Powstanie przychodu z transakcji przeprowadzanych na instrumentach pochodnych - kontraktach.
Podatnik (osoba fizyczna) w 2025 roku otworzył arbitrażową strategię na trzech parach przeciwstawnych kontraktów terminowych FW20 na indeks WIG20, z maksymalnym potencjalnym zyskiem około 2.000 zł. Z powodu niesprzyjających warunków rynkowych został zmuszony do rolowania pozycji na kolejne serie kontraktów. W wyniku rolowania i dźwigni finansowej w 2025 roku powstał przychód księgowy (papierowy) z zamknięcia jednej serii, podczas gdy przeciwstawna część strategii generowała stratę. Ostateczne…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 maja 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 25 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca w 2025 roku podjął działania o charakterze wyłącznie samoedukacyjnym i testowym, mające na celu praktyczne zrozumienie mechanizmów rynkowych oraz instrumentów pochodnych. Działania te polegały na otwarciu rynkowo neutralnej strategii arbitrażowej na trzech parach przeciwstawnych kontraktów terminowych na indeks WIG20 (instrumenty FW20 notowane na GPW). Maksymalny, potencjalny zysk z całej operacji – przy założeniu wyjątkowo sprzyjających warunków rynkowych – został skalkulowany na poziomie zaledwie około 2.000 zł. Intencją Wnioskodawcy było zamknięcie całej strategii i całkowite wyjście z pozycji w momencie wygasania pierwszej serii kontraktów w 2025 roku. Jednakże z uwagi na niesprzyjające warunki rynkowe i brak realizacji zakładanych parametrów arbitrażu, Wnioskodawca został zmuszony do podjęcia technicznej procedury tzw. rolowania pozycji na kolejne serie kontraktów FW20. Celem rolowania nie była realizacja zysku, lecz próba uratowania kapitału i zniwelowania strat w nadziei na poprawę sytuacji rynkowej przy kolejnych terminach wygasania serii.
Na skutek mechanizmu rolowania oraz zastosowania wbudowanej w instrumenty FW20 dźwigni finansowej, w roku podatkowym 2025 – w momencie technicznego zamknięcia jednej serii kontraktów – na rachunku Wnioskodawcy wygenerowany został potężny, lecz całkowicie sztuczny i pozorny przychód księgowy (papierowy). Przychód ten w żaden sposób nie odzwierciedlał realnego wzbogacenia, ponieważ druga, przeciwstawna i nierozerwalna część strategii generowała w tym samym czasie analogiczną, niezrealizowaną stratę. Ostateczne zamknięcie zrolowanych pozycji i definitywne zakończenie całej strategii nastąpi w roku podatkowym 2026 (w trzeci piątek czerwca, w dniu wygasania bieżącej serii kontraktów). Z obecnych wycen rynkowych wprost wynika, że cała operacja edukacyjna zamknie się dla Wnioskodawcy realną, ostateczną stratą ekonomiczną w wysokości około 1.500 zł. Odwlekanie zamknięcia stratnej pozycji w czasie i kolejne rolowania były podyktowane wyłącznie próbą zminimalizowania tej straty.
Pytanie
Czy w świetle art. 17 ust. 1 pkt 10 oraz art. 30b ust. 1 i 2 ustawy o PIT, Wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2025 od wykazanego przychodu z zamkniętej serii kontraktów FW20, w sytuacji gdy przychód ten powstał wyłącznie w wyniku technicznego rolowania pozycji w ramach jednej strategii arbitrażowej, ma charakter wyłącznie pozorny (papierowy), nie odzwierciedla realnego przyrostu majątku i ostatecznie całe przedsięwzięcie zamknie się w czerwcu 2026 roku realną stratą ekonomiczną w wysokości około 1.500 zł?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, opodatkowanie sztucznie wygenerowanego przez dźwignię finansową przychodu za rok 2025 – powstałego wyłącznie w wyniku technicznej konieczności rolowania serii kontraktów FW20 – stoi w rażącej sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności oraz zasadą sprawiedliwości podatkowej (art. 2 oraz art. 84 w zw. z art. 32 Konstytucji RP). Rolowanie pozycji na rynku kontraktów terminowych jest integralnym procesem zarządzania jedną i tą samą pozycją ekonomiczną w czasie. Rozdzielenie tego procesu na dwa odrębne lata podatkowe tworzy fikcję prawną, w której państwo żąda zapłaty drastycznego podatku dochodowego od wartości, która w ujęciu ekonomicznym nigdy nie była dochodem.
Wnioskodawca nie osiągnął żadnego przyrostu majątkowego, a całe przedsięwzięcie – po zamknięciu pozostałych pozycji w czerwcu 2026 roku – przyniesie mu realną stratę w wysokości około 1.500 zł. Żądanie zapłaty podatku dochodowego od operacji, która ostatecznie generuje stratę, wypacza fundamentalny sens tej daniny publicznej. Podatek ten przestaje być podatkiem od „dochodu”, a staje się konfiskatą majątku obywatela i drastyczną finansową karą za podjęcie legalnych działań edukacyjnych oraz próbę ratowania kapitału poprzez standardowe procedury giełdowe (rolowanie serii na GPW). W związku z tym, wynik z przeciwstawnych pozycji FW20 podlegających rolowaniu powinien być dla celów podatkowych traktowany jako jedna całość ekonomiczna w ujęciu ciągłym, co oznacza, że pozorny zysk z 2025 roku nie powinien podlegać opodatkowaniu.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne.
Z kolei na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy:
Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Przez pochodne instrumenty finansowe zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c - i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, tj.:
c) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565,
d) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
e) opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,
f) niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
g) instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
h) kontrakty na różnicę,
i) opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.
Według art. 30b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
Zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 3 tej ustawy:
Dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.
Na mocy art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych – do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia – o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.
W myśl art. 30b ust. 5 ww. ustawy:
Dochodów, o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy (art. 30b ust. 6 ww. ustawy).
Przychód z transakcji przeprowadzanych na instrumentach pochodnych – kontraktach jest dla Pana przychodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy.
W konsekwencji w zeznaniu podatkowym PIT-38 składanym w terminie od dnia 15 lutego do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym powinien Pan wykazać sumę wszystkich osiągniętych w roku podatkowym przychodów z tego tytułu oraz poniesione koszty uzyskania przychodu i obliczyć należny podatek dochodowy od całości uzyskanego w roku podatkowym dochodu lub wykazać stratę z tego tytułu.
Zgodnie bowiem z art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Natomiast zgodnie z art. 9 ust. 3 ww. ustawy:
O wysokość straty ze źródła przychodów, poniesionej w roku podatkowym, podatnik może:
1) obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty, albo
2) obniżyć jednorazowo dochód uzyskany z tego źródła w jednym z najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu lat podatkowych o kwotę nieprzekraczającą 5 000 000 zł, nieodliczona kwota podlega rozliczeniu w pozostałych latach tego pięcioletniego okresu, z tym że kwota obniżenia w którymkolwiek z tych lat nie może przekroczyć 50% wysokości tej straty.
W sytuacji zatem, gdy koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów. Strata nie jest podatkowo obojętna, bowiem podatnik może ją odliczyć z dochodów osiągniętych w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych. Ma również możliwość wyboru, w których latach i w jakiej wysokości dokona odliczeń, z zachowaniem warunku co do dopuszczalnej kwoty odliczenia w roku podatkowym, w zależności od wyboru dostępnej metody rozliczenia straty.
Zatem, jeżeli opisana przez Pana „strategia” składa się z pojedynczych pozycji-kontraktów, to każde zamknięcie poszczególnego kontraktu określa dla tej pozycji zarówno przychód jak i koszt jego uzyskania. Suma zaś poszczególnych przychodów i kosztów uzyskania przychodów z tych kontraktów – uzyskanych w trakcie roku podatkowego, stanowi o odpowiedniej sumarycznej wysokości, podlegającej wykazaniu w rocznym zeznaniu podatkowym.
Jeśli różnica tak określonych przychodów będzie niższa od kosztów, to ta różnica stanowić będzie stratę, o którą podatnik będzie mógł – w myśl wyżej cytowanego art. 9 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, obniżyć dochód uzyskany z tego źródła w najbliższych kolejno po sobie następujących pięciu latach podatkowych.
Zatem zyski (bądź straty) rozlicza się po zakończeniu każdego roku podatkowego, a nie dopiero po całkowitym zakończeniu opisanej we wniosku „strategii”.
Reasumując, w świetle art. 17 ust. 1 pkt 10 oraz art. 30b ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty tego podatku za rok 2025 od dochodu uzyskanego z kontraktów terminowych zamkniętych w 2025 roku.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo