Wnioskodawcy, osoby fizyczne podlegające nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, odziedziczyli po zmarłym ojcu, przedsiębiorcy, nieruchomości: dom w (…) (ojciec nabył grunt w 1996 r. i wybudował dom w latach 1996-2001) oraz magazyn w (…) (ojciec nabył w 2018 r.). Po śmierci ojca w 2024 r. przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza, a w 2025 r. nastąpił dział spadku, w wyniku którego nie uzyskali przysporzenia majątkowego ponad wartość swoich udziałów. Po ojcu pozostały znaczne kredyty firmowe. Wnioskodawcy nie prowadzą działalności gospodarczej…
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
- prawidłowe w zakresie obowiązku zapłaty podatku dochodowego w związku ze sprzedażą nieruchomości, tj. domu i magazynu gospodarczego w (…) (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i nr 4)
oraz
- bezprzedmiotowe z uwagi na to, że nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu – w zakresie wydatkowania środków ze sprzedaży domu w (…) na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); wpływu spłaty kredytów firmowych ojca środkami pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości na wysokość podatku (pytanie oznaczone we wniosku nr 7); opodatkowania przychodu ze sprzedaży domu i magazynu w (…), gdy cały uzyskany dochód zostanie przeznaczony na spłatę kredytów firmowych po ojcu (pytanie oznaczone we wniosku nr 8); uznania wydatkowania środków ze sprzedaży domu i magazynu w (…) na spłatę kredytów firmowych za wydatek na cele mieszkaniowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 9).
Natomiast, niniejsza interpretacja nie rozstrzyga w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie uznania przez Krajową Informację Skarbową zawartej (…) czerwca 2025 r. ugody sądowej za dział spadku bez przysporzenia ponad wartość masy spadkowej (pytanie oznaczone we wniosku nr 2); ustalenia odpowiedzialności spadkobierców wobec banku za długi firmowe po ojcu (pytanie oznaczone we wniosku nr 5) oraz ustalenia kolejności dokonania spłaty zobowiązań bankowych i podatku (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).
8 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 5 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 21 stycznia 2026 r. (wpływ 23 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
1) Zainteresowana będąca stroną postępowania:
A.C
2) Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
B.C
1. Śmierć ojca Wnioskodawców i przejęcie majątku obciążonego zadłużeniem.
(…) listopada 2024 r. zmarł ojciec Wnioskodawców, przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Zostawił po sobie:
· (...) kredyty firmowe zaciągnięte w (…) na łączną sumę, wraz z odsetkami (…) zł,
· dalsze liczne zobowiązania prywatne i gospodarcze,
· jednoosobową działalność gospodarczą,
· majątek, który pozostawał w postępowaniu sądowym o podział majątku wspólnego z byłą żoną – matką Wnioskodawców.
Był to majątek obciążony realnym zadłużeniem, które – zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego – przeszło na spadkobierców. Z tego względu Wnioskodawcy przyjęli spadek z dobrodziejstwem inwentarza.
2. Zgłoszenie SD-Z2 i zwolnienie od podatku od spadków i darowizn.
W ustawowym terminie Wnioskodawcy złożyli formularze SD-Z2, co potwierdza brak jakiegokolwiek dodatkowego przysporzenia majątkowego poza czystą masą spadkową.
3. Trwające postepowanie o podział majątku wspólnego.
Jeszcze za życia ojca Wnioskodawców toczyła się sprawa o podział majątku wspólnego między nim a jego byłą żoną – matką Wnioskodawców.
W skład majątku wspólnego wchodziły 3 nieruchomości:
· mieszkanie w (…) z garażem (udział ½ przysługujący ojcu Wnioskodawców),
· dom w (…) (udział ½ przysługujący ojcu Wnioskodawców).
4. Wstąpienie przez Wnioskodawców w miejsce ojca jako spadkobiercy.
Po śmierci ojca Wnioskodawców – zgodnie z art. 922 § 1 KC – Wnioskodawcy wstąpili w jego prawa i obowiązki. W sprawie o podział majątku Wnioskodawcy weszli w miejsce ojca jako następcy prawni, co zostało procesowo uwzględnione przez sąd.
5. Ugoda sądowa z (…) czerwca 2025 r. – wymiana udziałów bez przysporzenia.
Wnioskodawcy zawarli ugodę przed sądem, która:
· przyznała matce Wnioskodawców na wyłączna własność mieszkanie i garaż w (…),
· przyznała Wnioskodawcom po ½ udziału w domu w (…),
· polegała wyłącznie na wymianie udziałów,
· nie obejmowała żadnych dopłat,
· opierała się na przybliżonych wartościach nieruchomości w (…) i (…), co potwierdzono w treści ugody (dom w (…): (…) zł, mieszkanie + garaż w (…): (…) zł).
Wartość otrzymanych udziałów nie przekraczała wartości udziałów przysługujących Wnioskodawcom ze spadku. Ugoda miała charakter czysto techniczny i porządkujący, nie zaś majątkowy.
6. Zarząd sukcesyjny firmy ojca, minimalne przychody i wykreślenie działalności w CEIDG.
Po śmierci ojca od (…) stycznia 2025 r. do (…) maja 2025 r. trwał zarząd sukcesyjny jego firmy, którego charakter był wyłącznie porządkowy – planowano uregulować wszystkie obowiązki firmowe ojca i wysprzedać towar, który pozostał – po tym nie kontynuowano już działalności. (…) lipca 2025 r. działalność została wykreślona w CEIDG. Po ojcu zostały kredyty firmowe o łącznym obciążeniu miesięcznym wraz z odsetkami ok. (…) (odsetki przewyższają wartość kapitałową prawie dwukrotnie). Brak jest jakichkolwiek bieżących środków na ich spłatę poza majątkiem spadkowym. Wnioskodawcy nie generują żadnych przychodów z działalności, gdyż została formalnie zamknięta.
7. Sprzedaż nieruchomości – domu w (…) na poczet kredytów firmowych po ojcu.
Z uwagi na przedstawione okoliczności i pilną konieczność spłaty zobowiązań kredytowych po zmarłym, Wnioskodawcy chcieliby sprzedać dom. Celem sprzedaży jest jak najszybsze pozyskanie środków na spłatę zobowiązań kredytowych, które – ze względu na wysokie odsetki i ich szybkie narastanie – wymagają niezwłocznego uregulowania. Sprzedaż ma charakter przymusowy ekonomicznie.
8. Sprzedaż magazynu gospodarczego w (…) na poczet kredytów firmowych po ojcu.
Wnioskodawcy odziedziczyli po ojcu też magazyn (wykupił go w 2018 r., miał 100% udziału) i Wnioskodawcy uzyskali udziały po ½. Nieruchomość ta nie przynosi dochodu, Wnioskodawcy chcą ją sprzedać na pokrycie długów ojca.
W piśmie z 21 stycznia 2026 r. uzupełnili Państwo opis sprawy o następujące informacje:
Podlegają Państwo nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o PIT.
Nie prowadzą Państwo, nie prowadzili i na moment sprzedaży nieruchomości nie będą Państwo prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Planowana sprzedaż nieruchomości nie nastąpi w ramach działalności gospodarczej.
Państwa ojciec (…) lipca 1996 r. wraz z małżonką, pozostając w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, nabył w drodze darowizny od swoich rodziców prawo własności 2 niezabudowanych działek gruntu. Następnie ojciec samodzielnie wybudował na tych działkach budynek mieszkalny – budowa rozpoczęła się w 1996 r., a zakończyła w 2001 r.
Zamierzają Państwo przeznaczyć środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Katalog wydatków obejmuje:
· wydatki na remont/modernizację/wyposażenie lokalu mieszkalnego wynajmowanego od zarządu mienia komunalnego w (…) lub – jeśli będzie taka możliwość – wykup tego lokalu;
· wydatki na nabycie innego niż ww. lokalu mieszkalnego lub udziału w takim lokalu.
Cały przychód ze sprzedaży nieruchomości w (…) przeznaczą Państwo w okresie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż na cele mieszkaniowe wskazane w ww. katalogu.
Dom w (…) był i jest wykorzystywany wyłącznie na Państwa cele mieszkaniowe. Magazyn był wykorzystywany przez Państwa ojca w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a potem – po jego śmierci – w okresie zarządu sukcesyjnego jego firmy (styczeń 2025 r. – maj 2025 r.) w celu wyprzedaży towaru. Po tym okresie magazyn nie jest wykorzystywany. Do czasu sprzedaży ww. nieruchomości sposób ich użytkowania nie ulegnie zmianie. Nieruchomości nie były i nie są przedmiotem najmu, ani dzierżawy.
Dział spadku po Państwa ojcu nastąpił (…) czerwca 2025 r., bez dopłat i spłat. W wyniku działu spadku nie uzyskali Państwo przysporzenia majątkowego ponad wartość przysługujących Państwu udziałów w masie spadkowej. Treść ugody sądowej z (…) czerwca 2025 r. określa przybliżone wartości nieruchomości w (…) i (…) (dom w (…); mieszkanie + garaż w (…)). Nieruchomość w (…) przypisana jest na Państwo, a nieruchomości w (…) – na matkę.
Po śmierci ojca nie doszło do zniesienia współwłasności nieruchomości pomiędzy Państwem.
Pytania
1. Czy sprzedaż nieruchomości w (…) (domu) w 2026 r., do której ojciec nabył prawo własności w 1996 r., stanowi źródło przychodu podlegające 19% PIT?
2. Czy wydatkowanie przez obydwoje lub jednego ze spadkobierców środków ze sprzedaży domu w (…) na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o PIT, w szczególności: urządzenie aktualnie wynajmowanego mieszkania od zarządu mienia komunalnego (np. budowa kuchni), wykup tego lokalu, nabycie innego lokalu mieszkalnego dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych – uprawnia do pełnego zwolnienia z ewentualnego podatku dochodowego? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)
3. Czy przy sprzedaży magazynu gospodarczego w (…) zakupionego przez ojca w 2018 r. i należącym w 100% do niego, zachodzi obowiązek podatkowy PIT 19%? (pytanie oznaczone we wniosku nr 4)
4. Czy spłata kredytów firmowych ojca środkami pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości stanowiących składnik spadku wpływa na ewentualną wysokość podatku? (pytanie oznaczone we wniosku nr 7)
5. Czy przychód ze sprzedaży domu i magazynu w (…) w 2026 r. będzie podlegał opodatkowaniu w sytuacji, gdy cały uzyskany dochód zostanie przeznaczony na spłatę kredytów firmowych po ojcu? (pytanie oznaczone we wniosku nr 8)
6. Czy przeznaczenie środków ze sprzedaży ww. nieruchomości odziedziczonych po ojcu na spłatę kredytów firmowych może być kwalifikowane jako wydatek na cele mieszkaniowe? (pytanie oznaczone we wniosku nr 9)
Państwa stanowisko w sprawie
Ad 1.
Sprzedaż nieruchomości mieszkalnej wraz z działkami, na których ona leży (ojciec nabył prawo własności do tych działek w 1996 r., a wybudował na nich dom w późniejszych latach) nie podlega opodatkowaniu PIT, gdyż upłynął 5-letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy o PIT.
Zastosowanie ma też art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, zgodnie z którym dla spadkobierców liczy się data nabycia przez spadkodawcę. W związku z tym sprzedaż po upływie ponad 5 lat od nabycia przez ojca Wnioskodawców nie podlega opodatkowaniu.
Ad 2. (Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 3)
Gdyby KIS uznała inaczej – obowiązuje zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT. Jeżeli środki zostaną przeznaczone na: wykup mieszkania komunalnego lub remont wynajmowanego mieszkania, adaptację mieszkania, wykończenie np. kuchni, ma zastosowanie pełne zwolnienie podatkowe.
Ad 3. (Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 4)
Sprzedaż magazynu w 2026 r., należącego wcześniej w 100% do zmarłego ojca Wnioskodawców, a obecnie przez Wnioskodawców odziedziczonego po ½ udziałów, też nie generuje podatku dochodowego 19%, gdyż od nabycia tej nieruchomości przez ojca Wnioskodawców w 2018 r. minęło ponad 5 lat.
Ad 4. (Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 7)
Spłata kredytów firmowych ojca Wnioskodawców z pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży domu obniża faktyczną wartość masy spadkowej, a więc zmniejsza odpowiedzialność spadkobierców (art. 1031-1032 KC). W konsekwencji – nawet przy hipotetycznym powstaniu PIT – podatek oblicza się dopiero po uwzględnieniu ciężarów spadkowych, więc spłata kredytów zmniejsza lub likwiduje ewentualny PIT.
Ad 5. (Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 8)
Przychód ze sprzedaży domu i magazynu nie powinien podlegać opodatkowaniu PIT, gdyż sprzedaż następuje w ramach działu spadku, środki w całości przeznaczone będą na spłatę długów spadkowych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, czynności których przedmiotem są długi spadkowe, nie podlegają opodatkowaniu PIT, a spadkobiercy odpowiadają tylko do wartości aktywów spadku ustalonej w notarialnym spisie inwentarza.
Ad 6. (Państwa stanowisko w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 9)
Nawet gdyby organ przyjął, że sprzedaż podlega PIT, to wydatkowanie środków ze sprzedaży na spłatę kredytów spadkowych należy kwalifikować jako zaspokojenie zobowiązań koniecznych do zachowania odziedziczonego majątku, co mieści się w art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25 pkt 2 lit. a ustawy o PIT (wydatki na własne cele mieszkaniowe – ciężary spadkowe).
W orzecznictwie i interpretacjach dopuszcza się objęcie zwolnieniem też spłaty zobowiązań związanych z utrzymaniem lub nabyciem składnika majątku spadkowego, nawet jeśli nie było hipoteki. Brak hipoteki na dom nie wyłącza zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131. Przepis wymaga jedynie, by środki zostały przeznaczone na spłatę kredytów, które pozostają w związku z masą spadkową. Spłacając długi ze środków pochodzących ze sprzedaży składników spadku, Wnioskodawcy działają w ramach wyłącznej odpowiedzialności spadkobierców do wysokości wartości stanu czynnego spadku – co jest celem zwolnienia (na podst. np. interpretacji ogólnej Ministra Finansów DD2.8202.5.2020 z 1 kwietnia 2022 r.).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
- prawidłowe w zakresie obowiązku zapłaty podatku dochodowego w związku ze sprzedażą nieruchomości, tj. domu i magazynu gospodarczego w (…) (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i nr 4)
oraz
- bezprzedmiotowe z uwagi na to, że nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu – w zakresie wydatkowania środków ze sprzedaży domu w (…) na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); wpływu spłaty kredytów firmowych ojca środkami pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości na wysokość podatku (pytanie oznaczone we wniosku nr 7); opodatkowania przychodu ze sprzedaży domu i magazynu w (…), gdy cały uzyskany dochód zostanie przeznaczony na spłatę kredytów firmowych po ojcu (pytanie oznaczone we wniosku nr 8); uznania wydatkowania środków ze sprzedaży domu i magazynu w (…) na spłatę kredytów firmowych za wydatek na cele mieszkaniowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 9).
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. . Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,
– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Natomiast, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego nastąpi po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie stanowi ono źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego w ogóle nie podlega opodatkowaniu.
Jednocześnie, według art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.
Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.
Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c w związku z art. 10 ust. 5 ww. ustawy (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.
Natomiast na podstawie art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie stanowi nabycia lub odpłatnego zbycia, o którym mowa w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, odpowiednio nabycie albo odpłatne zbycie, w drodze działu spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a-c, do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku.
Zatem w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytej w drodze spadku istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia tej nieruchomości przez spadkodawcę oraz czy w wyniku dokonania działu spadku nie następuje nabycie majątku przekraczające pierwotnie posiadany udział w spadku.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).
Zgodnie z art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego:
Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:
Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy.
Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:
Spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.
Stosownie do treści art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:
Powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu.
Wg treści art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego:
W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia.
Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.
W świetle art. 1035 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów niniejszego tytułu.
Jak stanowi art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.
W myśl art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Zgodnie z art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy wynika, że podlegają Państwo nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Państwa ojciec (…) lipca 1996 r. wraz z małżonką, pozostając w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej, nabył w drodze darowizny od swoich rodziców prawo własności 2 niezabudowanych działek gruntu. Następnie ojciec samodzielnie wybudował na tych działkach budynek mieszkalny – budowa rozpoczęła się w 1996 r., a zakończyła w 2001 r. (…) listopada 2024 r. zmarł Państwa ojciec, przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą. Zostawił po sobie: 4 kredyty firmowe zaciągnięte w (…), dalsze liczne zobowiązania prywatne i gospodarcze, jednoosobową działalność gospodarczą, majątek, który pozostawał w postępowaniu sądowym o podział majątku wspólnego z byłą żoną – Państwa matką. W skład majątku wspólnego wchodziły 3 nieruchomości: mieszkanie w (…) z garażem (udział ½ przysługujący Państwa ojcu), dom w (…) (udział ½ przysługujący Państwa ojcu). Był to majątek obciążony realnym zadłużeniem, które przeszło na spadkobierców. Po śmierci ojca wstąpili Państwo w jego prawa i obowiązki. Z tego względu spadek przyjęli Państwo z dobrodziejstwem inwentarza. Po śmierci ojca od (…) stycznia 2025 r. do (…) maja 2025 r. trwał zarząd sukcesyjny jego firmy, którego charakter był wyłącznie porządkowy – planowano uregulować wszystkie obowiązki firmowe ojca i wysprzedać towar, który pozostał – po tym nie kontynuowano już działalności. (…) lipca 2025 r. działalność została wykreślona w CEIDG. Po ojcu zostały kredyty firmowe. Brak jest jakichkolwiek bieżących środków na ich spłatę poza majątkiem spadkowym. Wnioskodawcy nie generują żadnych przychodów z działalności, gdyż została formalnie zamknięta. Dział spadku po Państwa ojcu nastąpił (…) czerwca 2025 r., bez dopłat i spłat. W wyniku działu spadku nie uzyskali Państwo przysporzenia majątkowego ponad wartość przysługujących Państwu udziałów w masie spadkowej. Ugoda przed sądem przyznała Państwa matce na wyłączna własność mieszkanie i garaż w (…), Państwu przyznała po ½ udziału w domu w (…). Odziedziczyli Państwo po ojcu też magazyn (wykupił go w 2018 r., miał 100% udziału) i uzyskali Państwo udziały po ½. Nie doszło pomiędzy Państwem do zniesienia współwłasności nieruchomości. Z uwagi na przedstawione okoliczności i pilną konieczność spłaty zobowiązań kredytowych po zmarłym, chcieliby Państwo sprzedać dom. Celem sprzedaży jest jak najszybsze pozyskanie środków na spłatę zobowiązań kredytowych, które – ze względu na wysokie odsetki i ich szybkie narastanie – wymagają niezwłocznego uregulowania. Sprzedaż ma charakter przymusowy ekonomicznie. Dom w (…) był i jest wykorzystywany wyłącznie na Państwa cele mieszkaniowe. Magazyn był wykorzystywany przez Państwa ojca w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, a potem – po jego śmierci – w okresie zarządu sukcesyjnego jego firmy w celu wyprzedaży towaru. Po tym okresie magazyn nie jest wykorzystywany, nie przynosi dochodu i chcą go Państwo sprzedać na pokrycie długów ojca. Do czasu sprzedaży ww. nieruchomości sposób ich użytkowania nie ulegnie zmianie. Nieruchomości nie były i nie są przedmiotem najmu, ani dzierżawy. Nie prowadzą Państwo, nie prowadzili i na moment sprzedaży nieruchomości nie będą Państwo prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 ustawy o PIT. Planowana sprzedaż nieruchomości nie nastąpi w ramach działalności gospodarczej. Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości zamierzają Państwo przeznaczyć na własne cele mieszkaniowe, w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Katalog wydatków obejmuje: wydatki na remont/modernizację/wyposażenie lokalu mieszkalnego wynajmowanego od zarządu mienia komunalnego w (…) lub – jeśli będzie taka możliwość – wykup tego lokalu; wydatki na nabycie innego niż ww. lokalu mieszkalnego lub udziału w takim lokalu. Cały przychód ze sprzedaży nieruchomości w (…) przeznaczą Państwo w okresie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż na cele mieszkaniowe wskazane w ww. katalogu.
Jak wyżej wskazałem, w przypadku nienastępującego w wykonywaniu działalności gospodarczej odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości oraz praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych uzyskanego z tego tytułu dochodu ma zatem ustalenie momentu oraz sposobu ich nabycia.
Aby zatem ustalić, czy w przedmiotowej sprawie planowana sprzedaż przez Państwo nieruchomości (domu oraz magazynu gospodarczego w (…)) nabytych w spadku po zmarłym ojcu będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, istotne jest ustalenie daty nabycia ww. nieruchomości przez Państwa spadkodawcę (ojca).
Należy podkreślić użyty w ww. przepisie termin „nabycie” oznacza każde uzyskanie tytułu własności (nabycie własności) lub każde uzyskanie określonego prawa (nabycie prawa) bez względu na fakt czy jest to nabycie w części ułamkowej, czy w całości. Poprzez „nabycie” należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika.
Moment przeniesienia prawa własności w prawie podatkowym określony jest zgodnie z normami prawa cywilnego.
Stosownie do art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można więc, np. w drodze zakupu, bądź uzyskując pod tytułem darmym (w formie darowizny, spadku, nieodpłatnego zniesienia współwłasności), a w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.
Należy zauważyć, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie reguluje kwestii własności nieruchomości. Dlatego też należy odnieść się do przepisów prawa cywilnego.
Zgodnie z art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Na podstawie art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
W myśl art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Grunty stanowiące odrębny przedmiot własności są więc z natury swej nieruchomościami, budynki natomiast trwale z gruntem związane są częścią składową nieruchomości zgodnie z zasadą superficies solo cedit, w myśl której własność nieruchomości gruntowej rozciąga się na budynki, które stały się częścią składową nieruchomości. Budynek trwale związany z gruntem, jako część składowa gruntu, nie może być przedmiotem odrębnej własności.
Z powyższego wynika, że w przypadku wybudowania budynku na własnym gruncie, grunt ten wraz z budynkiem stanowi jedną rzecz (nieruchomość). Oznacza to, że skoro budynek nie stanowi odrębnej nieruchomości, to nie może być samodzielnym przedmiotem zbycia bez gruntu, na którym został wzniesiony. Sprzedaż nieruchomości obejmuje zarówno zbycie gruntu, jak i znajdującego się na nim budynku trwale z nim związanego. Dlatego za datę nabycia nieruchomości w takim wypadku uznać należy datę nabycia gruntu niezależnie od tego, kiedy na gruncie tym wzniesiono budynek.
Zatem, skoro Państwa ojciec nabył niezabudowane działki w 1996 r. a w latach 1996-2001 wybudował na nich budynek mieszkalny, to za datę nabycia tej nieruchomości należy uznać datę nabycia niezabudowanych działek, tj. 1996 r.
Przystępując do oceny skutków podatkowych planowanej sprzedaży przez Państwo nieruchomości (domu oraz magazynu gospodarczego w (…)), zauważyć należy, że do nabycia przez Państwo ww. nieruchomości doszło w drodze spadku po zmarłym (…) listopada 2024 r. ojcu. Zatem datą nabycia przez Państwa tych nieruchomości jest data nabycia tych nieruchomości przez Państwa spadkodawcę, tj. dom w (…) w 1996 r. oraz magazyn gospodarczy w (…) w 2018 r. Tym samym 5-letni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych niewątpliwie minął.
W konsekwencji, planowana sprzedaż przez Państwo nieruchomości – domu oraz magazynu gospodarczego w (…) – nabytych w drodze spadku po zmarły ojcu, nie będzie stanowiła dla Państwa źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego terminu, o którym mowa w ww. przepisie, ustalonego zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 5 ww. ustawy.
Wobec powyższego, nie będą Państwo zobowiązani do zapłaty podatku dochodowego w związku ze sprzedażą ww. nieruchomości.
Zatem, skoro nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu postawione przez Państwo pytania dotyczące: wydatkowania środków ze sprzedaży domu w (…) na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); wpływu spłaty kredytów firmowych ojca środkami pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości na wysokość podatku (pytanie oznaczone we wniosku nr 7); opodatkowania przychodu ze sprzedaży domu i magazynu w (…), gdy cały uzyskany dochód zostanie przeznaczony na spłatę kredytów firmowych po ojcu (pytanie oznaczone we wniosku nr 8); uznania wydatkowania środków ze sprzedaży domu i magazynu w (…) na spłatę kredytów firmowych za wydatek na cele mieszkaniowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 9) są bezprzedmiotowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwo w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.
Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny i zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.
Informuję, ze w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej obowiązku zapłaty podatku dochodowego w związku ze sprzedażą nieruchomości, tj. domu i magazynu gospodarczego w (…) (pytanie oznaczone we wniosku nr 1 i nr 4), wydatkowania środków ze sprzedaży domu w (…) na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (pytanie oznaczone we wniosku nr 3); wpływu spłaty kredytów firmowych ojca środkami pochodzącymi ze sprzedaży nieruchomości na wysokość podatku (pytanie oznaczone we wniosku nr 7); opodatkowania przychodu ze sprzedaży domu i magazynu w (…), gdy cały uzyskany dochód zostanie przeznaczony na spłatę kredytów firmowych po ojcu (pytanie oznaczone we wniosku nr 8); uznania wydatkowania środków ze sprzedaży domu i magazynu w (…) na spłatę kredytów firmowych za wydatek na cele mieszkaniowe (pytanie oznaczone we wniosku nr 9). Natomiast w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie uznania przez Krajową Informację Skarbową zawartej (…) czerwca 2025 r. ugody sądowej za dział spadku bez przysporzenia ponad wartość masy spadkowej (pytanie oznaczone we wniosku nr 2); ustalenia odpowiedzialności spadkobierców wobec banku za długi firmowe po ojcu (pytanie oznaczone we wniosku nr 5) oraz ustalenia kolejności dokonania spłaty zobowiązań bankowych i podatku (pytanie oznaczone we wniosku nr 6) 18 lutego 2026 r. zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nr (…).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pani A.C (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo