Miasto, jako czynny podatnik VAT, planuje nabyć od spółki dwie działki przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową, a następnie zamienić je z Agencją Mienia Wojskowego na inne działki, które zostaną wykorzystane na park publiczny. Celem transakcji z AMW jest wsparcie ochrony ludności…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 listopada 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, że Miasto z tytułu transakcji zbycia działek nr 1 i 2 w drodze umowy zamiany, nie będzie działało jako podatnik VAT, a w konsekwencji przedmiotowa transakcja nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Miasto jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Miasto realizuje zadania własne, określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1153; dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”), między innymi w zakresie porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności, z wyłączeniem zadań określonych w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obrony cywilnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 1907 ze zm.; dalej: „ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej) jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
Na terenie Miasta funkcjonuje … Sp. z o.o. (dalej: „…”), które jest właścicielem działek położonych na jej terenie, oznaczonych jako nr 1 obręb … o pow. 0,7350 ha oraz nr 2 obręb … o pow. 0,5073 ha (dalej łącznie: „Nieruchomości”), zapisanych odpowiednio w księgach wieczystych nr … oraz nr … prowadzonych przez Sąd Rejonowy w … Wydział Ksiąg Wieczystych.
Na Nieruchomościach nie znajdują się budynki, budowle ani ich części w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.; dalej: „Prawo budowlane”).
Dla Nieruchomości obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (dalej: „MPZP”), sporządzony na podstawie uchwały … Rady Miasta … z dnia 19 marca 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru miasta … „…” z wyłączeniem działek o nr 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 oraz części działek nr 11, 12 i 13 obręb … . Zgodnie z MPZP, Nieruchomości stanowią tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową wielorodzinną.
Miasto zamierza w najbliższej przyszłości nabyć Nieruchomości w drodze zamiany z … . Od nabycia Nieruchomości Miasto nie ma zamiaru wykorzystywać ich do jakichkolwiek czynności objętych VAT, w szczególności czynności opodatkowanych VAT.
Po nabyciu Nieruchomości od …, zamiarem Miasta jest dokonanie ich zamiany na rzecz Agencji Mienia Wojskowego (dalej: „AMW”) na działki nr A obręb … o pow. 2,6116 ha, B obręb … o pow. 1,3380 ha oraz C obręb … o pow. 7,8362 ha.
Celem transakcji z AMW jest przekazanie Nieruchomości, które mają istotne znaczenie z punktu widzenia ochrony ludności oraz obrony cywilnej, na których docelowo powstanie baza mieszkaniowa dla żołnierzy. Z kolei nabywane w zamian nieruchomości od AMW zostaną przez Miasto wykorzystane w celu utworzenia ogólnodostępnego parku, tzw. „…”, który będzie zaspokajał rekreacyjne potrzeby mieszkańców.
Zgodnie z informacjami dostępnymi na oficjalnej stronie rządowej : „AMW zajmuje się zakwaterowaniem żołnierzy, zagospodarowaniem zbędnych dla wojsk i innych służb mundurowych nieruchomości (sprzedaż, dzierżawa, najem, lokale usługowe) oraz mienia ruchomego (sprzęt wojskowy, pojazdy, wyposażenie i uzbrojenie).”
Jednocześnie, do najważniejszych zadań własnych AMW należy między innymi gospodarowanie mieniem Skarbu Państwa powierzonym i użyczonym AMW, obrót mieniem (w tym nieruchomościami), prowadzenie działalności gospodarczej czy budowanie domów mieszkalnych. Ponadto, AMW działa ściśle z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: „Siły Zbrojne”) – przykładowo, jest to wykonywanie zadań w zakresie inwestycji, a także nabywanie towarów i usług wynikających z potrzeb Sił Zbrojnych, wykonywanie działań w zakresie zakwaterowania Sił Zbrojnych czy też promocja Sił Zbrojnych. Szczegółowy zakres kompetencji i obowiązków AMW został objęty ustawą z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2025 r. poz. 817).
Miasto powzięło wątpliwość, co do sposobu opodatkowania VAT planowanej transakcji zamiany Nieruchomości z AMW.
Pytanie
Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, polegającym na dokonaniu przez Miasto zamiany Nieruchomości z AMW w ramach planowanej transakcji, zastosowanie znajduje przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, skutkujący uznaniem, że Miasto w tym zakresie nie działa jako podatnik VAT, a w konsekwencji przedmiotowa transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
W opisanym zdarzeniu przyszłym, polegającym na dokonaniu przez Miasto zamiany Nieruchomości z AMW w ramach planowanej transakcji, zastosowanie znajduje przepis art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, skutkujący uznaniem, że Miasto w tym zakresie nie działa jako podatnik VAT, a w konsekwencji przedmiotowa transakcja nie podlega opodatkowaniu VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 wskazanej ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Ponadto, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przy czym stosownie do ust. 2 przywołanego artykułu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W myśl natomiast art. 15 ust. 6 wskazanej ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Zapis cytowanego powyżej art. 15 ust. 6 ustawy o VAT jest odzwierciedleniem art. 13 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347, str. 1, ze zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
Z przedstawionych powyżej przepisów wynika, że kryterium rozróżniającym działanie jednostki samorządu terytorialnego w charakterze organu władzy publicznej od działania w charakterze podatnika VAT jest to, czy podmiot ten działa jako organ władzy, czy też zachowuje się jak przedsiębiorca. Tym samym, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego realizuje swoje zadania przy wykorzystaniu narzędzi i uprawnień nadanych jej w drodze aktów prawnych, nie jest uznawana za podatnika VAT. W przypadku natomiast, gdy dane zadanie jest realizowane przez jednostkę samorządu terytorialnego na warunkach i w okolicznościach typowych dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą – jednostka taka będzie traktowana jako podatnik VAT. W przeciwnym razie dochodziłoby bowiem do zakłócenia konkurencji – organ władzy publicznej, wykonujący ten sam rodzaj działalności co przedsiębiorca byłby na uprzywilejowanej podatkowo pozycji względem innych przedsiębiorców.
Miasto pragnie wskazać, iż zgodnie z art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2025 r. poz. 1071; dalej: „Kodeks cywilny”), przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży (art. 604 Kodeksu cywilnego).
W konsekwencji, transakcja zamiany nieruchomości spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów, zawartej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, a tym samym w rozumieniu art. 2 pkt 22 tejże ustawy, uznawane jest za sprzedaż, ponieważ dostawa ta odbywa się za wynagrodzeniem, a jej efektem jest przeniesienie na inne podmioty prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciele.
W sytuacji zatem, gdy przedmiotem zamiany są towary w rozumieniu powołanego wyżej przepisu i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Należy podkreślić, że opodatkowanie VAT ma miejsce wówczas, jeżeli spełnione zostaną jednocześnie przesłanki o charakterze:
· przedmiotowym, tj. wystąpi czynność podlegająca opodatkowaniu w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT,
· podmiotowym, tj. gdy czynność podlegająca opodatkowaniu VAT zostanie dokonana przez osobę (lub jednostkę organizacyjną) będącą podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, działającą w takim charakterze.
Jednym z podstawowych zadań władz publicznych, które zostało zapisane w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (dalej: „Konstytucja RP”), jest zapewnienie bezpieczeństwa obywateli Rzeczpospolitej Polskiej. W szczególności ma to się przejawiać w strzeżeniu niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium (art. 5 Konstytucji RP). Ponadto Siły Zbrojne stoją na suwerenności i służą ochronie niepodległości państwa i niepodzielności jego terytorium oraz zapewnieniu bezpieczeństwa, pokoju i nienaruszalności jego granic (art. 11 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny [Dz. U. z 2025 r. poz. 825 ze zm.] w zw. z art. 26 ust. 1 Konstytucji RP).
Rozwinięciem powołanych przepisów Konstytucji RP jest art. 7 ust. 1 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że ochrona ludności i obrony cywilnej, w tym tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności, z wyłączeniem zadań określonych w ustawie o ochronie ludności o obronie cywilnej jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej, należy do zadań własnych gminy.
Natomiast zgodnie z art. 2 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej:
· ochrona ludności to system składający się z organów administracji publicznej wykonujących zadania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa ludności przez ochronę życia i zdrowia ludzi, mienia, w tym zwierząt, infrastruktury niezbędnej do zaspokojenia potrzeb bytowych, dóbr kultury i środowiska w sytuacji zagrożenia, zwanych dalej „organami ochrony ludności”, podmiotów wykonujących te zadania, zwanych dalej „podmiotami ochrony ludności” oraz zasobów ochrony ludności,
· obrona cywilna to realizacja zadań określonych w art. 61 lit. a Protokołu dodatkowego do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r. dotyczącego ochrony ofiar międzynarodowych konfliktów zbrojnych (Protokół I), sporządzonego w Genewie dnia 8 czerwca 1977 r. (Dz. U. z 1992 r. poz. 175 oraz z 2015 r. poz. 1056), zwanego dalej „Pierwszym Protokołem dodatkowym do Konwencji Genewskich z 12 sierpnia 1949 r.”, mająca na celu ochronę ludności cywilnej przed zagrożeniami wynikającymi z działań zbrojnych i ich następstw.
Art. 4 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej stanowi natomiast, że zadania ochrony ludności i obrony cywilnej polegają na przygotowaniu organów administracji publicznej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym na podejmowaniu działań ukierunkowanych na zapewnienie ciągłości działania organów administracji publicznej. Ponadto, zadania te polegają między innymi na działaniach związanych z możliwością wystąpienia zagrożenia, polegających również na zapewnieniu tworzenia rezerw materiałowych i finansowych służących wykonywaniu zadań ochrony ludności i obrony cywilnej. Realizacja zadań ochrony ludności i obrony cywilnej odbywa się z uwzględnieniem odporności infrastruktury i zasobów, w tym na zagrożenia czasu wojny.
Zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej, zadania ochrony ludności i obrony cywilnej są wykonywane przez organy ochrony ludności i obrony cywilnej oraz podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej, w zależności od rodzaju i skali zagrożeń i właściwości tych organów lub podmiotów. Natomiast art. 9 rzeczonej ustawy stanowi, że organami ochrony ludności są między innymi terytorialne organy ochrony ludności, w tym wójt (burmistrz, prezydent miasta).
Co więcej, art. 10 ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej stanowi, że do zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta) należy w szczególności:
· kierowanie i koordynowanie na obszarze gminy, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej,
· organizowanie współpracy między podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy,
· tworzenie i utrzymywanie, na obszarze gminy, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej.
Dokonując transakcji zamiany Nieruchomości z AMW, Miasto podejmie się czynności polegającej na zarządzaniu zasobami ochrony ludności, a także nawiąże w tym zakresie ścisłą współpracę z podmiotem reprezentującym Skarb Państwa w zakresie zarządzania takim mieniem. Tym samym Miasto będzie miało realny wpływ na realizację zadań z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej, nałożonych na Miasto na podstawie ustawy o samorządzie gminnym.
Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Miasta, w ramach planowanej transakcji zamiany Nieruchomości z AMW nie będzie działo w charakterze przedsiębiorcy, lecz w charakterze publicznoprawnym. W związku z powyższym, zdaniem Miasta, rzeczona transakcja nie będzie stanowić czynności podlegającej opodatkowaniu VAT. Jak wynika bowiem z opisu zdarzenia przyszłego oraz niniejszego uzasadnienia stanowiska, transakcja ta ma na celu przekazanie AMW Nieruchomości, które mają istotne znaczenie dla Skarbu Państwa w zakresie ochrony ludności oraz obrony cywilnej, gdyż będą stanowić podstawę to utworzenia bazy noclegowej dla żołnierzy.
W konsekwencji, Miasto dokonując zamiany Nieruchomości z AMW nie będzie dla tej transakcji występowało jako podatnik VAT, gdyż w tym przypadku będzie realizowało swoje zadania własne (bez nastawienia na zysk), wspierające ochronę ludności i obronę cywilną realizowane w celu wykonania obowiązków konstytucyjnych i ustawowych organu władzy publicznej. Ponadto, dokonując zamiany Nieruchomości z AMW, Miasto nie będzie wykonywać czynności charakterystycznej dla obrotu gospodarczego i dostępnej wszystkim podmiotom. Błędnym więc byłoby uznanie, że ww. transakcja prowadzi do zakłóceń konkurencji. W konsekwencji, przedmiotowa transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W świetle przytoczonych powyżej przepisów, grunt spełnia definicję towaru określoną w art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż traktowana jest jako odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.
Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W świetle art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 z 11.12.2006 r., str. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że … Sp. z o.o., jest właścicielem działek oznaczonych jako nr 1 i nr 2. Miasto zamierza w najbliższej przyszłości nabyć ww. nieruchomości w drodze zamiany z … . Po nabyciu nieruchomości od …, zamiarem Miasta jest dokonanie ich zamiany na rzecz Agencji Mienia Wojskowego na działki nr A, B oraz C.
Z przytoczonych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że – co do zasady – opodatkowaniu podlegają czynności odpłatne, przy czym nie wynika z nich, że odpłatność za czynności dostawy towarów lub świadczenia usług musi mieć postać pieniężną. Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową – zapłata w innym towarze lub usłudze albo mieszana – zapłata w części pieniężna i w części rzeczowa. Innymi słowy, dla uznania czynności za odpłatną, wystarczające jest, by istniała możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.
W myśl powyższych regulacji prawnych należy zatem uznać, że zamiana towarów, co do zasady jest czynnością objętą zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ w jej wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.
Zgodnie z art. 603 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę zamiany każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy.
Na gruncie regulacji ustawy Kodeks cywilny, w wyniku umowy zamiany następuje przeniesienie własności rzeczy o charakterze odpłatnym, bowiem w wyniku rozporządzenia prawem własności na rzecz drugiej strony następuje wzajemne rozporządzenie prawem własności innej rzeczy stanowiące o odpłatnym charakterze zawartej umowy. Zatem, w przypadku zamiany obie strony przenoszą na siebie wzajemnie własność rzeczy, występując zarówno w charakterze dostawcy, jak i w charakterze nabywcy.
Na mocy art. 604 Kodeksu cywilnego:
Do zamiany stosuje się odpowiednio przepisy o sprzedaży.
Umowa zamiany jest umową wzajemną, bardzo zbliżoną do umowy sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy. Ze względu na wzajemny charakter umowy, wartość świadczonych rzeczy powinna być ekwiwalentna. Zamiana nieruchomości skutkuje przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi nieruchomościami jak właściciel.
Na mocy art. 158 Kodeksu cywilnego:
Umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione.
Zatem, umowa przeniesienia własności nieruchomości (również w drodze zamiany) jest czynnością cywilnoprawną.
Dostawa towarów jest – zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy – przeniesieniem prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, co również ma miejsce w przypadku umowy zamiany w odniesieniu do obu stron transakcji. Dokonanie zatem zamiany nieruchomości jest zamianą towarów, czyli odpłatną dostawą towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jeżeli jest realizowana przez podatnika w ramach jego działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 14a ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności, z wyłączeniem zadań określonych w ustawie z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz.U. poz. 1907) jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej.
Natomiast jak stanowi art. 10 ust. 1 ustawy z 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1907 ze zm.):
Do zadań wójta (burmistrza, prezydenta miasta) należy:
1) kierowanie i koordynowanie na obszarze gminy, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej, o ile czynności te nie są wykonywane przez terytorialny organ ochrony ludności, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. b-d;
2) nadzorowanie, w ramach posiadanych kompetencji, realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej przez podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy;
3) organizowanie współpracy między podmiotami ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy;
4) ocena wykonywania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy przez podmioty ochrony ludności, z którymi zawarł porozumienie lub wobec których wydał decyzję o uznaniu za podmiot ochrony ludności;
5) zawieranie ze starostą porozumienia lub umowy o współdziałaniu w zakresie realizacji zadań ochrony ludności lub obrony cywilnej;
6) udzielanie wsparcia w przygotowaniu podmiotów ochrony ludności do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na obszarze gminy, w tym w zakresie wyposażenia w sprzęt i środki ochrony;
7) tworzenie i utrzymywanie, na obszarze gminy, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zaopatrzenia w wodę;
8) wydawanie podmiotom ochrony ludności i obrony cywilnej zaleceń odnośnie do rodzajów i ilości zasobów ochrony ludności utrzymywanych przez te podmioty;
9) ewidencjonowanie podmiotów i zasobów ochrony ludności na obszarze gminy;
10) uzgadnianie z komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej zasobów gminy przeznaczonych do współdziałania na obszarze powiatu;
11) wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu za podmiot ochrony ludności;
12) udzielanie pomocy doraźnej przy pomocy podmiotów ochrony ludności na obszarze gminy;
13) opracowywanie wkładu do wojewódzkiego planu ewakuacji w zakresie obszaru gminy;
14) planowanie oraz organizowanie szkoleń, ćwiczeń i innych form edukacji z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej oraz wspieranie programów edukacyjnych mających na celu przygotowanie do reagowania na potencjalne zagrożenia na obszarze gminy;
15) wzmacnianie wśród radnych i pracowników jednostek organizacyjnych gminy oraz przewodniczących organów wykonawczych jednostek pomocniczych gminy świadomości lokalnych zagrożeń, w tym w ramach szkoleń i ćwiczeń z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej;
16) powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie ludności o zagrożeniach na obszarze gminy;
17) utrzymanie gotowości gminnych elementów systemów wykrywania zagrożeń oraz powiadamiania, ostrzegania i alarmowania o zagrożeniach;
18) planowanie liczby i pojemności obiektów zbiorowej ochrony oraz zlecanie wykonania sprawdzenia obiektu budowlanego pod względem spełniania lub możliwości spełnienia warunków dla obiektów zbiorowej ochrony;
19) wyznaczanie, zawieranie porozumień i wydawanie decyzji o uznaniu obiektu budowlanego za budowlę ochronną oraz organizowanie miejsc doraźnego schronienia;
20) wydawanie i odwoływanie poleceń udostępnienia budowli ochronnych, udzielanie pomocy w przygotowaniu budowli ochronnych do użycia oraz informowanie ludności o umiejscowieniu obiektów zbiorowej ochrony;
21) wprowadzanie danych do Centralnej Ewidencji Obiektów Zbiorowej Ochrony, zwanej dalej „Centralną Ewidencją OZO”;
22) finansowanie i współfinansowanie utrzymania, modernizacji i budowy, na obszarze gminy, infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym budowli ochronnych;
23) zapewnienie funkcjonowania urzędu gminy w czasie wojny;
24) wnioskowanie do starosty o nadanie przydziałów mobilizacyjnych obrony cywilnej;
25) sporządzanie co 2 lata informacji o stanie przygotowań gminy do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej i przedstawianie jej radzie gminy.
Zatem ustawa o ochronie ludności i obronie cywilnej nakłada na wójtów, burmistrzów i prezydentów miast obowiązek kierowania i koordynowania zadań ochrony ludności i obrony cywilnej na terenie gminy, obejmujący m.in. organizację ewakuacji, opracowywanie wkładów do planów ewakuacji, utrzymanie systemów wykrywania zagrożeń, planowanie szkoleń, ewidencjonowanie zasobów, udzielanie pomocy doraźnej, uzgadnianie zasobów z PSP oraz inicjowanie działań badawczych.
Natomiast przez obowiązek tworzenia i utrzymywania, na obszarze gminy, zasobów ochrony ludności oraz infrastruktury niezbędnej do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej oraz zaopatrzenia w wodę należy rozumieć przygotowanie gminy na sytuacje kryzysowe, tworząc zapasy (żywność, leki, woda, sprzęt) i infrastrukturę (schrony, drogi, łączność, wodociągi) do ochrony mieszkańców, zapewnienia podstawowych usług (energia, transport), pomocy medycznej i usuwania skutków zagrożeń.
Tym samym z powołanych przez Państwa we wniosku przepisów ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o ochronie ludności i obronie cywilnej nie wynika szczególny obowiązek przekazywania mienia (działek) na rzecz Agencji Mienia Wojskowego. Co również istotne w analizowanym przypadku przedmiotem transakcji nie będzie nieodpłatne przekazanie ww. działek na rzecz Agencji Mienia Wojskowego, a ich dostawa - zamiana na działki będące własnością Agencji, które przeznaczą Państwo na utworzenie parku. W kontekście powyższego nie sposób uznać transakcji zbycia działki nr 1 i nr 2 w drodze umowy zamiany, za dokonywaną w ramach Państwa zadań własnych obejmujących sprawy ochrony ludności i obrony cywilnej, w tym tworzenia i utrzymywania zasobów ochrony ludności.
Dodatkowo wskazania wymaga, że jak stanowi art. 8 ww. o ochronie ludności i obronie cywilnej:
Infrastrukturą niezbędną do realizacji zadań ochrony ludności i obrony cywilnej jest infrastruktura zapewniająca w szczególności:
1) schronienie lub nocleg;
2) zaopatrzenie w wodę i żywność oraz w produkty lecznicze;
3) energię elektryczną, paliwo, łączność, usługi teleinformatyczne i transport;
4) udzielanie pierwszej pomocy, kwalifikowanej pierwszej pomocy i świadczeń opieki zdrowotnej;
5) magazynowanie i dystrybucję rezerw materiałowych;
6) realizację działań ratowniczych, pomocy humanitarnej i pomocy doraźnej;
7) wykrywanie zagrożeń, powiadamianie, ostrzeganie i alarmowanie o zagrożeniach;
8) funkcjonowanie usług publicznych.
W analizowanym przypadku natomiast – jak Państwo wskazali - celem transakcji z AMW jest przekazanie nieruchomości, na których docelowo powstanie baza mieszkaniowa dla żołnierzy.
Zatem, w świetle ww. przepisów nie można uznać, że w okolicznościach niniejszej sprawy, dokonując dostawy działek objętych zakresem wniosku w drodze zamiany na rzecz AMW, będą Państwo wykonywali zadania publicznoprawne nałożone odrębnymi przepisami prawa i tym samym będą Państwo działali jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.
W konsekwencji stwierdzenia wymaga, że zamiana ww. nieruchomości będzie czynnością cywilnoprawną (nie zaś publicznoprawną), dla czynności zamiany działek będą Państwo występowali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, a powyższa czynność w świetle ustawy będzie stanowiła odpłatną dostawę towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy.
Reasumując, w odniesieniu do transakcji zbycia działki nr 1 i nr 2 w drodze umowy zamiany, nie będą Państwo działali w charakterze organu władzy publicznej i nie będą Państwo w tym zakresie korzystali z wyłączenia na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy. W konsekwencji powyższa czynność będzie stanowiła odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy i będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo