Prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki związane z rewitalizacją budynku, parku oraz przebudowy drogi oraz instalacji fotowoltaiki w ramach realizacji projektu.
Gmina realizuje projekt rewitalizacji parku, budynku i drogi oraz montuje instalację fotowoltaiczną na dachu budynku. Park i droga będą ogólnodostępne, niekomercyjne. Budynek będzie centrum integracji społecznej, głównie nieodpłatne udostępnianie, ale z okazjonalnymi wydarzeniami biletowanymi organizowanymi przez NGO.…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 kwietnia 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków związanych z realizacją projektu pn. „..”.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 28 maja 2026 r. (data wpływu) oraz pismem z 1 czerwca 2026 r. (data wpływu).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina przystąpiła w roku 2026 do realizacji projektu pn. „…”. Uchwałą z 27.01.2026 r. projekt ten został wybrany przez Zarząd Województwa do dofinansowania w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie 2021-2027 Działanie 07.04 IITRewitalizacja Typ A. Odnowa miast.
Projekt zakłada rewitalizację oraz powiązanie funkcjonalne i przestrzenne dwóch przylegających do siebie zdegradowanych przestrzeni w centrum – Parku Miejskiego oraz budynku. Kluczowym założeniem jest utworzenie wspólnej strefy integracji społ., aktywności i wypoczynku, obejmującej zarówno zmodernizowany teren zieleni, jak i nowo utworzone Centrum Integracji Społecznej „…”. Obie części projektu zostaną połączone nowo projektowaną kładką pieszą, umożliwiającą bezpieczną i bezpośrednią komunikację pomiędzy oboma obszarami, które docelowo stworzą jeden spójny kompleks społ.-rekreacyjny dostępny dla wszystkich mieszkańców.
Kompleksowa rewitalizacja Parku Miejskiego, położonego nad rzeką to II etap zagospodarowania tego obszaru, obejmujący szereg działań infrastrukturalnych i społ., mających na celu przywrócenie zdegradowanemu terenowi walorów użytkowych, rekreacyjnych i integracyjnych. Zakres projektu obejmuje: rozbudowę i częściowe rozszczelnienie nawierzchni ścieżek, rozbudowę placu zabaw, pumptracku, runtracku, siłowni zewnętrznej, tężni, zadaszonej sceny, pawilonu z toaletami, ścieżek sensorycznej i edukacyjnej, toru przeszkód, a także wykonanie instalacji oświetlenia i monitoringu. Przewiduje się również uporządkowanie i nasadzenia zieleni oraz montaż m. architektury (ławki, kosze, tablice), a także przebudowę drogi gminnej prowadzącej do Parku. Projekt zakłada pełną dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i jest zgodny ze standardami Nowego Europ. Bauhausu.
Zdegradowany budynek– miejsce ważne i rozpoznawalne dla mieszkańców - pozostaje wyłączony z użytkowania z uwagi na katastrofalny stan techniczny, co potwierdza dokumentacja inwentaryzacyjna. Opuszczony kilka lat temu, niszczejący budynek wraz z terenem wokół niego stał się miejscem niebezpiecznym (gromadzą się tutaj osoby nietrzeźwe, budynek jest sukcesywnie niszczony, rozkradany i zaśmiecany), co – zważywszy na bliskość parku i dużą liczbę dzieci oraz osób starszych w okolicy - budzi uzasadniony niepokój mieszkańców i pogłębia negatywny wizerunek tej części miasta.
Budynek zostanie poddany kompleksowej przebudowie oraz adaptacji na Centrum Integracji Społ. „…”. W CIS – poza przestrzeniami dla lok. NGO - zlokalizowana zostanie komfortka, która będzie służyła zarówno użytkownikom obiektu, jak i parku.
Ważną przestrzenią stanie się także foyer z funkcją wystawienniczą, czy szerzej artystyczną. Projekt obejmuje także zagospodarowanie terenu wokół budynku w postaci niewielkiego założenia parkowego (oświetlanie, obiekty m. architektury).
Nowa funkcja obiektu odpowiada na potrzeby społ. mieszkańców obszaru rewitalizacji – tworzy przestrzeń dla rozwoju organizacji pozarządowych, będzie miejscem aktywizacji zawodowej, społ., edukac. i kulturalnej, przeznaczonym m.in. dla osób zagrożonych wykluczeniem, seniorów, młodzieży i osób dorosłych. Park stanie się atrakcyjnym miejscem spędzania wolnego czasu, a CIS będzie ważnym punktem aktywności lok. organizacji. Projekt ma CHARAKTER KOMPLEKSOWY – łączy działania infrastrukturalne z działaniami społecznymi, odpowiadając w skoordynowany sposób na zdiagnozowane w GPR potrzeby i problemy mieszkańców obszaru rewitalizacji. Projekt powstał z udziałem społeczności lokalnej – założenia projektu i dokumentacji projektowej (PFU), zostały wypracowane w oparciu o konsultacje społ. oraz spotkania z mieszkańcami i interesariuszami.
Projekt w całości realizowany jest na obszarze rewitalizacji. W Parku Miejskim nie jest planowana dzielność pomocnicza ani towarzysząca. Natomiast dopuszcza się – głównie w godzinach późno popołudniowych i wieczornych – działalność o charakterze pomocniczym w „…”. W swoim podstawowym założeniu obiekt CIS będzie funkcjonował jako centrum działań dla lokalnych organizacji pozarządowych, a przestrzeń na ten cel udostępniana będzie NGO nieodpłatnie. W obiekcie odbywać się będą także niebiletowane wydarzenia o charakterze kulturalnym (wernisaże, wystawy, koncerty kameralne, wieczory poezji, spotkania z ciekawymi ludźmi, działania performatywne). Jednocześnie dopuszcza się w godzinach wieczornych organizację wydarzeń kulturalnych o charakterze biletowanym. Oznacza to w skali roku niekomercyjne wykorzystywanie obiektu przez średnio 2 444 godziny rocznie, a komercyjne przez około 468 godzin rocznie, co ostatecznie daje proporcję 83,93% czasu funkcjonowania „…” w ramach działań statutowych i około 16,07% czasu wykorzystania obiektu i jego infrastruktury na działania o charakterze komercyjnym.
W związku z potencjalną działalnością o charakterze komercyjnym, koszty i przychody związane z tą działalnością będą wyodrębnione księgowo, a liczba godzin i w konsekwencji proporcja wykorzystania obiektu na cele komercyjne i niekomercyjne będzie na bieżąco monitorowana i raportowana do….
Wnioskodawca będzie prowadził monitoring działalności gospodarczej.
Fotowoltaika:
Ponadto na dachu CIS „…” (który będzie budynkiem użyteczności publicznej), zainstalowana zostanie mikroinstalacja fotowoltaiczna o mocy 9 kWp. Energia elektryczna powstała w ten sposób będzie wykorzystywana na własne potrzeby obiektu, a sama instalacja została zwymiarowana na potrzeby energetyczne budynku, na którym ma być montowana. Aby nie montować magazynów energii, instalacja będzie miała charakter instalacji on-grid. Mimo wczesnej fazy projektowania obecnie Gmina opiera się o PFU uznano, że instalacja została zwymiarowana na potrzeby obiektu, ewentualne nadwyżki energii, które będą musiały być oddawane do sieci, będą znacząco niższe niż 20% rocznej zdolności produkcyjnej instalacji.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1. Gmina jest czynnym podatnikiem VAT.
2. Opisany we wniosku projekt zostanie zrealizowany w ramach zadań własnych Gminy wynikających z przepisów ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym zgodnie z art. 7.1 dotyczących takich obszarów aktywności samorządowej jak: pkt 12) Utrzymanie zieleni gminnej i zadrzewień, pkt 15) utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, pkt 16a) polityki senioralnej, pkt 17) wspierania i upowszechniania idei samorządowej, w tym tworzenia warunków do działania i rozwoju jednostek pomocniczych i wdrażania programów pobudzania aktywności obywatelskiej; pkt 18) promocji gminy oraz 19) współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a także pkt 9) kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami.
3. Celem realizacji projektu będzie wyłącznie zaspokojenie zbiorowych potrzeb wspólnoty, czy realizacja celów, które stanowią działalność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
4. Efekty realizacji projektu będą pozostawały w bezpośrednim związku z wykonywaniem przez Gminę zadań własnych.
5. Właścicielem budynku, z którego utworzone zostanie CIS „…” jest Gmina.
6. Administratorem, zarządcą budynku będzie Gmina, która będzie wykorzystywała budynek.
7. Na pytanie: Jeżeli CIS będzie administrowane i zarządzane przez odrębnego od Państwa podatnika podatku VAT, to proszę wskazać na jakiej podstawie zostanie przekazany do użytkowania, tj. czy budynek ten zostanie przekazany do nieodpłatnego używania czy też użytkowanie to będzie miało charakter odpłatny, np. na podstawie umowy najmu, dzierżawy, itp.?
wskazali Państwo: Nie dotyczy
8. Jeżeli dojdzie do wydarzenia biletowanego, bilety będą sprzedawane przez stowarzyszenia bądź koła, które będą organizowały takie wydarzenie. Ww. stowarzyszenia będą korzystały z CIS nieodpłatnie, a cały dochód z zebranych biletów będzie przeznaczony na bieżącą działalność stowarzyszeń i kół. Organizacje biletujące wydarzenia będą korzystały na zasadzie użyczenia powierzchni, na której będą odbywały się imprezy.
9. Sprzedaż biletów będzie się odbywała poza Gminą, bilety będą sprzedawane przez stowarzyszenia, koła, organizacje pozarządowe z właściwą stawką dla ww. podmiotów.
10. Wydatki związane z realizacją projektu pn. „…” będą udokumentowane fakturami wystawionymi na Gminę.
11. Faktury związane z realizacją projektu będą odrębnie dokumentowały wydatki związane z każdą rewitalizowaną przestrzenią, zgodnie z przeprowadzonymi postępowaniami przetargowymi oraz zleceniami/zamówieniami, tj.
12. Na pytanie: Czy będą mieli Państwo możliwość wyodrębnienia poszczególnych wydatków w podziale na Park Miejski, budynek, mikroinstalację fotowoltaiczną?
odpowiedzieli Państwo: Gmina będzie miała możliwość wyodrębnienia poszczególnych wydatków, zgodnie z przeprowadzonymi zamówieniami.
13. Wydatki na zrewitalizowanie przestrzeni Parku Miejskiego będą służyły do czynności niepodlegających opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług, takich jak:
14. Zrewitalizowaną przestrzeń Parku Miejskiego będą Państwo wykorzystywać do celów innych niż działalność gospodarcza opisana w art. 15 ust. 2 ustawy VAT, tj. m.in. poprawa jakości życia mieszkańców, integracja i estetyka przestrzeni – ogólnodostępna, atrakcyjna, funkcjonalna i bezpieczna przestrzeń pub., łącząca rewitalizowany Park Miejski z budynkiem. Obszar ten stanie się spójną strefą wypoczynku, aktywności społecznej, kultury i edukacji wyposażoną w infrastrukturę dla różnych grup wiekowych i społecznych. Przestrzeń będzie w pełni dostępna i zgodna z ideą uniwersalnego projektowania. Zachęta do aktywności na wolnym powietrzu, bezpieczeństwo i estetyka – projektowane elementy oraz zielona infrastruktura wspierają aktywny, zdrowy tryb życia w estetycznym i bezpiecznym otoczeniu. Ścieżki piesze i rowerowe promują ekologiczne środki transportu.
Poprawa jakości zieleni – zagospodarowanie terenu obejmuje nowe tereny zielone wokół CIS, nowe nasadzenia w parku oraz zastosowanie rozwiązań sprzyjających wypoczynkowi wśród natury tworząc przestrzeń przyjazną i proekologiczną.
15. W przypadku, gdyby zrewitalizowana przestrzeń Parku Miejskiego będzie wykorzystywana zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza nie istnieje możliwość przyporządkowania wydatków.
Niemniej jednak, zrewitalizowana przestrzeń Parku Miejskiego nie jest przeznaczona pod działalność gospodarczą.
16. W przypadku, gdyby zrewitalizowana przestrzeń Parku Miejskiego była wykorzystywana zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza nie istnieje możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi i zwolnionymi od podatku VAT. Niemniej jednak, zrewitalizowana przestrzeń Parku Miejskiego nie jest przeznaczona pod działalność gospodarczą.
17. Budynek będzie wykorzystywany do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, takich jak:
Projekt uwzględnia cele społeczne i wspiera ich realizację, zgodnie z celami GPR: „….”. Projekt przeciwdziała wykluczeniu społecznemu i odpowiada na potrzeby zdiagnozowane w GPR (ubóstwo, bezrobocie, brak oferty dla młodzieży i seniorów, izolacja osób z niepełnosprawnościami). W sposób bezpośredni realizuje cele społeczne, poprzez:
18. Zrewitalizowana przestrzeń Parku Miejskiego będzie wykorzystywana do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT. W przypadku, gdyby budynek był wykorzystywany zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, nie istnieje możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi i zwolnionymi od podatku VAT. Niemniej jednak, budynek nie jest przeznaczony pod działalność gospodarczą.
19. W przypadku, gdyby budynek był wykorzystywany zarówno do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza nie istnieje możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami opodatkowanymi i zwolnionymi od podatku VAT. Niemniej jednak, budynek nie jest przeznaczony pod działalność gospodarczą.
20. W sytuacji, gdy budynek będzie wykorzystywany w ramach działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT nie ma obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT, dlatego też budynek nie jest przeznaczony do działalności gospodarczej.
21. Przedmiotowy projekt nie będzie w całości wykonywany przez jednego wykonawcę, więc nie będzie wystawiona jedna faktura na całość prac.
22. Gmina nie otrzyma jednej faktury dokumentującej wszystkie poniesione wydatki w ramach projektu. Zadania projektowe będą realizowane w oparciu o kilka umów, które uzależnione są od przeprowadzonych postępowań przetargowych. Projekt realizowany jest w systemie zaprojektuj i wybuduj, na dzień dzisiejszy zostało zakończone jedno postępowanie przetargowe dot. (...). Kolejne postępowanie jest w trakcie oceny. Na tym etapie nie są Państwo w stanie podać kwoty wydatków na instalację fotowoltaiczną, kwotę wydatków dot. instalacji fotowoltaicznej będzie można wyodrębnić po wykonaniu dokumentacji projektowej.
23. Instalację fotowoltaiczną będzie wykonywał wykonawca, który wygrał postępowanie przetargowe dla zadania „….”.
24. Na dachu CIS „…” (który będzie budynkiem użyteczności publicznej) zainstalowana zostanie mikroinstalacja fotowoltaiczna o mocy ... kWp. Energia elektryczna powstała w ten sposób będzie wykorzystywana na własne potrzeby obiektu, a sama instalacja została zwymiarowana na potrzeby energetyczne budynku, na którym ma być montowana.
25. W momencie uruchomienia instalacji fotowoltaiczej na dachu CIS „….”, Gmina stanie się prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu przepisów ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.).
26. Instalacja fotowoltaiczna, o której mowa powyżej będzie stanowić mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
27. Na dzień dzisiejszy nie została zawarta przez Gminę umowa z przedsiębiorstwem energetycznym. Inwestycja jest obecnie na etapie projektowym, przewidywany czas zawarcia umowy to III/IV kwartał roku 2027 r.
28. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Gmina będzie korzystać z rozliczenia w systemie net-billing.
29. Instalacja, o której mowa we wniosku, nie mieści się w przepisach art. 4d ust. 2 ustawy OZE.
30. Instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana do czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług m.in.
31. Instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
32. W sytuacji, gdy instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana zarówno w działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza nie istnieje możliwość przyporządkowania ponoszonych wydatków w całości do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT.
33. W sytuacji, gdy instalacja fotowoltaiczna będzie wykorzystywana do działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT nie będą mieli Państwo obiektywnych możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT.
34. Na pytanie „Czy w przypadku wystąpienia nadwyżki energii elektrycznej wyprodukowanej przez instalacje fotowoltaiczną i wprowadzonej do sieci wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci:
a. mogą/będą Państwo mogli ją wykorzystać w późniejszym terminie? Jeżeli tak, to należy wskazać, w jakim terminie?
b. niewykorzystana w określonym terminie nadwyżka „przepada”?”,
wskazali Państwo, iż na tym etapie trudno jest odpowiedzieć na zadane pytanie, ponieważ Gmina nie ma zawartej umowy z przedsiębiorstwem energetycznym.
35. Prewspółczynnik Gminy zostanie wyliczony na podstawie zakończonego roku podatkowego po okresie sprawozdawczym, na dzień dzisiejszy nie jest znany. Podobnie jest z proporcją Gminy, która to będzie wykorzystywała budynek CIS zostanie ustalona w odpowiednim okresie rozliczeniowym zgodnie z art. 90 ust. 2 - ust. 9a ustawy VAT.
36. W przypadku, gdy prewspółczynnik nie przekroczy 2%, Gmina uzna, iż wynosi 0%, również gdy proporcja nie przekroczy 2%, to Gmina uzna, iż wynosi 0%.
37. Prewspółczynnik Gminy zostanie wyliczony na podstawie zakończonego roku podatkowego po okresie sprawozdawczym, na dzień dzisiejszy nie jest znany. Podobnie jest z proporcją Gminy, która to będzie wykorzystywała budynek CIS, zostanie ustalona w odpowiednim okresie rozliczeniowym zgodnie z art. 90 ust. 2 - ust. 9a ustawy VAT.
38. W przypadku, gdy prewspółczynnik nie przekroczy 2%, Gmina uzna, iż wynosi 0%, również gdy proporcja nie przekroczy 2%, to Gmina uzna, iż wynosi 0%.
Ponadto, w uzupełnieniu z 1 czerwca 2026 r. wskazali Państwo, że:
1. Elementem projektu jest także przebudowa drogi gminnej (ul), która stanowi dojazd oraz dojście do parku miejskiego oraz skateparku i planowanego do realizacji pumptracku.
2. Podczas realizacji przedmiotowego projektu, w żadnym z zadań, tj. rewitalizacja budynku, Parku czy przebudowy drogi nie będzie realizowanych czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Pytania
Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu faktur dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji?
Czy Gminie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT z tytułu faktur dokumentujących wydatki poniesione na zakup fotowoltaiki w związku z realizacją przedmiotowej inwestycji?
Państwa stanowisko w sprawie
Gmina jest czynnym podatnikiem VAT nie ma możliwości odzyskania podatku VAT, gdyż zrealizowana inwestycja stanowi jego zadanie własne tj. działalność w zakresie opieki społecznej, usługi komunalne i społeczne i tylko w niewielkim odsetku będzie obejmować usługi na rzecz osób.
Inwestycja ta ma na celu integrację mieszkańców, poprawę jakości życia, estetyki przestrzeni ogólnodostępnej, a nie generowanie przychodów. Gmina nie mając możliwości odliczenia podatku VAT może zaliczyć poniesione wydatki brutto jako koszt kwalifikowany, który w 85% podlega zwrotowi w ramach projektu z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego projektu pn. Uchwałą Nr r. projekt ten został wybrany przez Zarząd Województwa do dofinansowania w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla 2021-2027 Działanie 07.04 IIT - Rewitalizacja Typ A. Odnowa miast. 5% finansuje Budżet Państwa.
Reasumując, w ocenie Gminy, nie ma prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu faktur dokumentujących poniesione wydatki inwestycyjne.
Odnośnie fotowoltaiki, Gmina stoi na stanowisku, iż mikroinstalacja fotowoltaiczna o ww. mocy w pełni zaspokoi potrzeby energetyczne budynku, tym samym nie ma możliwości odliczenia podatku VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest:
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”. Zgodnie z treścią tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymywanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powołanych przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Natomiast na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Odnosząc się do kwestii objętej zakresem Państwa pytania należy w pierwszej kolejności ustalić, czy usługi oraz materiały zakupione przez Państwa w związku z realizacją projektu pn. „…”, polegającej m.in. na wykonaniu instalacji fotowoltaicznej, są wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Według art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zauważenia wymaga, że jak wynika z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie wskazania wymaga, iż nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L 347 z 11.12.2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. (...)
Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:
· podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
· podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w ramach projektu pn. „….” poniosą Państwo m.in. wydatki związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej. Wskazali Państwo, że instalacja fotowoltaiczna spełnia definicję mikroinstalacji zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii, a Gmina będzie prosumentem w rozumieniu art. 2 pkt 27a tej ustawy.
Jak stanowi art. 2 pkt 19 i 27a ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 68 ze zm.), zwanej dalej także „ustawą o OZE”:
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
19) mikroinstalacja - instalację odnawialnego źródła energii o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW, przyłączoną do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym niższym niż 110 kV albo o mocy osiągalnej cieplnej w skojarzeniu nie większej niż 150 kW, w której łączna moc zainstalowana elektryczna jest nie większa niż 50 kW;
27a) prosument energii odnawialnej - odbiorcę końcowego wytwarzającego energię elektryczną wyłącznie z odnawialnych źródeł energii na własne potrzeby w mikroinstalacji, pod warunkiem że w przypadku odbiorcy końcowego niebędącego odbiorcą energii elektrycznej w gospodarstwie domowym, nie stanowi to przedmiotu przeważającej działalności gospodarczej określonej zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1799).
Według art. 3 ustawy o OZE:
Podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii wymaga uzyskania koncesji na zasadach i warunkach określonych w ustawie – Prawo energetyczne, z wyłączeniem wytwarzania energii elektrycznej:
1) w mikroinstalacji;
2) w małej instalacji;
3) wyłącznie z biogazu rolniczego, w tym w kogeneracji w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy – Prawo energetyczne;
4) wyłącznie z biopłynów.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej wobec ilości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej wytwarzającego energię elektryczną w mikroinstalacji o łącznej mocy zainstalowanej elektrycznej:
1) większej niż 10 kW - w stosunku ilościowym 1 do 0,7;
2) nie większej niż 10 kW - w stosunku ilościowym 1 do 0,8.
Na podstawie art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od 1 lipca 2022 r. przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, wytwarzającego energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii, której przyłączenie do sieci elektroenergetycznej i wprowadzenie z niej energii elektrycznej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej po raz pierwszy nastąpiło po 31 marca 2022 r., z wyłączeniem mikroinstalacji przyłączonych do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej zgodnie z art. 4d ust. 2-11, wobec wartości energii elektrycznej pobranej z tej sieci w celu jej zużycia na potrzeby własne.
W świetle art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o OZE:
Rozliczenia, o którym mowa w ust. 1 i 1a, w odniesieniu do prosumenta energii odnawialnej - dokonuje się z uwzględnieniem zasad, o których mowa w ust. 2a-2d, na podstawie wskazań układu pomiarowo-rozliczeniowego dokonującego pomiaru ilości energii elektrycznej w punkcie poboru energii prosumenta energii odnawialnej.
Szczegółowy sposób rozliczania prosumenta z udostępnionej energii regulują przepisy art. 4 ust. 2a-7 ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Jak wynika z treści art. 4 ust. 3a ustawy o OZE:
Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dokonuje rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, na podstawie ilości energii sumarycznie zbilansowanych zgodnie z ust. 2a-2d, w zakresie różnicy pomiędzy wartością energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, ustaloną w sposób określony w art. 4b, oraz wartością energii elektrycznej pobranej z tej sieci, ustaloną w sposób określony w art. 4c ust. 3.
Na mocy art. 4 ust. 8 ustawy o OZE:
Wytwarzanie i wprowadzanie do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej energii elektrycznej, o której mowa w ust. 1 oraz ust. 1a, przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej niebędącego przedsiębiorcą, o którym mowa w ustawie - Prawo przedsiębiorców, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 3 tej ustawy.
Stosownie do art. 4 ust. 10 ustawy o OZE:
Pobrana energia elektryczna podlegająca rozliczeniu, o którym mowa w ust. 1 i 1a, jest zużyciem energii wyprodukowanej na potrzeby własne przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej i nie stanowi:
1) sprzedaży energii elektrycznej nabywcy końcowemu na terytorium kraju,
2) zużycia energii elektrycznej przez nabywcę końcowego, jeżeli nie została od niej zapłacona akcyza w należnej wysokości i nie można ustalić podmiotu, który dokonał sprzedaży tej energii elektrycznej nabywcy końcowemu
- w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 126, 222 i 340).
Natomiast przepis art. 4 ust. 11 ustawy o OZE stanowi, że:
W przypadku gdy:
1) prosument energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, nie odbierze energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie 12 miesięcy od daty jej wprowadzenia do sieci zgodnie z ust. 5, to nieodebraną energią dysponuje sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu pokrycia kosztów rozliczenia, w tym opłat, o których mowa w ust. 4;
2) prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej w ramach rozliczenia, o którym mowa w ust. 1a pkt 2, nie wykorzysta zgromadzonych dla danego miesiąca kalendarzowego środków odpowiadających wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w tym miesiącu w okresie 12 kolejnych miesięcy kalendarzowych, to niewykorzystane środki stanowią nadpłatę, która jest zwracana prosumentowi energii odnawialnej, prosumentowi zbiorowemu energii odnawialnej lub prosumentowi wirtualnemu energii odnawialnej przez sprzedawcę, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w terminie nie dłuższym niż do końca 13. miesiąca następującego po danym miesiącu.
W myśl art. 4b ust. 1 ustawy o OZE:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej do dnia 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi iloczyn:
1) sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartości ujemne;
2) rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 6, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.
W świetle art. 4b ust. 2 ustawy o OZE:
W przypadku prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, który po raz pierwszy wytworzył energię elektryczną w instalacji odnawialnego źródła energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej od dnia 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego i stanowi sumę następujących iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu:
1) ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną;
2) rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18.
W myśl art. 4c ust. 1-10 ustawy o OZE:
1. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, w celu prowadzenia rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzi konto dla prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, zwane dalej "kontem prosumenta", na którym ewidencjonuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, zwaną dalej "depozytem prosumenckim".
2. Depozyt prosumencki przeznaczany jest na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy prowadzącego konto prosumenta, o którym mowa w ust. 1.
3. Zobowiązanie prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, o którym mowa w ust. 2, określa się dla danego okresu rozliczeniowego jako sumę iloczynów, dla wszystkich okresów rozliczania niezbilansowania (t) w okresie rozliczeniowym, ilości energii elektrycznej pobranej z sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość dodatnią, oraz ceny sprzedaży energii elektrycznej uwzględniającej obowiązkowe obciążenia podatkowe i fiskalne, stosowanej w rozliczeniach pomiędzy sprzedawcą i prosumentem dla tego okresu rozliczenia niezbilansowania.
4. Wartość depozytu prosumenckiego dotycząca danego miesiąca kalendarzowego jest ustalana, zwiększana o współczynnik 1,23 i przyporządkowywana do konta prosumenckiego w kolejnym miesiącu kalendarzowym.
5. Kwota środków stanowiąca depozyt prosumencki może być rozliczana na koncie prosumenckim przez 12 miesięcy od dnia przypisania tej kwoty jako depozyt prosumencki na koncie prosumenta.
6. Po upływie 12 miesięcy od dnia przypisania danej kwoty środków do depozytu prosumenckiego niewykorzystane lub niezwrócone na podstawie przepisu art. 4 ust. 11 pkt 2 środki umarza się.
7. Na rozliczenie ze sprzedawcą w pierwszej kolejności przeznacza się środki o najstarszej dacie przypisania do konta prosumenta jako depozyt prosumencki.
8. Prosument energii odnawialnej, prosument zbiorowy energii odnawialnej lub prosument wirtualny energii odnawialnej korzystający z dostaw sprzedawcy innego niż sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w art. 40 ust. 1, ma prawo do zmiany tego sprzedawcy na sprzedawcę zobowiązanego, o którym mowa w art. 40 ust. 1, i korzystania z rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2.
9. Sprzedawca, o którym mowa w art. 40 ust. 1a, dolicza do konta prosumenta wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej, który korzystał z rozliczenia, o którym mowa w art. 4:
1) ust. 1 - w przypadku, o którym mowa w art. 4 ust. 1b;
2) ust. 1a pkt 1. Przepis art. 4 ust. 11 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
10. Wartość energii elektrycznej wytworzonej i niezużytej, o której mowa w ust. 9:
1) pkt 1, wyznacza się na podstawie średniej miesięcznej ceny rynkowej obowiązującej dla miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje koniec sposobu rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1,
2) pkt 2, wyznacza się na podstawie miesięcznej rynkowej ceny energii elektrycznej dla czerwca 2022 r.
– ustalanej zgodnie z art. 4b ust. 6.
Zgodnie art. 4d ust. 2 ustawy o OZE:
Z rozliczeń, o których mowa w art. 4 ust. 1, korzysta prosument energii odnawialnej, którego mikroinstalacja została przyłączona do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej:
1) po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d4 ustawy - Prawo energetyczne, złożonego przez tego prosumenta energii odnawialnej w terminie do 31 marca 2022 r., z zastrzeżeniem ust. 3;
2) do 31 marca 2022 r., ale wprowadzenie energii elektrycznej do tej sieci nastąpiło po raz pierwszy po 31 marca 2022 r.;
3) po 31 marca 2022 r. na podstawie kompletnego i poprawnego zgłoszenia, o którym mowa w art. 7 ust. 8d4 ustawy - Prawo energetyczne, złożonego w terminie do 31 grudnia 2023 r., w przypadku gdy prosument ten w terminie do 31 marca 2022 r. zawarł umowę na zakup, montaż lub dofinansowanie tej mikroinstalacji z jednostką samorządu terytorialnego lub innym podmiotem, który realizuje projekt, o którym mowa w art. 2 pkt 18 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ), dofinansowany w ramach regionalnego programu operacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 17 lit. c tej ustawy, z uwzględnieniem ust. 6.
Stosownie do art. 40 ust. 1 ustawy o OZE:
Obowiązek zakupu energii elektrycznej, o którym mowa w art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 70c ust. 2 oraz art. 92 ust. 1, wykonuje wyznaczony przez Prezesa URE sprzedawca energii elektrycznej, zwany dalej "sprzedawcą zobowiązanym", na podstawie umowy, o której mowa w art. 5 ustawy - Prawo energetyczne.
W świetle art. 40 ust. 1a ustawy o OZE:
Sprzedawca zobowiązany, o którym mowa w ust. 1, ma obowiązek dokonać rozliczenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1-3 oraz w art. 38c ust. 3, chyba że rozliczenia dokonuje sprzedawca wybrany przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej lub spółdzielnię energetyczną, na podstawie umowy kompleksowej lub umowy sprzedaży.
Jednocześnie zauważenia wymaga, że do 14 lipca 2018 r. obowiązywał art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii, zgodnie z którym wprowadzanie energii elektrycznej do sieci, a także pobieranie tej energii z sieci, o których mowa w ust. 1, nie są świadczeniem usług ani sprzedażą w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
Wskazany art. 4 ust. 9 ustawy o odnawialnych źródłach energii został uchylony przez art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1276). Co do zasady zatem czynności, o których mowa w tym przepisie, stanowić mogą czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, o ile są dokonywane przez podatników tego podatku.
Jak wynika z opisu sprawy są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W 2026 przystąpili Państwo do realizacji projektu pn. „….”. Projekt zakłada rewitalizację oraz powiązanie funkcjonalne i przestrzenne dwóch przylegających do siebie zdegradowanych przestrzeni w centrum– Parku Miejskiego oraz budynku. W odniesieniu do kompleksowej rewitalizacji Parku Miejskiego, zakres projektu obejmuje: rozbudowę i częściowe rozszczelnienie nawierzchni ścieżek, rozbudowę placu zabaw, pumptracku, runtracku, siłowni zewnętrznej, tężni, zadaszonej sceny, pawilonu z toaletami, ścieżek sensorycznej i edukacyjnej, toru przeszkód, a także wykonanie instalacji oświetlenia i monitoringu. Przewiduje się również uporządkowanie i nasadzenia zieleni oraz montaż małej architektury (ławki, kosze, tablice), a także przebudowę drogi gminnej prowadzącej do Parku. Natomiast, w odniesieniu do budynku, projekt zakłada, iż budynek ten zostanie poddany kompleksowej przebudowie oraz adaptacji na Centrum Integracji Społecznej „….”. Właścicielem i administratorem, zarządcą budynku, z którego utworzone zostanie CIS „…” jest Gmina. Ponadto na dachu CIS „…” (który będzie budynkiem użyteczności publicznej), zainstalowana zostanie mikroinstalacja fotowoltaiczna o mocy ... kWp. Aby nie montować magazynów energii, instalacja będzie miała charakter instalacji on-grid. Instalację fotowoltaiczną będzie wykonywał wykonawca, który wygrał postępowanie przetargowe dla zadania Rewitalizacja budynku na centrum integracji społecznej „”. W momencie uruchomienia instalacji fotowoltaiczej na dachu CIS „”, Gmina stanie się prosumentem energii odnawialnej w rozumieniu przepisów ustawy z 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii. Instalacja fotowoltaiczna będzie stanowić mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii. Na dzień dzisiejszy nie została zawarta przez Gminę umowa z przedsiębiorstwem energetycznym. Inwestycja jest obecnie na etapie projektowym, przewidywany czas zawarcia umowy to III/IV kwartał roku 2027 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami, Gmina będzie korzystać z rozliczenia w systemie net-billing.
Wydatki związane z realizacją projektu pn. „….” będą udokumentowane fakturami wystawionymi na Gminę. Faktury związane z realizacją projektu będą odrębnie dokumentowały wydatki związane z każdą rewitalizowaną przestrzenią, zgodnie z przeprowadzonymi postępowaniami przetargowymi oraz zleceniami/zamówieniami, tj.
Gmina będzie miała możliwość wyodrębnienia poszczególnych wydatków, zgodnie z przeprowadzonymi zamówieniami.
W świetle zacytowanych wyżej przepisów, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, na zasadach dla niej określonych. Kwalifikacji tej nie zmienia treść art. 4 ust. 8 ustawy o OZE, gdyż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje we własnym zakresie działalność gospodarczą i definicja ta jest szersza niż np. zakres działalności gospodarczej wynikający z ustawy – Prawo przedsiębiorców.
W wyroku w sprawie C-219/12 Fuchs Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej uznał, że:
„Eksploatacja zainstalowanego na służącym prywatnym celom domu mieszkalnym lub obok niego modułu fotowoltaicznego, skonstruowanego w ten sposób, że po pierwsze ilość wytworzonej energii elektrycznej jest zawsze niższa od ilości energii elektrycznej ogółem zużytej przez użytkownika modułu do celów prywatnych, a po drugie energia ta jest dostarczana do sieci za wynagrodzeniem o charakterze stałym, stanowi „działalność gospodarczą” w rozumieniu tych przepisów”.
Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą będącą świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie z dostawę towarów lub świadczenie usług.
Jak już więc wskazałem, sprzedaż energii elektrycznej (stanowiącej towar), w tym energii wyprodukowanej z odnawialnych źródeł energii za wynagrodzeniem, co do zasady wpisuje się w definicję działalności gospodarczej i podlega opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatna dostawa towarów, co znajduje potwierdzenie w ww. wyroku TSUE w sprawie C-219/12.
W okolicznościach rozpatrywanej sprawy sprzedaż energii elektrycznej wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, o której mowa we wniosku, należy rozpatrywać więc jako działalność gospodarczą w kontekście art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwa należy uznać za podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, gdyż w tym przypadku nie występuje wyłączenie jednostki samorządu terytorialnego z grona podatników na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy – bowiem będą Państwo dokonywać dostawy energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji nie jako organ władzy publicznej, lecz na podstawie stosownej umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym. Zauważenia wymaga, że model rozliczenia w ramach tak zwanego „net-billingu” przewiduje, że wyprodukowana i wprowadzona do sieci energia elektryczna będzie zapisywana wartościowo, jako tzw. depozyt prosumencki na indywidualnym koncie Państwa Gminy i będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego w danym okresie rozliczeniowym z tytułu zużycia prądu.
Z przepisów ustawy o OZE wynika, że w przypadku, gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2022 r. do 30 czerwca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 1 ustawy o OZE, tj. jako iloczyn sumy ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej lub prosumenta zbiorowego energii odnawialnej w poszczególnych okresach rozliczania niezbilansowania (t) składających się na dany miesiąc kalendarzowy, oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartości ujemne oraz rynkowej miesięcznej ceny energii elektrycznej, o której mowa w art. 4b ust. 5 ustawy o OZE, wyznaczonej dla danego miesiąca kalendarzowego.
Natomiast w przypadku, gdy prosument energii odnawialnej lub prosument zbiorowy energii odnawialnej wytworzył energię elektryczną w odnawialnym źródle energii i wprowadził ją do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej w okresie od 1 lipca 2024 r., wartość energii elektrycznej (o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2 ustawy o OZE) jest wyznaczana dla każdego miesiąca kalendarzowego zgodnie z cyt. art. 4b ust. 2 ustawy o OZE i stanowi sumę iloczynów wyznaczonych dla poszczególnych okresów rozliczania niezbilansowania (t) w tym miesiącu, tj.: ilości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej przez prosumenta energii odnawialnej, prosumenta zbiorowego energii odnawialnej lub prosumenta wirtualnego energii odnawialnej oznaczonej w art. 4 ust. 2b symbolem Eb(t) przyjmującym wartość ujemną i rynkowej ceny energii elektrycznej, o której mowa w ust. 4, przy czym jeżeli wartość tej ceny jest ujemna dla danego okresu rozliczania niezbilansowania (t), to w celu wyznaczania wartości energii elektrycznej wprowadzonej do sieci w okresie t przez prosumenta energii odnawialnej, niebędącego równocześnie prosumentem zbiorowym energii odnawialnej lub prosumentem wirtualnym energii odnawialnej, przyjmuje się cenę równą zero, z zastrzeżeniem ust. 17 i 18 ustawy o OZE.
Wskazane przepisy wyznaczają zatem wartość kwoty należnej prosumentowi za wprowadzenie energii elektrycznej do sieci określonej według ww. zasad. Kwotę tę należy uznać za wynagrodzenie należne Państwu za dostawę energii elektrycznej wytworzonej w mikroinstalacji.
Z przywołanych przepisów ustawy o OZE wynika również, że wartość depozytu prosumenta jest przeznaczana na rozliczenie zobowiązań prosumenta, a zatem będzie pomniejszać kwotę podlegającą zapłacie przez prosumenta w danym okresie rozliczeniowym.
W związku z tym w przypadku wytworzenia przez Państwa energii elektrycznej w odnawialnym źródle energii i wprowadzenia jej do sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej, będą Państwo dokonywali dostawy tej energii, za którą będzie Państwu przysługiwało wynagrodzenie. Depozyt prosumencki, który pokazuje ilości energii elektrycznej i wartości energii elektrycznej, o których mowa w art. 4 ust. 1a, oraz wynikającą z nich wartość środków za energię elektryczną należną prosumentowi za energię elektryczną wprowadzoną do sieci, jak wynika z powyższych przepisów, może pomniejszyć kwotę zobowiązania prosumenta wobec sprzedawcy energii elektrycznej z tytułu zakupu tej energii od sprzedawcy. Przeznaczenie depozytu prosumenta na rozliczenie zobowiązań prosumenta energii odnawialnej, z tytułu zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy tej energii, nie powoduje, że nie dochodzi do dostawy energii elektrycznej przez prosumenta na rzecz sprzedawcy energii elektrycznej.
W konsekwencji Państwo jako prosument – zarejestrowany, czynny podatnik VAT – poprzez wprowadzanie energii wyprodukowanej w instalacji fotowoltaicznej, o której mowa we wniosku, do sieci energetycznej, będą dokonywać na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
Fakt wzajemnego kompensowania zobowiązania prosumenta wobec przedsiębiorstwa energetycznego i tego przedsiębiorstwa wobec prosumenta (co wynika z art. 4c ust. 3 ustawy o OZE) pozostaje bez wpływu na określenie odpłatnego charakteru dokonywanej przez Państwa dostawy energii elektrycznej wytworzonej w ww. mikroinstalacji.
W związku z powyższym wprowadzenie przez Państwa prądu do sieci, który zostanie wyprodukowany w instalacji fotowoltaicznej zamontowanej na budynku CIS będzie stanowić odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione przez Państwa w związku z realizacją ww. inwestycji należy również wskazać, że wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
I tak na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
W oparciu o art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Zgodnie z art. 86 ust 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W świetle art. 90 ust. 10 ustawy:
W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:
1) przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2) nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.
W oparciu o art. 90 ust. 10a ustawy:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Przepisy ust. 3-6 i 8-10 stosuje się odpowiednio.
Ponadto, stosownie do art. 90 ust. 10b ustawy:
Przez jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 10a, rozumie się:
1) utworzone przez jednostkę samorządu terytorialnego samorządową jednostkę budżetową lub samorządowy zakład budżetowy;
2) urząd gminy, starostwo powiatowe, urząd marszałkowski.
Jak wynika z art. 90 ust. 10 pkt 2 w związku z art. 86 ust. 2g ustawy, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Nie oznacza to jednak, że wskaźnik poniżej 2% pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W powyższej sytuacji bowiem podatnik ma prawo wyboru, czy dokona on odliczenia w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie odliczy podatku naliczonego.
Na mocy art. 86 ust. 22 ustawy:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników, sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji” oraz
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Zakres ww. regulacji obejmuje m.in. jednostki samorządu terytorialnego.
Rozporządzenie to określa również co należy rozumieć przez jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego.
W myśl § 2 pkt 8 rozporządzenia:
Przez jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego rozumie się:
a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b) jednostkę budżetową,
c) zakład budżetowy.
Jak stanowi § 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostki samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.
Rozporządzenie wprowadza wzory, według których będą wyznaczane sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć.
Zaproponowane metody mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT.
Przepis art. 86 ust. 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje). Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien stosować uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.
Jeśli zakupy są bezpośrednio związane z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. pre-współczynnik).
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy, uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z czynnościami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych z opodatkowania.
Na podstawie art. 86 ust. 2a ustawy w sytuacji, gdy przypisanie nabywanych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej – „sposób określenia proporcji”.
Zaznaczenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie – w związku z realizacją projektu – poniosą Państwo wydatki na zrewitalizowanie przestrzeni Parku Miejskiego, przebudowę drogi oraz przebudowę budynku wraz z instalacją fotowoltaiczną. Wydatki związane z realizacją projektu zostaną udokumentowane fakturami. Będą mieli Państwo możliwość wyodrębnienia poszczególnych wydatków, zgodnie z przeprowadzonymi zamówieniami, tj. faktury związane z realizacją projektu będą odrębnie dokumentowały wydatki związane z każdą rewitalizowaną przestrzenią, zgodnie z przeprowadzonymi postępowaniami przetargowymi oraz zleceniami/zamówieniami.
Tak więc odnosząc się do wydatków, związanych z rewitalizacją budynku, Parku oraz przebudowy drogi w ramach realizacji projektu pn. „….” wskazuję, że podstawowe warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego nie zostaną spełnione, bowiem towary i usługi nabyte w związku ze zrewitalizowaniem przestrzeni Parku Miejskiego, przebudową drogi oraz przebudową budynku nie będą wykorzystywane przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Tym samym w odniesieniu do projektu zrealizowanego w ww. zakresie – stosownie do treści art. 86 ust. 1 ustawy – nie będą mieli Państwo prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie braku prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki związane z rewitalizacją budynku, Parku oraz przebudowy drogi w ramach realizacji projektu pn. „….”, należało uznać za prawidłowe.
Odnosząc się do wydatków, które ponieśli/poniosą Państwo w związku z realizacją projektu pn. „….” i związane będą z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej zauważenia wymaga, że instalacja ta będzie służyć do produkcji prądu, którego dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Jednocześnie wskazania wymaga, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu.
Ponadto – jak wynika z opisu sprawy – Państwa Gmina będzie wykorzystywała efekty realizowanego projektu do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Równocześnie w związku z faktem, że są Państwo czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT, a będące konsekwencją wykonania instalacji fotowoltaicznej Państwa działania w charakterze prosumenta stanowią działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, która podlega opodatkowaniu tym podatkiem i nie korzysta ze zwolnienia, należy uznać, że wydatki związane z wykonaniem przedmiotowej instalacji fotowoltaicznej będą miały związek zarówno z działalnością gospodarczą (czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT), jak i z działalnością inną niż działalność gospodarcza (czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT).
Tym samym w przypadku, gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania ponoszonych wydatków na realizację projektu związanych z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej w całości do działalności gospodarczej, to będzie przysługiwało Państwu prawo do obliczenia podatku VAT naliczonego od tych wydatków zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r.
Jednocześnie z opisu sprawy nie wynika, aby ponoszone wydatki związane z realizacją ww. inwestycji będą wykorzystywane do czynności zwolnionych z opodatkowania, wobec tego wyliczony na podstawie przepisów art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz przepisów ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. podatek naliczony przypisany do działalności gospodarczej, będzie podlegał odliczeniu w całości.
Przy czym powtórzenia wymaga, że zgodnie z art. 90 ust. 10 pkt 2, jeżeli proporcja nie przekroczy 2% podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0% i nie dokonywać odliczeń podatku naliczonego. Zasada ta - z uwagi na treść art. 86 ust. 2g ustawy - ma również zastosowanie do proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. Nie oznacza to jednak - jak już wskazałem - że wskaźnik, który nie przekroczy 2% będzie pozbawiał podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem wyliczonej proporcji. W takiej sytuacji podatnik ma prawo wyboru, czy będzie dokonywał odliczania w oparciu o wyliczoną proporcję, czy też zrezygnuje z tego prawa i nie będzie odliczał podatku naliczonego.
Zatem, jeżeli wyliczony przez Państwa prewspółczynnik na podstawie art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r., w okresie realizacji inwestycji nie przekroczy 2% i uznają Państwo, że prewspółczynnik wynosi 0%, to będą mieli Państwo prawo zrezygnować z prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z wykonywaniem instalacji fotowoltaicznej w ramach ww. projektu.
Nie zmienia to faktu, że - co do zasady - będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej w ramach ww. projektu na podstawie art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie braku prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki związane z wykonaniem instalacji fotowoltaicznej w ramach ww. projektu jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Ponadto informuję, że organy podatkowe nie są kompetentne do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu tej interpretacji mogą być jedynie pomocne dla Państwa przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo