Interpretacja 0113-KDIPT1-1.4012.1012.2025.1.MSU

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 10 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-        podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dostawy w trybie egzekucji komorniczej udziału w wysokości X nieruchomości,

-        opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 21 ustawy dostawy w trybie egzekucji komorniczej udziału w wysokości X nieruchomości.

Uzupełnił go Pan pismem z 31 października 2025 r. (data wpływu).

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla... (dalej: Wnioskodawca) zgodnie z wnioskiem Wierzyciela, który wpłynął do Kancelarii 6 lutego 2023 r. prowadzi postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi A (dalej: Dłużnik).

Sprawa dotyczy egzekucji z udziałów w wysokości X (…%) nieruchomości składającej się z działki o numerze 1, oraz we współwłasności posadowionych na niej budynków stanowiących odrębną nieruchomość.

Z informacji uzyskanych w toku prowadzonego postępowania wynika, iż udziały w nieruchomości stanowi poddasze – komórki lokatorskie, które mogą być przerobione na niewielkie mieszkania na III piętrze dwóch bloków mieszkaniowych - … pomieszczeń o łącznej pow. …

Dłużnik nabył udziały w nieruchomości w 2015 r. Zgodnie z treścią umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego z dnia 29 kwietnia 2015 r. w § 5.1 Dłużnik nabył udziały w nieruchomości za łączną cenę … zł, w tym podatek VAT w kwocie … zł. Strony wskazały, że zgodnie z oświadczeniem o wyborze opodatkowania dostawy nieruchomości wraz z gruntem z dnia 28 kwietnia 2015 r. skierowanym do Naczelnika ... Urzędu Skarbowego Strony na podstawie art. 43 ust. 10 i ust. 11 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wybrały opcję opodatkowania przedmiotowej transakcji.

Pismem z dnia 6 lutego 2023 r. Wnioskodawca wezwał Wierzyciela do uiszczenia zaliczki na wydatki. W związku z opóźnieniem ze strony Wierzyciela z wpłatą zaliczki (ponad miesiąc), Dłużnik 17 lutego 2023 r. sprzedał ww. udział, który miał zostać objęty egzekucją innej spółce Sp. z o.o.. Obie Spółki, tj. Dłużnika i nowego nabywcy udziałów odbierają korespondencję pod tym samym adresem wirtualnego biura, jednak żadna ze Spółek nie skontaktowała się z Wnioskodawcą i nie odpowiedziała na wezwania. Przy sprzedaży ww. udziału przed notariuszem w imieniu obydwu Spółek działała ta sama osoba. Udział w nieruchomości został sprzedany za kwotę … zł. Sprzedaż zgodnie z aktem notarialnym nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, została natomiast opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych w wysokości …. zł.

Na skutek działań wierzyciela, który wniósł skargę pauliańską dnia 26 maja 2023 r. Sąd Okręgowy wydał wyrok uznający ww. czynność zbycia udziału w nieruchomości przez Dłużnika za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela. Komornik dokonał zajęcia udziałów w nieruchomości w celu przeprowadzenia egzekucji. Wskazane udziały w nieruchomości będą podlegały licytacji publicznej, a w przypadku skutecznego przeprowadzenia licytacji będą przedmiotem dostawy towaru dokonywanego w postępowaniu egzekucyjnym.

Wraz z zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji z nieruchomości z dnia 31 lipca 2023 r. Wnioskodawca wezwał Dłużnika do złożenia oświadczenia czy jest on podatnikiem VAT. Dłużnik nie udzielił odpowiedzi. Zgodnie z informacjami z portalu podatki.gov.pl.:

-        A - został zarejestrowany jako podatnik VAT w dniu 10 kwietnia 2015 r., następnie został wykreślony 3 lutego 2020 r. na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, aktualnie podatnik widnieje jako niezarejestrowany,

-        Sp. z o.o. – nie figuruje w rejestrze.

(stan z dnia 5 września 2025 r.)

W związku z koniecznością ustalenia, czy ewentualna sprzedaż ww. udziałów w drodze licytacji publicznej w egzekucji będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Wnioskodawca podjął działania w celu uzyskania od Dłużnika niezbędnych informacji pozwalających ustalić czy spełnione zostaną warunki do zastosowania zwolnienia.

Wnioskodawca skierował wezwanie do udzielenia informacji, czy Dłużnik posiada wiedzę co do przekazanych Sp. z o.o. udziałów w nieruchomości, w wezwaniu zadane zostały pytania:

1)    Czy w ramach zawartej 17 lutego 2023 r. umowy sprzedaży udziału w wysokości X nieruchomości A przeniosła na rzecz Sp. z o.o. prawo do rozporządzania tym udziałem w nieruchomości jak właściciel (rozumiane jako przeniesienie praktycznej kontroli nad nieruchomością i możliwości dysponowania nią/korzystania z niej jak właściciel przez Sp. z o.o.)?

2)    Czy podmiotowi Sp. z o.o. przy nabyciu przedmiotowych udziałów w nieruchomości przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego?

3)    Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem udziałów w nieruchomości, a ich planowaną w najbliższym czasie dostawą (sprzedażą) upłynie czas dłuższy niż dwa lata?

4)    Czy Sp. z o.o. ponosiła wydatki na ulepszenie nieruchomości co do których miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

5)    Jeśli Sp. z o.o. ponosiła powyżej wskazane wydatki to czy były one wyższe niż 30% wartości początkowej tych nieruchomości? i kiedy zakończono ulepszenia?

6)    Jeśli Sp. z o.o. poniosła powyższe wydatki to czy miało już miejsce pierwsze zasiedlenie nieruchomości po ich ulepszeniu?

7)    Czy udziały w nieruchomości są lub były przedmiotem najmu, dzierżawy, itp.? Należy wskazać okres, w którym nieruchomości były oddane w najem, dzierżawę.

8)    Czy nieruchomość była wykorzystywana przez Sp. z o.o. wyłącznie na cele działalności zwolnionej z podatku od towarów i usług?

W celu ustalenia stanu faktycznego Wnioskodawca skierował również wezwanie do udzielenia informacji bezpośrednio do podmiotu Sp. z o.o., zadając analogiczne pytania:

1)    Czy w ramach zawartej 17 lutego 2023 r. ... Sp. z o.o. prawo do rozporządzania tym udziałem w nieruchomości jak właściciel (rozumiane jako przeniesienie praktycznej kontroli nad nieruchomością i możliwości dysponowania nią/korzystania z niej jak właściciel przez Sp. z o.o.)?

2)    Czy Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług?

3)    Czy przy nabyciu przedmiotowych udziałów w nieruchomości przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego?

4)    Czy pomiędzy pierwszym zasiedleniem nabytych udziałów w nieruchomości, a ich planowaną w najbliższym czasie dostawą (sprzedażą) upłynie czas dłuższy niż dwa lata?

5)    Czy Spółka ponosiła wydatki na ulepszenie nieruchomości, w stosunku do których miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

6)    Jeśli były ponoszone takie wydatki to czy były one wyższe niż 30% wartości początkowej tych nieruchomości? i kiedy zakończono ulepszenia?

7)    Czy w przypadku poniesienia powyższych wydatków miało miejsce pierwsze zasiedlenie nieruchomości po ich ulepszeniu?

8)    Czy udziały w nieruchomości są lub były przedmiotem najmu, dzierżawy, itp.? Należy wskazać okres, w którym nieruchomości były oddane w najem, dzierżawę.

9)    Czy nieruchomość była wykorzystywana wyłącznie na cele działalności zwolnionej z podatku od towarów i usług?

Do dnia złożenia niniejszego wniosku nie otrzymano odpowiedzi na powyżej wskazane wezwania do udzielenia informacji. Dłużnik, jak i nabywca udziałów Sp. z o.o., nie skontaktowały się z Wnioskodawcą.

Powołany biegły oszacował wartość netto udziałów w nieruchomości na kwotę … zł. Jak wskazał biegły, określona w operacie szacunkowym wartość nie zawiera opłat i podatków związanych ze sprzedażą, przy tym operat nie rozstrzyga zasadności objęcia sprzedaży podatkiem VAT (zwolnienia lub wysokości stawki).

Opisane powyżej udziały w nieruchomości będą zatem podlegały licytacji publicznej, a w przypadku skutecznego przeprowadzenia licytacji staną się przedmiotem dostawy towaru dokonywanego w postępowaniu egzekucyjnym. W związku z brakiem informacji od Dłużnika, jak i brakiem odpowiedzi na wezwanie ze strony Sp. z o.o., Wnioskodawca jako ewentualny płatnik podatku od towarów i usług pragnie ustalić skutki podatkowe na gruncie podatku od towarów i usług ww. zdarzenia przyszłego.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, iż nie posiada informacji pozwalających zastosować do dostawy zwolnienia z podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.).

Brak posiadanych informacji jest wynikiem podjętych przez Wnioskodawcę działań. Wnioskodawca mimo podjętych udokumentowanych działań nie uzyskał informacji niezbędnych do oceny możliwości zastosowania któregokolwiek ze zwolnień. Zgodnie zatem z art. 43 ust. 21 ww. ustawy, jeżeli udokumentowane działania komornika (Wnioskodawcy) nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.

Pytania

1.  Czy w związku z faktem, iż właściciel udziałów w nieruchomości Sp. z o.o. nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, dostawa w trybie egzekucji stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT?

2.  W przypadku odpowiedzi twierdzącej na pytanie nr 1, czy sprzedaż przez Komornika w drodze egzekucji opisanych we wniosku udziałów w nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy o VAT?

Pana stanowisko w sprawie

Ad. 1

W odniesieniu do planowanej transakcji sprzedaży udziałów w nieruchomości należy uznać właściciela udziałów za podatnika podatku od towarów i usług, w konsekwencji dostawa w drodze licytacji komorniczej udziałów w nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy, planowana w ramach egzekucji komorniczej sprzedaż opisanych we wniosku udziałów w nieruchomości, będzie podlegać obowiązkowi obliczenia i pobrania podatku od towarów i usług wobec zastosowania przepisów z art. 43 ust. 21 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawy o VAT).

UZASADNIENIE

Mając na względzie regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT w odniesieniu do art. 18 tej ustawy, wskazać należy, że w przypadku, gdy właścicielem zbywanych udziałów w nieruchomości jest podatnik podatku od towarów i usług, wówczas komornik występuje w roli płatnika podatku VAT z tytułu dostawy przedmiotowych udziałów.

Jak wynika z treści ustawy zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej konkretnej czynności działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W myśl powyższego stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, czy prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Należy wskazać, że sprzedaż składników majątku przedsiębiorstwa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego Wnioskodawca planuje zaspokoić wierzytelności Wierzyciela, poprzez sprzedaż wskazanych we wniosku udziałów w nieruchomości. Dłużnik nabył ww. nieruchomości na podstawie umowy sprzedaży w 2015 r. zawartej w formie aktu notarialnego. Zgodnie z treścią aktu notarialnego, nabycie udziałów w nieruchomości podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Następnie jednak w lutym 2023 r. Dłużnik sprzedał udziały podmiotowi Sp. z o.o. Sprzedaż zgodnie z aktem notarialnym nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, została opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Na skutek skargi pauliańskiej Sąd uznał czynność za bezskuteczną względem wierzyciela.

Zgodnie z art. 18 ustawy o VAT, organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2025 r., poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

W postępowaniu egzekucyjnym może zatem wystąpić sytuacja, w której przedmiotem sprzedaży egzekucyjnej jest majątek, który dłużnik zbył na osoby trzecie.

Zgodnie z art. 527 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

W następnej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 531 § 1 kodeksu cywilnego - uznanie za bezskuteczną czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli następuje w drodze powództwa lub zarzutu przeciwko osobie trzeciej, która wskutek tej czynności uzyskała korzyść majątkową.

Mając na uwadze powyższe oraz wydany wyrok sądu cywilnego, na mocy którego stwierdzono bezskuteczność umowy sprzedaży prawa własności nieruchomości, należy zauważyć, że nie prowadzi on do nieważności bezwzględnej takiej czynności prawnej i deklaratywnego stwierdzenia utraty skutku w postaci przeniesienia praw majątkowych, od dnia zawarcia umowy. Umowa taka jest zatem ważna i prawnie skuteczna na gruncie cywilnoprawnym. Jednakże skutek uwzględnienia skargi pauliańskiej polega na tym, że wierzyciel uzyskuje uprawnienie do zaspokojenia swojej wierzytelności z przedmiotów, które w wyniku zaskarżonej czynności wyszły z majątku dłużnika i znajdują się w majątku osoby trzeciej.

Przenosząc powyższe okoliczności na grunt przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że art. 7 ust. 1 ustawy zawiera legalną definicję pojęcia „dostawy towarów”, przez którą, jak już wskazano wyżej, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” rozumieć jako czynność, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.

W analizowanym przypadku wraz z przeniesieniem (sprzedażą) przez Dłużnika na rzecz Sp. z o.o. udziału w nieruchomości, inny podmiot uzyskał prawo do rozporządzania tym udziałem jak właściciel. W świetle powyższego, czynności egzekucyjne - a więc licytacja komornicza mająca za przedmiot udział w nieruchomości – powinny w ocenie Wnioskodawcy uwzględniać podmiot, który aktualnie rozporządza rzeczą (towarem), w imieniu którego powinny być dokumentowane czynności prawne obejmujące zajęty udział w nieruchomości.

Analiza przepisów prawa podatkowego dla opisanej sytuacji prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do planowanej transakcji sprzedaży udziałów w nieruchomości należy uznać aktualnego właściciela udziałów za podatnika podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, dostawa przez Wnioskodawcę w drodze licytacji komorniczej udziałów w nieruchomości będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Wnioskodawca ustalając skutki podatkowe dla planowanej transakcji ma na uwadze, że czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku a zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o VAT.

Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a)    dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,

b)    pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co do zasady - zwolniona z podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 14 ww. ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a)    wybudowaniu lub

b)    ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom
 - po spełnieniu określonych warunków - skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu. W myśl wskazanego przepisu zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

a)    w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b)    dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Wskazane powyżej przepisy jednoznacznie wskazują, jakie warunki muszą zostać spełnione, by sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisów tych wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Zdaniem Wnioskodawcy, należy w tym miejscu wskazać, że dla dostawy nieruchomości, które nie spełniają przesłanek do objęcia zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy, ustawodawca przewidział możliwość zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wskazane zwolnienie, dotyczy wszystkich towarów (w tym nieruchomości) przy nabyciu, których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Zatem w celu zastosowania powyższego zwolnienia od podatku, spełnione muszą być łącznie oba warunki wskazane przez ustawodawcę:

-        towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

-        przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę, by wykluczyć dostawę towarów z omawianego zwolnienia.

Mimo podejmowanych działań mających na celu uzyskanie niezbędnych informacji, Wnioskodawca ze względu na brak kontaktu ze strony Dłużnika oraz nowego właściciela udziałów w nieruchomości nie posiada wiedzy, która pozwalałaby ustalić, czy zostały poniesione wydatki na ulepszenie zajętych egzekucją udziałów, stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej tych udziałów ani czy udziały były wykorzystywane jedynie na cele działalności zwolnionej z podatku VAT.

Wnioskodawca wskazuje, że w toku prowadzonego postępowania podjął próby kontaktu zarówno z Dłużnikiem, jak i Sp. z o.o. W wyniku braku odpowiedzi na zadane w przesłanych wezwaniach pytania, Wnioskodawca nie jest w stanie jednoznacznie ocenić na podstawie posiadanych dokumentów, czy warunki ustawowe pozwalające skorzystać ze zwolnienia zostały spełnione.

Jak wynika z wykazu podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT, prowadzonego przez Ministerstwo Finansów:

-        Dłużnik - A - został zarejestrowany jako podatnik VAT w dniu 10 kwietnia 2015 r., następnie został wykreślony 3 lutego 2020 r. na podstawie art. 96 ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, aktualnie podatnik widnieje jako niezarejestrowany,

-        Sp. z o.o. – nie figuruje w rejestrze.

Wnioskodawca wraz z zawiadomieniem o wszczęciu egzekucji z udziałów w nieruchomości wezwał Dłużnika do udzielenia informacji. Następnie wystosował kolejne pismo, w którym wezwał Dłużnika do odpowiedzi na konkretne pytania dotyczące przedmiotowych udziałów w nieruchomości, które to informacje są niezbędne dla ustalenia kwestii opodatkowania VAT planowanej sprzedaży udziałów w nieruchomości w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Jak wskazano we wniosku, wezwanie do udzielenia informacji w sprawie udziałów w nieruchomości zostało wystosowane również do Sp. z o.o.

Dłużnik, jak i Spółka, do dnia wystąpienia z niniejszym wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej nie odpowiedzieli na wezwania Wnioskodawcy i nie udzielili żadnych informacji w sprawie objętych egzekucją udziałów w nieruchomości. W wyniku powyższego, Wnioskodawca nie posiada informacji niezbędnych dla oceny skutków podatkowych na gruncie VAT planowanej sprzedaży udziałów w nieruchomości ponad to, co zostało wskazane w przedmiotowym wniosku.

Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawcy, nie można do opisanego zdarzenia przyszłego zastosować zwolnień wskazanych w art. 43 ust. 1 pkt 10, pkt 10a ustawy o VAT ze względu na brak informacji (w tym brak informacji o ponoszonych wydatkach na ulepszenie). Analogicznie nie znajdzie również zastosowania zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy o VAT, jeżeli udokumentowane działania komornika (Wnioskodawcy) nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnień od podatku, o których mowa w ust. 1 pkt 2, 3 i 9-10a, przyjmuje się, że warunki zastosowania zwolnień od podatku nie są spełnione.

Jak wyżej wskazano, Wnioskodawca mimo podjętych udokumentowanych działań nie uzyskał od Dłużnika ani od Sp. z o.o. informacji niezbędnych do oceny możliwości zastosowania któregokolwiek ze zwolnień z opodatkowania VAT przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 2, 10 lub 10a ustawy.

Pomimo przesłania wezwań do Dłużnika, jak i do Sp. z o.o. oraz podjętych prób ustalenia istotnych okoliczności sprawy, Wnioskodawca nie posiada informacji m.in. o pierwszym zasiedleniu, o nakładach poniesionych na ulepszenia nieruchomości, czy o wykorzystywaniu nieruchomości wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT.

Zatem zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy o VAT, brak możliwości uzyskania niezbędnych informacji warunkujących zastosowanie zwolnień od podatku skutkuje uznaniem, że warunki te nie zostały spełnione. Wobec tego, w ocenie Wnioskodawcy, nie jest możliwe zastosowanie któregokolwiek ze wskazanych zwolnień od podatku VAT. W świetle powyższych okoliczności, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż planowana sprzedaż udziałów w nieruchomości w drodze egzekucji komorniczej będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a brak podstaw do zastosowania któregokolwiek ze zwolnień skutkuje obowiązkiem rozliczenia podatku VAT przez Wnioskodawcę.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 18 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.

W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

W świetle powołanych powyżej przepisów grunty i budynki oraz ich części spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Interpretując zawarty w artykule 7 ustawy zwrot „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy utożsamiać z czynnością, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności. Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”. Istotny jest przede wszystkim aspekt ekonomiczny, a nie prawny transakcji, w ramach której podatnik przenosi na nabywcę prawo do rozporządzania towarami jak właściciel. Akcent sformułowanej definicji położony został głównie na podkreślenie przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą w taki sposób, aby nabywca mógł nią dysponować podobnie jak właściciel.

Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:

Problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071).

I tak, zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 198 Kodeksu cywilnego:

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Zaznaczenia wymaga, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, że istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi A Sprawa dotyczy egzekucji z udziału w wysokości X nieruchomości. Udział w nieruchomości stanowi poddasze – komórki lokatorskie, które mogą być przerobione na niewielkie mieszkania na III piętrze dwóch bloków mieszkaniowych - … pomieszczeń. Dłużnik 17 lutego 2023 r. sprzedał ww. udział, który miał zostać objęty egzekucją innej spółce Sp. z o.o. Na skutek działań wierzyciela, który wniósł skargę pauliańską, dnia 26 maja 2023 r. Sąd Okręgowy wydał wyrok uznający ww. czynność zbycia udziału w nieruchomości przez Dłużnika za bezskuteczną w stosunku do wierzyciela.

W tym miejscu rozstrzygnięcia wymaga, kto będzie uznany za podatnika podatku VAT przy licytacyjnej sprzedaży udziału w nieruchomości.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz elementy zdarzenia przyszłego, wskazać należy, że sprzedaż udziału w nieruchomości przez Dłużnika, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, stanowiła dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Wraz z przeniesieniem przez Dłużnika na rzecz Sp. z o.o. udziału w nieruchomości, nowy właściciel uzyskał prawo do rozporządzania tym udziałem jak właściciel. Zatem, w rozpatrywanej sprawie, od dnia sprzedaży ww. udziału w nieruchomości jego nowym właścicielem jest Sp. z o.o. W świetle powyższego, czynności egzekucyjne - a więc licytacja komornicza mająca za przedmiot udział w nieruchomości - powinny uwzględniać aktualnego właściciela rozporządzającego rzeczą (towarem), w imieniu którego powinny być dokumentowane czynności prawne obejmujące zajęty przez Pana udział w nieruchomości.

Zgodnie z art. 930 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Jak wynika z powyższego przepisu Kodeksu postępowania cywilnego, sprzedaż nieruchomości zajętych w postępowaniu egzekucyjnym jest ważna z punktu widzenia zasad prawa i nie wyklucza dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ponadto, w takich sytuacjach sam nabywca nieruchomości jest traktowany jak dłużnik.

W kwestii zbycia zajętej nieruchomości przez dłużników wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 7 lutego 2008 r. sygn. akt V CSK 426/07, w którym stwierdził, że:

W wyroku z 3 lutego 1998 r. (OSP rok 1998, nr 11, poz. 96) Sąd Najwyższy uznał, że:

Podobne stanowisko Sąd Najwyższy zajął w uzasadnieniu wyroku z 29 czerwca 2006 r.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzenia wymaga, że wyrok uwzględniający skargę pauliańską nie powoduje nieważności kwestionowanej czynności prawnej. Oznacza to, że zaskarżona umowa (np. darowizny czy sprzedaży) nadal pozostaje ważna, ale staje się bezskuteczna wobec wierzyciela. Innymi słowy, wyrok uwzględniający skargę pauliańską, uznający bezskuteczność określonej czynności prawnej nie powoduje powrotu przedmiotu albo prawa do majątku dłużnika.

Zatem w rozpatrywanej sprawie, od dnia zakupu udziału w nieruchomości jego nowym właścicielem jest spółka Sp. z o.o.

Należy więc rozważyć kwestię, czy nowy właściciel, który nabył udział w nieruchomości od dłużnika, będzie działał jako podatnik podatku od towarów i usług w odniesieniu do sprzedaży ww. udziału w nieruchomości, a tym samym sprzedaż ta będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej.

Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy wskazać należy, że w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy tej nieruchomości.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że opodatkowanie danej czynności podatkiem od towarów i usług uwarunkowane jest łącznym spełnieniem dwóch przesłanek. Po pierwsze konkretna czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, po wtóre – musi być dokonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Analiza okoliczności przedstawionych we wniosku oraz obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do transakcji sprzedaży ww. udziału w nieruchomości należącej wcześniej do dłużnika i zbytej na rzecz spółki Sp. z o.o., a więc obecnie należącej do tej Spółki – Spółkę tę należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zbycie nieruchomości opisanej w złożonym wniosku nastąpi w ramach rozporządzania majątkiem należącym do Spółki z o.o., będzie stanowiło zbycie majątku należącego do przedsiębiorstwa dłużnika. Tym samym, w opisanej sytuacji Spółkę tę należy uznać za podatnika podatku od towarów i usług.

W konsekwencji, sprzedaż egzekucyjna udziału w nieruchomości, który nie jest obecnie własnością A, będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, a spółka Sp. z o.o. będzie z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług.

Podsumowując, w przypadku sprzedaży udziału w nieruchomości, którego właścicielem w chwili sprzedaży jest spółka Sp. z o.o., która nabyła ten udział w nieruchomości od dłużnika, wystąpi Pan jako płatnik podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 18 ustawy.

Przy czym, wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może być albo opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 146ef ust. 1 ustawy:

Jednakże, zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynków, budowli  lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynków, budowli  lub ich części oddano je  w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynków, budowli  lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z  budynków, budowli  lub ich części.

W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki aby sprzedaż budynków/budowli  lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli  lub ich części, będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli  lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania dla dostawy zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

-        towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz  sposobu wykorzystywania,

-        przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że:

W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.

Oznacza to, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy  charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Wskazania wymaga, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 418 ze zm.).

I tak, w myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Stosownie do treści art. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane:

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Jednocześnie zgodnie z art. 43 ust. 21 ustawy:

Zatem, dokonana w trybie egzekucji dostawa towarów jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki, jeżeli udokumentowane działania w celu możliwości zastosowania zwolnienia podjęte przez komornika lub organ egzekucyjny były z powodu dłużnika bezskuteczne.

Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że w tym przypadku można wykluczyć zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ jak Pan wskazał, sprzedaż udziału spółce Sp. z o.o., zgodnie z aktem notarialnym, nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym nabycie przez Sp. z o.o. nie było związane z pojawieniem się jakiegokolwiek podatku naliczonego do odliczenia. W takiej sytuacji nie można mówić, że Spółce przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu udziału w  wysokości X nieruchomości lub że takie prawo Spółce nie przysługiwało, skoro przy nabyciu udziału nie wystąpił podatek VAT, który mógłby podlegać odliczeniu. Powyższe oznacza, że nie został spełniony przynajmniej jeden z warunków, o których mowa  art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy Tym samym dostawa ww. udziałów nie może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Przy czym, w przedmiotowej sprawie przedstawiony opis sprawy nie pozwala stwierdzić, czy dostawa udziałów w nieruchomości będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, pkt 10a ustawy, gdyż brak jest niezbędnych informacji do dokonania takiej oceny na podstawie ww. przepisów.

Z opisu sprawy wynika, że nie posiada Pan informacji pozwalających zastosować do dostawy zwolnienia z podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i10a ustawy. Wskazał Pan, iż brak posiadanych informacji jest wynikiem podjętych przez Pana działań. Mimo podjętych udokumentowanych działań nie uzyskał Pan informacji niezbędnych do oceny możliwości zastosowania któregokolwiek ze zwolnień.

W związku z powyższym, w odniesieniu do dostawy udziałów w nieruchomości zastosowanie znajdzie art. 43 ust. 21 ustawy, tj. przyjęcie, że warunki zastosowania zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a nie będą spełnione, skoro podjęte przez Pana udokumentowane działania nie doprowadziły, na skutek braku możliwości uzyskania niezbędnych informacji od dłużnika, do potwierdzenia spełnienia warunków zastosowania do dostawy towarów zwolnienia od podatku.

Zaznaczenia jednak wymaga, że kwestia oceny podjętych przez Pana jako komornika działań nie była przedmiotem interpretacji.

W konsekwencji, sprzedaż licytacyjna udziałów w wysokości X nieruchomości, będzie opodatkowana podatkiem VAT, według właściwej stawki podatku.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że jako płatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 18 ustawy, będzie Pan zobowiązany do obliczenia, pobrania i wpłacenia podatku VAT na rachunek właściwego urzędu skarbowego z tytułu dokonania dostawy ww. udziałów w nieruchomości.

Tym samym Pana stanowisko, pomimo częściowo odmiennej argumentacji, uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.