem. Zarówno Pan jako ojciec, jak i matka syna, współuczestniczyliście w wychowaniu wspólnego dziecka, pomimo braku wspólnego zamieszkania. Fakt, że sposób opieki nad Pana synem, po ukończeniu przez niego 18. roku życia, w 2025 r. nadal opierał się na opiece sprawowanej w równych okresach zarówno przez Pana jak i matkę dziecka, tj. naprzemiennie w okresach ok. miesięcznych (jeden miesiąc u Pana, jeden u matki i tak na przemian) nie oznacza, że zachodziły dwa odrębne procesy jego wychowania, tj. osobny samotny proces przeprowadzał Pan jako ojciec „w swoim czasie”, tj. w miesiącach gdy syn mieszkał z Panem, a zupełnie inny proces wychowywania zachodził podczas, gdy syn mieszkał ze swoją matką. Wychowania dziecka nie da się „podzielić”, bowiem jest to ciągły i długotrwały rozwój, na który w tym przypadku składa się wspólna praca obojga rodziców.

W rezultacie, w przedmiotowej sprawie nie można przyjąć, że któregokolwiek z rodziców można uznać za osobę samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, że któremukolwiek z rodziców przysługuje prawo preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Preferencja ta uzależniona jest bowiem nie tylko od stanu cywilnego, ale przede wszystkim od faktycznego samotnego wychowywania dziecka.

Zatem nie spełnia Pan warunków określonych w art. 6 ust. 4c w związku z art. 6 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uprawniających do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia jako osoba samotnie wychowująca dziecko.

Podsumowując, w rozliczeniu podatkowym za 2025 r. nie ma Pan prawa do preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c i ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Pana wyroków sądów wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zastosuje się Pan do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.