Ulga prorodzinna w przypadku, gdy dzieci zostały przydzielone do niezawodowej rodziny zastępczej, na podstawie postanowienia sądu, na czas trwania postępowania.
Wnioskodawczyni, osoba fizyczna w związku małżeńskim, sprawowała tymczasową opiekę nad dwoma małoletnimi dziećmi (A i B) jako niezawodowa rodzina zastępcza na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego z kwietnia 2024 r. Dzieci przebywały pod jej opieką od kwietnia 2024 r. do lipca 2025 r., mieszkając z nią i jej mężem, którzy ponosili koszty utrzymania i zapewniali codzienną opiekę. Opieka ta była wynikiem…
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
12 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 12 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismami z 15 stycznia 2026 r. (wpływ 15 i 16 stycznia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Jest Pani osobą fizyczną, nie prowadzi Pani działalności gospodarczej, składa Pani roczne zeznanie podatkowe PIT-37. Pozostaje Pani w związku małżeńskim. Ma Pani córkę C urodzoną (…)2021 r.
(…)2024 r. PCPR wydał Państwu (Pani i Pani mężowi) kwalifikację do pełnienia funkcji niezawodowej rodziny zastępczej. Postanowieniem z (…)2024 r. Sąd Rejonowy postanowił na czas trwania postępowania umieścić w pieczy zastępczej małoletnich A i B (zwani dalej Małoletnimi) w niezawodowej rodzinie zastępczej Państwa. Na podstawie skierowań Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie skierowało Małoletnich do Państwa rodziny zastępczej niezawodowej. Skierowania zgodnie z ich treścią pozostają ważne od dnia (…)2024 r. do czasu uregulowania sytuacji Małoletnich. Małoletni pozostawali w Państwa rodzinie zastępczej w okresie od (…)2024 r. do dnia (…)2025 r. Przez ten czas pozostawali w Państwa miejscu zamieszkania, sprawowali Państwo nad nimi faktyczną opiekę, ponosili Państwo koszty ich utrzymania i wizyt u specjalistów. Objęli Państwo Małoletnich opieką zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego. Postanowieniem z (…)2025 r. Sąd Rejonowy, postanowił zwolnić małoletnich A i B z pobytu w pieczy zastępczej.
W piśmie z 15 stycznia 2026 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku, udzieliła Pani następujących odpowiedzi na zawarte w wezwaniu pytania:
1. Czy zgodnie z art. 3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce?
Odpowiedź: Tak, ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce.
2. Proszę o podanie daty urodzenia małoletnich (A oraz B), o których mowa we wniosku.
Odpowiedź: A urodzona (…)2021 r., B urodzony (…)2023 r.
3. Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, uzyskiwała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z tytułu umowy o pracę, umowy zlecenia itp.)?
Odpowiedź: W okresie od (…)2024 r. do (…)2025 r. (przebywania małoletnich pod Pani opieką) pobierała Pani zasiłek macierzyński i rodzicielski, przed (…)2024 r. i po (…)2025 r. uzyskuje Pani dochody z tytułu umowy o pracę.
4. W jakim trybie (na podstawie jakich przepisów) Sąd Rejonowy wydał postanowienie z dnia (…)2024 r. o umieszczeniu w pieczy zastępczej małoletnich (A oraz B) na czas trwania postępowania?
Odpowiedź: W trybie opiekuńczym.
5. Jakie postępowanie toczy się przed sądem? Czy jest to sprawa np. o ograniczenie/ pozbawienie władzy rodzicielskiej, ustalenie miejsca pobytu dziecka, czy może inna (jaka?)?
Odpowiedź: O ograniczenie władzy rodzicielskiej.
6. Czy posiada Pani prawomocne orzeczenie sądu o umieszczeniu małoletnich dzieci, o których mowa we wniosku, w prowadzonej przez Panią niezawodowej rodzinie zastępczej? Jeżeli tak, to proszę podać datę wydania tego orzeczenia oraz wskazać kiedy ono się uprawomocniło?
Odpowiedź: Nie posiada Pani prawomocnego postanowienia sądu. Wg informacji, które uzyskała Pani w sekretariacie Sądu, postanowieniem z (…)2024 r. Sąd Rejonowy wydał kolejne orzeczenie o przekazaniu sprawy do rozwodu (…) do Sądu w (…). Z tego powodu nie jest możliwe uzyskanie prawomocnego postanowienia. Najpewniej postanowienie z (…)2024 r uprawomocniło się 7 dni po odebraniu go do przez wszystkich adresatów, czyli (…)2024 r.
7. Czy może zawarła Pani umowę ze starostą o umieszczeniu dzieci, o których mowa we wniosku w prowadzonej przez Panią niezawodowej rodzinie zastępczej? Jeżeli tak, to proszę podać datę zawarcia tej umowy.
Odpowiedź: Nie ma Pani umowy ze starostą.
8. Czy w stosunku do Pani lub dzieci wskazanych we wniosku, w latach, o których mowa we wniosku miały zastosowanie przepisy:
a) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym),
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego,
c) ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych?
Odpowiedź: Przepisy te nie miały zastosowania.
9. Czy w roku/latach podatkowych, których dotyczy wniosek, przysługiwała Pani ulga prorodzinna na jeszcze inne dzieci (poza tymi, o których mowa w piśmie)?
Odpowiedź: Ma Pani córkę ur. (…)2021 r., tylko na nią nie przysługuje Pani ulga, ponieważ osiąga Pani z mężem dochód przekraczający 112 000 zł, rozumie Pani, że ulgę na własne dziecko będzie mogła Pani odliczyć jeśli na małoletnich będzie Pani również przysługiwała.
Uważa Pani, że ma Pani prawo do zastosowania ulgi prorodzinnej za okres pozostawania Małoletnich w pieczy zastępczej.
Zgodnie z treścią art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27 tejże ustawy, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z art. 27f ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Przepis ten odnosi się zatem do podstaw zastosowania ulgi prorodzinnej, która jest przedmiotem Pani zapytania. Z powyższego wynika, że ustawodawca wprost wskazuje na możliwość skorzystania z ulgi przez podatnika, który sprawuje opiekę nad dzieckiem w ramach rodziny zastępczej niezależnie od tego, czy piecza ma charakter tymczasowy czy długoterminowy. Przepis nie zawiera żadnego ograniczenia co do czasu trwania pieczy zastępczej, nie różnicuje jej formy, ani nie uzależnia prawa do ulgi od trwałości tej opieki. Tym samym już literalne brzmienie przepisu zdaje się automatycznie kwalifikować Panią do możliwości zastosowania ulgi.
Jak wskazała Pani w opisie stanu faktycznego, jako niezawodowa rodzina zastępcza, sprawowała Pani opiekę nad Małoletnimi na podstawie:
1) skierowania dzieci do pieczy zastępczej przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie,
2) postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (…) kwietnia 2024 r.
Małoletni przebywali pod Pani opieką i Pani męża, mieszkali z Państwem, Państwo ponosiliście koszty ich utrzymania i zapewniali im Państwo codzienną opiekę.
Tym samym spełnione są wszystkie przesłanki określone w art. 27f ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT.
Dodatkowo, zgodnie z ust. 2 tego przepisu, ulga przysługuje za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik sprawował opiekę nad dzieckiem. Nie ma tu wymogu, by opieka trwała przez cały rok podatkowy, wystarczy nawet jeden miesiąc, co potwierdzają również interpretacje indywidualne wydawane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Warto również zwrócić uwagę na wykładnię celowościową analizowanego przepisu. Ulga prorodzinna ma charakter prospołeczny i pronatalistyczny jej celem jest wsparcie finansowe podatników wychowujących dzieci, niezależnie od formy tej opieki. W przypadku rodzin zastępczych, celem ulgi jest zrekompensowanie kosztów i wysiłku związanego z opieką nad dzieckiem, które nie może być wychowywane przez biologicznych rodziców.
W kontekście właśnie rodzin zastępczych:
1) Rodziny zastępcze realizują zadania publiczne w zakresie opieki nad dziećmi pozbawionymi opieki rodzicielskiej.
2) Ustawodawca, przyznając im prawo do ulgi, uznaje ich rolę społeczną i wspiera ich funkcjonowanie.
3) Brak rozróżnienia co do długości pieczy wskazuje, że każda forma faktycznej opieki nad dzieckiem nawet tymczasowa zasługuje na wsparcie podatkowe.
Zatem celowość przepisu przemawia za tym, by nie ograniczać prawa do ulgi tylko do długoterminowej pieczy zastępczej. W przeciwnym razie doszłoby do nierównego traktowania podatników, którzy faktycznie sprawują opiekę nad dzieckiem, ale w krótszym okresie.
W kontekście analizowanego stanu faktycznego, Pani zdaniem, bez znaczenia pozostaje fakt, że orzeczenie sądu dotyczy tymczasowej pieczy zastępczej ustalonej na czas trwania postępowania. W tym miejscu warto również wskazać, że w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego, z dnia 18 maja 2023 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 2805/20, wskazano: „(...) Wykładnia art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. stanowiącego materialną podstawę rozstrzygnięcia, sprowadza się do konstatacji, w myśl której ulga na dzieci przysługuje temu podatnikowi, który w danym roku podatkowym nie tylko posiadał, ale także wykonywał władze rodzicielską nad małoletnim dzieckiem (...).”
Kolejno Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 26 lipca 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II FSK 1420/15 stwierdził, że: „prawidłowa wykładnia przepisu art. 27f ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f powinna uwzględniać nie tylko jego znaczenie językowe, ale również cel ulgi prorodzinnej, którym jest pomoc rodzicom w związku z ciążącym na nich obowiązkiem łożenia na utrzymanie dzieci. Zatem dla nabycia prawa do odliczenia ulgi prorodzinnej niezbędne jest zarówno posiadanie władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, jak również rzeczywiste uczestnictwo rodzica w realizacji powinności wynikających ze stosunków prawno-rodzinnych w stosunku do dziecka. Jednocześnie odróżnić należy treść władzy rodzicielskiej od jej wykonywania, bowiem samo jej posiadanie nie oznacza jej wykonywania. W celu nabycia prawa do odliczenia tej ulgi nie wystarczy więc, że podatnik wykaże, iż jest rodzicem posiadającym władze rodzicielską. Konieczne jest w szczególności wychowywanie przez podatnika swego dziecka. Wykonywanie tej władzy oznacza też osobiste zajmowanie się sprawami dziecka, czyli podejmowanie przez rodzica (rodziców) obowiązków w zakresie zaspokojenia potrzeb fizycznych i duchowych (mieszkania, wyżywienia, zdrowia, bezpieczeństwa, edukacji, wychowania, wypoczynku, zaspokajanie potrzeb kulturalnych, sportowych, religijnych itp.).”
Podobnie Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 16 września 2014 r., wydanego w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 905/14 wskazał, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia „wykonywanie władzy rodzicielskiej”, z tego względu – zdaniem Sądu – odwołać się należy do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Kodeks rodzinny i opiekuńczy w przepisach dotyczących władzy rodzicielskiej reguluje zasady pieczy nad osobą i majątkiem dziecka, wychowania dziecka, kwestie przedstawicielstwa i zarządu majątkiem dziecka. W przepisach tych obok określenia „wykonywanie władzy rodzicielskiej”, występuje określenie „przysługiwanie władzy rodzicielskiej”. Wykonywanie władzy rodzicielskiej – to korzystanie z tego specyficznego prawa podmiotowego jakim jest władza rodzicielska, tj. wykonywanie względem dzieci obowiązków i korzystanie z praw stanowiących treść władzy rodzicielskiej przez rodziców/rodzica, któremu władza rodzicielska przysługuje. Zdaniem Sądu, użycie przez ustawodawcę w art. 27f ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych określenia „wykonywali władze rodzicielską” nie jest przypadkowe, powinno być rozumiane ściśle i nie może być utożsamiane z określeniem „przysługiwała im władza rodzicielska”. Właściwe zastosowanie ww. przepisu w celu ustalenia, czy rodzic uprawniony jest do odliczenia tzw. ulgi na dzieci, polega na ocenie, kto władze rodzicielską wykonuje, a nie komu władza rodzicielska przysługuje.
Wobec powyżej wskazanej wykładni przepisów i powołanego orzecznictwa, a także spełnienia kluczowych warunków ustawowych przez Panią, tj. sprawowania opieki nad Małoletnimi na podstawie: skierowania dzieci do pieczy zastępczej przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, postanowienia Sądu Rejonowego z dnia (…) kwietnia 2024 r. Pani zdaniem, spełnione są warunki umożliwiające zastosowanie ulgi prorodzinnej, z zastrzeżeniem postanowień art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
W myśl art. 27f ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:
1) wykonywał władzę rodzicielską;
2) pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3) sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Natomiast, zgodnie z art. 27f ust. 2 ww. ustawy:
Odliczeniu podlega za każdy miesiąc kalendarzowy roku podatkowego, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do:
1) jednego małoletniego dziecka – kwota 92,67 zł, jeżeli dochody podatnika:
a) pozostającego przez cały rok podatkowy w związku małżeńskim i jego małżonka, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 112 000 zł,
b) niepozostającego w związku małżeńskim, w tym również przez część roku podatkowego, nie przekroczyły w roku podatkowym kwoty 56 000 zł, za wyjątkiem podatnika samotnie wychowującego małoletnie dziecko wymienionego w art. 6 ust. 4c i 4g, do którego ma zastosowanie kwota dochodu określona w lit. a;
2) dwojga małoletnich dzieci – kwota 92,67 zł na każde dziecko;
3) trojga i więcej małoletnich dzieci – kwota:
a) 92,67 zł odpowiednio na pierwsze i drugie dziecko,
b) 166,67 zł na trzecie dziecko,
c) 225 zł na czwarte i każde kolejne dziecko.
Na podstawie art. 27f ust. 2a cyt. ustawy:
Za dochody, o których mowa w ust. 2 pkt 1, uważa się dochody uzyskane łącznie w danym roku podatkowym, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30b i art. 30c, pomniejszone o kwotę składek, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 i 2a oraz art. 30c ust. 2 pkt 2.
Stosownie do art. 27f ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2 lub 3, przysługuje podatnikowi określonemu w ust. 1, który co najmniej przez jeden dzień roku podatkowego wykonywał władzę, pełnił funkcję lub sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1, w stosunku do więcej niż jednego dziecka.
Według art. 27f ust. 2c powołanej ustawy:
Odliczenie, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko:
1) na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych;
2) wstąpiło w związek małżeński.
W myśl art. 27f ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem.
Na mocy art. 27f ust. 4 ww. ustawy:
Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę podatnicy mogą odliczyć od podatku w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. W przypadku braku porozumienia między podatnikami, którzy zgodnie z rozstrzygnięciem sądu wspólnie wykonują władzę rodzicielską nad małoletnim dzieckiem po rozwodzie lub w trakcie separacji (piecza naprzemienna), lub gdy miejsce zamieszkania dziecka jest takie samo jak miejsce zamieszkania obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim – kwotę tę podatnicy odliczają w częściach równych. W pozostałych przypadkach odliczenie w wysokości 100% stosuje podatnik, u którego dziecko ma miejsce zamieszkania w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny.
Na podstawie art. 27f ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów - imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:
1) odpis aktu urodzenia dziecka;
2) zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3) odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4) zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.
W myśl art. 27f ust. 7 cyt. ustawy:
Przepisy art. 6 ust. 8 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.
Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że:
Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:
1) stosuje przepisy:
a) art. 30c lub
b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy
- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Z treści wniosku oraz jego uzupełnienia wynika, że postanowieniem z (…)2024 r. Sąd Rejonowy postanowił na czas trwania postępowania umieścić w pieczy zastępczej – małoletnich (A urodzona (…)2021 r., B urodzony (…)2023 r.) – w niezawodowej rodzinie zastępczej Pani oraz Pani męża. Sąd wydał ww. postanowienie w trybie opiekuńczym. Nie posiada Pani umowy ze Starostą o umieszczeniu dzieci, o których mowa we wniosku w prowadzonej przez Panią niezawodowej rodzinie zastępczej. Na podstawie skierowań Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie skierowało małoletnich do Państwa rodziny zastępczej niezawodowej. Skierowania zgodnie z ich treścią pozostają ważne od dnia (…)2024 r. do czasu uregulowania sytuacji małoletnich. Małoletni pozostawali w Państwa rodzinie zastępczej w okresie od (…)2024 r. do (…)2025 r., przez ten czas pozostawali w Państwa miejscu zamieszkania, sprawowali Państwo nad nimi faktyczną opiekę, ponosili Państwo koszty ich utrzymania i wizyt u specjalistów. Objęli Państwo małoletnich opieką zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego. Postanowieniem z (…)2025 r. Sąd Rejonowy postanowił zwolnić małoletnich A i B z pobytu w pieczy zastępczej.
Ma Pani córkę urodzoną (…)2021 r. – nie przysługuje Pani na nią ulga, ponieważ osiąga Pani z mężem dochód przekraczający 112 000 zł. W okresie od (…)2024 r. do (…)2025 r. (przebywania małoletnich pod Pani opieką) pobierała Pani zasiłek macierzyński i rodzicielski. Przed (…)2024 r. i po (…)2025 r. uzyskiwała Pani dochody z tytułu umowy o pracę. W stosunku do Pani lub dzieci, o których mowa we wniosku, nie miały zastosowania przepisy: art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (opodatkowanie dochodów z działalności gospodarczej, działów specjalnych produkcji rolnej podatkiem liniowym), ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
Przystępując do analizy przedstawionego we wniosku stanu faktycznego podkreślić należy, że zgodnie z zacytowanymi wyżej przepisami ulga na małoletnie dziecko, przy spełnieniu określonych wymogów, przysługuje między innymi podatnikowi, który nie jest rodzicem dziecka, w sytuacji, gdy pełni on funkcję opiekuna prawnego dziecka, które z nim zamieszkuje lub sprawuje opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Wskazuję, że art. 27f ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje, jakiego charakteru ma być orzeczenie sądu opiekuńczego dotyczące sprawowania opieki nad małoletnim poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej. Dlatego też należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.), które regulują kwestię opieki prawnej nad małoletnim.
Według art. 109 § 1 ww. Kodeksu:
Jeżeli dobro dziecka jest zagrożone, sąd opiekuńczy wyda odpowiednie zarządzenia.
Zgodnie z art. 109 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Sąd opiekuńczy może w szczególności:
1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną, poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu, albo poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
Z art. 109 § 2 pkt 5 powołanego Kodeksu wynika zatem, że sąd opiekuńczy może:
· zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinnym domu dziecka,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w instytucjonalnej pieczy zastępczej,
· powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym,
· zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
Należy wrócić uwagę, że rozwiązaniem, jakie może zastosować sąd opiekuńczy jest umieszczenie małoletnich w zastępczej rodzinie „na czas trwania postępowania”, a odmiennym rozwiązaniem jest „powierzenie tymczasowo pełnienie funkcji rodziny zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych, w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej”. W tym pierwszym przypadku dziecko jest umieszczane w rodzinie zastępczej.
Stosownie do art. 1121 § 1 ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Obowiązek i prawo wykonywania bieżącej pieczy nad dzieckiem:
1) umieszczonym w pieczy zastępczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do rodziny zastępczej, prowadzącego rodzinny dom dziecka albo kierującego placówką opiekuńczo-wychowawczą, regionalną placówką opiekuńczo-terapeutyczną lub interwencyjnym ośrodkiem preadopcyjnym;
2) pozbawionym opieki i wychowania rodziców umieszczonym w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej, jego wychowania i reprezentowania w tych sprawach, a w szczególności w dochodzeniu świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie jego potrzeb, należą do kierującego odpowiednio zakładem opiekuńczo-leczniczym, zakładem pielęgnacyjno-opiekuńczym lub zakładem rehabilitacji leczniczej.
Pozostałe obowiązki i prawa wynikające z władzy rodzicielskiej należą do rodziców dziecka.
W myśl art. 1124 § 1 ww. Kodeksu:
Dziecko umieszcza się w pieczy zastępczej do czasu zaistnienia warunków umożliwiających jego powrót do rodziny albo umieszczenia go w rodzinie przysposabiającej.
Jak stanowi art. 1122 cytowanego Kodeksu:
Organizację, funkcjonowanie oraz finansowanie rodzin zastępczych, rodzinnych domów dziecka, placówek opiekuńczo-wychowawczych, regionalnych placówek opiekuńczo-terapeutycznych i interwencyjnych ośrodków preadopcyjnych oraz zasady określające kryteria wiekowe dzieci umieszczanych w tych placówkach i ośrodkach regulują przepisy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
Na gruncie art. 145 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Opiekę ustanawia sąd opiekuńczy, skoro tylko poweźmie wiadomość, że zachodzi prawny po temu powód.
Stosownie do art. 155 § 1 ww. Kodeksu:
Opiekun sprawuje pieczę nad osobą i majątkiem pozostającego pod opieką; podlega przy tym nadzorowi sądu opiekuńczego.
Z kolei przepisy dotyczące funkcjonowania rodziny zastępczej zostały zawarte w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 49 ze zm.).
Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy:
System pieczy zastępczej to zespół osób, instytucji i działań mających na celu zapewnienie czasowej opieki i wychowania dzieciom w przypadkach niemożności sprawowania opieki i wychowania przez rodziców.
Z art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy wynika, że:
Piecza zastępcza jest sprawowana w przypadku niemożności zapewnienia dziecku opieki i wychowania przez rodziców.
Jak stanowi art. 34 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
Na podstawie art. 35 ust. 1 ww. ustawy:
Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 35a, art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 103 ust. 2 pkt 2 i 3.
W myśl art. 35 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
W przypadku pilnej konieczności, na wniosek lub za zgodą rodziców dziecka, możliwe jest umieszczenie dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej na podstawie umowy zawartej między rodziną zastępczą lub prowadzącym rodzinny dom dziecka a starostą właściwym ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny lub miejsce prowadzenia rodzinnego domu dziecka, z zastrzeżeniem art. 54 ust. 3d i art. 60 ust. 5. O zawartej umowie starosta zawiadamia niezwłocznie sąd.
Wedle art. 36 omawianej ustawy:
Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka następuje po uzyskaniu zgody, odpowiednio rodziców zastępczych albo prowadzącego rodzinny dom dziecka.
Stosownie do art. 37 ust. 1 o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej:
Objęcie dziecka jedną z form pieczy zastępczej następuje na okres nie dłuższy niż do osiągnięcia pełnoletności.
Na mocy art. 39 ust. 1 cytowanej ustawy:
Formami rodzinnej pieczy zastępczej są:
1) rodzina zastępcza:
a) spokrewniona,
b) niezawodowa,
c) zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowa specjalistyczna;
2) rodzinny dom dziecka.
Ponadto jak wynika z treści art. 49 ww. ustawy:
Obowiązek sprawowania pieczy nad dzieckiem i jego wychowania rodzina zastępcza lub prowadzący rodzinny dom dziecka podejmuje z dniem faktycznego umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka na mocy orzeczenia sądu, umowy, o której mowa w art. 35 ust. 2, oraz w sytuacjach określonych w art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3.
Wobec powyższego podkreślić należy, że zarówno z przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak i ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wynika, że założeniem systemu pieczy zastępczej jest czasowa opieka i czasowe wychowywanie dziecka przez wskazane w przepisach „formy pieczy zastępczej”.
Na mocy art. 35 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu. Podkreślić przy tym należy, że określenie, którym posłużył się ustawodawca w tym przepisie oznacza, że każde orzeczenie sądu, w wyniku którego następuje powierzenie realizacji funkcji opiekuńczych i wychowawczych nad małoletnim, mające charakter powierzenia pieczy zastępczej, uprawniać może do uznania, że osobie/rodzinie powierzono pełnienie funkcji rodziny zastępczej.
Przenosząc powołane przepisy na grunt rozpatrywanej sprawy, należy zwrócić uwagę na fakt, że w analizowanym stanie faktycznym (…)2024 r. Sąd Rejonowy, postanowił na czas trwania postępowania umieścić w pieczy zastępczej małoletnich A oraz B w Państwa rodzinie zastępczej. Postanowieniem z (…)2025 r. Sąd Rejonowy postanowił zwolnić małoletnich, o których mowa we wniosku z pobytu w pieczy zastępczej.
Należy podkreślić, że umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej występuje w sytuacji, gdy rodzice dziecka nie zapewniają dziecku właściwej opieki rodzicielskiej.
Z powołanego powyżej art. 27f ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia ulgi na każde małoletnie dziecko nie tylko własne, ale również na małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej m.in. na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.
Zatem, odpowiadając na Pani pytanie stwierdzam, że skoro Sąd Rejonowy (…)2024 r. postanowił na czas trwania postępowania umieścić w pieczy zastępczej małoletnich A oraz B, którzy przebywali w Pani rodzinie zastępczej w okresie od (…)2024 r. do (…)2025 r. to za ten okres przysługuje Pani prawo do odliczenia ulgi prorodzinnej, na podstawie art. 27f ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 27f ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia opisu stanu faktycznego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Zwracam uwagę, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pani wniosku (zapytania). Inne kwestie wynikające z opisu stanu faktycznego, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – w wydanej interpretacji rozpatrzone.
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będze zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo