Skutki podatkowe wystąpienia ze spółki cywilnej.
Wnioskodawca, polski rezydent podatkowy, jest wspólnikiem trzech spółek cywilnych: A opodatkowanej podatkiem liniowym oraz B i C opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W każdej spółce udział w zyskach i stratach wynosi 50%. Umowy nie precyzują zasad wypłat zysku ani zaliczek, a wspólnicy nie podejmowali formalnych uchwał. W praktyce stosowano saldowe rozliczenia wypłat na poczet przyszłych zysków oraz zwrotów wcześniej pobranych środków. Wnioskodawca planuje odpłatne wystąpienie ze wszystkich spółek; spółki będą dalej działać z nowym wspólnikiem, bez likwidacji.…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
16 czerwca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 16 czerwca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 31 sierpnia 2026 r. (wpływ 31 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
(…) (dalej: Wnioskodawca lub podatnik) jest polskim rezydentem podatkowym podlegającym opodatkowaniu od całości swojego dochodu na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie kilku spółek cywilnych:
1. (…) S.C., NIP: (…) (Dalej: A). Umowa spółki została zawarta na czas nieokreślony w dniu 15.11.2010 r. Kapitał założycielski spółki wynosił 60.000 zł, z czego kwotę 30.000 jako wkład gotówkowy wniósł Podatnik. Umowa przewiduje, że udziały wspólników w majątku spółki są równe, a udział w zyskach i stratach jest proporcjonalny do wniesionych wkładów i wynosi 50%. Umowa spółki nie zawiera szczegółowych zapisów dotyczących wypłaty zysków spółki czy zaliczek na poczet zysków. W sprawach nieuregulowanych umową odsyła do stosowania przepisów Kodeksu Cywilnego. W 2026 r. spółka opodatkowana jest na zasadach podatku liniowego.
2. (…) s.c., NIP: (…) (Dalej: B). Umowa spółki została zawarta na czas nieokreślony w dniu 25.06.2020 r. Wnioskodawca wniósł do spółki wkład pieniężny w kwocie 5.000 zł brutto. Umowa przewiduje, że udział wspólników w zyskach i stratach jest równy (wynosi 50%). Umowa spółki nie zawiera szczegółowych zapisów dotyczących wypłaty zysków spółki czy zaliczek na poczet zysków. W sprawach nieuregulowanych umową odsyła do stosowania przepisów Kodeksu Cywilnego. W 2026 r. spółka opodatkowana jest na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
3. (...) S.C., NIP: (…) (Dalej: C). Umowa spółki została zawarta na czas nieokreślony w dniu 17.04.2020 r. Wnioskodawca wniósł do spółki wkład pieniężny w kwocie 5.000 zł brutto. Umowa przewiduje, że udział wspólników w zyskach i stratach jest równy (wynosi 50%). Umowa spółki nie zawiera szczegółowych zapisów dotyczących wypłaty zysków spółki czy zaliczek na poczet zysków. W sprawach nieuregulowanych umową odsyła do stosowania przepisów Kodeksu Cywilnego. W 2026 r. spółka opodatkowana jest na zasadach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Wnioskodawca zamierza wystąpić ze spółek za wynagrodzeniem. Na moment składania wniosku wysokość wynagrodzenia jaka będzie przysługiwać Wnioskodawcy nie została jeszcze uzgodniona z drugim wspólnikiem. Wnioskodawca chciałby jednak wiedzieć w jaki sposób powinien wyliczyć wysokość podatku dochodowego, który może, ale nie musi powstać w przypadku wystąpienia ze spółek za wynagrodzeniem.
Zdaniem Podatnika w przypadku spółki A, która jest opodatkowana podatkiem liniowym dochód będący podstawą opodatkowania należy obliczyć w następujący sposób:
1. Wyliczyć wartość wyłączoną z przychodu
Wzór na wartość wyłączoną z przychodów zawarty jest w art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem w pierwszej kolejności należy ustalić kwotę, która nie podlega zaliczeniu do przychodów.
W(wył) = N - W(wyp) - W(nkup)
2. Wyliczyć przychód
Wzór na Przychód
Przychód powstaje tylko wtedy, gdy otrzymana kwota (K) jest większa niż wartość wyłączona (W(wył)).
P = K - W(wył) - jeśli K > W(wył)
P= 0 - jeśli K < W(wył)
3. Wyliczyć dochód do opodatkowania
Wzór na Dochód (podstawa opodatkowania)
Zgodnie z art. 24 ust. 3c ustawy o PIT, od powstałego przychodu odejmuje się wydatki na nabycie lub objęcie udziałów.
D = P - W(nab)
Legenda (wyjaśnienie oznaczeń przyjętych we wzorach)
W(wył) – Wartość wyłączona z przychodów: Kwota wyłączona z opodatkowania na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT.
N – Nadwyżka przychodów nad kosztami: Ustalona proporcjonalnie do udziału w zysku wspólnika (zgodnie z art. 8 Ustawy o PIT) nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania wygenerowana przed wystąpieniem ze spółki. Odpowiada uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów spółki nad kosztami ich uzyskania przypadających na wspólnika (w całym okresie działalności spółki).
W(wyp) – Wcześniejsze wypłaty: Wypłaty środków dokonane już wcześniej na rzecz wspólnika z tytułu jego udziału w spółce (oznacza wypłacone zyski lub zaliczki na poczet zysków niezwrócone w jakiejkolwiek postaci spółce).
W(nkup) – Wydatki NKUP: Wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów przypadające na wspólnika.
K – Kwota otrzymana: Rzeczywista wartość środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki cywilnej.
P – Przychód z działalności gospodarczej: Kwota podlegająca uwzględnieniu w rozliczeniu podatkowym z tytułu wystąpienia ze spółki.
D – Dochód do opodatkowania: Końcowa kwota, od której wspólnik musi zapłacić podatek dochodowy PIT (przychód pomniejszony o wydatki na nabycie udziału w spółce.
W(nab) – Wydatki na objęcie/nabycie prawa do udziałów: Koszty historyczne, jakie wspólnik poniósł na samym początku, wchodząc do spółki (np. wniesiony wkład).
W przypadku, kiedy otrzymana kwota dochodu jest wartością dodatnią wówczas podlega opodatkowaniu wg stawki podatkowej właściwej dla wybranej w danym roku podatkowym metody opodatkowania dochodów ze spółki tzn. skala podatkowa, podatek liniowy.
Tok rozumowania wspólnika przedstawia następujący przykład:
Występujący wspólnik spółki cywilnej otrzymał z tego tytułu 500.000 zł. Jego wkład do spółki wynosił 50.000 zł. Dochód wspólnika z udziału w spółce, stanowiący nadwyżkę przypadającej na niego (proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku kwoty przychodów) nad kosztami uzyskania tych przychodów wyniósł 900.000 zł, wypłaty dokonane z tytułu udziału w zyskach – 600.000 zł, a przypadające na wspólnika, proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów – 80.000 zł.
Występujący wspólnik uzyska:
• przychód z działalności gospodarczej (art. 14 ust. 2 pkt 16 w zw. z ust. 3 pkt 11 updof) w wysokości 280.000 zł, co wynika z obliczenia: 500.000 - (900.000 – 600.000 – 80.000),
• dochód w wysokości 230.000 zł, co wynika z obliczenia: 280.000 – 50.000 (wkład wniesiony do spółki).
Natomiast w przypadku spółek C i B opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych zdaniem podatnika algorytm ustalania przychodu z działalności gospodarczej z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki przedstawia się następująco:
1. Wyliczyć wartość wyłączoną z przychodu
Wzór na wartość wyłączoną z przychodów – Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT
W(wył) = N - W(wyp) - W(nkup)
2. Wyliczyć przychód
Wzór na Przychód
Przychód powstaje tylko wtedy, gdy otrzymana kwota (K) jest większa niż wartość wyłączona (W(wył)).
P = K - W(wył) - jeśli K > W(wył)
P = 0 - jeśli K < W(wył)
Legenda (wyjaśnienie oznaczeń przyjętych we wzorach)
W(wył) – Wartość wyłączona z przychodów: Kwota zwolniona z opodatkowania na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT.
N – Nadwyżka przychodów nad kosztami: Ustalona proporcjonalnie do udziału w zysku wspólnika (zgodnie z art. 8 Ustawy o PIT) nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania wygenerowana przed wystąpieniem ze spółki. Odpowiada uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów spółki nad kosztami ich uzyskania przypadających na wspólnika (w całym okresie działalności spółki).
W(wyp) – Wcześniejsze wypłaty: Wypłaty środków dokonane już wcześniej na rzecz wspólnika z tytułu jego udziału w spółce (oznacza wypłacone zyski lub zaliczki na poczet zysków niezwrócone w jakiejkolwiek postaci spółce).
W(nkup) – Wydatki NKUP: Wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów przypadające na wspólnika.
K – Kwota otrzymana: Rzeczywista wartość środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki cywilnej.
P – Przychód z działalności gospodarczej: Kwota podlegająca uwzględnieniu w rozliczeniu podatkowym z tytułu wystąpienia ze spółki.
Kluczowa różnica względem zasad ogólnych wynika z tego, że w ryczałcie od przychodów nie występuje kategoria dochodu do opodatkowania. Tym samym Wnioskodawca nie ma prawa uwzględniać w rozliczeniu kosztów uzyskania przychodów w postaci wydatków poniesionych na objęcie praw i obowiązków w spółce z uwagi na to, że ustawodawca nie przewiduje takiej możliwości w ustawie o podatku ryczałtowym. Jednocześnie przepisy ustawy ryczałtowej nie zabraniają uwzględnić w kwocie N – Nadwyżki przychodów nad kosztami – historycznych kosztów działalności gospodarczej, które nie były wcześniej uwzględnione w rachunku podatkowym, z uwagi na opodatkowanie ryczałtem wyłącznie przychodów, a także wydatków niestanowiących kosztów podatkowych.
Wnioskodawca ma również wątpliwości w jaki sposób ma ustalić wartość wypłaconych ze spółek zysków. W tym kontekście wskazuje, że umowy spółek zostały zawarte na czas nieoznaczony. W spółce C i B rok obrotowy pokrywa się z rokiem kalendarzowym. W umowie spółki A brak odpowiednich zapisów w tym zakresie. Umowy spółek nie zawierają szczegółowych postanowień określających techniczny sposób dokonywania wypłat zysku na rzecz wspólników, w szczególności nie regulują częstotliwości wypłat, trybu podejmowania decyzji o wypłacie, sposobu kwalifikowania bieżących pobrań środków pieniężnych przez wspólników ani sposobu rozliczania wpłat dokonywanych przez wspólników na rachunek spółki. Wspólnicy nie podejmowali również odrębnych, sformalizowanych uchwał dokumentujących każdorazowo podział zysku albo wypłatę zaliczek na poczet zysku.
W praktyce funkcjonowania wszystkich spółek wspólnicy dokonywali bieżących przepływów pieniężnych pomiędzy majątkiem wykorzystywanym w działalności spółek, a majątkami osobistymi wspólników. Przepływy te obejmowały zarówno wypłaty środków pieniężnych ze spółek na rzecz poszczególnych wspólników, jak i wpłaty środków pieniężnych przez wspólników do spółek, służące bieżącemu finansowaniu działalności spółek, zachowaniu ich płynności lub pokryciu bieżących potrzeb gospodarczych. Wpłaty te nie były traktowane jako nowe wkłady w rozumieniu umowy spółki, chyba że strony wyraźnie postanowiły inaczej.
W związku z tym zysk lub zaliczki na poczet zysku były wypłacane przez Wnioskodawcę bez podejmowania formalnych uchwał w tym zakresie jedynie na podstawie poleceń przelewów, które były opisywane jako: wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi. Wnioskodawca wskazuje, że część tych środków była zwracana spółkom poprzez zasilenie ich konta bankowego przelewami, które jako tytuł przelewu wskazywały w opisie: zwrot wcześniej pobranych środków finansowych lub przelew zwrot.
Odrębnie dla każdej ze spółek Wspólnicy przyjęli faktyczny model rozliczania tych przepływów w ujęciu saldowym. Oznacza to, że dla potrzeb ustalenia, jaka kwota została rzeczywiście wypłacona danemu wspólnikowi tytułem udziału w zysku, uwzględnia się nie tylko kwoty przekazane ze spółki na rzecz tego wspólnika, lecz również kwoty zwrotnie wpłacone przez niego do spółki w danym okresie rozliczeniowym. W konsekwencji za kwotę zysku faktycznie wypłaconego Wnioskodawcy uznawana jest dodatnia różnica pomiędzy sumą środków pieniężnych wypłaconych temu wspólnikowi ze spółki opisanych jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi, a sumą środków pieniężnych wpłaconych przez tego wspólnika do spółki w tym samym okresie opisanych jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych lub przelew zwrot, o ile przepływy te nie zostały odrębnie zakwalifikowane jako wkład, pożyczka, zwrot wydatków albo inne świadczenie o odmiennym charakterze.
Taki sposób rozliczenia wynika z faktycznie stosowanej przez wspólników praktyki gospodarczej oraz z braku szczegółowych postanowień umowy spółki w zakresie techniki wypłaty zysku. Wspólnicy nie traktowali pojedynczej wypłaty środków pieniężnych jako definitywnego i samodzielnego aktu podziału zysku, jeżeli w tym samym okresie rozliczeniowym dany wspólnik zasilał spółkę wcześniej pobranymi środkami. Poszczególne wypłaty i wpłaty były ujmowane jako element bieżących rozliczeń wspólnika ze spółką, a ich ekonomiczny skutek był ustalany narastająco dopiero po zestawieniu wszystkich przepływów pieniężnych danego wspólnika za cały okres istnienia spółki.
W konsekwencji, w sytuacji braku szczegółowych postanowień umowy spółki oraz braku formalnej uchwały wspólników o podziale zysku albo wypłacie zaliczek na poczet zysku, Wnioskodawca przyjmuje, że kwota zysku faktycznie wypłaconego wspólnikowi powinna odpowiadać saldu rozliczeń pieniężnych pomiędzy tym wspólnikiem, a spółką. Jeżeli suma wypłat dokonanych na rzecz wspólnika przewyższa sumę jego wpłat do spółki, nadwyżka ta stanowi kwotę faktycznie otrzymaną przez wspólnika ze spółki. Jeżeli natomiast suma wpłat dokonanych przez wspólnika do spółki jest równa albo wyższa od sumy wypłat dokonanych na jego rzecz, po stronie tego wspólnika nie występuje dodatnia kwota faktycznie wypłaconego zysku.
Powyższy model rozliczeń nie wyłącza obowiązku ustalenia wyniku działalności każdej spółki za właściwy okres obrachunkowy. Saldowe ustalenie przepływów pieniężnych służy wyłącznie określeniu, jaka część środków pieniężnych została faktycznie przekazana Wnioskodawcy z majątku wspólnego wspólników i nie została przez niego zwrotnie wniesiona do spółek w ramach bieżących rozliczeń. Opisany model ustalania kwoty wypłaconego zysku stosowany był odrębnie dla każdej ze spółek.
W uzupełnieniu wniosku – w odpowiedzi na wezwanie, wskazał Pan następujące informacje:
1) Co rozumie Pan przez „wynagrodzenie za wystąpienie ze spółki”? Z jakiego tytułu prawnego będzie ono wypłacone oraz czy będzie stanowiło rozliczenie przewidziane przepisami Kodeksu cywilnego dotyczącymi wystąpienia wspólnika ze spółki cywilnej, czy też będzie wynikało z odrębnego porozumienia wspólników?
Odpowiedź:
Ad 1. Charakter prawny „wynagrodzenia za wystąpienie ze spółki”
Przez użyte we wniosku określenie „wynagrodzenie za wystąpienie ze spółki” Wnioskodawca rozumie środki pieniężne należne mu w ramach rozliczenia związanego z jego wystąpieniem z poszczególnych spółek cywilnych.
Podstawę cywilnoprawną tego rozliczenia będą stanowiły przepisy Kodeksu cywilnego regulujące rozliczenie wspólnika występującego ze spółki cywilnej, w szczególności art. 871 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego. Rozliczenie będzie zatem obejmowało świadczenia pieniężne należne Wnioskodawcy w związku z ustaniem jego uczestnictwa w danej spółce, w tym rozliczenie wartości wkładu oraz przypadającej na Wnioskodawcę części wartości wspólnego majątku, stosownie do jego udziału w zyskach.
Nie będzie to wynagrodzenie należne z tytułu sprzedaży ogółu praw i obowiązków, świadczenia usług na rzecz pozostałych wspólników ani świadczenie wynikające z innego, niezależnego stosunku prawnego.
Wysokość należnego Wnioskodawcy świadczenia oraz techniczny sposób dokonania rozliczenia mogą zostać skonkretyzowane w porozumieniu wspólników zawieranym w związku z wystąpieniem Wnioskodawcy ze spółki. Porozumienie takie będzie jednak służyło wykonaniu i skonkretyzowaniu rozliczenia wynikającego z wystąpienia wspólnika ze spółki, a nie ustanowieniu odrębnego od wystąpienia tytułu prawnego do wypłaty.
Takie ujęcie odpowiada art. 871 k.c., zgodnie z którym występującemu wspólnikowi wypłaca się wartość jego wkładu oraz odpowiednią część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów.
2) Czy po wystąpieniu Pana do każdej ze spółek przystąpi nowy wspólnik, czy też wystąpienie Pana będzie skutkowało rozwiązaniem spółek? Jeżeli planowany jest inny sposób kontynuowania działalności, należy go szczegółowo opisać.
Odpowiedź:
Ad 2. Dalsze funkcjonowanie spółek po wystąpieniu Wnioskodawcy
Wystąpienie Wnioskodawcy z żadnej ze wskazanych we wniosku spółek cywilnych nie będzie skutkowało rozwiązaniem spółki ani zakończeniem prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.
W związku z planowanym wystąpieniem Wnioskodawcy do każdej ze spółek przystąpi nowy wspólnik. Przystąpienie nowego wspólnika nastąpi przed wystąpieniem Wnioskodawcy w taki sposób, aby nie doszło nawet przejściowo do sytuacji, w której dana spółka cywilna pozostawałaby spółką jednoosobową. Wstąpienie do spółek nowego wspólnika nie obniży dotychczasowego udziału Wnioskodawcy w zyskach i stratach spółek.
Po wystąpieniu Wnioskodawcy działalność gospodarcza prowadzona dotychczas w ramach poszczególnych spółek będzie zatem kontynuowana przez dotychczasowego wspólnika oraz nowego wspólnika. Dotychczasowy wspólnik pozostający w spółkach jest zainteresowany tylko takim wyjściem Wnioskodawcy ze spółek, które zagwarantuje ciągłość ich funkcjonowania. Nie jest planowana likwidacja działalności prowadzonej przez spółki ani podział całego majątku wspólnego pomiędzy dotychczasowych wspólników.
Wypłata na rzecz Wnioskodawcy będzie stanowiła zatem rozliczenie występującego wspólnika przy dalszym trwaniu działalności spółki, a nie rozliczenie związane z rozwiązaniem spółki.
3) Jaki charakter prawny miały wpłaty dokonywane przez Pana na rachunki spółek, określane jako „zwrot wcześniej pobranych środków finansowych” lub „przelew zwrot”? Należy wskazać, czy stanowiły one zwrot uprzednio pobranych środków, pożyczkę, dopłatę, dodatkowy wkład, finansowanie bieżącej działalności, czy inne świadczenie oraz na jakiej podstawie prawnej były dokonywane.
Odpowiedź:
Ad 3. Charakter wpłat określanych jako „zwrot wcześniej pobranych środków finansowych” albo „przelew zwrot”
Wpłaty dokonywane przez Wnioskodawcę na rachunki poszczególnych spółek i oznaczone w tytułach przelewów jako „zwrot wcześniej pobranych środków finansowych” albo „przelew zwrot” stanowiły zwrot środków pieniężnych uprzednio pobranych przez Wnioskodawcę ze spółki.
Wpłaty te nie stanowiły pożyczek udzielonych spółkom lub drugiemu wspólnikowi, dodatkowych wkładów do spółek ani odrębnych świadczeń kapitałowych. Nie były również dokonywane na podstawie odrębnych umów pożyczki lub porozumień o zwiększeniu wkładu Wnioskodawcy.
Ich podstawą było uzgodnienie wspólników i konsekwentnie stosowany pomiędzy nimi sposób bieżącego rozliczania pobrań środków z działalności spółki. Jeżeli Wnioskodawca zwracał uprzednio pobrane środki, wspólnicy traktowali taką wpłatę jako zwrot wcześniejszego pobrania, a nie jako powstanie nowego świadczenia Wnioskodawcy na rzecz spółki.
Okoliczność, że zwrócone środki po ponownym zasileniu rachunku spółki mogły służyć finansowaniu bieżącej działalności lub zachowaniu jej płynności, stanowiła wyłącznie gospodarczy skutek ich ponownego pozostawania w majątku wykorzystywanym do prowadzenia działalności. Nie zmieniało to tytułu prawnego wpłaty, którym pozostawał zwrot uprzednio pobranych środków.
W szczególności z dokonania tych wpłat nie powstawała po stronie Wnioskodawcy odrębna wierzytelność o zwrot pożyczki ani prawo do zwrotu dodatkowego wkładu.
4) Na jakiej podstawie przyjmuje Pan, że wypłaty opisane jako „wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi” stanowią wypłaty z tytułu udziału w spółce, skoro jak wskazano we wniosku umowy spółek nie regulują zasad wypłaty zysku, a wspólnicy nie podejmowali uchwał o podziale zysku ani o wypłacie zaliczek na jego poczet?
Odpowiedź:
Ad 4. Podstawa kwalifikowania wcześniejszych wypłat jako wypłat z tytułu udziału w spółce
Wnioskodawca kwalifikuje wypłaty opisane jako „wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi” jako wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce, ponieważ były one dokonywane wyłącznie w związku ze statusem Wnioskodawcy jako wspólnika i przysługującym mu prawem do udziału w zyskach danej spółki.
Umowy spółek określają udział Wnioskodawcy w zysku na poziomie 50%. Wypłaty te nie były związane z wykonywaniem przez Wnioskodawcę na rzecz spółek usług, udzieleniem finansowania, najmem składników majątku ani jakimkolwiek innym stosunkiem obligacyjnym. Ich jedyną podstawą gospodarczą i prawną było uczestnictwo Wnioskodawcy w danej spółce i wynikające z tego uczestnictwa uprawnienie do udziału w jej zyskach.
Brak odrębnych, pisemnych uchwał nie oznacza, że wspólnicy nie dokonywali uzgodnień dotyczących pobierania środków na poczet zysku. Wspólnicy zgodnie i w sposób powtarzalny stosowali opisany model rozliczeń, a tytuły przelewów jednoznacznie wskazywały, że wypłaty były dokonywane na poczet przyszłego zysku Wnioskodawcy.
Kodeks cywilny przyznaje wspólnikowi prawo do udziału w zyskach, a w przypadku spółki zawartej na czas dłuższy pozwala na żądanie ich podziału i wypłaty z końcem roku obrachunkowego. Przepisy te nie ustanawiają szczególnej, pisemnej formy uchwały jako warunku cywilnoprawnej kwalifikacji świadczenia jako wypłaty zysku.
Dokonywane w trakcie roku wypłaty miały charakter zaliczkowy i podlegały rozliczeniu z uwzględnieniem ostatecznego wyniku oraz rozrachunków wspólnika ze spółką. W zakresie, w jakim środki zostały następnie zwrócone spółce jako zwrot wcześniejszego pobrania, nie pozostawały one definitywnie w majątku Wnioskodawcy.
5) W jaki sposób ustalane było saldo rozliczeń pomiędzy wspólnikiem a spółką? Należy wskazać, za jaki okres było ono ustalane (np. miesiąc, rok podatkowy, cały okres działalności spółki), czy było dokumentowane oraz czy poszczególne wpłaty były przyporządkowywane do konkretnych wcześniejszych wypłat?
Odpowiedź:
Ad 5. Sposób ustalania salda rozliczeń
Saldo rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a każdą ze spółek będzie ustalone narastająco za cały okres uczestnictwa Wnioskodawcy w danej spółce, według stanu na dzień jego wystąpienia z tej spółki.
W toku działalności spółek poszczególne wpłaty dokonywane przez Wnioskodawcę i oznaczane jako „zwrot wcześniej pobranych środków finansowych” albo „przelew zwrot” nie były przyporządkowywane do konkretnych, indywidualnie oznaczonych wcześniejszych wypłat dokonanych przez spółkę na rzecz Wnioskodawcy.
Stosowany przez wspólników sposób rozliczeń nie miał bowiem charakteru rozliczenia poszczególnych operacji pieniężnych według metody „wypłata – odpowiadający jej zwrot”. Rozliczenia były prowadzone w ujęciu narastającym. Oznacza to, że wypłaty dokonywane na rzecz Wnioskodawcy na poczet przyszłego zysku zwiększały saldo jego rozliczeń ze spółką, natomiast wpłaty dokonywane przez niego jako zwrot wcześniej pobranych środków odpowiednio to saldo zmniejszały.
Poszczególne wpłaty zwrotne były zatem związane z ogółem wcześniejszych pobrań Wnioskodawcy z danej spółki, a nie z konkretną, indywidualnie wskazaną wcześniejszą wypłatą.
Ostateczne saldo zostanie ustalone na dzień wystąpienia Wnioskodawcy z danej spółki, odrębnie dla każdej spółki, jako różnica pomiędzy:
1. łączną wartością środków wypłaconych Wnioskodawcy z tytułu udziału w spółce, w szczególności oznaczonych jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi, oraz
2. łączną wartością środków zwrotnie wpłaconych przez Wnioskodawcę, oznaczonych jako „zwrot wcześniej pobranych środków finansowych” albo „przelew zwrot”.
Podstawę ustalenia salda będą stanowiły w szczególności wyciągi bankowe i wynikające z nich tytuły poszczególnych operacji.
Do powyższego rozliczenia nie będą uwzględniane operacje posiadające inny tytuł prawny lub gospodarczy, w szczególności wkłady, pożyczki, zwroty wydatków ani inne świadczenia niezwiązane z rozliczeniem wcześniej pobranych przez Wnioskodawcę środków.
6) Na jakiej podstawie uznaje Pan, że dla potrzeb art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcie „wypłat dokonanych z tytułu udziału w spółce” należy ustalać metodą saldową?
Odpowiedź:
Ad 6. Podstawa zastosowania ujęcia saldowego dla potrzeb art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT
Wnioskodawca nie twierdzi, że art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT ustanawia odrębną, normatywnie określoną podstawę prawną od zastosowania „metody saldowej”.
Ujęcie saldowe jest jedynie technicznym sposobem ustalenia rzeczywistej wartości „wypłat dokonanych z tytułu udziału w spółce”, o których stanowi ten przepis.
Art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT nie nakazuje bowiem pomniejszenia nadwyżki przychodów nad kosztami o wszystkie przepływy pieniężne, jakie kiedykolwiek nastąpiły z rachunku spółki na rachunek wspólnika, lecz o wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce. Aktualne brzmienie przepisu odwołuje się właśnie do nadwyżki przychodów nad kosztami pomniejszonej o takie wypłaty oraz o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Zdaniem Wnioskodawcy wypłatą w rozumieniu tego przepisu jest zatem kwota, która została przekazana wspólnikowi z tytułu jego udziału w spółce i pozostała po jego stronie definitywnie.
Jeżeli przykładowo wspólnik pobrał 100.000 zł na poczet zysku, a następnie 40.000 zł z tej kwoty zwrócił jako zwrot wcześniej pobranych środków, to ekonomicznie i prawnie po jego stronie pozostała wypłata z tytułu udziału w spółce w wysokości 60.000 zł. Kwota 40.000 zł powróciła bowiem do majątku wykorzystywanego w działalności spółki i nie została zastąpiona innym tytułem prawnym, takim jak pożyczka albo dodatkowy wkład.
Przyjęcie, że pomimo zwrotu środków Wnioskodawca otrzymał definitywnie pełną pierwotną kwotę, prowadziłoby do zawyżenia wartości historycznych wypłat, a w konsekwencji do nieuzasadnionego zmniejszenia kwoty wyłączenia przewidzianej w art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT.
Byłoby to również sprzeczne z funkcją tego przepisu, którego konstrukcja ma zapobiegać ponownemu opodatkowaniu przy wystąpieniu wspólnika dochodów przypisanych mu i opodatkowanych w okresie uczestnictwa w transparentnej podatkowo spółce, lecz pozostających w majątku wykorzystywanym przez spółkę.
Metoda saldowa nie będzie przy tym stosowana do wszystkich przepływów pomiędzy Wnioskodawcą a spółką. Będzie obejmowała wyłącznie przepływy jednorodne: wypłaty dokonane na poczet zysku oraz rzeczywiste zwroty tych wcześniej pobranych środków. Pożyczki, wkłady oraz świadczenia z innych tytułów pozostaną, poza tym rozliczeniem.
7) W jaki sposób zamierza Pan ustalić wartość oznaczoną symbolem „N” (nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania) w odniesieniu do spółek opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, w szczególności jakie koszty zamierza uwzględnić oraz na podstawie jakiej dokumentacji zostaną one ustalone, skoro działalność tych spółek była opodatkowana w formie ryczałtu?
Odpowiedź:
Ad 7. Sposób ustalenia wartości „N” w odniesieniu do okresów opodatkowanych ryczałtem
Wartość oznaczona we wniosku symbolem „N” będzie ustalana jako przypadająca na Wnioskodawcę, zgodnie z jego prawem do udziału w zysku, nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania za okres jego uczestnictwa w danej spółce.
Użyte we wniosku sformułowanie o „spółkach opodatkowanych ryczałtem” należy rozumieć jako skrót odnoszący się do opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych przychodów osiąganych przez Wnioskodawcę z udziału w spółkach C i B. Same spółki cywilne nie są podatnikami podatku dochodowego.
W okresach, w których przychody Wnioskodawcy z udziału w tych spółkach były opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, nie była prowadzona podatkowa ewidencja kosztów uzyskania przychodów właściwa dla podatników ustalających dochód. Nie oznacza to jednak, że dla szczególnego rozliczenia wynikającego z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT niemożliwe jest ustalenie kosztów poniesionych w ramach działalności gospodarczej.
Spółki C i B są podatnikami podatku od towarów i usług i prowadzą rejestry zakupów VAT. Rejestry te będą stanowiły podstawowe źródło danych pozwalające na odtworzenie historycznie ponoszonych wydatków. Poszczególne pozycje z rejestru zakupów VAT będą weryfikowane na podstawie dokumentów źródłowych, w szczególności faktur dokumentujących nabycie towarów i usług.
Wnioskodawca nie zamierza jednak utożsamiać automatycznie całej wartości zakupów wynikającej z rejestru VAT z kosztami uzyskania przychodów.
Dla potrzeb obliczenia wartości „N” każdy historyczny wydatek zostanie oceniony według przepisów ustawy o PIT regulujących koszty uzyskania przychodów, w szczególności art. 22 i art. 23 tej ustawy. Do kosztów uwzględnionych przy obliczeniu „N” zostaną zaliczone wyłącznie wydatki, które - gdyby w danym okresie dochód z udziału w spółce był ustalany według zasad przewidujących rozpoznawanie kosztów - spełniałyby ustawowe przesłanki uznania za koszt uzyskania przychodów.
W konsekwencji w przypadku zakupów, w odniesieniu do których podatek naliczony VAT podlegał odliczeniu, co do zasady uwzględniana będzie wartość netto wydatku. W przypadku VAT niepodlegającego odliczeniu jego kwalifikacja będzie dokonywana zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy o PIT. W odniesieniu do środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych nie będzie automatycznie uwzględniana cała cena ich nabycia; uwzględnienie kosztu następować będzie według zasad, które byłyby właściwe dla kosztów podatkowych, w tym zasad dotyczących amortyzacji.
Rejestr zakupów VAT będzie ponadto, w zakresie wymagającym tego dla kompletności kalkulacji, uzupełniany pozostałą dokumentacją źródłową dotyczącą wydatków niewykazywanych w tym rejestrze, jeżeli takie wydatki występowały, np. dokumentacją pracowniczą, składkową, bankową, dokumentacją środków trwałych lub innymi dowodami poniesienia wydatków.
Wydatki, które zgodnie z ustawą o PIT nie stanowiłyby kosztów uzyskania przychodów, nie będą uwzględniane jako koszty przy obliczaniu „N”. Będą one identyfikowane odrębnie jako wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, o których również stanowi art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT. Pozwoli to uniknąć dwukrotnego uwzględnienia tego samego wydatku w kalkulacji.
Po ustaleniu dla danego okresu przychodów oraz tak zrekonstruowanych kosztów zostanie określona nadwyżka przychodów nad kosztami, a następnie przypisana Wnioskodawcy proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku, zgodnie z art. 8 ustawy o PIT.
Rekonstrukcja kosztów służy wyłącznie prawidłowemu zastosowaniu szczególnego algorytmu wynikającego z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT przy wystąpieniu Wnioskodawcy ze spółek. Nie oznacza ona wstecznego rozliczania kosztów przy obliczaniu należnego za wcześniejsze okresy ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Powyższe stanowisko pozostaje zgodne z założeniem przedstawionym już we wniosku, zgodnie z którym art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT znajduje zastosowanie również do podatnika opodatkowującego przychody z udziału w spółce ryczałtem. Ustawa o ryczałcie odsyła przy ustalaniu przychodów z działalności gospodarczej do art. 14 ustawy o PIT, mimo że podatnik ryczałtowy co do zasady nie ustala bieżącego dochodu i nie ma obowiązku prowadzenia ksiąg właściwych dla opodatkowania dochodu.
Co istotne, w interpretacji indywidualnej nr 0112-KDIL2-2.4011.37.2025.4.AG Dyrektor KIS potwierdził, że mechanizm wynikający z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT znajduje zastosowanie również w przypadku podatników, którzy jako formę opodatkowania wybrali ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
Pytania
1. Czy przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób określenia dochodu podlegającego opodatkowaniu w przypadku wystąpienia Wnioskodawcy ze spółki A za wynagrodzeniem jest prawidłowy (tzn. dochód podlegający opodatkowaniu należy obliczyć jako różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą (pomniejszoną uprzednio o wartość wyłączoną z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT) a wydatkami na nabycie/objęcie udziałów (ogółu praw i obowiązków) w spółce)?
2. Czy przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób określenia przychodu podlegającego opodatkowaniu w przypadku wystąpienia Wnioskodawcy ze spółek C i B za wynagrodzeniem jest prawidłowy (tzn. przychód podlegający opodatkowaniu należy obliczyć jako różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą pomniejszoną uprzednio o wartość wyłączoną z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT uwzględniającą historyczne koszty działalności gospodarczej, bez prawa do pomniejszenia tak ustalonego przychodu o wydatki poniesione na nabycie/objęcie udziałów (ogółu praw i obowiązków) w spółce)?
3. Czy w przypadku wystąpienia przychodu z tytułu wyjścia wspólnika za wynagrodzeniem w spółkach C i B właściwą stawką ryczałtu będzie stawka stosowana przez wspólników do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej?
4. Czy wartość wypłat zysku spółki (W(wyp)) Wnioskodawca powinien liczyć per saldo tzn. uznać, że wypłacony zysk spółki to różnica pomiędzy przelewami obciążającymi konta spółek wychodzącymi na konto Wnioskodawcy opisanymi jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi, a przelewami uznającymi konto spółek zleconymi przez wspólnika opisanymi jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych lub przelew zwrot?
Pana stanowisko w sprawie
Własne stanowisko wraz z uzasadnieniem prawnym
Ad. 1.
W ocenie Wnioskodawcy przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób określenia dochodu podlegającego opodatkowaniu w przypadku wystąpienia Wnioskodawcy ze spółki A za wynagrodzeniem jest prawidłowy. Dochód podlegający opodatkowaniu należy obliczyć jako różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą (pomniejszoną uprzednio o wartość wyłączoną z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT) a wydatkami na nabycie/objęcie udziałów (ogółu praw obowiązków) w spółce.
W myśl art. 5a pkt 26 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U.2025.163 t.j. z dnia 2025.02.07): ilekroć w ustawie jest mowa o spółce niebędącej osobą prawną - oznacza to spółkę inną niż określona w pkt 28.
Z kolei zgodnie z art. 5a pkt 28 ww. ustawy: ilekroć w ustawie jest mowa o spółce – oznacza to:
1. spółkę posiadającą osobowość prawną, w tym także spółkę zawiązaną na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) (Dz.Urz. WE L 294 z 10.11.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 251),
2. spółkę kapitałową w organizacji,
3. spółkę komandytowo-akcyjną mającą siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
4. spółkę niemającą osobowości prawnej mającą siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa jest traktowana jak osoba prawna i podlega w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.
Dochody spółek niebędących osobami prawnymi nie stanowią odrębnego przedmiotu opodatkowania. Opodatkowaniu podlegają natomiast dochody poszczególnych wspólników takiej spółki. Sposób opodatkowania dochodu z udziału w takiej spółce, tj. innej niż wskazana w art. 5a pkt 28 ww. ustawy, uzależniony jest od cywilnoprawnego statusu danego wspólnika. Jeżeli wspólnikiem spółki niebędącej osobą prawną jest osoba fizyczna, to dochód z udziału w tej spółce podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Za spółkę niebędącą osobą prawną należy zatem uznać m.in. spółkę cywilną.
W związku z powyższym w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej, podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest spółka tylko poszczególni wspólnicy. Zatem na nich, a nie na spółce ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
W myśl art. 5b ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędącą osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o PIT:
Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.
Zgodnie zaś z ustępem 2 tego przepisu:
2. Zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do:
1) rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat;
2) ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną.
Z przepisów tych wynika, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych jest każdy ze wspólników. W tym zakresie każdy ze wspólników, samodzielnie rozlicza przychody i koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą proporcjonalnie do określonego w umowie spółki prawa do udziału w zysku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy – jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
W myśl art. 14 ust. 2 pkt 16 ww. ustawy: przychodem z działalności gospodarczej są również środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki.
Z przepisu tego wynika generalna zasada, że w momencie wypłaty środków pieniężnych z tytułu rozliczeń ze spółką powstanie przychód. Co do zasady do przychodów z działalności gospodarczej zalicza się całą kwotę wypłaconą wspólnikowi. Należy jednak mieć na uwadze, że art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT wyłącza z przychodów tę część kwoty wypłaconej przy wystąpieniu ze spółki, która odpowiada udziałowi wspólnika w zyskach spółki, a która dotychczas nie została mu wypłacona.
Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że: do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Z przepisów tych wynika więc, że co do zasady środki pieniężne uzyskane z tytułu wystąpienia ze spółki niebędącej osobą prawną stanowią przychód z działalności gospodarczej.
Jednocześnie do przychodów tych nie zalicza się środków pieniężnych w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce oraz wydatki, które zgodnie z ustawą nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodu.
Takie podejście związane jest z naturą spółek osobowych, w których dochody uzyskiwane przez wspólników opodatkowane są „na bieżąco". Nawet jeśli zyski osiągnięte przez spółkę zostały zatrzymane, to wspólnik zobowiązany był do poniesienia ciężaru podatku.
Jeśli dochody ze spółki wypłacane były wspólnikom w formie zaliczek i były „na bieżąco" opodatkowane, to praktycznie moment wyjścia ze spółki jest neutralny podatkowo, tzn. nie rodzi żadnych skutków podatkowych. Jeśli natomiast zyski były w spółce zatrzymane i wypłacone zostają dopiero przy ustąpieniu wspólnika, wówczas zgodnie z treścią art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. przychód nie powstanie.
Zatem w odniesieniu do spółki A, zgodnie z regułą wynikającą z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy:
1. po pierwsze – ustalić łączną nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (dochód ze spółki przepadający na wspólnika za wszystkie lata podatkowe)
2. następnie kwotę tę (dochód ze spółki) należy pomniejszyć o dokonane z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną wypłaty (wypłacony zysk) oraz o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów (NKUP).
Tak ustalona wartość podlega wyłączeniu z przychodów podlegających opodatkowaniu. Jeżeli kwota otrzymana przez wspólnika z tytułu jego wystąpienia ze spółki niebędącej osobą prawną jest równa lub niższa od określonej w ww. sposób wartości, to kwota ta nie jest zaliczana do przychodów z działalności gospodarczej. Natomiast w przypadku, gdy kwota ta jest większa, do przychodów z działalności gospodarczej należy zaliczyć tylko nadwyżkę. Tak ustalona kwota stanowi przychód z działalności gospodarczej.
Przychód ten pomniejsza się o wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziału w spółce. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce.
Celem ustalenia, jaka kategoria wydatków mieści się w zawartym w ww. regulacji sformułowaniu „wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziałów”, należy się odwołać do jego wykładni językowej. Przez „wydatek” należy rozumieć „sumę, która ma być wydana albo sumę wydaną na coś” (zob. Słownik Współczesnego Języka Polskiego pod. red. Bogusława Dunaja, Warszawa 1996, s. 1200). Definicja pojęcia „wydatek” wskazuje, że oznacza on faktycznie wydaną sumą pieniędzy, wskazuje na konieczność uszczuplenia majątku w celu pozyskania określonego dobra (rzeczy, prawa). „Wydatek” może również dotyczyć sytuacji, gdy uszczuplenie majątku następuje w innej postaci niż środki finansowe, np. rzeczy.
W związku z powyższym za wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziału w spółce niebędącej osobą prawną należy uznać faktycznie poniesione przez podatnika wydatki (fizycznie wydatkowane środki) w związku z objęciem tego prawa. W przypadku, gdy prawo do udziału w spółce nabywane jest w zamian za środki pieniężne, wydatkiem na nabycie tego prawa jest kwota faktycznie zapłacona za ten udział. W przypadku gdy prawo do udziału w spółce nabywane jest w zamian za środki pieniężne, wydatkiem na nabycie tego prawa jest kwota faktycznie wpłacona na pokrycie udziału.
Ustalony w powyższy sposób dochód będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w sposób właściwy dla źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, stosownie do wybranej przez Wnioskodawcę formy opodatkowania dochodów uzyskanych z tego źródła przychodów.
Ad.2.
W ocenie Wnioskodawcy przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób określenia przychodu podlegającego opodatkowaniu w przypadku wystąpienia Wnioskodawcy ze spółek C i B za wynagrodzeniem jest prawidłowy. Przychód podlegający opodatkowaniu należy obliczyć jako różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą pomniejszoną uprzednio o wartość wyłączoną z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT uwzględniającą historyczne koszty działalności gospodarczej, bez prawa do pomniejszenia tak ustalonego przychodu o wydatki poniesione na nabycie/objęcie udziałów (ogółu praw i obowiązków) w spółce.
W przypadku spółek C i B opodatkowanych ryczałtem do przychodów ewidencjonowanych zastosowanie znajdzie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz.U.2025.843 t.j. z dnia 2025.06.27, Dalej: ustawa o podatku ryczałtowym).
Zgodnie z tym przepisem:
1. Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e-1g, w tym również, gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych, zwanych dalej „spółką”. Do przychodów przedsiębiorstwa w spadku nie stosuje się przepisu art. 12 ust. 10a.
Przepis ten w zakresie ustalania przychodów z działalności gospodarczej odwołuje się do art. 14 ustawy o PIT. Tym samym przychód podlegający opodatkowaniu należy ustalić w oparciu o art. 14 ust. 2 pkt 16 oraz art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy.
W związku z powyższym wartość wyłączoną z przychodów (W(wył)) należy ustalić zgodnie z brzmieniem art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy, tzn. za cały okres istnienia spółek C i B obliczyć nadwyżkę przychodów nad kosztami (uwzględniając historyczne koszty działalności nieuwzględnione wcześniej w rozliczeniu podatkowym z uwagi na opodatkowanie ryczałtem), pomniejszoną o dokonane z tytułu udziału w Spółce wypłaty oraz o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Następnie obliczyć przychód równy kwocie wynagrodzenia za wystąpienia z każdej ze Spółek pomniejszonej o wyliczoną kwotę wyłączenia. Przychód do opodatkowania powstanie wyłącznie w sytuacji, kiedy wynik takiego działania arytmetycznego będzie większy od zera.
Ponieważ zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o podatku ryczałtowym podatek zryczałtowany pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania przychodu Wnioskodawca nie będzie miał możliwości od tak obliczonego przychodu odliczyć wydatków poniesionych na objęcie ogółu praw i obowiązków w spółkach. Ustawa o podatku zryczałtowanym w tym zakresie nie zawiera bowiem, żadnego odwołania od art. 24 ust. 3 ustawy o PIT.
Takie stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 kwietnia 2025 r. nr 0112-KDIL2-2.4011.37.2025.4.AG.
Ad. 3.
W ocenie Wnioskodawcy w przypadku wystąpienia przychodu z tytułu wyjścia wspólnika za wynagrodzeniem w spółkach C i B właściwą stawką ryczałtu będzie stawka stosowana przez wspólników do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej.
W stosunku do przychodów z tytułu wystąpienia wspólnika ze Spółki ustawodawca nie wskazał wprost w art. 12 ust. 1 Ustawy o ryczałcie, jaką należy zastosować stawkę ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
Jednocześnie należy wskazać, że przychód z tytułu wystąpienia wspólnika ze Spółki nie jest wyłączony z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych i stanowi przychód ze źródła pozarolnicza działalność gospodarcza.
W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że do przychodu z wyjścia wspólnika ze spółki za wynagrodzeniem należy zastosować taką samą stawkę ryczałtu jaką stosuje do opodatkowania bieżących przychodów z działalności gospodarczej.
Ad. 4.
W ocenie Wnioskodawcy wartość wypłat zysku spółki (W(wyp)) Wnioskodawca powinien liczyć per saldo tzn. uznać, że wypłacony zysk spółki to różnica pomiędzy przelewami obciążającymi konta spółek wychodzącymi na konto Wnioskodawcy opisanymi jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi, a przelewami uznającymi konto spółek zleconymi przez wspólnika opisanymi jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych lub przelew zwrot?
Wartość wypłat dokonanych z tytułu udziału w spółce, o których mowa w art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT, tj. wartość W(wyp), w okolicznościach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego powinna być ustalana metodą per saldo.
Oznacza to, że za wypłacony zysk należy uznać wyłącznie dodatnią różnicę pomiędzy sumą przelewów obciążających rachunki spółek, dokonanych na rachunek Wnioskodawcy i opisanych jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi, a sumą przelewów uznających rachunki spółek, dokonanych przez Wnioskodawcę i opisanych jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych albo przelew zwrot, o ile poszczególne przepływy nie zostały odrębnie zakwalifikowane jako wkład, pożyczka, zwrot wydatków albo inne świadczenie o odmiennym charakterze.
Kluczowe znaczenie ma brzmienie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, pomniejszonej m.in. o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce. Przepis ten posługuje się zatem kategorią wypłat dokonanych z tytułu udziału w spółce, a nie kategorią każdego technicznego przelewu środków pieniężnych ze spółki na rzecz wspólnika.
W konsekwencji przez wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce należy rozumieć takie wypłaty, które mają charakter definitywny, tj. prowadzą do trwałego przeniesienia środków z majątku wspólnego wspólników do majątku osobistego wspólnika jako realizacja jego prawa do udziału w zysku. Do tej kategorii nie powinny być zaliczane kwoty, które zostały jedynie czasowo pobrane przez wspólnika, a następnie zwrotnie przekazane spółce w ramach bieżących rozliczeń, bez nadania im odrębnego tytułu prawnego.
Opis zdarzenia przyszłego wskazuje, że umowy spółek nie zawierają szczegółowych postanowień dotyczących technicznego sposobu wypłaty zysków lub zaliczek na poczet zysków, a wspólnicy nie podejmowali odrębnych, sformalizowanych uchwał dokumentujących każdorazowo podział zysku albo wypłatę zaliczek na poczet zysku. Jednocześnie w praktyce funkcjonowania spółek dochodziło do bieżących przepływów pieniężnych w obu kierunkach: zarówno ze spółek na rzecz Wnioskodawcy, jak i od Wnioskodawcy na rzecz spółek.
W takiej sytuacji o kwalifikacji danej kwoty jako wypłaconego zysku nie powinien decydować wyłącznie kierunek pojedynczego przelewu, lecz jego rzeczywisty, ekonomiczny i definitywny skutek. Jeżeli bowiem Wnioskodawca pobrał środki ze spółki jako wypłatę na poczet przyszłych zysków, a następnie zwrócił je spółce jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych albo przelew zwrot, to w zakresie kwoty zwróconej nie doszło do definitywnej wypłaty zysku. W tym zakresie nastąpiło jedynie czasowe przesunięcie środków, które ostatecznie powróciły do majątku wykorzystywanego w działalności spółki.
Za takim rozumieniem przemawia również konstrukcja spółki cywilnej. Zgodnie z art. 867 § 1 k.c. każdy wspólnik jest uprawniony do udziału w zyskach spółki, przy czym umowa spółki może odmiennie określić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Z kolei art. 868 k.c. wiąże żądanie podziału i wypłaty zysku zasadniczo z rozwiązaniem spółki albo - w przypadku spółki zawartej na czas dłuższy – z końcem roku obrachunkowego. Podział zysku zakłada więc ustalenie wyniku spółki i rozliczenie wzajemnych przepływów, a nie automatyczne uznanie każdej jednostkowej wypłaty środków za ostateczną wypłatę zysku.
Metoda per saldo odpowiada zatem przyjętemu przez wspólników modelowi rozliczeń oraz treści ekonomicznej opisanych przepływów. Nie prowadzi ona do pominięcia wypłat dokonanych na rzecz Wnioskodawcy, lecz pozwala ustalić, jaka część tych wypłat pozostała po stronie Wnioskodawcy w sposób definitywny po uwzględnieniu zwrotnych wpłat dokonanych przez niego do spółki.
Prawidłowe jest więc ustalanie wartości W(wyp) według następującej formuły:
W(wyp) = suma wypłat ze spółki na rzecz Wnioskodawcy opisanych jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi minus suma wpłat Wnioskodawcy do spółki opisanych jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych albo przelew zwrot.
Jeżeli tak ustalone saldo jest dodatnie, dodatnia różnica stanowi wartość wypłat zysku spółki, tj. W(wyp), uwzględnianą przy kalkulacji wyłączenia z przychodu na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT. Jeżeli saldo jest równe zeru albo ujemne, po stronie Wnioskodawcy nie występuje dodatnia wartość faktycznie wypłaconego zysku, która mogłaby pomniejszać nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania dla potrzeb tego przepisu.
Jednocześnie metoda saldowa powinna obejmować wyłącznie przepływy jednorodne, tj. wypłaty opisane jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi oraz odpowiadające im zwroty wcześniej pobranych środków finansowych. Poza tym saldem należy pozostawić przepływy, które zostały odrębnie zakwalifikowane jako wkład, pożyczka, zwrot wydatków albo inne świadczenie o odmiennym charakterze. W tym zakresie każdorazowo rozstrzygające znaczenie ma rzeczywisty tytuł prawny i gospodarczy danego przepływu.
W konsekwencji, w przedstawionym opisie zdarzenia przyszłego, wartość W(wyp) powinna zostać ustalona w ujęciu saldowym, narastająco dla danej spółki, jako dodatnia różnica pomiędzy wypłatami dokonanymi na rzecz Wnioskodawcy tytułem udziału w zysku albo zaliczek na poczet zysku a zwrotami tych wcześniej pobranych środków dokonanymi przez Wnioskodawcę na rzecz tej spółki. Tylko taka dodatnia różnica może zostać uznana za zysk faktycznie wypłacony Wnioskodawcy z tytułu udziału w spółce.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady działania spółek cywilnych regulują przepisy art. 860-875 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 795).
Zgodnie z art. 860 § 1 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę spółki wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego przez działanie w sposób oznaczony, w szczególności przez wniesienie wkładów.
W myśl art. 861 § 1 ww. Kodeksu:
Wkład wspólnika może polegać na wniesieniu do spółki własności lub innych praw albo na świadczeniu usług.
Stosownie do art. 861 § 2 ww. Kodeksu:
Domniemywa się, że wkłady wspólników mają jednakową wartość.
W myśl art. 862 ww. Kodeksu:
Jeżeli wspólnik zobowiązał się wnieść do spółki własność rzeczy, do wykonania tego zobowiązania, jak również do odpowiedzialności z tytułu rękojmi oraz do niebezpieczeństwa utraty lub uszkodzenia rzeczy stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży. Jeżeli rzeczy mają być wniesione tylko do używania, stosuje się odpowiednio w powyższym zakresie przepisy o najmie.
Przytoczony przepis oznacza zobowiązanie się wspólnika do przeniesienia własności rzeczy na współwłasność łączną wspólników (w tym i jego) oraz wydania wspólnikom (spółce) tej rzeczy bez zapłaty ceny.
W przypadku wniesienia do spółki cywilnej wkładu w postaci składnika majątku stanowiącego wyłączną własność jednego wspólnika, własność ta z chwilą wniesienia do spółki cywilnej przekształca się we współwłasność łączną. Współwłasność ta ma charakter bezudziałowy, a każdemu ze wspólników przysługują równe prawa do całego majątku. Spółka cywilna nie posiada własnego majątku. W spółce tej właścicielami poszczególnych składników majątku pozostają wspólnicy spółki w ramach współwłasności łącznej.
Zgodnie z art. 863 § 1 ww. Kodeksu:
Wspólnik nie może rozporządzać udziałem we wspólnym majątku wspólników, ani udziałem w poszczególnych składnikach tego majątku.
Stosownie do art. 867 § 1 ww. Kodeksu:
Każdy wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i w tym samym stosunku uczestniczy w stratach, bez względu na rodzaj i wartość wkładu. W umowie spółki można inaczej ustalić stosunek udziału wspólników w zyskach i stratach. Można nawet zwolnić niektórych wspólników od udziału w stratach. Natomiast nie można wyłączyć wspólnika od udziału w zyskach.
Zgodnie z art. 867 § 2 ww. Kodeksu:
Ustalony w umowie stosunek udziału wspólnika w zyskach odnosi się w razie wątpliwości także do udziału w stratach.
Z przepisów tych wynika, że spółka cywilna jest umową zawartą przez wspólników w celu dążenia do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Właścicielami majątku wykorzystywanego w prowadzonej w formie spółki cywilnej pozarolniczej działalności gospodarczej są wspólnicy tej spółki w ramach współwłasności łącznej, a nie spółka.
Na podstawie natomiast z art. 871 § 1 ww. Kodeksu:
W przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki zwraca mu się w naturze rzeczy, które wniósł do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika.
Stosownie do art. 871 § 2 ww. Kodeksu:
Występującemu wspólnikowi wypłaca się ponadto w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.
W przypadku wystąpienia ze spółki cywilnej wspólnikowi przysługuje zatem prawo do zwrotu wartości wkładu oraz wartości majątku wypracowanego przez tą spółkę w części przypadającej na tego wspólnika.
Postanowienia art. 871 Kodeksu cywilnego mają charakter względnie obowiązujący, co oznacza, że wspólnicy, w umowie spółki cywilnej lub uchwale wspólników, mogą odmiennie ustalić zasady rozliczeń z występującym wspólnikiem.
W myśl art. 5a pkt 26 ustawy z dnia z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Ilekroć w ustawie jest mowa o spółce niebędącej osobą prawną, oznacza to spółkę inną niż określona w pkt 28.
Stosownie do art. 5a pkt 28 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie mowa jest o spółce, oznacza to:
a) spółkę posiadającą osobowość prawną, w tym także spółkę zawiązaną na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 2157/2001 z dnia 8 października 2001 r. w sprawie statutu spółki europejskiej (SE) (Dz.Urz. WE L 294 z 10.11.2001, str. 1, z późn. zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 6, t. 4, str. 251),
b) spółkę kapitałową w organizacji,
c) spółkę komandytową i spółkę komandytowo-akcyjną mające siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
d) spółkę niemającą osobowości prawnej mającą siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa jest traktowana jak osoba prawna i podlega w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania,
e) spółkę jawną będącą podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
Spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej. Dochody tej spółki nie stanowią zatem odrębnego przedmiotu opodatkowania. Opodatkowaniu podlegają natomiast dochody poszczególnych wspólników spółki cywilnej. Jeżeli wspólnikiem spółki cywilnej jest osoba fizyczna, to dochód z udziału w tej spółce będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem spółka cywilna jest spółką niebędącą osobą prawną. Dlatego w przypadku prowadzenia działalności w formie spółki cywilnej, podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych nie jest spółka, tylko poszczególni wspólnicy. To na nich, a nie na spółce cywilnej ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 5b ust. 2 ww. ustawy:
Jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niebędąca osobą prawną, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1, uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy:
Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.
Stosownie do art. 8 ust. 2 ww. ustawy:
Zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do:
1) rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat;
2) ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki niebędącej osobą prawną.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.
Stosownie do art. 14 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
Zgodnie z art. 14 ust. 2 pkt 16 ww. ustawy:
Przychodem z działalności gospodarczej są również środki pieniężne otrzymane przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki.
Z przepisu tego wynika więc, że – co do zasady – w momencie wypłaty środków pieniężnych z tytułu rozliczeń ze spółką niebędącą osobą prawną powstaje przychód. Co więcej, środki pieniężne uzyskane z tytułu wystąpienia ze spółki niebędącej osobą prawną stanowią przychód z działalności gospodarczej. Co do zasady też, do przychodów z działalności gospodarczej zalicza się całą kwotę wypłaconą wspólnikowi.
Należy jednak mieć na uwadze art. 14 ust. 3 pkt 11 ww. ustawy, który stanowi, że:
Do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się środków pieniężnych otrzymanych przez wspólnika spółki niebędącej osobą prawną z tytułu wystąpienia z takiej spółki, w części odpowiadającej uzyskanej przed wystąpieniem przez wspólnika nadwyżce przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8, pomniejszonej o wypłaty dokonane z tytułu udziału w tej spółce i wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, o ile wcześniej nie pomniejszyły przychodu do opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 pkt 16a.
Zatem zgodnie z tą regulacją należy w pierwszej kolejności ustalić łączną nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania. Następnie, kwotę tę pomniejszyć o wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce niebędącej osobą prawną oraz o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Tak ustalona wartość podlega wyłączeniu z przychodów podlegających opodatkowaniu.
Jeżeli kwota otrzymana przez wspólnika z tytułu jego wystąpienia ze spółki niebędącej osobą prawną jest równa lub niższa od określonej w ten sposób wartości, to kwota ta nie jest zaliczana do przychodów z działalności gospodarczej. Jeżeli natomiast kwota ta jest większa, do przychodów z działalności gospodarczej należy zaliczyć tylko nadwyżkę.
To oznacza, że w pierwszej kolejności podatnik ustala przypadającą na niego nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania do momentu jego wystąpienia ze spółki. Następnie nadwyżkę pomniejsza o dokonane wypłaty z zysku (które miały miejsce też do dnia wystąpienia) oraz o wydatki niestanowiące kosztów podatkowych.
Tym samym, kwota otrzymana przez wspólnika z tytułu wystąpienia ze spółki cywilnej nie powoduje obowiązku zapłaty podatku, jeśli nie przewyższa wartości obliczonej według powyższego algorytmu.
Ustalony w przedstawiony sposób przychód, pomniejszony o wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziału w spółce, stanowi dochód podatkowy, o którym mowa w art. 24 ust. 3c ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu na zasadach obowiązujących podatnika w dniu jego uzyskania.
Zgodnie z art. 24 ust. 3c ww. ustawy:
Dochodem z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną w przypadku otrzymania środków pieniężnych jest różnica między przychodem z tego tytułu, ustalonym zgodnie z art. 14, a wydatkami na nabycie lub objęcie prawa do udziałów w takiej spółce niezaliczonymi w jakiejkolwiek formie do kosztów uzyskania przychodów.
Celem ustalenia, jaka kategoria wydatków mieści się w zawartym w art. 24 ust. 3c ww. ustawy sformułowaniu „wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziałów”, odwołać należy się do jego wykładni językowej. Według Słownika Języka Polskiego, przez „wydatek” należy rozumieć „sumę, która ma być wydana albo sumę wydaną na coś” (zob. Słownik Współczesnego Języka Polskiego pod. red. Bogusława Dunaja, Warszawa 1996, s. 1200). Definicja pojęcia „wydatek” wskazuje, że oznacza on faktycznie wydaną sumą pieniędzy, wskazuje na konieczność uszczuplenia majątku w celu pozyskania określonego dobra (rzecz, prawo). „Wydatek” może również dotyczyć sytuacji, gdy uszczuplenie majątku następuje w innej postaci niż środki finansowe, np. rzeczy.
W związku z powyższym, za wydatki na nabycie lub objęcie prawa do udziału w spółce niebędącej osobą prawną, należy uznać faktycznie poniesione przez podatnika wydatki (fizycznie wydatkowane środki) w związku z objęciem tego prawa.
W przypadku, gdy prawo do udziału w spółce nabywane jest w zamian za środki pieniężne, wydatkiem na nabycie tego prawa jest kwota faktycznie zapłacona za ten udział (wpłacona na pokrycie udziału).
Natomiast, w przypadku, gdy ww. prawo nabywane jest w zamian za inne składniki majątku (wnoszone aportem), za wydatki na nabycie prawa do udziału w spółce niebędącej osobą prawną, o których mowa w cyt. art. 24 ust. 3c ww. ustawy, należy uznać wydatki faktycznie poniesione przez wnoszącego wkład na nabycie tych składników majątkowych.
Wobec powyższego, w przypadku otrzymania środków pieniężnych w związku z wystąpieniem ze spółki cywilnej A – najpierw powinien Pan ustalić łączną nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania, o których mowa w art. 8 ww. ustawy.
Następnie kwotę tę należy pomniejszyć o dokonane z tytułu udziału w spółce cywilnej wypłaty oraz o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Tak ustalona wartość podlega wyłączeniu z przychodów podlegających opodatkowaniu.
Jeżeli kwota otrzymana przez Pana z tytułu wystąpienia ze spółki cywilnej jest równa lub niższa od określonej w ww. sposób wartości, to kwota ta nie jest zaliczana do przychodów z działalności gospodarczej.
Natomiast w przypadku gdy kwota ta jest większa, do przychodów z działalności gospodarczej powinien Pan zaliczyć tylko nadwyżkę.
W celu ustalenia dochodu wysokość wydatków poniesionych przez Pana na objęcie prawa do udziałów w spółce cywilnej należy określić na podstawie art. 24 ust. 3c ww. ustawy.
Ewentualnemu opodatkowaniu podlegać będzie dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem ustalonym zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 11 w zw. z art. 14 ust. 2 pkt 16 ww. ustawy, a wydatkami na nabycie przez Pana prawa do udziałów w spółce.
Z kolei stosownie do art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 843 ze zm.):
Ustawa reguluje opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:
Osoby fizyczne oraz przedsiębiorstwa w spadku osiągające przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej mogą opłacać zryczałtowany podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.
W myśl art. 6 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:
Opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e-1g, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych, zwanych dalej „spółką”. Do przychodów przedsiębiorstwa w spadku nie stosuje się przepisu art. 12 ust. 10a.
Ten przepis wyraźnie wskazuje, że przychody z tytułu działalności gospodarczej, które podlegają opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, winny zostać ustalone zgodnie z art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 6 ust. 4 pkt 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:
Podatnicy opłacają w roku podatkowym ryczałt od przychodów ewidencjonowanych z działalności wymienionej w ust. 1, jeżeli w roku poprzedzającym rok podatkowy:
a) uzyskali przychody z tej działalności, prowadzonej wyłącznie samodzielnie, w wysokości nieprzekraczającej 2 000 000 euro, lub
b) uzyskali przychody wyłącznie z działalności prowadzonej w formie spółki, a suma przychodów wspólników spółki z tej działalności nie przekroczyła kwoty 2 000 000 euro.
Możliwość opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzależniona jest między innymi od niespełnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 8 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Zwracam również uwagę, że możliwość opłacania oraz wysokość stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych uzyskanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą zależy wyłącznie od faktycznego rodzaju świadczonych w ramach tej działalności usług.
Stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych zostały natomiast określone w art. 12 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Ustawodawca nie przewidział wprost konkretnej stawki ryczałtu w przypadku osiągnięcia przychodów w związku z wystąpieniem wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną.
W sytuacjach nieuregulowanych wprost w art. 12 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne w stosunku do konkretnego przychodu właściwe jest zastosowanie stawki przypisanej do prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej.
Z kolei zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne:
Podatek zryczałtowany, o którym mowa w ust. 1, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania.
Na podstawie przedstawionego opisu oraz powołanych przepisów prawnych stwierdzam, że środki finansowe, które otrzyma Pan z tytułu wystąpienia ze spółek C i B, stanowić będą przychód z działalności gospodarczej w momencie wypłaty tych środków. Wypłata tych środków związana jest bowiem z Pana wystąpieniem z tych spółek.
Ponadto, w związku z art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sumę powyższych kwot powinien Pan pomniejszyć o wyliczoną kwotę wyłączenia, w części przypadającej na Pana, czyli nadwyżkę przychodów nad kosztami w spółkach, pomniejszoną o dokonane z tytułu udziału w spółkach wypłaty oraz o wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów, o ile wcześniej nie pomniejszyły przychodu do opodatkowania, o którym mowa w art. 14 ust. 2 pkt 16a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie tak wyliczony przychód nie podlega pomniejszeniu o wydatki na nabycie lub objęcie Pana prawa do udziału w spółkach, o których mowa w art. 24 ust. 3c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ ryczałt ustala się bez pomniejszania przychodów o koszty ich uzyskania.
Skoro ustawodawca nie przewidział wprost konkretnej stawki ryczałtu w przypadku osiągnięcia przychodów w związku z otrzymaniem środków pieniężnych z tytułu wystąpienia wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną, przychód ten powinien Pan opodatkować stawką mającą zastosowanie do opodatkowania przychodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Kwoty, które otrzyma Pan w związku z wystąpieniem ze spółek, stanowić będą Pana przychód z działalności gospodarczej, na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Suma tych kwot podlega pomniejszeniu o wartość wskazaną w art. 14 ust. 3 pkt 11 tej ustawy.
W odniesieniu do wyżej cytowanego art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuję, że przepis ten stanowi ogólną definicję przychodów w ramach działalności gospodarczej. Przychodem tym jest każde przysporzenie, które jest należne i powiększa aktywa podatnika.
Przychodem jest zatem każda forma przysporzenia majątkowego – zarówno forma pieniężna, jak i niepieniężna, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Pod pojęciem przychodu należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Co do zasady, do przychodów z działalności gospodarczej należą wszystkie przychody osiągane w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, z wyjątkiem przychodów wymienionych w art. 14 ust. 3 omawianej ustawy podatkowej.
Dlatego zgadzam się z Pana stanowiskiem, że przez wypłaty dokonane z tytułu udziału w spółce należy rozumieć takie wypłaty, które mają charakter definitywny, tj. prowadzą do trwałego przeniesienia środków z majątku wspólnego wspólników do majątku osobistego wspólnika jako realizacja jego prawa do udziału w zysku. Do tej kategorii nie powinny być zaliczane kwoty, które zostały jedynie czasowo pobrane przez wspólnika, a następnie zwrotnie przekazane spółce w ramach bieżących rozliczeń, bez nadania im odrębnego tytułu prawnego.
W takiej sytuacji o kwalifikacji danej kwoty jako wypłaconego zysku nie powinien decydować wyłącznie kierunek pojedynczego przelewu, lecz jego rzeczywisty, ekonomiczny i definitywny skutek. Jeżeli bowiem Wnioskodawca pobrał środki ze spółki jako wypłatę na poczet przyszłych zysków, a następnie zwrócił je spółce jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych albo przelew zwrot, to w zakresie kwoty zwróconej nie doszło do definitywnej wypłaty zysku. W tym zakresie nastąpiło jedynie czasowe przesunięcie środków, które ostatecznie powróciły do majątku wykorzystywanego w działalności spółki.
Wskazuję przy tym, że jeżeli Pan jako wspólnik występujący ze spółki cywilnej otrzymuje środki pieniężne stanowiące równowartość zysków z lat poprzednich (czyli kwot, które już zostały opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych), to z uwagi na art. 14 ust. 3 pkt 11 tej ustawy takie kwoty nie podlegają opodatkowaniu w momencie ich otrzymania. W innym bowiem wypadku dochodziłoby do podwójnego opodatkowania tych samych wielkości ekonomicznych.
Podsumowując, przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób określenia dochodu podlegającego opodatkowaniu w przypadku wystąpienia Wnioskodawcy ze spółki A za wynagrodzeniem jest prawidłowy (tzn. dochód podlegający opodatkowaniu należy obliczyć jako różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą (pomniejszoną uprzednio o wartość wyłączoną z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT) a wydatkami na nabycie/objęcie udziałów (ogółu praw i obowiązków) w spółce).
Przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego sposób określenia przychodu podlegającego opodatkowaniu w przypadku wystąpienia Wnioskodawcy ze spółek C i B za wynagrodzeniem jest prawidłowy (tzn. przychód podlegający opodatkowaniu należy obliczyć jako różnicę pomiędzy otrzymaną kwotą pomniejszoną uprzednio o wartość wyłączoną z przychodów na podstawie art. 14 ust. 3 pkt 11 ustawy o PIT uwzględniającą historyczne koszty działalności gospodarczej, bez prawa do pomniejszenia tak ustalonego przychodu o wydatki poniesione na nabycie/objęcie udziałów (ogółu praw i obowiązków) w spółce).
W przypadku wystąpienia przychodu z tytułu wyjścia wspólnika za wynagrodzeniem w spółkach C i B właściwą stawką ryczałtu będzie stawka stosowana przez wspólników do przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej.
Wartość wypłat zysku spółki Wnioskodawca powinien liczyć per saldo tzn. uznać, że wypłacony zysk spółki to różnica pomiędzy przelewami obciążającymi konta spółek wychodzącymi na konto Wnioskodawcy opisanymi jako wypłaty na poczet przyszłych zysków należnych wspólnikowi, a przelewami uznającymi konto spółek zleconymi przez wspólnika opisanymi jako zwrot wcześniej pobranych środków finansowych lub przelew zwrot.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Ponadto, wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie odnosi się do kwot i nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot wskazanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo