Możliwość skorzystania z tzw. ulgi na powrót.
Podatnik od 2015 r. mieszkał i pracował w Niemczech. W czerwcu 2025 r. wrócił do Polski, zmieniając stałe miejsce zamieszkania. Posiada niemiecki certyfikat rezydencji podatkowej, umowę najmu i umowę o pracę z Niemiec. W 2021 r. kupił z partnerką mieszkanie w Polsce (udział 50%) wynajmowane i rozliczał PIT-28, podając polski adres korespondencyjny (meldunek u rodziców). W 2021 r. urodziło mu się dziecko w Polsce, miał tymczasowy meldunek u partnerki, ale faktycznie nadal mieszkał w Niemczech. Od października 2025 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, w 2025 r. na zasadach ogólnych,…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe w części dotyczącej prawa do zwolnienia z opodatkowania tzw. ulgi na powrót i nieprawidłowe w części dotyczącej roku od którego zwolnienie może mieć zastosowanie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
12 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 12 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 14 czerwca 2026 r. (wpływ 14 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Prosi Pan o interpretację, czy w Pana sytuacji może Pan skorzystać z tzw. „ulgi na powrót” przez okres 4 kolejnych lat podatkowych.
Od 2015 roku pracował Pan oraz mieszkał w Niemczech. Do Polski wrócił Pan w czerwcu 2025 roku. Posiada Pan niemiecki certyfikat rezydencji podatkowej, umowę najmu mieszkania w Niemczech oraz niemiecką umowę o pracę, potwierdzające Pana miejsce zamieszkania i centrum interesów życiowych za granicą.
Jednocześnie w 2021 roku wspólnie z partnerką nabył Pan mieszkanie w Polsce (udział po 1/2), które jest wynajmowane. Z tego tytułu składany był PIT-28 z polskim adresem korespondencyjnym/meldunkowym – był to adres Pańskiego meldunku u rodziców, który posiadał Pan od urodzenia. Został Pan jednak poinformowany, że właściwy powinien być adres niemiecki, gdzie faktycznie Pan mieszkał.
Dodatkowo w 2021 roku urodziło się Panu dziecko w Polsce i od tego czasu posiadał Pan meldunek tymczasowy w domu rodzinnym partnerki w Polsce, jednak faktycznie nadal Pan mieszkał i pracował w Niemczech.
Od października 2025 roku prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą. W 2025 roku był Pan rozliczany na zasadach ogólnych, natomiast od stycznia 2026 roku Pańską formą opodatkowania jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.
W uzupełnieniu wniosku – w odpowiedzi na wezwanie – wskazał Pan poniższe informacje.
a) Czy od momentu przyjazdu/powrotu do Polski w czerwcu 2025 r. Pana centrum interesów osobistych i gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) znajduje się w Polsce?
Centrum interesów osobistych to m.in. wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe; aktywność społeczna, polityczna, kulturalna, przynależność do organizacji, klubów itp.
Centrum interesów gospodarczych to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, konta bankowe itd.
Odp. Pana ośrodek interesów życiowych znajduje się w Polsce od 1 lipca 2025.
b) Czy od początku 2022 r. do momentu przyjazdu/powrotu do Polski w czerwcu 2025 r. Pana centrum interesów osobistych i gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) znajdowało się w Niemczech? Czy w tym okresie miał Pan ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze z Niemcami, w szczególności czy miał Pan w Niemczech członków najbliższej rodziny?
Odp. Od początku 2022 roku do momentu przyjazdu do Polski (zakończenie pracy w Niemczech (…).06.2025) Pana centrum interesów osobistych (syn) znajdowało się w Polsce, centrum interesów gospodarczych znajdowało się w Niemczech.
c) Czy w momencie przyjazdu do Polski w czerwcu 2025 r. zmienił Pan swoje stałe miejsce zamieszkania z Niemiec na Polskę?
Wyjaśniamy, że według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD uważa się, iż miejsce zamieszkania osoby fizycznej znajduje się tam, gdzie osoba ta posiada stałe ognisko domowe. Zgodnie z ww. Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość tego ogniska, co oznacza, że osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki okres.
Odp. Zmienił Pan stałe miejsce zamieszkania z Niemiec na Polskę.
d) Czy w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlega Pan w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu?
Odp. W wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Polski podlega Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.
e) Jakiego kraju obywatelstwo Pan posiada?
Odp. Posiada Pan obywatelstwo polskie.
f) Czy w jakimkolwiek czasie, w okresie od początku 2022 roku do dnia poprzedzającego ostateczne zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czerwcu 2025 roku, miał Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
Odp. Nie miał Pan miejsca zamieszkania lecz posiadał meldunek stały w domu rodzinnym od urodzenia i meldunek tymczasowy u partnerki.
g) Czy posiadany przez Pana niemiecki certyfikat rezydencji lub inne dowody dokumentujące miejsce zamieszkania dla celów podatkowych poza Polską dotyczą lat 2022-2024 oraz okresu do czerwca 2025 r. do dnia, w którym przeprowadził się Pan do Polski?
Odp. Tak posiada Pan niemiecki certyfikat rezydencji do celów podatkowych poza Polską dotyczący lat 2022-2024, oraz okresu do końca czerwca 2025. Posiada Pan umowy najmu mieszkania w Niemczech i niemiecką umowę o pracę obejmującą tę samą datę (pracował Pan w Niemczech od 2015 roku do końca czerwca 2025).
h) Czy nie korzystał Pan uprzednio, w całości lub w części, ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 (tzw. ulga na powrót) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Odp. Nigdy nie korzystał Pan z ulgi na powrót.
i) Czy z ulgi na powrót chce Pan skorzystać tylko w stosunku do przychodów z działalności gospodarczej, czy też z innych tytułów (proszę wskazać jakich)?
Odp. Chce Pan skorzystać z ulgi na powrót tylko w stosunku do przychodów z działalności gospodarczej.
j) Czy poza przychodami z najmu nieruchomości, uzyskał Pan w okresie od 2022 r. do momentu przyjazdu do Polski w czerwcu 2025 r., na terytorium Polski jakieś inne dochody – jeśli tak proszę wskazać z jakiego źródła?
Odp. Od 2022 roku do momentu przyjazdu do Polski nie uzyskał Pan innego dochodu oprócz przychodu z najmu nieruchomości.
Pytania
Czy w opisanej sytuacji może Pan skorzystać z ulgi na powrót?
Jeśli tak, to od którego roku podatkowego może Pan rozpocząć korzystanie z ulgi?
Czy możliwe jest rozpoczęcie korzystania z ulgi dopiero od roku 2027?
Pana stanowisko w sprawie (wynikające z wniosku i jego uzupełnienia)
Pana zdaniem, może Pan skorzystać z ulgi na powrót. Rozpocząć korzystanie z ulgi może Pan od 2027 roku. Spełnia Pan warunki, przeniósł Pan swoje miejsce zamieszkania do Polski, bezpośrednio przed powrotem mieszkał Pan i pracował trzy lata za granica. Posiada Pan niemiecki certyfikat podatkowy.
Od 2015 roku pracował Pan oraz mieszkał w Niemczech. Do Polski wrócił Pan w czerwcu 2025 roku. Posiada Pan niemiecki certyfikat rezydencji podatkowej, umowę najmu mieszkania w Niemczech oraz niemiecką umowę o pracę, potwierdzające Pańskie miejsce zamieszkania i centrum interesów życiowych za granicą.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są przychody podatnika, który przeniósł miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł, osiągnięte:
a) ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej i spółdzielczego stosunku pracy,
b) z umów zlecenia, o których mowa w art. 13 pkt 8,
c) z pozarolniczej działalności gospodarczej, do których mają zastosowanie zasady opodatkowania określone w art. 27, art. 30c albo art. 30ca albo ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym w zakresie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
d) z zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w ustawie z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
- w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych, licząc od początku roku, w którym podatnik przeniósł to miejsce zamieszkania, albo od początku roku następnego, z zastrzeżeniem ust. 39, 43 i 44.
Na podstawie art. 21 ust. 39 ww. ustawy:
Przy obliczaniu kwoty przychodów podlegających zwolnieniu od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie uwzględnia się przychodów podlegających opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie niniejszej ustawy, zwolnionych od podatku dochodowego oraz od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 21 ust. 43 omawianej ustawy:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 152, przysługuje pod warunkiem, że:
1) w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podatnik podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz
2) podatnik nie miał miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w okresie obejmującym:
a) trzy lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz
b) okres od początku roku, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do dnia poprzedzającego dzień, w którym zmienił miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz
3) podatnik:
a) posiada obywatelstwo polskie, Kartę Polaka lub obywatelstwo innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej lub państwa należącego do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej lub
b) miał miejsce zamieszkania:
- nieprzerwanie co najmniej przez okres, o którym mowa w pkt 2, w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Konfederacji Szwajcarskiej, Australii, Republice Chile, Państwie Izrael, Japonii, Kanadzie, Meksykańskich Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii, Republice Korei, Zjednoczonym Królestwie Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej lub Stanach Zjednoczonych Ameryki, lub
- na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieprzerwanie przez co najmniej 5 lat kalendarzowych poprzedzających okres, o którym mowa w pkt 2, oraz
4) posiada certyfikat rezydencji lub inny dowód dokumentujący miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w okresie niezbędnym do ustalenia prawa do tego zwolnienia, oraz
5) nie korzystał uprzednio, w całości lub w części, z tego zwolnienia - w przypadku podatników, którzy ponownie przeniosą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W myśl natomiast art. 21 ust. 44 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Suma przychodów zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 pkt 148 i 152-154 nie może w roku podatkowym przekroczyć kwoty 85 528 zł.
Zwolnienie, o którym mowa w ww. art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, polega na zwolnieniu od podatku dochodowego niektórych przychodów osiągniętych w czterech kolejno po sobie następujących latach podatkowych przez podatników, którzy w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Polski po dniu 31 grudnia 2021 r. podlegają w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.
Ponadto, w celu skorzystania z ww. „ulgi na powrót” spełnione muszą być również dodatkowe warunki określone w art. 21 ust. 39, 43 i 44 powołanej ustawy.
Aby zapewnić sobie możliwość skorzystania z omawianej preferencji podatkowej, należy zarówno przez trzy lata kalendarzowe poprzedzające bezpośrednio rok, w którym zmieniono miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz w okresie od początku roku, w którym zmieniono miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, do dnia poprzedzającego ten dzień, nie posiadać miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i co istotne – w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej należy mieć nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium RP.
Kwestie związane z posiadaniem miejsca zamieszkania na terytorium Polski zostały uregulowane w art. 3 i art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy:
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:
1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Zgodnie z art. 3 ust. 2a omawianej ustawy:
Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
W myśl natomiast art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Wyżej zacytowany przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a więc podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.
Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn. ognisko domowe, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, obywatelską, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp.
Z kolei „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe itd.
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, analizowany warunek stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium RP centrum interesów życiowych.
Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).
Wymienione powyżej kryteria stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.
Ocena czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie, z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.
W rozpatrywanej sprawie należy się odnieść do przepisów umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12 poz. 90).
Kwestia miejsca zamieszkania w rozumieniu umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a Niemcami została omówiona w art. 4 tej umowy.
W myśl art. 4 ust. 1 ww. umowy:
W rozumieniu niniejszej umowy, określenie "osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie" oznacza osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na jej miejsce zamieszkania, miejsce stałego pobytu, miejsce zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze i obejmuje również to Państwo, każdą jego jednostkę terytorialną lub organ lokalny. Jednakże określenie to nie obejmuje osób, które podlegają opodatkowaniu w tym Państwie, w zakresie dochodu osiąganego tylko ze źródeł w tym Państwie lub z tytułu majątku położonego w tym Państwie.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 omawianej umowy:
Jeżeli, stosownie do postanowień ustępu 1 niniejszego artykułu, osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status określa się według następujących zasad:
a) osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek interesów życiowych),
b) jeżeli nie można ustalić, w którym Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Państw, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa,
c) jeżeli osoba przebywa zazwyczaj w obu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to uważa się, że ma ona miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem,
d) jeżeli osoba jest obywatelem obydwu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, to właściwe organy Umawiających się Państw rozstrzygną tę kwestię w drodze wzajemnego porozumienia.
Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.
Przy tym wskazać należy, iż według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, iż osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały.
Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeżeli osoba, mająca ognisko domowe w jednym państwie, utworzyła ognisko domowe w drugim państwie z zachowaniem w całej pełni pierwszego ogniska, to fakt, iż pierwsze z nich zostało zachowane w środowisku, w którym osoba ta zawsze mieszkała, pracowała i w którym znajduje się jej rodzina i mienie, może w połączeniu z innymi elementami wskazywać, że osoba ta zachowała ośrodek swych życiowych interesów w pierwszym państwie.
Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.
Tekst Modelowej Konwencji stanowiącej wzór umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawieranych przez Polskę, jak i brzmienie Komentarza do niej zostały wypracowane w drodze konsensusu przez wszystkie państwa członkowskie OECD, które zobowiązały się tym samym do stosowania zawartych w nich postanowień.
Modelowa Konwencja, jak i Komentarz do niej, nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa, natomiast stanowią wskazówkę, jak należy interpretować zapisy umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.
W tym miejscu wskazuję też na Objaśnienia podatkowe z 29 kwietnia 2021 r. wydane przez Ministerstwo Finansów, które dotyczą zasad ustalania miejsca zamieszkania dla celów podatkowych (rezydencji podatkowej) osób fizycznych w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zakresu obowiązku podatkowego osób fizycznych, o którym mowa w art. 3 ust. 1 i 2a tej ustawy. Celem objaśnień jest przedstawienie sposobu prawidłowego wypełnienia obowiązków podatkowych przez osoby fizyczne w Polsce, bowiem rezydencja podatkowa nie ma charakteru deklaratywnego, lecz związana jest z oceną całokształtu faktów i okoliczności.
Zgodnie z Objaśnieniami istnienie w Polsce ośrodka interesów życiowych oznacza posiadanie ścisłych powiązań osobistych lub gospodarczych z Polską. Każda z tych przesłanek podlega samodzielnej ocenie, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że podatnik posiada ośrodek interesów życiowych w Polsce. Natomiast centrum, czyli „skoncentrowanie” interesów osobistych, należy rozumieć jako miejsce, z którym podatnik posiada ścisłe powiązania osobiste. Powiązania osobiste to występowanie więzi rodzinnych, towarzyskich, podejmowanie aktywności społecznej, kulturalnej, sportowej, politycznej, itp. W praktyce, czynnikiem branym najczęściej pod uwagę jest obecność w Polsce współmałżonka, partnera lub małoletnich dzieci.
W przypadku centrum interesów gospodarczych – jak wynika z Objaśnień – w praktyce chodzi o miejsce, z którym dana osoba ma ścisłe powiązania ekonomiczne. W tym względzie należy wziąć pod uwagę przede wszystkim związki ekonomiczne osoby fizycznej z danym państwem, wśród których istotne są miejsce wykonywania działalności zarobkowej, główne źródła dochodów podatnika, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, miejsce, z którego osoba zarządza swoim mieniem itd.
Z opisu sprawy wynika, że od 2015 roku pracował Pan oraz mieszkał w Niemczech. Do Polski wrócił Pan w czerwcu 2025 roku. Posiada Pan niemiecki certyfikat rezydencji podatkowej, umowę najmu mieszkania w Niemczech oraz niemiecką umowę o pracę, potwierdzające Pana miejsce zamieszkania i centrum interesów życiowych za granicą. W 2021 roku wspólnie z partnerką nabył Pan mieszkanie w Polsce (udział po 1/2), które jest wynajmowane. Dodatkowo w 2021 roku urodziło się Panu dziecko w Polsce i od tego czasu posiadał Pan meldunek tymczasowy w domu rodzinnym partnerki w Polsce, jednak faktycznie nadal Pan mieszkał i pracował w Niemczech.
Pana ośrodek interesów życiowych znajduje się w Polsce od 1 lipca 2025. Od początku 2022 roku do momentu przyjazdu do Polski (zakończenie pracy w Niemczech (…).06.2025) Pana centrum interesów osobistych (syn) znajdowało się w Polsce, centrum interesów gospodarczych znajdowało się w Niemczech. W momencie przyjazdu do Polski w 2025 r. zmienił Pan swoje stałe miejsce zamieszkania z Niemiec na Polskę.
W wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Polski podlega Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Posiada Pan obywatelstwo polskie.
W okresie od początku 2022 roku do dnia poprzedzającego ostateczne zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czerwcu 2025 roku, nie miał Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz posiadał meldunek stały w domu rodzinnym od urodzenia i meldunek tymczasowy u partnerki.
Mając na uwadze przedstawiony przez Pana opis sprawy oraz przedstawiony powyżej stan prawny, należy stwierdzić, że spełnia Pan przesłanki pozwalające uznać Pana za osobę mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, z uwagi na fakt, że pracował i przebywał Pan w Niemczech, natomiast w Polsce mieszkała Pana partnerka oraz syn.
W konsekwencji, Pana miejsce zamieszkania dla celów podatkowych należy ustalić zgodnie z regułami kolizyjnymi zawartymi w art. 4 ust. 2 Konwencji.
Zgodnie z komentarzem do Modelowej Konwencji w sprawie podatku od dochodu i majątku, pkt a w art. 4 ust. 2 oznacza, że przy stosowaniu Konwencji (gdy istnieje kolizja ustawodawstw obu państw) uważa się, że miejsce zamieszkania osoby fizycznej znajduje się tam, gdzie osoba ta posiada stałe ognisko domowe, ognisko to musi być trwałe, co oznacza, że osoba ta urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwnym do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki okres.
Zatem pierwszym kryterium rozstrzygającym jest ustalenie, w którym państwie ma Pan stałe miejsce zamieszkania.
Jak wskazał Pan we wniosku od 2015 roku pracował Pan oraz mieszkał w Niemczech. W 2021 roku urodziło się Panu dziecko w Polsce i od tego czasu posiadał Pan meldunek tymczasowy w domu rodzinnym partnerki w Polsce, jednak faktycznie nadal Pan mieszkał i pracował w Niemczech. Ponadto z uzupełnienia wniosku wynika, że w momencie przyjazdu do Polski w czerwcu 2025 r. zmienił Pan swoje stałe miejsce zamieszkania z Niemiec na Polskę. W odpowiedzi na pytanie: czy w jakimkolwiek czasie, w okresie od początku 2022 roku do dnia poprzedzającego ostateczne zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czerwcu 2025 roku, miał Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał Pan, że nie miał miejsca zamieszkania lecz posiadał meldunek stały w domu rodzinnym od urodzenia i meldunek tymczasowy u partnerki.
Z powyższego wynika, że w okresie od początku 2022 roku do dnia poprzedzającego ostateczne zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czerwcu 2025 roku miał Pan stałe miejsce zamieszkania w Niemczech. W związku z tym, zastosowanie znajdzie przepis art. 4 ust. 2 lit. a umowy, który pierwszeństwo opodatkowania przyznaje państwu, w którym osoba fizyczna ma stałe miejsce zamieszkania. W konsekwencji, w ww. okresie podlegał Pan w Polsce ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, określonemu w art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z treści wniosku wynika również, że w wyniku przeniesienia miejsca zamieszkania na terytorium Polski podlega Pan nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. W związku z powyższym, warunek wskazany w art. 21 ust. 43 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został spełniony.
Z uzupełnienia wniosku wynika również, że w okresie od początku 2022 roku do dnia poprzedzającego ostateczne zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w czerwcu 2025 roku, nie miał Pan miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz posiadał meldunek stały w domu rodzinnym od urodzenia i meldunek tymczasowy u partnerki. Zatem, spełnił Pan również wymagania wskazane w art. 21 ust. 43 pkt 2 lit. a) i b) ww. ustawy.
Co równie istotne, jednym z wymagań, wymienionych w art. 21 ust. 43 pkt 3 lit. a) ww. ustawy jest posiadanie obywatelstwa polskiego, który to warunek również Pan spełnił, bowiem jak Pan wskazał w opisie sprawy posiada Pan obywatelstwo polskie.
Kolejnym istotnym kryterium umożliwiającym zastosowanie „ulgi na powrót” jest stosownie do art. 21 ust. 43 pkt 4 ww. ustawy, posiadanie certyfikatu rezydencji lub innych dowodów dokumentujących miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w okresie niezbędnym do ustalenia prawa do tego zwolnienia.
Zgodnie z art. 5a pkt 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Ilekroć w ustawie jest mowa o certyfikacie rezydencji - oznacza to zaświadczenie o miejscu zamieszkania podatnika dla celów podatkowych wydane przez właściwy organ administracji podatkowej państwa miejsca zamieszkania podatnika.
Z treści ww. regulacji wynika, że dokumentowanie miejsca zamieszkania dla celów podatkowych w okresie niezbędnym do ustalenia prawa do „ulgi na powrót” może alternatywnie nastąpić posiadanym przez podatnika certyfikatem rezydencji lub innym dowodem. Wystarczy zatem, że podatnik posiada inne dokumenty, które potwierdzą jego miejsce zamieszkania w innym państwie, niemniej muszą być to dokumenty potwierdzające miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. Takimi dokumentami mogą być np. umowa o pracę, albo umowa najmu mieszkania za granicą, albo zaświadczenie od byłego pracodawcy.
Choć przepisy podatkowe nie wymieniają w tym zakresie żadnego katalogu, należy pamiętać, że zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.):
Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
Powyższe oznacza, że innymi dowodami wskazującymi na miejsce zamieszkania poza Polską mogą być m.in. umowa o pracę, historia zatrudnienia, zagraniczne zeznania podatkowe, zagraniczna umowa najmu nieruchomości, paski wynagrodzeń, wyciągi bankowe czy też zagraniczne zaświadczenie od pracodawcy. Można w tym zakresie przedstawić również inne dowody.
W opisie sprawy wskazał Pan, że posiada Pan niemiecki certyfikat rezydencji do celów podatkowych poza Polską dotyczący lat 2022-2024, oraz okresu do końca czerwca 2025. Posiada Pan umowy najmu mieszkania w Niemczech i niemiecką umowę o pracę obejmującą tę samą datę (pracował Pan w Niemczech od 2015 roku do końca czerwca 2025). Spełnił zatem Pan warunek wskazany w art. 21 ust. 43 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Jednocześnie, spełnił Pan również zastrzeżenie wynikające z art. 21 ust. 43 pkt 5 ww. ustawy, ponieważ nie korzystał wcześniej z przedmiotowej ulgi.
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis sprawy oraz powołane przepisy prawa uznać należy, że ma Pan prawo do skorzystania z tzw. „ulgi na powrót”, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 152 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 85 528 zł.
Jednakże, w związku z przeniesieniem miejsca zamieszkania na terytorium Polski w 2025 r. stosowanie ww. zwolnienia może Pan rozpocząć w 2025 r. lub 2026 r., a nie jak wskazał Pan we własnym stanowisku w 2027 r.
Przedmiotowym zwolnieniem od opodatkowania, może Pan zatem objąć przychody uzyskiwane z tytułu działalności gospodarczej za lata: 2025-2028 lub 2026-2029.
Wobec tego, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe w części dotyczącej prawa do zwolnienia z opodatkowania tzw. ulgi na powrót i nieprawidłowe w części dotyczącej roku od którego zwolnienie może mieć zastosowanie.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo