Brak prawa do odliczenia podatku VAT w zw. z realizacją projektu.
Gmina (jednostka samorządu terytorialnego) realizuje projekt pn. „…” polegający na świadczeniu nieodpłatnych usług społecznych na rzecz osób potrzebujących, w tym prowadzeniu …, przygotowaniu pomieszczeń, usługach … i …, opiece … oraz asystowaniu.…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne
2 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 2 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w całości lub części od wydatków poniesionych przy realizacji projektu pn.: „…”. Uzupełnili go Państwo 3 marca 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Proszą Państwo o wydanie interpretacji indywidualnej, która dotyczy braku prawa do odliczenia i zwrotu podatku VAT przez Gminę …, naliczonego w ramach realizacji projektu pn. „…” - pomoc osobom …. w Gminie …., który będzie realizowany przez Gminę …. i jej jednostkę organizacyjną - … w …, w latach 2026-…., dofinansowanego w ramach programu: ….. Faktury w ramach realizacji ww. projektu będą wystawiane na Gminę …. Zakres projektu obejmuje uruchomienie nowych usług w formule …. na rzecz osób …. w okresie …..2026 r. - …. r. Realizowanymi usługami w ramach projektu będą:
1) Przygotowanie pomieszczeń …. do działań …. - zakup … przeznaczonego do ….
Pierwszym elementem będzie …. umożliwiająca ….. Następnym - doposażenie pomieszczeń …. o ….. Ostatnim - …..
Elementy …: 1 szt. …, wyposażony w ….; 1 szt. …..
2) Prowadzenie …, po przygotowaniu opisanym w punkcie 1) - dla … osób spośród Uczestników Projektu potrzebujących …. Działania podejmowane w … będą miały na celu: integrację społeczną …., działalność …...
3) Usługi …. i … na rzecz osób ….. Usługi świadczone przez zatrudnionego … miesiące na pełen etat na podstawie umowy o pracę pracownika …., będącego jednocześnie …. i ….
4) Opieka …. - na rzecz Uczestników Projektu w liczbie … osób, którzy są osobami sprawującymi opiekę nad osobami potrzebującymi …..
5) Asystowanie osobom z ….
Zadanie polega na świadczeniu usługi asystenta na rzecz … osób z …. Asystent będzie wsparciem dla osób z …. pomaga ….. Asysta dostosowana do ….
Gmina … stoi na stanowisku, że nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ani do zwrotu podatku od towarów i usług (VAT), wynikającego z wydatków poniesionych w ramach realizacji projektu pn. „….” - pomoc osobom …. w Gminie …. (lata 2026-….), dofinansowanego z programu ….
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zakres projektu obejmuje usługi w formule … na rzecz osób ….. W szczególności są to:
1) prowadzenie ….,
2) przygotowanie pomieszczeń …. (zakup ….),
3) usługi … i ….
4) opieka ….,
5) asystowanie osobom z ….
Wszystkie wymienione usługi mają charakter społeczny, są świadczone nieodpłatnie na rzecz określonej grupy osób, wpisując się bezpośrednio w cel publiczny Gminy …. w zakresie pomocy społecznej. W konsekwencji, usługi te podlegają zwolnieniu z podatku VAT na podstawie:
· art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT (usługi pomocy społecznej) lub
· art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT (usługi w zakresie opieki medycznej, jeśli wchodzą w ich skład) lub
· art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT (usługi świadczone przez podmioty prawa publicznego/ośrodki pomocy społecznej) lub
· w ogóle nie podlegają opodatkowaniu (wykonanie zadań własnych samorządu, które nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, np. w sytuacji pełnej nieodpłatności i braku ekonomicznej formy świadczenia).
Ponieważ wydatki ponoszone w ramach projektu (w tym zakup ….) służą wyłącznie do realizacji czynności zwolnionych z VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, a nie do czynności opodatkowanych, nie jest spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy.
Wydatki na realizację projektu, w tym na wyposażenie i …., są ponoszone wyłącznie w celu świadczenia wyżej wymienionych usług społecznych, które - jak wskazano - podlegają zwolnieniu lub nie są objęte zakresem ustawy o VAT. Gmina … nie prowadzi działalności gospodarczej, w ramach której towary i usługi te byłyby wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (sprzedaż opodatkowana VAT).
W związku z tym, nie znajduje zastosowania mechanizm odliczenia częściowego, o którym mowa w art. 90 (odliczenie proporcjonalne) ani w art. 86 ust. 2a (prewspółczynnik), ponieważ towary i usługi nabyte w związku z projektem nie są wykorzystywane do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2, ani też do celów mieszanych (opodatkowanych i zwolnionych). Są one przeznaczone wyłącznie do czynności pozostających poza sferą opodatkowania (zwolnionych lub niepodlegających ustawie).
Wydatki poniesione przez Gminę … w ramach projektu „….” są bezpośrednio i wyłącznie związane ze świadczeniem usług w zakresie pomocy społecznej, integracji społecznej oraz opieki, które stanowią usługi zwolnione od podatku VAT lub w ogóle niepodlegające opodatkowaniu. W świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy nabywanymi towarami/usługami a czynnościami opodatkowanymi VAT. W konsekwencji, Gmina … nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ani do ubiegania się o zwrot tego podatku zgodnie z przepisami ustawy o VAT.
Pytanie
Czy Gmina …. ma prawo do odliczania podatku od towarów i usług w całości lub części od wydatków poniesionych przy realizacji projektu „….”?
Państwa stanowisko w sprawie
Wnioskodawca, Gmina … stoi na stanowisku, że nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego ani do zwrotu podatku od towarów i usług (VAT), wynikającego z wydatków poniesionych w ramach realizacji projektu pn. „…” - pomoc osobom potrzebującym …. w Gminie … (lata 2026-…), dofinansowanego z programu ….
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zakres projektu obejmuje usługi w formule … na rzecz osób potrzebujących ….. W szczególności są to:
1) prowadzenie ….,
2) przygotowanie pomieszczeń …. (zakup …),
3) usługi … i …,
4) opieka …,
5) asystowanie osobom z ….
Wszystkie wymienione usługi mają charakter społeczny, są świadczone nieodpłatnie i na rzecz określonej grupy osób, wpisując się bezpośrednio w cel publiczny Gminy …. w zakresie pomocy społecznej. W konsekwencji, usługi te podlegają zwolnieniu z podatku VAT na podstawie:
· art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT (usługi pomocy społecznej) lub
· art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT (usługi w zakresie opieki medycznej, jeśli wchodzą w ich skład) lub
· art. 43 ust. 1 pkt 24 ustawy o VAT (usługi świadczone przez podmioty prawa publicznego/ośrodki pomocy społecznej) lub
· w ogóle nie podlegają opodatkowaniu (wykonanie zadań własnych samorządu, które nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, np. w sytuacji pełnej nieodpłatności i braku ekonomicznej formy świadczenia).
Ponieważ wydatki ponoszone w ramach projektu (w tym zakup …) służą wyłącznie do realizacji czynności zwolnionych z VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, a nie do czynności opodatkowanych, nie jest spełniona podstawowa przesłanka warunkująca prawo do odliczenia, o której mowa w art. 86 ust. 1 ustawy.
Wydatki na realizację projektu, w tym na wyposażenie i …., są ponoszone wyłącznie w celu świadczenia wyżej wymienionych usług społecznych, które - jak wskazano - podlegają zwolnieniu lub nie są objęte zakresem ustawy o VAT. Gmina …. nie prowadzi działalności gospodarczej, w ramach której towary i usługi te byłyby wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych (sprzedaż opodatkowana VAT).
W związku z tym, nie znajduje zastosowania mechanizm odliczenia częściowego, o którym mowa w art. 90 (odliczenie proporcjonalne) ani w art. 86 ust. 2a (prewspółczynnik), ponieważ towary i usługi nabyte w związku z projektem nie są wykorzystywane do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2, ani też do celów mieszanych (opodatkowanych i zwolnionych). Są one przeznaczone wyłącznie do czynności pozostających poza sferą opodatkowania (zwolnionych lub niepodlegających ustawie).
Wydatki poniesione przez Gminę … w ramach projektu „….” są bezpośrednio i wyłącznie związane ze świadczeniem usług w zakresie pomocy społecznej, integracji społecznej oraz opieki, które stanowią usługi zwolnione od podatku VAT lub w ogóle niepodlegające opodatkowaniu.
W świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy nabywanymi towarami/usługami a czynnościami opodatkowanymi VAT. W konsekwencji, Gmina … nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, ani do ubiegania się o zwrot tego podatku zgodnie z przepisami ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Z art. 87 ust. 1 ustawy wynika, że:
W przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
‒ podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
‒ podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na postawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Tylko bowiem w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych.
Rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W omawianej sprawie warunek uprawniający do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie jest spełniony, ponieważ - jak Państwo wskazali - wydatki ponoszone w ramach projektu służą wyłącznie do realizacji czynności zwolnionych z VAT lub czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT, towary i usługi nabyte w związku z projektem nie są wykorzystywane do celów działalności gospodarczej, są one przeznaczone wyłącznie do czynności pozostających poza sferą opodatkowania (zwolnionych lub niepodlegających ustawie).
W związku z powyższym, nie mają Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu realizacji ww. projektu. Tym samym, nie przysługuje Państwu z tego tytułu prawo do zwrotu różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy.
Reasumując, nie mają Państwo prawa do odliczenia podatku od towarów i usług w całości lub części od wydatków poniesionych przy realizacji projektu pn.: „…”, ponieważ towary i usługi nabyte w ramach tego projektu nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Tym samym Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo