Podatniczka zawarła z bankiem w 2008 r. umowę kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe wraz z mężem. Po śmierci męża w 2019 r. spadkobiercami zostali podatniczka i dwaj synowie. W 2022 r. podatniczka wraz z innymi spadkobiercami złożyła pozew przeciwko bankowi o unieważnienie umowy kredytowej. W październiku 2024 r. zapadł wyrok, a następnie strony zawarły ugodę, na mocy której bank wypłacił podatniczce kwotę stanowiącą…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 4 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca zawarł z bankiem umowę kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe związane z wykończeniem domu jednorodzinnego. Umowa kredytu była i jest wykorzystywana wyłącznie na cele mieszkalne, nieprowadzące działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę. Umowa została zawarta w roku 2008 pomiędzy Wnioskodawcą, zmarłym mężem Wnioskodawcy, a Bankiem. Wszyscy kredytobiorcy byli zobowiązani do wspólnej spłaty tego kredytu w pełnej wysokości.
Jeden z kredytobiorców, mąż Wnioskodawcy, zmarł (…).08.2019. W trakcie trwania małżeństwa istniała wspólność majątkowa małżeńska. Spadkobiercami zm. męża byli: żona – 4/6 spadku, syn AA (ur. 1988) – 1/6 spadku, syn BA (ur. 2005) – 1/6 spadku. Zobowiązania drugiego kredytobiorcy przejęła żona i do momentu ustanowienia spadkobierców na drodze sądowej spłaciła ww. kredyt. Pozew do sądu o zapłatę w kwestii unieważnienia umowy kredytowej złożyła Wnioskodawczyni wraz z pozostałymi spadkobiercami w 2022 poprzez pełnomocnika, który dysponuje jego pełną treścią. Wyrok zapadł dnia (…).10.2024 r. Postanowienia wyroku w załączeniu.
Strony uzgodniły treść porozumienia/ugody dotyczącej rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z umowy kredytu (w tym rozliczenia nadpłat, kapitału, odsetek, innych wzajemnych świadczeń, zgodnie z treścią uzgodnionego porozumienia). Porozumienie zostało podpisane przez strony (...). Treść porozumienia w załączeniu. Przelanie przez bank kwoty (…) PLN jako kwoty należnej łącznie Wnioskodawcy oraz jej pełnoletniemu synowi B wynika z zalecenia pełnomocnika, która reprezentowała Wnioskodawcę i pozostałych spadkobierców w ww. sprawie. W ugodzie przewidziano, że bank wypłaci wnioskodawcy kwotę w wysokości (…) PLN, która stanowi różnicę wzajemnych należności stron z tytułu wykonywania umowy kredytu i rozliczenia wzajemnych roszczeń, w tym ewentualnych nadpłat czy innych rozliczeń wynikających z ugody. Kwota jest opisana w ugodzie jako kwota do zapłaty, bez dodatkowego określania jej jako wynagrodzenie, odszkodowanie czy świadczenie odrębne od rozliczenia, zgodnie z uzgodnioną treścią porozumienia. Wnioskodawca otrzymał już kwotę wynikającą z załączonego Porozumienia. Nie przewiduje się innych dodatkowych płatności ani świadczeń w związku z zawarciem ugody, poza wskazanym rozliczeniem.
Kwota, którą bank wypłacił w wyniku ugody, jest wynikiem wzajemnego potrącenia należności stron, zgodnie z treścią ugody i z dotychczasowym stanem rozliczeń. Z perspektywy Wnioskodawcy kwota ta stanowi zwrot nienależnie pobranych świadczeń lub rozliczenie wzajemnych zobowiązań, a nie nowe, dodatkowe przysporzenie majątkowe. Kwota ta nie jest wynagrodzeniem za jakiekolwiek czynności Wnioskodawcy, nie jest odszkodowaniem czy premią, lecz wyłącznie rozliczeniem wzajemnych należności z umowy kredytu. Wnioskodawca występuje o interpretację skutków podatkowych.
Pytanie
Czy kwota, którą Wnioskodawca otrzymał od banku w wyniku wykonania ugody opisanej powyżej, stanowiącej rozliczenie wzajemnych należności z tytułu umowy kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, jest przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeśli tak – jakim? W szczególności, czy Wnioskodawca ma obowiązek wykazać tę kwotę w zeznaniu PIT i zapłacić podatek od przychodu?
Pani stanowisko w sprawie
W Pani ocenie, zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podstawą opodatkowania jest przychód, który stanowi określone w przepisach źródło przychodu, a nie każde wpłynięcie środków pieniężnych. Kwota wypłacona przez bank w wyniku ugody nie jest nowym przysporzeniem majątkowym, lecz rozliczeniem wzajemnych należności, czyli zwrotem środków, które w przeszłości były na rzecz banku lub wnioskodawcy, a których wzajemny stan został skorygowany w drodze ugody. Nie występuje w tej sytuacji realne wzbogacenie w rozumieniu zasad opodatkowania przychodów – to nie jest dochód z działalności, nie jest wynagrodzeniem, rekompensatą czy odszkodowaniem, lecz równoważące rozliczenie stron. W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że kwota ta nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a więc nie powinna być wykazywana jako dochód w zeznaniu PIT ani podlegać opodatkowaniu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika m.in., że w ugodzie przewidziano, że bank wypłaci Pani kwotę w wysokości (…) PLN, która stanowi różnicę wzajemnych należności stron z tytułu wykonywania umowy kredytu i rozliczenia wzajemnych roszczeń, w tym ewentualnych nadpłat czy innych rozliczeń wynikających z ugody. Kwota, którą bank wypłacił w wyniku ugody, jest wynikiem wzajemnego potrącenia należności stron, zgodnie z treścią ugody i z dotychczasowym stanem rozliczeń. Kwota ta stanowi zwrot nienależnie pobranych świadczeń lub rozliczenie wzajemnych zobowiązań, a nie nowe, dodatkowe przysporzenie majątkowe. Kwota ta nie jest wynagrodzeniem za jakiekolwiek Pani czynności, nie jest odszkodowaniem czy premią, lecz wyłącznie rozliczeniem wzajemnych należności z umowy kredytu.
Zatem w analizowanej sprawie po Pani stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowodowała więc faktycznego przyrostu w Pani majątku. Wypłata ta jest dla Pani neutralna podatkowo.
W konsekwencji, wypłata przez bank ww. kwoty nie będzie stanowiła dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie będzie Pani miała obowiązku zapłaty podatku od otrzymanej przez bank kwoty.
Podsumowując, kwota, którą otrzymała Pani od banku w wyniku wykonania ugody opisanej powyżej, stanowiącej rozliczenie wzajemnych należności z tytułu umowy kredytu hipotecznego na cele mieszkaniowe, nie jest przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wskazuję, że nie jestem uprawniony do analizowania i oceny dokumentów załączonych do wniosku o interpretację lub jego uzupełnienia. Jestem związany wyłącznie opisem stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego przedstawionym we wniosku o interpretację. Zatem wszystkie informacje niezbędne do oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego powinny wynikać z tego opisu. Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo