Brak możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków w sytuacji ubezwłasnowolnienia częściowego jednego z małżonków.
Podatniczka rozliczyła zeznanie podatkowe PIT-37 za rok 2024 wspólnie z mężem, korzystając z ulg prorodzinnej i rehabilitacyjnej. W 2024 r. podatniczka nie osiągnęła dochodu, pobierając świadczenie pielęgnacyjne na niepełnosprawną dorosłą córkę. Jej mąż jest osobą niepełnosprawną, częściowo ubezwłasnowolnioną…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 października 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 28 listopada 2025 r. (wpływ 1 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Rozliczyła Pani PIT-37 oraz ulgę prorodzinną na dzieci i ulgę rehabilitacyjną za 2024 r. wspólnie z Pani mężem, gdzie Pani pobiera świadczenie pielęgnacyjne z Ośrodka Pomocy Społecznej na niepełnosprawną dorosłą córkę w stopniu znacznym niezdolną do samodzielnej egzystencji, a Pani mąż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz częściowo ubezwłasnowolnioną, ma rentę. Pani mąż ubezwłasnowolniony częściowo jest od (...) 2022 r. przez Sąd Okręgowy w (...). Jednocześnie kuratorem Pani męża został syn ustanowiony przez Sąd Rejonowy w (...) od (...) 2023 r. do nadal.
W uzupełnieniu udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1. Czy w 2024 r. osiągnęła Pani dochody podlegające opodatkowaniu skalą podatkową (np. z tytułu renty, umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
Odpowiedź: W 2024 r. nie osiągnęła Pani dochodu. Nie pracuje Pani, jest Pani na świadczeniu pielęgnacyjnym na dorosłą córkę niepełnosprawną. Świadczenie wypłaca Ośrodek Pomocy Społecznej.
2. Czy Pani mąż w 2024 r. osiągnął dochody podlegające opodatkowaniu skalą podatkową (np. z tytułu renty, umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
Odpowiedź: Pani mąż w 2024 r. miał i ma nadal rentę wypłacaną przez ZUS w (...).
3. Czy w 2024 r. w odniesieniu do Pani lub Pani męża miały zastosowanie przepisy:
a) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego?
Odpowiedź: Ani Pani ani Pani mąż nie prowadziliście działalności gospodarczej w 2024 r. ani produkcji rolnej.
4. Kiedy (proszę wskazać dokładną datę) nastąpiło uprawomocnienie się postanowienia sądu w przedmiocie ubezwłasnowolnienia Pani męża?
Odpowiedź: Pani mąż ubezwłasnowolniony częściowo został przez Sąd Okręgowy w (...) 2022 r.
5. Czy do momentu uprawomocnienia się postanowienia sądu w przedmiocie ubezwłasnowolnienia Pani męża między Panią i Pani mężem istniała ustawowa wspólność majątkowa małżeńska?
Odpowiedź: Do momentu uprawomocnienia się postanowienia o częściowym ubezwłasnowolnieniu istniała wspólność majątkowa małżeńska. W 2025 r. dalej jesteście Państwo małżeństwem, macie wspólne mieszkanie, dzieci, wspólne dochody i wydatki.
Pytanie (oznaczone we wniosku nr 1)
Czy może Pani rozliczać roczne zeznanie podatkowe PIT-37 wspólnie z Pani mężem jeśli mąż jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz częściowo ubezwłasnowolnioną, pobiera rentę, Pani natomiast pobiera świadczenie pielęgnacyjne wypłacane przez Ośrodek Pomocy Społecznej na dorosłą córkę, która jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym oraz niezdolną do samodzielnej egzystencji?
Pani stanowisko w sprawie
Uważa Pani, że roczne rozliczenie podatku PIT-37 za 2024 r. rozliczyła Pani prawidłowo wspólnie z Pani małżonkiem, pomimo że Pani mąż jest częściowo ubezwłasnowolniony, gdyż zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. mówi, że małżonkowie mają prawo do wspólnego rozliczenia jeżeli przez cały rok pozostawali w związku małżeńskim oraz istniała między nimi wspólnota majątkowa.
W Pani ocenie, fakt częściowego ubezwłasnowolnienia Pani małżonka nie pozbawia Państwa tego prawa, gdyż Pani małżonek pozostaje stroną związku małżeńskiego a wspólność majątkowa nie została zniesiona.
Zgodnie z decyzją sądu Pani małżonkowi przyznany został kurator, którym jest Państwa syn. Wszelkie sprawy urzędowe Pani małżonek podpisuje w obecności kuratora.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.
W myśl art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Małżonkowie podlegający obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, pozostający w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
1) przez cały rok podatkowy albo
2) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego – w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego
- mogą być, z zastrzeżeniem ust. 8, na wspólny wniosek wyrażony w zeznaniu podatkowym, opodatkowani łącznie od sumy swoich dochodów określonych zgodnie z art. 9 ust. 1 i 1a, po uprzednim odliczeniu, odrębnie przez każdego z małżonków, kwot pomniejszających dochód; w tym przypadku podatek określa się na imię obojga małżonków w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy łącznych dochodów małżonków.
Stosownie do art. 6 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, może być wyrażony przez jednego z małżonków. Wyrażenie wniosku przez jednego z małżonków traktuje się na równi ze złożeniem przez niego oświadczenia o upoważnieniu go przez jego współmałżonka do złożenia wniosku o łączne opodatkowanie ich dochodów. Oświadczenie to składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania.
Z art. 6 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
Zasada wyrażona w ust. 2 ma zastosowanie również, jeżeli jeden z małżonków w roku podatkowym nie uzyskał przychodów ze źródeł, z których dochód jest opodatkowany zgodnie z art. 27, lub osiągnął dochody w wysokości niepowodującej obowiązku uiszczenia podatku.
Jak wynika z art. 6 ust. 3a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Zasady i sposób opodatkowania, o których mowa w ust. 2 i 3, mają zastosowanie również do:
1) małżonków, którzy mają miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,
2) małżonków, z których jeden podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Rzeczypospolitej Polskiej a drugi ma miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej
- jeżeli osiągnęli podlegające opodatkowaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przychody w wysokości stanowiącej łącznie co najmniej 75% całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych; przepis ust. 8 stosuje się odpowiednio.
Według art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z ww. regulacji wynika, że z wnioskiem o wspólne opodatkowanie dochodów mogą wystąpić małżonkowie, jeżeli spełnią łącznie, określone w art. 6 ust. 2 i 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, następujące warunki:
1) są polskimi rezydentami podatkowymi,
2) pozostają w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej:
a) przez cały rok podatkowy albo
b) od dnia zawarcia związku małżeńskiego do ostatniego dnia roku podatkowego, w przypadku gdy związek małżeński został zawarty w trakcie roku podatkowego,
3) nie stosują przepisów o 19% podatku liniowym lub przepisów ustawy o ryczałcie (z wyjątkiem dotyczących najmu prywatnego) w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń,
4) nie podlegają opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Ustawodawca wprowadzając uprawnienie polegające na możliwości wspólnego rozliczenia się małżonków, wyraźnie określił więc warunki jakie należy spełnić by móc z niego skorzystać. Spełnienie ww. warunków łącznie powoduje możliwość skorzystania z prawa do łącznego opodatkowania dochodów małżonków.
Z opisu sprawy wynika, że rozliczyła Pani PIT-37 oraz ulgę prorodzinną na dzieci i ulgę rehabilitacyjną za 2024 r. wspólnie z Pani mężem. W 2024 r. nie osiągnęła Pani dochodu. Nie pracuje Pani, jest Pani na świadczeniu pielęgnacyjnym na dorosłą córkę niepełnosprawną, które wypłaca Ośrodek Pomocy Społecznej. Pani mąż w 2024 r. miał i ma nadal rentę wypłacaną przez ZUS. Ani Pani ani Pani mąż nie prowadziliście działalności gospodarczej w 2024 r. ani produkcji rolnej. Pani mąż jest ubezwłasnowolniony częściowo od (...) 2022 r. przez Sąd Okręgowy w (...). Do momentu uprawomocnienia się postanowienia o częściowym ubezwłasnowolnieniu istniała między Panią i Pani mężem wspólność majątkowa małżeńska.
Celem wyjaśnienia Pani wątpliwości należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
Zgodnie z art. 53 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.
Stosownie natomiast do art. 16 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
§ 1. Osoba pełnoletnia może być ubezwłasnowolniona częściowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych, w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw.
§ 2. Dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo ustanawia się kuratelę.
Powstanie rozdzielności majątkowej w czasie trwania małżeństwa następuje w wyniku całkowitego albo częściowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków. Przepis art. 53 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego reguluje sytuację, w której małżonków, do chwili ubezwłasnowolnienia jednego z nich, obowiązywał ustrój ustawowej albo umownej wspólności majątkowej.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzam, że ubezwłasnowolnienie częściowe Pani męża, które nastąpiło w 2022 r. – spowodowało ustanie wspólności majątkowej małżeńskiej. W związku z powyższym w 2024 r. nie został spełniony jeden z warunków uprawniających do wspólnego opodatkowania małżonków (określony w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych), tj. pozostawanie we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy.
Zatem, począwszy od 2022 r. nie ma Pani prawa do łącznego rozliczenia przychodów Pani i Pani męża w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podsumowując, nie ma Pani prawa do łącznego rozliczenia przychodów za 2024 r. Pani i Pani męża w sposób określony w art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i tym samym nie może Pani rozliczyć zeznania podatkowego PIT-37 za 2024 r. wspólnie z Pani mężem.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Informuję jednocześnie, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej sformułowanego we wniosku pytania nr 1. Natomiast w części dotyczącej sformułowanych we wniosku pytań nr 2 i 3, 17 listopada 2025 r. zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nr 0112-KDSL1-2.4011.675.2025.1.PR.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo