Gmina, jako czynny podatnik VAT, podczas wizji terenowej 11 sierpnia 2023 r. stwierdziła zgromadzenie ok. 150 beczek z niebezpiecznymi substancjami na działkach należących do osób trzecich. Po uzyskaniu opinii organów, Prezydent wydał 29 sierpnia 2023 r. decyzje nakazujące udostępnienie terenu i podjął działania usunięcia odpadów przez wybranego w trybie zapytania z wolnej ręki wykonawcę. Odpady zostały unieszkodliwione…
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z realizacją zadania obejmującego usunięcie i unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych opisanych we wniosku.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina (dalej: Gmina) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT.
Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 t.j.) zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
W szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej.
Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 t.j.).
- art. 26a ust. 1-7:
1. W przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.
2. Właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest:
1) w przypadku terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi - regionalny dyrektor ochrony środowiska;
2) w przypadku gdy obowiązek usunięcia odpadów powstał w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzeniem nieważności, uchyleniem lub wygaśnięciem decyzji związanej z gospodarką odpadami - organ właściwy do wydania tej decyzji;
3) w pozostałych przypadkach - wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
3. W celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi:
1) zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady;
2) zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ;
3) termin rozpoczęcia i zakończenia działań, o których mowa w pkt 2.
4. Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przepisów art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 i 803) nie stosuje się.
5. Decyzję, o której mowa w ust. 3, wydaje się po zasięgnięciu opinii w sprawie spełnienia przesłanek konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów:
1) wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska;
2) odpowiednio organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo organu Wojskowej Inspekcji Sanitarnej stosownie do ich właściwości miejscowej w odniesieniu do:
a) oceny występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi w związku z obecnością tych odpadów,
b) zanieczyszczenia w ujęciach wody przeznaczonej do spożycia w związku z obecnością tych odpadów;
3) regionalnego dyrektora ochrony środowiska, z wyjątkiem przypadku, gdy decyzję wydaje ten organ;
4) komendanta powiatowego (miejskiego) Państwowej Straży Pożarnej.
6. Właściwy organ żąda od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Posiadacz odpadów jest obowiązany zwrócić te koszty w terminie 14 dni od dnia doręczenia żądania.
7. Właściwy organ może odstąpić od żądania zwrotu całości lub części kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi, jeżeli:
1) wobec posiadacza odpadów nie można wszcząć postępowania egzekucyjnego lub egzekucja okazała się bezskuteczna;
2) koszt postępowania egzekucyjnego jest wyższy niż kwota możliwa do odzyskania.
- art. 26a ust. 9:
9. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, w stosunku do posiadacza odpadów, który nie ustanowił zabezpieczenia roszczeń, o którym mowa w art. 48a ust. 1, właściwy organ, w drodze decyzji, nakłada na posiadacza odpadów obowiązek zwrotu kosztów, o których mowa w ust. 6, oraz określa wysokość tych kosztów oraz sposób i termin ich uiszczenia.
Wydział Środowiska Urzędu Miejskiego odpowiada za realizację zadań z zakresu ochrony środowiska, w tym m.in. gospodarki odpadami, w tym postępowań administracyjnych dotyczących m.in. zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów, pozwoleń na wytwarzanie odpadów oraz nakazów usunięcia odpadów.
Podczas przeprowadzonej przez pracowników Wydziału Środowiska Urzędu Miejskiego wizji terenowej stwierdzono, że na działkach nr 1 i 2 oraz działce nr 3 na nieutwardzonym terenie zgromadzono ok. 150 beczek w złym stanie technicznym, zawierających prawdopodobnie niebezpieczne substancje. Interwencja w sprawie ww. odpadów została przez Wydział Środowiska podjęta w dniu 11 sierpnia 2023 r.
Właścicielem działek nr 1, 2 i 3 są podmioty trzecie (osoba fizyczna i Spółka ...).
Prawdopodobnie zgromadzone na przedmiotowym terenie odpady zostały wytworzone podczas prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę. Na podstawie zebranych materiałów ustalono, że właściciele działek są zadłużeni i nie posiadają środków finansowych na usunięcie odpadów.
Prezydent dnia 11 sierpnia 2023 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego …, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska … oraz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej … o wydanie opinii w sprawie konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów nielegalnie zdeponowanych na przedmiotowym terenie.
Po uzyskaniu opinii ww. organów i ich analizie, w dniu 29 sierpnia 2023 r. zostały wydane na podstawie art. 26a ust. 2 pkt 3, ust. 3, 4, 5 ustawy o odpadach, dwie decyzje Prezydenta nr … i … nakazujące właścicielom terenu udostępnienie terenu nieruchomości w celu przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez Organ (Prezydenta).
W trybie zapytania z wolnej ręki została wybrana oferta dotycząca usunięcia i unieszkodliwienia opisywanych powyżej odpadów. Zadanie zostało zrealizowane a Wykonawca przedłożył Gminie dokumenty wagowe, karty przekazania odpadów, protokół unieszkodliwienia odpadów oraz fakturę VAT … z dnia 25 września 2023 r. Z dokumentacji wynika, że z przedmiotowego terenu zostały usunięte odpady o kodzie 16 81 01* - odpady wykazujące właściwości niebezpieczne, w ilości 29,7000 Mg. Odpady zostały unieszkodliwione przez przekształcenie termiczne (spalenie w procesie D10) w instalacji pieca obrotowego należącej do Wykonawcy. Zgodnie z fakturą, cena za wykonaną usługę unieszkodliwienia odpadów wykazujących właściwości niebezpieczne wyniosła 288 684,00 zł brutto (267 300,00 zł netto). Należność została zapłacona przez Gminę.
Na podstawie art. 26a ust. 9 ustawy o odpadach w dniu 26 września 2024 r. została wydana decyzja Prezydenta o nałożeniu na Spółkę obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę za wykonanie prac polegających na usunięciu i zagospodarowaniu odpadów niebezpiecznych, w kwocie 288 684,00 zł. Termin zapłaty kosztów upłynął 19 listopada 2024 r. Kwota nie została zapłacona.
Obciążenie Spółki na podstawie decyzji, kosztami poniesionymi przez Gminę z tytułu usunięcia i zagospodarowania ww. odpadów stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Gmina złożyła do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie w formie dotacji zadania polegającego na usunięciu i unieszkodliwieniu opisywanych w niniejszym wniosku odpadów niebezpiecznych z terenu ww. nieruchomości Dofinansowanie udzielane jest w ramach programu priorytetowego nr 2.7 „Racjonalne gospodarowanie odpadami i ochrona ziemi. Usuwanie porzuconych odpadów". Wnioskowana kwota dofinansowania stanowi (...) kosztów kwalifikowanych przedsięwzięcia i wynosi (...) zł.
Zgodnie z zapisami w Arkuszu Negocjacyjnym, przed wypłatą środków, Beneficjent (Gmina) przedłoży indywidualną interpretację potwierdzającą brak możliwości odliczenia podatku od towarów i usług w związku z realizacją Przedsięwzięcia, które jest finansowane w całości lub w części ze środków Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w ramach Umowy.
W związku z powyższym Gmina występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie braku możliwości odliczenia podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadania obejmującego usunięcie i unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych, zgromadzonych na terenie nieruchomości oznaczonej jako działki gruntu nr 3, 1 i 2.
Pytanie
Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z realizacją zadania/przedsięwzięcia obejmującego usunięcie i unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych opisanych we wniosku?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z przepisami ustawy z ustawy z dnia 11 marca 2004 r o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o VAT:
- art. 86 ust. 1:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
- art. 15 ust. 1:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
- art. 15 ust. 2:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
- art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jak stanowi art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Podatnik nie ma zatem prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających opodatkowaniu VAT.
W stanie faktycznym opisanym we wniosku nie występuje związek dokonywanych nabyć ze sprzedażą opodatkowaną podatkiem VAT. Zakupiona usługa usunięcia i unieszkodliwienia odpadów niebezpiecznych w postaci ok. ... beczek zawierających substancje niebezpieczne, nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych, gdyż Gmina w ramach realizacji przedmiotowego zadania nie wykonywała czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Obciążenie Spółki na podstawie decyzji administracyjnej, kosztami poniesionymi przez Gminę z tytułu usunięcia i zagospodarowania przedmiotowych odpadów stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Realizowane przedsięwzięcie jest wykonywane w ramach zadań własnych gminy (ochrona środowiska i przyrody). Na podstawie art. 26a ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy o odpadach, w przypadku, gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Właściwym Organem w opisywanej sprawie jest Prezydent. Tak więc, Gmina realizując omawiane przedsięwzięcie, nie występuje w charakterze podatnika VAT, a jego realizacja nie jest związana z wykonywaniem czynności opodatkowanych. W konsekwencji, nie jest spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Mając na uwadze powyższe Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z realizacją zadania/przedsięwzięcia obejmującego usunięcie i unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych opisanych we wniosku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne, w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Podkreślić należy, że aby podmiot mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług
w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp. umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Należy nadmienić, że w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Stosownie do treści art. 7 ust. 1 pkt 1 i 3ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy:
1) ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;
3) wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz;
Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.):
Ilekroć w ustawie jest mowa o posiadaczu odpadów – rozumie się przez to wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące
w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
Według art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach:
Posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania.
W myśl art. 26 ust. 2 ustawy o odpadach:
Z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami.
Z kolei zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o odpadach:
W przypadku gdy ze względu na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub środowiska konieczne jest niezwłoczne usunięcie odpadów, właściwy organ podejmuje działania polegające na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi.
Na podstawie art. 26a ust. 2 ustawy o odpadach:
Właściwym organem w sprawach, o których mowa w ust. 1, jest:
1) w przypadku terenów zamkniętych oraz nieruchomości, którymi gmina włada jako władający powierzchnią ziemi - regionalny dyrektor ochrony środowiska;
2) w przypadku gdy obowiązek usunięcia odpadów powstał w związku z wydaniem decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzeniem nieważności, uchyleniem lub wygaśnięciem decyzji związanej z gospodarką odpadami – organ właściwy do wydania tej decyzji;
3) w pozostałych przypadkach – wójt, burmistrz lub prezydent miasta.
Zgodnie z art. 26a ust. 3 ustawy o odpadach:
W celu wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, właściwy organ określa, w drodze decyzji skierowanej do władającego powierzchnią ziemi:
1) zakres i termin udostępnienia przez niego powierzchni ziemi, obiektów lub innych miejsc, w których znajdują się odpady;
2) zakres i sposób przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez ten organ;
3) termin rozpoczęcia i zakończenia działań, o których mowa w pkt 2.
Stosownie do art. 26a ust. 4 ustawy o odpadach:
Decyzja, o której mowa w ust. 3, podlega natychmiastowemu wykonaniu. Przepisów art. 61 § 3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 i 803) nie stosuje się.
W myśl art. 26a ust. 6 ustawy o odpadach:
Właściwy organ żąda od posiadacza odpadów odpowiedzialnego za gospodarowanie odpadami zwrotu poniesionych przez siebie kosztów działań polegających na usunięciu odpadów i gospodarowaniu nimi. Posiadacz odpadów jest obowiązany zwrócić te koszty w terminie 14 dni od dnia doręczenia żądania.
Z opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Wydział Środowiska Urzędu Miejskiego odpowiada za realizację zadań z zakresu ochrony środowiska, w tym m in. gospodarki odpadami, w tym postępowań administracyjnych dotyczących m.in. zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów, pozwoleń na wytwarzanie odpadów oraz nakazów usunięcia odpadów. Podczas przeprowadzonej przez pracowników Wydziału Środowiska Urzędu Miejskiego wizji terenowej stwierdzono, że na działkach nr 1 i 2 oraz działce nr 3 na nieutwardzonym terenie zgromadzono ok. 150 beczek w złym stanie technicznym, zawierających prawdopodobnie niebezpieczne substancje. Właścicielem działek nr 1, 2 i 3 są podmioty trzecie. Prezydent dnia 11 sierpnia 2023 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego …, Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska … oraz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej … o wydanie opinii w sprawie konieczności niezwłocznego usunięcia odpadów nielegalnie zdeponowanych na przedmiotowym terenie. Po uzyskaniu opinii ww. organów i ich analizie, w dniu 29 sierpnia 2023 r. zostały wydane dwie decyzje Prezydenta nakazujące właścicielom terenu udostępnienie terenu nieruchomości w celu przeprowadzenia działań mających na celu usunięcie odpadów przez Organ (Prezydenta). Zadanie zostało zrealizowane, a Wykonawca przedłożył Gminie dokumenty wagowe, karty przekazania odpadów, protokół unieszkodliwienia odpadów oraz fakturę. W dniu 26 września 2024 r. została wydana decyzja Prezydenta o nałożeniu na Spółkę obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez Gminę za wykonanie prac polegających na usunięciu i zagospodarowaniu odpadów niebezpiecznych, w kwocie 288 684,00 zł. Termin zapłaty kosztów upłynął 19 listopada 2024 r. Kwota nie została zapłacona. Gmina złożyła do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wniosek o dofinansowanie w formie dotacji zadania polegającego na usunięciu i unieszkodliwieniu opisywanych w niniejszym wniosku odpadów niebezpiecznych z terenu ww. nieruchomości.
Państwa wątpliwości dotyczą wskazania, czy będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z realizacją zadania obejmującego usunięcie i unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych opisanych we wniosku
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie związek taki nie występuje. Realizując w ramach zadań własnych, obejmujących m.in. sprawy utrzymania czystości i porządku, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, opisane we wniosku zadanie polegające na usunięciu odpadów niebezpiecznych zgromadzonych na działkach nr 1 i 2 oraz nr 3, nie działają Państwo jako podatnik podatku od towarów i usług. Jak wskazano powyżej, organy władzy publicznej są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. W zakresie, w jakim Państwo realizują przedmiotowe zadanie, są Państwo objęci regulacją przepisu art. 15 ust. 6 ustawy.
W związku z powyższym, nie przysługuje Państwu – na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy – prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego od wydatków związanych z usunięciem opadów niebezpiecznych zgromadzonych na terenie ww. działek nr 1 i 2 oraz działce nr 3.
Podsumowując, Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku od towarów i usług od wydatków związanych z realizacją zadania obejmującego usunięcie i unieszkodliwienie odpadów niebezpiecznych opisanych we wniosku.
Tym samym, Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną
(art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo