Obowiązek zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy.
Spółka wystawiła fakturę za usługi w sierpniu 2021 r., która nie została opłacona przez kontrahenta w terminie. Po 90 dniach nieściągalności, spółka skorygowała podatek VAT należny w deklaracji za grudzień 2021, korzystając z ulgi na złe długi. Kontrahent wystawił fakturę za materiały, która nie została zaakceptowana, oraz kompensatę, która również nie została zaksięgowana. W lutym 2023 r. strony zawarły porozumienie rozliczeniowe, zgodnie z którym…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych przedstawionego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług, jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 9 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy obowiązku zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, na podstawie art. 89a ust. 4 ustawy, w rozliczeniu za 02/2023 r.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 24 lutego 2026 r. (data wpływu).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego (ostatecznie przedstawiony w uzupełnieniu wniosku)
Dnia 05.08.2021 r. Państwa Spółka (Usługodawca) wystawiła fakturę sprzedaży za usługi do swojego Kontrahenta (Usługobiorcy). Faktura sprzedaży wystawiona była na kwotę … zł brutto/… zł netto. Termin płatności ww. transakcji przypadał na dzień 04.09.2021 r.
W związku z tym, że Kontrahent (Usługobiorca) od wymaganego terminu płatności, przez kolejne 90 dni nie opłacił należnej faktury, Spółka (Usługodawca) wystawiająca fakturę skorygowała VAT należny w deklaracji JPK_VAT za 12/2021 in minus (na podstawie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. podatku od towarów i usług, art. 89a ust.1 ustawy o VAT; ulga za złe długi), pomniejszając tym samym kwotę podatku VAT należnego.
Kontrahent Spółki (Usługobiorca) wystawił swoją fakturę sprzedaży za materiały na Państwa (Usługodawcę), która jednak nie została zaakceptowana przez Państwa Spółkę (Usługodawca) i bez księgowania została ona odesłana do Kontrahenta (Usługobiorcy).
Mimo tego, Kontrahent (Usługobiorca) wystawił kompensatę na powyższe faktury. Państwa Spółka (Usługodawca) jej również nie zaakceptował i nie zaksięgował.
Wierzytelność wynikająca z tytułu nieuregulowanej faktury wystawionej 05.08.2021 r. dokumentującej sprzedaż usług została zaspokojona na skutek zawartej umowy porozumienia rozliczeniowego zawartego w dniu 17.02.2023 r. pomiędzy Państwa Spółką (Usługodawcą) a Kontrahentem (Usługobiorcą).
Zgodnie z treścią porozumienia rozliczeniowego jego Strony, tj. Usługodawca i Usługobiorca, wyrażają zgodę na dokonanie kompensat do wyżej wymienionych transakcji, a co za tym idzie, Usługodawca przyjmuje do księgowania faktury wystawione przez Usługobiorcę na zakup materiałów i towarów zużytych podczas wykonywania usługi.
W związku z tym w deklaracji za 02/2023 r. Państwa Spółka (Usługodawca) ponownie obciążyła się podatkiem VAT należnym in plus za wymienione usługi i go opłaciła, jak i również skorzystała z prawa odliczenia podatku naliczonego za faktury wystawione przez Usługobiorcę za materiały i towary (dopiero w miesiącu zawarcia porozumienia rozliczeniowego).
Pytanie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)
Czy Państwa Spółka (Usługodawca) powinien ponownie skorygować podatek VAT należny in plus, od wymienionej transakcji pomiędzy stronami w deklaracji za 02/2023 r., czy jednak powinien się wrócić do okresu, w którym pierwotnie skorzystał z ulgi za złe długi, tj. za 12/2021?
Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)
Stanowisko Państwa Spółki (Usługodawcy) stanu faktycznego jest takie, że ponowna korekta podatku VAT in plus, powinna być ujęta w dacie deklaracji JPK_VAT 02/2023 r., ponieważ z taką datą zostało podpisane porozumienie rozliczeniowe pomiędzy Stronami (Usługodawcą i Usługobiorcą), przy jednoczesnym zaakceptowaniu przez Usługodawcę faktur wystawionych przez Usługobiorcę za materiały i towary. A co za tym idzie, Państwa Spółka (Usługodawca) skorzystał z odliczenia podatku VAT naliczonego, dopiero w tym samym okresie, tj. w dacie zawarcia porozumienia rozliczeniowego pomiędzy Stronami.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności, określanej często jako tzw. ulga na złe długi, zostały określone w przepisach art. 89a i art. 89b ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.
Stosownie do treści art. 89a ust. 1 ustawy:
Podatnik może skorygować podstawę opodatkowania oraz podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona. Korekta dotyczy również podstawy opodatkowania i kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności, której nieściągalność została uprawdopodobniona.
Natomiast, w myśl art. 89a ust. 1a ustawy:
Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną, w przypadku gdy wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze.
Na mocy art. 89a ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2021 r.:
Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:
1) dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2020 r. poz. 814 i 1298), postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
2) (uchylony);
3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1:
a) wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny,
b) dłużnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego w rozumieniu ustawy z 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne, postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji;
4) (uchylony);
5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;
6) (uchylony).
W myśl art. 89a ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2021 r.:
Przepis ust. 1 stosuje się w przypadku gdy spełnione są następujące warunki:
1) (uchylony);
2) (uchylony);
3) na dzień poprzedzający dzień złożenia deklaracji podatkowej, w której dokonuje się korekty, o której mowa w ust. 1:
a) wierzyciel jest podatnikiem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny;
b) (uchylona);
4) (uchylony);
5) od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 3 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona;
6) (uchylony).
Jednocześnie, na podstawie art. 89a ust. 3 ustawy:
Korekta, o której mowa w ust. 1, może nastąpić w rozliczeniu za okres, w którym nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, pod warunkiem że do dnia złożenia przez wierzyciela deklaracji podatkowej za ten okres wierzytelność nie została uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie.
Zgodnie z art. 89a ust. 4 ustawy:
W przypadku, gdy po złożeniu deklaracji podatkowej, w której dokonano korekty, o której mowa w ust. 1, należność zastała uregulowana lub zbyta w jakiejkolwiek formie, wierzyciel obowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana lub zbyta. W przypadku częściowego uregulowania należności, podstawę opodatkowania oraz kwotę podatku należnego zwiększa się w odniesieniu do tej części.
Przywołane wyżej przepisy art. 89a ustawy dopuszczają możliwość dokonania przez podatnika korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego, który powstał w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług na terytorium kraju, w sytuacji gdy nabywca towaru bądź usługi nie dokonał zapłaty na rzecz dostawcy. Zauważenia jednak wymaga, że tylko łączne spełnienie wszystkich warunków wymienionych w art. 89a ust. 1a i ust. 2 ustawy, daje prawo do skorygowania podatku należnego.
Ponadto, stosownie do art. 89a ust. 5 ustawy:
Wierzyciel informuje o korekcie, o której mowa w ust. 1, właściwego dla niego naczelnika urzędu skarbowego w deklaracji podatkowej, w której dokonuje tej korekty.
Zgodnie z wyżej cytowanymi przepisami skorzystanie przez wierzyciela z możliwości korekty podatku należnego od nieściągalnych wierzytelności, a następnie jej uregulowanie bądź zbycie w jakiejkolwiek formie, powoduje obowiązek zastosowania się do normy z art. 89a ust. 4 ustawy.
W tym miejscu wskazania wymaga, że zgodnie z definicją (według Internetowego Słownika Języka Polskiego – http://www.sjp.pwn.pl), „uregulować” oznacza „uiścić jakąś należność”. Należy zatem wyjaśnić, że sformułowanie „należność została uregulowana” należy rozumieć jako zaspokojenie wierzyciela, powodujące wygaśnięcie jego roszczeń wobec dłużnika.
Wskazania również wymaga, że przepisy podatkowe nie regulują stosunków cywilnoprawnych (zasad zawierania umów cywilnoprawnych, porozumień) ani nie mają wpływu na ich treść, w tym ustalenia dotyczące terminów płatności. Zgodnie z zasadą swobody umów, to strony umowy rozstrzygają m.in. zasady rozliczeń z tytułu zawarcia umów cywilnoprawnych.
Podkreślenia wymaga, że ustalony przez strony termin zapłaty winien być obustronną wolą stron transakcji zawartej w ramach stosunku cywilnoprawnego. Wskazania bowiem wymaga, że zgodnie z art. 353¹ ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeks cywilny:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zgodnie z art. 498 § 1 Kodeksu cywilnego:
Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
W myśl art. 498 § 2 Kodeksu cywilnego:
Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
Wzajemna kompensata wierzytelności, polega na zaliczeniu jednej wierzytelności na poczet drugiej – zwana jest również potrąceniem.
Z ww. przepisów wynika, że wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie wierzytelności, czyli kompensację należności, następuje wtedy, gdy dwa podmioty są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, a obie wierzytelności są wymagalne. Oznacza to, że potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia poprzez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie (kompensata wierzytelności) następuje wówczas, gdy jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelności, jak i zobowiązania względem drugiej strony. Potrącenie zatem stanowi formę wzajemnej zapłaty za istniejące pomiędzy stronami zobowiązania, co pozwala na traktowanie jej na równi z zapłatą.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że 05.08.2021 r. wystawili Państwo fakturę sprzedaży za usługi. Termin płatności przypadał na dzień 04.09.2021 r. W związku z tym, że Kontrahent od wymaganego terminu płatności, przez kolejne 90 dni nie opłacił należnej faktury, skorygowali Państwo VAT należny w deklaracji JPK_VAT za 12/2021 (ulga za złe długi), pomniejszając tym samym kwotę podatku należnego. Wierzytelność wynikająca z tytułu nieuregulowanej faktury wystawionej 05.08.2021 r. dokumentującej sprzedaż usług została zaspokojona na skutek zawartej umowy porozumienia rozliczeniowego zawartego w dniu 17.02.2023 r. pomiędzy Państwa Spółką (Usługodawcą) a Kontrahentem (Usługobiorcą). Zgodnie z treścią porozumienia rozliczeniowego jego Strony, tj. Usługodawca i Usługobiorca, wyrażają zgodę na dokonanie kompensat do wyżej wymienionych transakcji, a co za tym idzie, Usługodawca przyjmuje do księgowania faktury wystawione przez Usługobiorcę na zakup materiałów i towarów zużytych podczas wykonywania usługi.
Jak wyżej wskazałem, sformułowanie „należność została uregulowana” należy rozumieć jako zaspokojenie wierzyciela, powodujące wygaśnięcie jego roszczeń wobec dłużnika.
Analiza okoliczności sprawy i przywołanych uregulowań prawnych prowadzi do stwierdzenia, że w związku z kompensatą/potrąceniem wierzytelności wobec Kontrahenta o zapłatę za wykonanie usługi z wierzytelnością wobec Państwa z tytułu zakupu materiałów i towarów zużytych podczas wykonywania usługi, nastąpiło wygaśnięcie wierzytelności wobec Kontrahenta, a tym samym miało miejsce uregulowanie należności, o którym mowa w art. 89a ust. 4 ustawy.
Jednocześnie, zgodnie z przywołanym wcześniej przepisem art. 89a ust. 4 ustawy, w przypadku gdy podatnik (wierzyciel) skorzystał z procedury „ulgi na złe długi” na podstawie art. 89a ustawy, a następnie wierzytelność została uregulowana w jakiejkolwiek formie, to zobowiązany jest do zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana. Korekta podatku należnego nie jest zatem ostateczna. Jeśli podatnik otrzyma należność, która wcześniej została odpisana, jako nieściągalna i względem której została dokonana korekta podatku w ramach „ulgi na złe długi”, wówczas ma on obowiązek, na mocy powołanego przepisu, odpowiednio zwiększyć podatek należny. Obowiązek zwiększenia podatku należnego, w takim przypadku, wynika wprost z przepisu art. 89a ust. 4 ustawy.
Zauważenia również wymaga, że przepis art. 89a ust. 1 ustawy swoim działaniem nie wpływa na zobowiązanie podatkowe za okres rozliczeniowy, w którym była wystawiona faktura VAT, jak również za okres, w którym została dokonana korekta podatku w ramach „ulgi na złe długi”, a powoduje obowiązek dokonania korekty podstawy opodatkowania i podatku należnego na bieżąco (w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana w całości lub w części).
Tym samym, w związku z uregulowaniem (kompensatą) należności przez Kontrahenta, która uprzednio została objęta korektą podatku należnego (jako wierzytelność, której nieściągalność została uprawdopodobniona), są Państwo zobowiązani dokonać zwiększenia podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku należnego, w rozliczeniu za okres, w którym należność została uregulowana (skompensowana), stosownie do zapisu art. 89a ust. 4 ustawy. Jeśli zatem wierzytelność wynikająca z tytułu nieuregulowanej faktury wystawionej 05.08.2021 r. została zaspokojona w lutym 2023 r., to zwiększenia podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego winni Państwo dokonać w rozliczeniu za ten okres rozliczeniowy.
Tym samym Państwa stanowisko jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm. ; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo