Interpretacja 0113-KDIPT1-1.4012.40.2024.13.MSU

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

1)  ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku wspólnego z 16 stycznia 2024 r. (data wpływu 17 stycznia 2024 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 296/24 (data wpływu prawomocnego wyroku 16 października 2025 r.)

2)  stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w zakresie:

-        braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymanej przez Spółkę od Gminy Rekompensaty,

-        braku prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.

jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 stycznia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 16 stycznia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-        braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymanej przez Spółkę od Gminy Rekompensaty,

-        braku prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.

Uzupełnili go Państwo pismem z 25 stycznia 2024 r. (data wpływu 29 stycznia 2024 r.) oraz – w  odpowiedzi na wezwanie – pismem z 11 marca 2024 r. (data wpływu 12 marca 2024 r.).

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem:

1)  Zainteresowany będący stroną postępowania:

2)  Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

1.

Gmina (dalej: Gmina lub Organizator) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT).

Gmina realizuje zadania publiczne na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 40 ze zm., dalej: ustawa o samorządzie gminnym). Zasadniczo, zadania te wykonywane są przez Gminę w ramach reżimu publicznoprawnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4) ustawy o samorządzie gminnym, do zadań własnych Gminy należy zaspokajanie potrzeb wspólnoty w zakresie lokalnego transportu zbiorowego.

Dodatkowo, jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2778 ze zm., dalej: ustawa o publicznym transporcie zbiorowym), publiczny transport zbiorowy może być wykonywany przez operatora publicznego transportu zbiorowego, zwanego dalej „operatorem”, lub przewoźnika spełniających warunki do podejmowania i wykonywania działalności w zakresie przewozu osób określone w odrębnych przepisach.

W związku z powyższym, Gmina zawarła z Sp. z o.o. (dalej: Spółka lub Operator) umowę w zakresie publicznego transportu zbiorowego w transporcie drogowym obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. (dalej: Umowa).

Gmina i Spółka będą dalej łącznie zwani Zainteresowanymi.

W umowie określono, że Organizatorem publicznego transportu zbiorowego jest Gmina, a Operatorem publicznego transportu zbiorowego jest Spółka.

Spółka jest odrębną od Gminy osobą prawną działającą w szczególności na podstawie ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 18 ze zm.). Operator jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT.

Zgodnie z Umową, Operator zobowiązany jest świadczyć usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego na liniach komunikacyjnych zaspokajających potrzeby transportowe mieszkańców Gminy w ramach drogowych przewozów pasażerskich o charakterze użyteczności publicznej.

W ramach działalności z zakresu zbiorowego transportu publicznego Spółka uzyskuje przychody ze sprzedaży biletów, z których pokrywane są koszty działalności przewozowej. Spółka wyżej wymienione bilety emituje oraz dystrybuuje we własnym zakresie, poprzez zapewnienie ciągłej sprzedaży biletów jednorazowych w pojazdach Operatora oraz co najmniej jednego punktu sprzedaży ogólnodostępnych biletów miesięcznych.

Środki finansowe pozyskane ze sprzedaży biletów, w zakresie korzystania z usług publicznego transportu zbiorowego oraz opłaty dodatkowe wynikające, np. z tytułu jazdy bez ważnego biletu, stanowią przychód Spółki.

Operator w celu realizacji powierzonych przez Organizatora zadań zapewnia odpowiedni tabor autobusów oraz prowadzi sprzedaż biletów na rzecz pasażerów.

2.

Gmina rekompensuje Spółce koszty związane ze świadczeniem usług przez Spółkę na rzecz pasażerów w zakresie publicznego transportu zbiorowego, poprzez dofinansowanie bieżącej działalności Spółki w formie rekompensaty wypłacanej na zasadach określonych w Umowie (dalej: Rekompensata).

Zgodnie z Umową, Rekompensata jest obliczana zgodnie z zasadami zawartymi w Umowie, przepisami Rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 oraz ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

Elementami bazowymi niezbędnymi do wyliczenia wysokości Rekompensaty są:

-          suma kosztów poniesionych przez Operatora w związku ze świadczeniem usług transportu zbiorowego na rzecz pasażerów;

-          suma przychodów taryfowych i innych przychodów wygenerowanych przez Operatora w związku ze świadczeniem usług transportu zbiorowego na rzecz pasażerów;

-          rozsądny zysk.

Wysokość Rekompensaty nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej wynikowi finansowemu netto Spółki, który obliczany jest jako: (i) suma kosztów poniesionych przez Operatora w związku ze świadczeniem usług transportu publicznego minus, (ii) przychody taryfowe i inne przychody Operatora wygenerowane w związku ze świadczeniem usług transportu publicznego plus (iii) rozsądny zysk.

Wypłata Rekompensaty przez Gminę następuje w miesięcznych transzach na podstawie wniosku o wypłatę Rekompensaty, który sporządzany jest przez Operatora i składany najpóźniej do 5 dnia roboczego miesiąca, następującego po miesiącu, którego wniosek o wypłatę Rekompensaty dotyczy.

Miesięczna wysokość Rekompensaty za zrealizowane przez Spółkę zadanie przewozowe stanowi iloczyn stawki Rekompensaty na pokrycie kosztu jednostkowego netto wozokilometra i realizowanych przez Spółkę zadań przewozowych wyrażonych w kilometrach. Planowana stawka Rekompensaty na pokrycie kosztu jednostkowego wozokilometra wynosi …PLN.

Co istotne, wypłacana Rekompensata nie ma wpływu na cenę biletów (wysokość opłaty za wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz pasażerów). Celem omawianej Rekompensaty jest dofinansowanie całej działalności Spółki w zakresie publicznego transportu zbiorowego.

Dodatkowo, należy wskazać, iż na wysokości Rekompensaty wypłacanej przez Gminę nie ma wpływu ilość sprzedanych biletów przez Spółkę czy ich rodzaj.

3.

Należy zaznaczyć, iż Rekompensata jest świadczeniem pieniężnym - wynikającym z reżimu publicznoprawnego, któremu podlega Gmina - należnym Operatorowi w związku z ponoszeniem ogólnych kosztów dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, którą Spółka zobowiązała się wykonywać na podstawie Umowy.

Co istotne, wykonywane przez Operatora usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego - charakteryzujące się użytecznością publiczną - są świadczone na rzecz mieszkańców Gminy. Tym samym, beneficjentami omawianych usług są osoby fizyczne (mieszkańcy Gminy), a nie Organizator.

W uzupełnieniu wskazali Państwo, iż Gmina zawarła ze Skarbem Państwa - Wojewodą, zgodnie z art. 27 ustawy z 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, umowę o dopłatę w formie dofinansowania zadań własnych organizatorów w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej w 2024 r. (dalej: Umowa o dofinansowanie).

Zgodnie z treścią Umowy o dofinansowanie, przedmiotem umowy jest dofinansowanie zadania polegającego na utworzeniu linii komunikacyjnych, na których będą wykonywane przewozy autobusowe o charakterze użyteczności publicznej.

Kwota przyznanej Gminie pomocy finansowej stanowi dopłatę do 1 wozokilometra przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, przy czym dopłata przyznawana jest w wysokości nie większej niż … zł do wozokilometra.

Zgodnie z Umową o dofinansowanie, dopłata zostanie przekazana przez Wojewodę w formie przelewu bankowego na wyodrębniony rachunek bankowy Gminy, która jest organizatorem przewozów autobusowych.

Co istotne, zgodnie z treścią Umowy o dofinansowanie, w przypadku gdy w okresie rozliczeniowym dla pojedynczej linii komunikacyjnej w przewozach autobusowych o charakterze użyteczności publicznej wystąpi dodatni wynik finansowy, pomimo pomniejszenia go o kwotę rozsądnego zysku, organizator nie występuje z wnioskiem o dopłatę na tej linii.

Zgodnie z Umową o dofinansowanie, Gmina zobowiązała się wykorzystać dopłatę z Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej zgodnie z celem, na jaki ją uzyskała.

W konsekwencji, Gmina utworzyła na terenie Gminy linie komunikacyjne, na których są/będą wykonywane przewozy autobusowe o charakterze użyteczności publicznej oraz zawarła Umowę ze Spółką w zakresie publicznego transportu zbiorowego w transporcie drogowym obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. (opisaną w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Wniosku).

Tym samym, Gmina przeznaczy omawiane dofinansowanie otrzymane na podstawie Umowy o dofinansowanie na wypłatę Rekompensaty na rzecz Spółki - będącej operatorem przewozów autobusowych - pokrywającą koszty związane ze świadczeniem usług przez Spółkę na rzecz pasażerów w zakresie transportu zbiorowego o charakterze użyteczności publicznej zgodnie z Umową.

Dodatkowo, co istotne 22 stycznia 2024 r. Gmina otrzymała od ... Urzędu Wojewódzkiego, Wydział ... pismo, w którym zostało wyrażone stanowisko, iż rekompensata przekazywana przez organizatorów przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej na rzecz operatorów tych przewozów nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT - wraz ze wskazaniem, iż Gmina powinna stosować się do wskazanego stanowiska.

Do wskazanego pisma zostały dołączone wyjaśnienia Ministerstwa Infrastruktury z 11 września 2019 r., znak sprawy: „w związku z pojawiającymi się wątpliwościami odnośnie opodatkowania podatkiem VAT rekompensat przekazywanych operatorom przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej przez organizatorów tych przewozów, a w konsekwencji ujęcia w kwocie dopłaty, o której mowa w ustawie o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej, podatku VAT, Departament Budżetu w Ministerstwie Infrastruktury przedstawia poniżej - uzgodnione z Ministerstwem Finansów - stanowisko w przedmiotowej sprawie.

Przekazywane przez wojewodów poszczególnym organizatorom dofinansowanie realizacji zadań własnych tych organizatorów w zakresie przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (tzw. dopłata do ceny usług, o której mowa w art. 6 ust. 1 ustawy o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej) nie obejmuje podatku VAT. Dofinansowanie to nie ma bowiem bezpośredniego wpływu zarówno na ceny biletów za przejazd, jak i ceny usług świadczonych przez tych operatorów.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego i wojewódzkich sądów administracyjnych rekompensaty za świadczone usługi przewozowe przyznawane operatorom na podstawie przepisów rozdziału 6 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym nie mogą być uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Rekompensata służy - zgodnie z ustawą o publicznym transporcie zbiorowym - pokryciu deficytu, czyli straty powstałej w związku ze świadczeniem usług publicznych. Otrzymywana przez operatora rekompensata nie stanowi bezpośredniej dopłaty związanej z realizacją usług w ramach umowy o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego, gdyż nie wpływa wprost na wysokość ceny tych usług oferowanych przez operatora. Celem tej rekompensaty jest dofinansowanie całej działalności operatora (jego wyniku finansowego), na który zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady składają się: koszty poniesione w związku ze zobowiązaniem z tytułu świadczenia usług publicznych wynikającym z umowy o świadczenie usług publicznych, pomniejszone o wszystkie dodatnie wpływy finansowe wygenerowane na sieci obsługiwanej w ramach danego zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych oraz o przychody taryfowe i jakiekolwiek inne przychody wygenerowane podczas wypełniania danego zobowiązania z tytułu świadczenia usług publicznych, a powiększone o rozsądny zysk. Tym samym należy przyjąć, że przekazywana przez organizatora rekompensata ma na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności operatora i nie można jej powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (np. ceną biletu).

Jednocześnie z uwagi na brak opodatkowania podatkiem od towarów i usług przekazywanej operatorom rekompensaty, prawidłowe jest rozliczanie organizatora z operatorem poprzez noty obciążeniowe."

W uzupełnieniu na następujące pytania Organu, wskazali Państwo odpowiednio:

1.    Czy obrót uzyskiwany z tytułu świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego stanowi bezpośredni obrót Gminy, czy też Operatora Sp. z o.o.?

Obrót uzyskiwany z tytułu świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego stanowi bezpośredni obrót Operatora Sp. z o.o.

2.    Jeżeli obrót z tytułu realizacji ww. usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego stanowi obrót Spółki, a nie Gminy, należy wskazać z jakimi czynnościami Państwa Gminy będzie związana przedmiotowa rekompensata objęta zakresem przedstawionego we wniosku pytania? (należy szczegółowo opisać, wskazując przy tym czy są to czynności opodatkowane).

Przedmiotowa rekompensata objęta zakresem przedstawionego we Wniosku pytania nie jest związana z żadnymi czynności wykonywanymi przez Gminę (w tym czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT).

Usługi dotyczące publicznego transportu zbiorowego - podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT - wykonuje Spółka na rzecz osób fizycznych (nie na rzecz Gminy).

3.    Czy otrzymana przez Operatora rekompensata jest wypłacana wyłącznie w celu realizacji zadań powierzonych, tj. usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego?

Otrzymana przez Operatora rekompensata jest wypłacana wyłącznie w celu dofinansowania całej działalności Spółki w zakresie publicznego transportu zbiorowego (rekompensata kosztów ponoszonych przez Spółkę związanych z publicznym transportem zbiorowym).

4.    Czy rekompensata może być wykorzystana na inny cel niż realizowany przez Operatora publiczny transport zbiorowy, np. może zostać przeznaczona na ogólną działalność Spółki?

Rekompensata może być/jest wykorzystywana na ogólną działalność Spółki dotyczącą publicznego transportu zbiorowego (pokrycie kosztów działalności Spółki w zakresie publicznego transportu zbiorowego).

5.    Czy z ekonomicznego punktu widzenia Sp. z o.o. jest w stanie świadczyć usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego bez otrzymanej od Państwa Gminy rekompensaty za powierzone zadania własne gminy, a jeśli tak, to w jaki sposób Spółka pokrywałaby powstałe deficyty?

Jeżeli Gmina dobrze rozumie powyżej wskazane pytanie ma ono za zadanie ustalić, czy Spółka jest w stanie świadczyć usługi na rzecz pasażerów bez otrzymania od Gminy rekompensaty.

Żądanie uzupełnienia przez podatnika alternatywnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego wykracza poza rozpatrywane w niniejszej sprawie interpretacyjnej pytanie.

Jak wielokrotnie wskazywał tutejszy Organ podatkowy, pojęcie „stanu faktycznego” oraz „zdarzenia przyszłego” musi mieć zindywidualizowany i jednoznaczny charakter. Interpretacja indywidualna ma nie tylko informować w sposób konkretny, a nie warunkowy, ale przede wszystkim dać się zastosować w procesie samoobliczania podatku i to w takich okolicznościach, które będą się pokrywały z wcześniej opisanymi i wziętymi pod uwagę przy jej wydawaniu. Opis musi być zatem zindywidualizowany przedmiotowo tak, aby było możliwe porównanie stanu wynikającego z wniosku o wydanie interpretacji ze stanem występującym w rzeczywistości. W tym celu zasadniczo niezbędne jest podanie informacji w zakresie elementów pozwalających na uchwycenie tożsamości zdarzeń, zależnie od specyfiki wynikającej z przepisów prawa podatkowego będących w danym przypadku przedmiotem interpretacji (zgodnie m.in. z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 376/12).

Ponadto, indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego, o której mowa w art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.; dalej: Ordynacja podatkowa) nie stanowi porady prawnej lub optymalizacji podatkowej w zakresie wielu wariantów zdarzenia przyszłego przedstawionych przez Gminę.

Zgodnie z art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, Organ wydając interpretację ocenia prawidłowość - czyli zgodność z prawem - stanowiska Gminy w konkretnym i adekwatnym do pytania stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym. W przypadku negatywnej oceny stanowiska Gminy, Organ – na podstawie art. 14c § 2 Ordynacji podatkowej - przedstawia wskazanie prawidłowego stanowiska, wraz z jego uzasadnieniem prawnym, dotyczącego konkretnego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego we Wniosku.

Przedstawienie zagadnienia interpretacyjnego w relacji do wielu stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych i stanowisk własnych Gminy, uzasadniałoby ocenę, że Gmina w istocie domagałaby się w tym zakresie wykładu prawa podatkowego, a nie udzielenia odpowiedzi na pytanie poprzez weryfikację odnoszącego się do niego stanowiska prawnego oraz (ewentualne) wskazanie i uzasadnienie prawidłowego stanowiska.

Indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, dlatego są indywidualne, że mają udzielać wnioskodawcy informacji o możliwości stosowania i wykładni konkretnych przepisów prawa w relacji do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego, nie zaś porady prawnej w obszarze wielu unormowań i stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych, w celu zapoznania się we wszystkich tych zakresach ze stanowiskiem prawnym Organu interpretacyjnego dla (ewentualnego) wybrania jednej z przedstawionych możliwości stosowania i wykładni prawa lub jednego z możliwych sposobów ukształtowania prowadzonej bądź planowanej działalności.

W tym kontekście Gmina pragnie uniknąć sytuacji, w której wskazałaby alternatywne zdarzenia przyszłe (otrzymanie rekompensaty przez Spółkę lub jej nieotrzymanie), gdyż uniemożliwiłoby to de facto wydanie Organowi podatkowemu jednoznacznej interpretacji indywidualnej w tym zakresie. Z uwagi na istotę interpretacji indywidualnych, w szczególności ich gwarancyjny charakter, przedmiotem tych rozstrzygnięć nie może być ocena abstrakcyjnych i jednocześnie hipotetycznych sytuacji faktycznych lub zdarzeń przyszłych. Przyjęcie jako podstawy do wydania interpretacji indywidualnej ogólnikowego opisu zdarzeń mogłoby prowadzić do naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych wyrażonej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 14h tej ustawy (zgodnie z wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego z: (i) 27 czerwca 2013 r. (sygn. akt I FSK 864/12); (ii) 25 lutego 2015 r. (sygn. akt II FSK 900/13); (iii) 10 kwietnia 2015 r. (sygn. akt II FSK 2356/13); (iv) 4 listopada 2015 r. (sygn. akt II FSK 2548/13)).

W przedstawionym przez Gminę stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym opisano konkretną sytuację. W istocie nie sposób logicznie odpowiedzieć na pytanie, czy w przypadku nieuzyskania rekompensaty Spółka jest w stanie świadczyć usługi na rzecz pasażerów, gdyż zdarzenie takie nie miało miejsca – jak zostało wskazane we Wniosku - Gmina wypłaca rekompensatę na rzecz Spółki z mocy prawa (Rozporządzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 oraz ustawa o publicznym transporcie zbiorowym).

Gmina podkreśla zatem, że przedstawiona poniżej informacja nie stanowi elementu opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, ale wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Organu, Gmina odniesie się do hipotetycznych zdarzeń, o które pyta Organ.

W przypadku braku otrzymania rekompensaty Spółka musiałaby rozważyć, czy i w jaki sposób realizować usługi na rzecz pasażerów. W przypadku podjęcia decyzji o ich dalszej realizacji teoretycznie Spółka mogłaby zdecydować się na ograniczenie kosztów ogólnej działalności w tym zakresie i/lub rozsądnego zysku. Niemniej jednak, Spółka nie rozważała dotychczas takich alternatywnych scenariuszy, gdyż nie było takiej potrzeby.

Należy zaznaczyć, iż Rekompensata jest świadczeniem pieniężnym - wynikającym z reżimu publicznoprawnego, któremu podlega Gmina - należnym Operatorowi w związku z ponoszeniem ogólnych kosztów dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, którą Spółka zobowiązała się wykonywać na podstawie Umowy.

6.    Czy możliwa byłaby realizacja ww. zadań powierzonych, gdyby nie otrzymywana rekompensata? Czy Spółka świadczyłaby ww. usługi, gdyby nie otrzymywała rekompensaty?

Jeżeli Gmina dobrze rozumie powyżej wskazane pytanie ma ono również za zadanie ustalić, czy Spółka świadczyłaby usługi na rzecz pasażerów bez otrzymania od Gminy rekompensaty.

Żądanie uzupełnienia przez podatnika alternatywnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego wykracza poza rozpatrywane w niniejszej sprawie interpretacyjnej pytanie podatnika.

W odpowiedzi na niniejsze pytanie ma również zastosowanie odpowiedź udzielona przez Gminę na pytanie nr 5.

Gmina podkreśla zatem, że przedstawiona poniżej informacja nie stanowi elementu opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, ale wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Organu, Gmina odniesie się do hipotetycznych zdarzeń, o które pyta Organ.

W przypadku braku otrzymania rekompensaty Spółka musiałaby rozważyć, czy i w jaki sposób realizować usługi na rzecz pasażerów. W przypadku podjęcia decyzji o ich dalszej realizacji teoretycznie Spółka mogłaby zdecydować się na ograniczenie kosztów ogólnej działalności w tym zakresie i/lub rozsądnego zysku. Niemniej jednak, Spółka nie rozważała dotychczas takich alternatywnych scenariuszy, gdyż nie było takiej potrzeby.

7.    Czy umowa zawarta z Państwa Gminą o świadczenie usług publicznych w zakresie publicznego transportu zbiorowego reguluje zasady wykonywania przez Operatora usług w związku z przyznawaną rekompensatą, a jeśli tak, to jakie to są zasady?

Gmina zawarła z Sp. z o.o. umowę w zakresie publicznego transportu zbiorowego w transporcie drogowym obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., z której wynika m.in.:

-        wykaz linii komunikacyjnych, na których mają być świadczone usługi transportu drogowego przez Spółkę na rzecz pasażerów;

-        obowiązek posiadania przez Operatora w okresie obowiązywania umowy wymaganych przez obowiązujące przepisy prawa licencji, koncesji, zezwoleń, świadectw, zaświadczeń lub innych niezbędnych dokumentów;

-        obowiązek świadczenia przez Operatora usług zgodnie z rozkładem jazdy opracowanym przez Operatora w uzgodnieniu z Gminą;

-        obowiązek Operatora do emitowania i organizowania sprzedaży biletów;

-        cennik opłat usług świadczonych przez Operatora na rzecz pasażerów;

-        obowiązek Operatora do zapewnienia odpowiedniej jakości obsługi pasażerów.

8.    Jakie warunki wynikające z umowy zawartej przez Państwa Gminę, o której mowa we wniosku, muszą być spełnione, aby Operator otrzymał rekompensatę?

Podstawą wypłacenia miesięcznych transz rekompensaty jest wniosek o wypłatę rekompensaty sporządzony przez Operatora, z którego wynika:

-        suma kosztów poniesionych przez Operatora w związku ze świadczeniem usług transportu zbiorowego na rzecz pasażerów;

-        suma przychodów taryfowych i innych przychodów wygenerowanych przez Operatora w związku ze świadczeniem usług transportu zbiorowego na rzecz pasażerów;

-        rozsądny zysk.

Wysokość Rekompensaty nie może przekroczyć kwoty odpowiadającej wynikowi finansowemu netto Spółki, który obliczany jest jako: (i) suma kosztów poniesionych przez  Operatora w związku ze świadczeniem usług transportu publicznego minus, (ii) przychody taryfowe i inne przychody Operatora wygenerowane w związku ze świadczeniem usług transportu publicznego plus (iii) rozsądny zysk.

Tym samym, jeżeli wynik finansowy netto Spółki kalkulowany zgodnie z powyżej wskazaną instrukcją wynosiłby 0 PLN rekompensata nie zostałaby w danym okresie rozliczeniowym wypłacona Spółce.

Miesięczna wysokość Rekompensaty za zrealizowane przez Spółkę zadanie przewozowe stanowi iloczyn stawki Rekompensaty na pokrycie kosztu jednostkowego netto wozokilometra i realizowanych przez Spółkę zadań przewozowych wyrażonych w kilometrach.

9.    Czy – gdyby Spółka nie otrzymywała rekompensaty – cena wykonywanych świadczeń byłaby wyższa, tj. kalkulowana w taki sposób, aby zrekompensować niedobory?

Jeżeli Gmina dobrze rozumie powyżej wskazane pytanie ma ona za zadanie ustalić, jaka byłaby cena biletów, gdyby Spółka nie otrzymała rekompensaty.

Żądanie uzupełnienia przez podatnika alternatywnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego wykracza poza rozpatrywane w niniejszej sprawie interpretacyjnej pytanie podatnika.

W odpowiedzi na niniejsze pytanie ma również zastosowanie odpowiedz udzielona przez Gminę na pytanie nr 5.

Gmina podkreśla zatem, że przedstawiona poniżej informacja nie stanowi elementu opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, ale wychodząc naprzeciw oczekiwaniom Organu, Gmina odniesie się do hipotetycznych zdarzeń, o które pyta Organ.

W przypadku braku otrzymania rekompensaty Spółka musiałaby rozważyć, czy i w jaki sposób realizować usługi na rzecz pasażerów. W przypadku podjęcia decyzji o ich dalszej realizacji teoretycznie Spółka mogłaby zdecydować się na ograniczenie kosztów działalności w tym zakresie i/lub rozsądnego zysku i tym samym nie podwyższaniu ceny wykonywanych świadczeń na rzecz pasażerów. Niemniej jednak, Spółka nie rozważała dotychczas takich alternatywnych scenariuszy, gdyż nie było takiej potrzeby. 

10. Czy wysokość rekompensaty jest uzależniona od ilości wykonywanych kursów w zakresie publicznego transportu zbiorowego, ilości pasażerów, itp.?

Nie, wysokość rekompensaty nie jest uzależniona od ilości wykonywanych kursów w zakresie publicznego transportu zbiorowego oraz ilości pasażerów.

Wysokość rekompensaty uzależniona jest od wyniku finansowego netto Spółki, stawki rekompensaty i realizowanych przez Spółkę zadań przewozowych wyrażonych w kilometrach.

11. Czy odpłatność pasażerów jest niższa w związku z otrzymywaną rekompensatą?

Wypłacana Rekompensata nie ma wpływu na cenę biletów (wysokość opłaty za wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz pasażerów).

Dodatkowo, należy wskazać, iż na wysokości Rekompensaty wypłacanej przez Gminę nie ma wpływu ilość sprzedanych biletów przez Spółkę czy ich rodzaj.

12. Czy dzięki rekompensacie, niektóre osoby mogą korzystać np. ze zniżek, bądź przejazdy mogą być bezpłatne dla wyznaczonych grup pasażerów? Jeżeli tak, należy wskazać, na jakiej podstawie i dla jakich konkretnie grup pasażerów.

Nie, rekompensata nie ma wpływu na to czy niektóre osoby mogą korzystać np. ze zniżek, bądź przejazdy mogą być bezpłatne dla wyznaczonych grup pasażerów.

13. Czy przychody uzyskiwane ze sprzedaży biletów pokrywają koszty działalności związanej z zapewnieniem lokalnego transportu w takim zakresie, w jakim określa to zawarta z Państwa Gminą umowa?

Umowa zawarta pomiędzy Gminą a Spółką nie określa poziomu, w jakim przychody uzyskiwane ze sprzedaży biletów powinny pokrywać koszty działalności związanej z zapewnieniem lokalnego transportu zbiorowego.

14. Czy usługi publicznego transportu zbiorowego, do których jest wypłacana rekompensata, stanowią czynności, które są rentowne (dochodowe) dla Spółki?

Spółka w związku ze świadczeniem usług publicznego transportu zbiorowego na rzecz pasażerów osiąga zysk (rozsądny zysk jest elementem kalkulacji wyniku finansowego netto Spółki, co zostało wskazane powyżej).

Pytania

1.    Czy przekazywana - na podstawie Umowy - Rekompensata przez Gminę na rzecz Spółki stanowi podstawę opodatkowania podatkiem VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm. dalej: ustawa o VAT)?

2.    W przypadku jeżeli zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Rekompensata wypłacana przez Gminę na rzecz Spółki stanowiłaby wynagrodzenie z tytułu wykonywania usług przez Spółkę na rzecz Gminy, tym samym podstawę opodatkowania podatkiem VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, czy Gminie przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego dotyczącego przedmiotowej Rekompensaty?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)

1.            Zdaniem Zainteresowanych, przekazywana - na podstawie Umowy - Rekompensata przez Gminę na rzecz Spółki nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

2.            Zdaniem Zainteresowanych, w przypadku jeżeli zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Rekompensata wypłacana przez Gminę na rzecz Spółki stanowiłaby wynagrodzenie z tytułu wykonywania usług przez Spółkę na rzecz Gminy, tym samym podstawę opodatkowania podatkiem VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1, Gminie nie przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego dotyczącego przedmiotowej Rekompensaty.

Poniżej Zainteresowani przedstawiają szczegółowe uzasadnienie swojego stanowiska.

Ad. 1

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1) ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż Spółka nie świadczy usług na rzecz Gminy, lecz na rzecz osób fizycznych (pasażerów, mieszkańców Gminy). W konsekwencji, zdaniem Gminy i Spółki Rekompensata wypłacana przez Gminę na rzecz Operatora nie stanowi wynagrodzenia z tytułu wykonywania usług na rzecz Gminy. W szczególności, w stosunku pomiędzy Gminą a Spółką nie występuje świadczenie o charakterze ekwiwalentnym i wzajemnym. Odbiorcami usług świadczonych przez Spółkę są osoby korzystające z usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego.

Natomiast, stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Wskazany przepis ustawy o VAT stanowi odzwierciedlenie art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, z treści którego wynika, że w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Zatem, z powyżej wskazanych przepisów wynika, iż - co do zasady - podstawa opodatkowania podatkiem VAT obejmuje wszystko co stanowi zapłatę.

Jednakże, w sytuacji, gdy podatnik, w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dotacje, subwencje lub inne dopłaty o podobnym charakterze, stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia.

W konsekwencji, kryterium uznania dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT jest zatem stwierdzenie, że dopłaty te dokonywane są w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tj. mają bezpośredni wpływ na cenę konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu podatkiem VAT.

Z kolei dopłaty, których nie da się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Również w doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że kluczowe dla uznania kwoty otrzymanej przez podatnika dopłaty od podmiotu trzeciego za składnik podstawy opodatkowania z tytułu dokonanej dostawy towarów lub świadczonej usługi jest możliwość jednoznacznego przyporządkowania kwoty dopłaty do konkretnej transakcji (por. M. Wojda w: Dyrektywa VAT 2006/112/WE, Komentarz 2010 pod. red. J. Martini, Wrocław 2010 s. 422-425 i tam powołane orzecznictwo ETS).

Zatem, jeżeli z okoliczność faktycznych wynika, że taki bezpośredni związek nie istnieje, to nawet, gdy dzięki dopłacie do działalności prowadzonej przez podatnika jest on w stanie efektywnie obniżyć cenę oferowanych towarów i usług, otrzymane dofinansowanie nie powinno być uwzględniane w podstawie opodatkowania.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: Trybunał lub TSUE) podkreśla się, że istotne znaczenie z perspektywy opodatkowania dotacji jest określenie związku pomiędzy dotacją a świadczeniem usług czy dostawą towaru jako bezpośredniego. Przykładowo, w wyroku TSUE z 22 listopada 2001 r. w sprawie C-184/00 (Office de produits wallons ASBL v. Belgia State) stwierdzono, że sam fakt, iż dotacja (czy inny sposób dofinansowania) wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że dotacja ta powinna zwiększać podstawę opodatkowania. Konieczne jest stwierdzenie, że dotacja jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej podatkiem VAT (dostawy towarów lub świadczenia usług).

Podobne stanowisko jest prezentowane w jednolitym orzecznictwie polskich sądów administracyjnych, które rozstrzygały już kwestię opodatkowania na gruncie podatku VAT rekompensaty wypłacanej przez jednostki samorządu terytorialnego w związku z publicznym transportem zbiorowym.

Przykładowo, w wyroku z 21 października 2021 r. (sygn. akt I FKS 1247/18) Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) - orzekając w sprawie bardzo zbliżonej do przedstawionego stanu faktycznego - stwierdził, że: „rekompensaty za świadczone usługi transportu zbiorowego nie mogą być uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa art. 29a ust. 1 u.p.t.u. Rekompensaty te nie mają bowiem bezpośredniego wpływu na ceny za usługi świadczone przez spółkę (ceny za bilety). Celem rekompensat ma być przede wszystkim pokrycie strat związanych z tego rodzaju działalnością (ewentualnie uzyskanie rozsądnego zysku) i umożliwienie jej prowadzenia w tego rodzaju sytuacji. Także sposób przyznania tych rekompensat wskazuje, że stanowią one dopłatę o charakterze podmiotowym związaną z kosztami funkcjonowania spółki w zakresie, w jakim świadczy przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a nie z cenami usług przewozowych, na które rekompensata nie oddziaływuje. Rekompensata, którą skarżąca otrzymuje od związku powiatowo-gminnego, nie jest związana z ceną sprzedawanych biletów. Głównym wskaźnikiem służącym do wyliczenia dotacji/refundacji jest w tym wypadku tzw. współczynnik wozokilometra, który z założenia odnosi się do organizowanych przejazdów (ilości kursów, przejechanych kilometrów), z pominięciem takich czynników jak chociażby ilość sprzedanych biletów, a także ich rodzaj. Oznacza to, że rekompensata ma charakter ogólny, a jej celem jest wyłącznie dotowanie działalności skarżącej. Tym samym, w okolicznościach analizowanej sprawy, zasadnie orzekł sąd pierwszej instancji, że nie da się powiązać tej rekompensaty z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Naczelny Sąd Administracyjny podziela tym samym ocenę sądu administracyjnego pierwszej instancji, że opisana we wniosku spółki o udzielenie interpretacji indywidualnej rekompensata nie może być uznana za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa w tym przepisie. Nie ma bowiem bezpośredniego wpływu na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług”.

Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane również m.in. w wyrokach NSA, tj.: (i) 28 marca 2023 r. (sygn. akt I FSK 974/22), (ii) 24 stycznia 2023 r. (sygn. akt I FKS 2264/19), (iii) 17 stycznia 2023 r. (sygn. akt I FSK 780/19), (iv) 22 czerwca 2021 r. (sygn. akt I FSK 813/20), (v) 24 czerwca 2021 r. (sygn. akt I FSK 1598/19), (vi) 15 czerwca 2021 r. (sygn. akt I FSK 1629/19), (vii) 27 maja 2021 r. (sygn. akt I FSK 445/18), (viii) 15 października 2020 r. (sygn. akt I FSK 706/18), (ix) 30 stycznia 2019 r. (sygn. akt I FSK 1673/16), (x) 27 sierpnia 2019 r. (sygn. akt I FSK 1072/17) oraz (xi) 7 listopada 2018 r. (sygn. akt I FSK 1692/16).

Zatem, zdaniem Zainteresowanych, z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż kluczowe znaczenie dla uznania kwoty rekompensaty za składnik podstawy opodatkowania podatkiem VAT jest możliwość jednoznacznego i bezpośredniego przyporządkowania kwoty rekompensaty do konkretnej transakcji. Jeżeli jednak taki związek bezpośredni nie występuje, rekompensata nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Należy zaznaczyć, iż - zdaniem Zainteresowanych - w analizowanym przypadku Rekompensata nie ma bezpośredniego wpływu na cenę za usługi świadczone przez Spółkę na rzecz pasażerów (cenę biletów).

Celem przedmiotowej Rekompensaty jest dotowanie działalności Spółki poprzez pokrycie strat związanych ze świadczeniem przez Spółkę omawianej działalności oraz uzyskanie rozsądnego zysku i umożliwienie Spółce prowadzenia tego rodzaju działalności.

Tym samym, w opinii Zainteresowanych, wskazana Rekompensata stanowi dopłatę – o charakterze wyłącznie podmiotowym, ogólnym - związaną z kosztami funkcjonowania Spółki w zakresie, w jakim świadczy ona przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a nie z cenami usług przewozowych, na które Rekompensata nie oddziałuje.

Innymi słowy, Rekompensata funkcjonuje w oderwaniu od dostawy konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług.

Należy ponownie pokreślić, iż wypłacana Rekompensata nie ma wpływu na cenę biletów (wysokość opłat za wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz pasażerów).

Bowiem, wypłacana przez Gminę Rekompensata przeznaczona jest na finansowanie ogólnej działalności Spółki w powyżej wskazanym zakresie.

W związku z powyższym, zdaniem Zainteresowanych, przekazywana - na podstawie Umowy - rekompensata przez Gminę na rzecz Spółki nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej - przykładowo w interpretacji indywidualnej z: (i) 2 października 2023 r. (sygn. 0111-KDIB3-1.4012.893.2018.10.IK); (ii) 3 lipca 2023 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4012.229.2018.10.AS) oraz (iii) 16 maja 2022 r.
(sygn. 0112-KDIL2-2.4012.311.2017.12.AKR).

Ad. 2

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 tej ustawy.

W myśl przywołanej regulacji, główną przesłanką wynikającą z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - warunkującą możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego - jest wykorzystanie nabytych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. Związek zakupionych towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

Należy zaznaczyć, iż - w opinii Zainteresowanych - Spółka nie świadczy usług na rzecz Gminy, lecz na rzecz osób fizycznych (pasażerów, mieszkańców Gminy).

Zatem, zdaniem Zainteresowanych, usługi dotyczące publicznego transportu zbiorowego - podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT - wykonuje Spółka na rzecz osób fizycznych.

Dodatkowo, Gmina nie wykonuje żadnych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w zakresie publicznego transportu zbiorowego.

Tym samym - w opinii Zainteresowanych - główna przesłanka wynikająca z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT - warunkująca możliwość skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego nie zostanie spełniona.

W konsekwencji, zdaniem Zainteresowanych, w przypadku jeżeli zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Rekompensata wypłacana przez Gminę na rzecz Spółki stanowiłaby wynagrodzenie z tytułu wykonywania usług przez Spółkę na rzecz Gminy, tym samym podstawę opodatkowania podatkiem VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1, Gminie nie przysługiwałoby prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego dotyczącego przedmiotowej Rekompensaty.

Mając na uwadze powyższe, Zainteresowani zwracają się o potwierdzenie prawidłowości przedstawionego stanowiska.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 18 marca 2024 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT1-1.4012.40.2024.2.MSU, w której uznałem Państwa stanowisko za:

-        nieprawidłowe - w zakresie braku opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymanej przez Spółkę od Gminy Rekompensaty,

-        prawidłowe - w zakresie braku prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w przypadku opodatkowania przedmiotowej Rekompensaty.

Skarga na interpretację indywidualną

16 kwietnia 2024 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Skarga wpłynęła do mnie 17 kwietnia 2024 r.

Wnieśli Państwo o:

1)     uchylenie zaskarżonej Interpretacji w części dotyczącej odpowiedzi na pytanie nr 1;

2)    zasądzenie od Organu interpretacyjnego na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 10 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 296/24 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającej stanowisko Gminy jako nieprawidłowe.

Pismem z 8 sierpnia 2024 r. wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

7 lipca 2025 r. wniosłem do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wycofanie skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 lipca 2024 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Łd 296/24.

Naczelny Sąd Administracyjny - postanowieniem z 15 lipca 2025 r. sygn. akt I FSK 1671/24 umorzył postępowanie kasacyjne.

Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi sygn. akt I SA/Łd 296/24, uchylający zaskarżoną interpretację indywidualną w części uznającą stanowisko za nieprawidłowe, wpłynął do Organu 16 października 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

·      uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w ww. wyroku;

·      ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie zaznaczam, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie wydania pierwotnej interpretacji, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 10 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 296/24.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU, o której mowa w art. 5a ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny. Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą. Należy stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie świadczącego usługę. Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług należy rozumieć prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nich odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że zarówno Gmina, jak i utworzona przez nią spółka prawa handlowego, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działają w charakterze podatników podatku VAT.

Wskazania również wymaga, że dla uzyskania statusu podatnika VAT nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności. Podatnikiem będzie podmiot prowadzący działalność gospodarczą bez względu na to, czy przynosi ona zyski. Podatnikami VAT są również podmioty, których cel działalności nie jest związany z prowadzeniem działalności komercyjnej nastawionej na osiąganie zysków lub też przeznaczające uzyskane zyski na cele społecznie użyteczne (charytatywne, kulturalne, naukowe itd.).

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.), dalej ustawa o samorządzie gminnym:

Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym:

Zasady finansowania przewozów o charakterze publicznym zostały uregulowane w ustawie z 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2778), dalej ustawa o publicznym transporcie zbiorowym.

Art. 4 ust. 1 pkt 15 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym stanowi, że:

Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

W myśl art. 50 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Na podstawie art. 50a ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Stosownie do art. 51 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Zgodnie z art. 51 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

W myśl art. 52 ust. 1 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym:

Art. 52 ust. 2 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym wyjaśnia:

Z opisu sprawy wynika, że Gmina zawarła z Sp. z o.o. umowę w zakresie publicznego transportu zbiorowego w transporcie drogowym obowiązującą w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r., z której wynika m.in.:

-        wykaz linii komunikacyjnych, na których mają być świadczone usługi transportu drogowego przez Spółkę na rzecz pasażerów;

-        obowiązek posiadania przez Operatora w okresie obowiązywania umowy wymaganych przez obowiązujące przepisy prawa licencji, koncesji, zezwoleń, świadectw, zaświadczeń lub innych niezbędnych dokumentów;

-        obowiązek świadczenia przez Operatora usług zgodnie z rozkładem jazdy opracowanym przez Operatora w uzgodnieniu z Gminą;

-        obowiązek Operatora do emitowania i organizowania sprzedaży biletów;

-        cennik opłat usług świadczonych przez Operatora na rzecz pasażerów;

-        obowiązek Operatora do zapewnienia odpowiedniej jakości obsługi pasażerów.

W umowie określono, że Organizatorem publicznego transportu zbiorowego jest Gmina, a Operatorem publicznego transportu zbiorowego jest Spółka. Spółka jest odrębną od Gminy osobą prawną działającą w szczególności na podstawie ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Operator jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Zgodnie z Umową, Operator zobowiązany jest świadczyć usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego na liniach komunikacyjnych zaspokajających potrzeby transportowe mieszkańców Gminy w ramach drogowych przewozów pasażerskich o charakterze użyteczności publicznej. Środki finansowe pozyskane ze sprzedaży biletów, w zakresie korzystania z usług publicznego transportu zbiorowego oraz opłaty dodatkowe wynikające, np. z tytułu jazdy bez ważnego biletu, stanowią przychód Spółki. Gmina rekompensuje Spółce koszty związane ze świadczeniem usług przez Spółkę na rzecz pasażerów w zakresie publicznego transportu zbiorowego, poprzez dofinansowanie bieżącej działalności Spółki w formie rekompensaty wypłacanej na zasadach określonych w Umowie (dalej: Rekompensata). W przypadku braku otrzymania rekompensaty Spółka musiałaby rozważyć, czy i w jaki sposób realizować usługi na rzecz pasażerów. W przypadku podjęcia decyzji o ich dalszej realizacji teoretycznie Spółka mogłaby zdecydować się na ograniczenie kosztów ogólnej działalności w tym zakresie i/lub rozsądnego zysku. Niemniej jednak, Spółka nie rozważała dotychczas takich alternatywnych scenariuszy, gdyż nie było takiej potrzeby.

Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy przekazywana przez Gminę na rzecz Spółki Rekompensata podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się do ww. kwestii wskazania wymaga, że w świetle art. 29a ust. 1 ustawy:

Jednocześnie, zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy:

Ponadto, w myśl art. 29a ust. 7 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że - co do zasady - podstawa opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Jeżeli otrzymywana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można - i należy - potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku zapadłym w niniejszej sprawie sygn. akt I SA/Łd 296/24 wskazał, że wykładnia przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o podarku od towarów i usług - na podstawie analogicznych okoliczności, jak te podane we wniosku o wydanie interpretacji niniejszej sprawy - była już przedmiotem wypowiedzi orzeczniczych Naczelnego Sądu Administracyjnego, na co zwrócił uwagę NSA w wyroku z dnia 28 marca 2023 r. o sygn. akt I FSK 974/22 (por. wyroki NSA z dnia: 7 listopada 2018 r., I FSK 1692/16; 27 sierpnia 2019 r., I FSK 1072/17; 30 stycznia 2019 r., I FSK 1673/16; 15 października 2020 r., I FSK 706/18; 27 maja 2021 r., I FSK 445/18; 15 czerwca 2021 r., I FSK 1629/19; 21 czerwca 2021 r., I FSK 1598/19; 22 czerwca 2021 r., I FSK 813/20 oraz z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I FSK 1247/18). Naczelny Sąd Administracyjny (w wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt I FSK 1247/18), nawiązując do swoich wcześniejszych orzeczeń, przyjął w szczególności, że: (1) kluczowa dla uznania kwoty otrzymanego przez podatnika dofinansowania za składnik podstawy opodatkowania z tytułu dokonanej dostawy towarów lub świadczenia usług jest możliwość jednoznacznego przyporządkowania kwoty dofinansowania do konkretnej transakcji. Z okoliczności faktycznych transakcji musi wynikać, że dofinansowanie zostało udzielone przez podmiot trzeci jako część wynagrodzenia podatnika z tytułu konkretnej transakcji. W przypadku, gdy taki bezpośredni związek nie istnieje należy uznać, że otrzymane przez podatnika dofinansowanie prowadzonej przez niego działalności nie powinno być uwzględniane w podstawie opodatkowania podatkiem od towarów i usług, nawet, jeśli dzięki opodatkowaniu efektywnie podatnik jest w stanie obniżyć cenę oferowanych towarów lub usług; (2) rekompensaty za świadczone usługi transportu zbiorowego nie mogą być uznane za dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, zaliczane do podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Rekompensaty te nie mają bowiem bezpośredniego wpływu na ceny za usługi świadczone przez spółkę (ceny za bilety). Celem rekompensat ma być przede wszystkim pokrycie strat związanych z tego rodzaju działalnością (ewentualnie uzyskanie rozsądnego zysku) i umożliwienie jej prowadzenia w tego rodzaju sytuacji. Także sposób przyznania tych rekompensat wskazuje, że stanowią one dopłatę o charakterze podmiotowym związaną z kosztami funkcjonowania spółki w zakresie, w jakim świadczy przewozy o charakterze użyteczności publicznej, a nie z cenami usług przewozowych, na które rekompensata nie oddziałuje. Oznacza to, że rekompensata ma charakter ogólny, a jej celem jest dotowanie działalności spółki.

WSA w Łodzi w orzeczeniu dotyczącym niniejszej sprawy wskazał, że przepis art. 29a ust. 1 ustawy o VAT jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym „w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia”.

W doktrynie wskazuje się, że ww. przepis ustawy o VAT i Dyrektywy 112, w związku z wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-353/00 i C-184/00, należy interpretować w ten sposób, że w praktyce, kiedy podatnik otrzymuje od osoby trzeciej (w tym organu publicznego) dofinansowanie jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zawsze zaliczana do podstawy opodatkowania VAT. Natomiast w przypadku subwencji (dotacji) służących pokryciu całości lub części kosztów podatnika, mających umożliwić temu podatnikowi wykonywanie określonych czynności, konieczna jest szczegółowa analiza relacji pomiędzy warunkami otrzymania dotacji a obowiązkiem wykonywania określonych świadczeń i wpływem dotacji na cenę konkretnego świadczenia (zob. „Dyrektywa VAT Komentarz” pod red. K. Sachsa i R. Namysłowskiego, Wolters Kluwer Sp. z o.o. Warszawa 2008, s. 455).

Zdaniem WSA w Łodzi, z powyższego wynika, że aby sprawdzić, jaki wpływ ma przedmiotowa Rekompensata na wykonywanie określonych czynności transportu publicznego przez Spółkę, konieczne jest przeanalizowanie całokształtu działalności tego podmiotu z uwzględnieniem wszelkich kosztów i wpływu tej dotacji (subwencji) na cenę świadczonych usług transportowych. Jednakże takie działania organ podatkowy może przeprowadzić w ramach kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego w przedmiocie prawidłowości rozliczania podatku VAT. Postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanymi w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie jest postępowaniem dowodowym, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających.

WSA podkreślił, że skoro Państwa Gmina wskazała, iż „wypłacana Rekompensata nie ma wpływu na cenę biletów (wysokość opłaty za wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz pasażerów), a celem omawianej Rekompensaty jest dofinansowanie całej działalności Spółki w zakresie publicznego transportu zbiorowego”, to te dane są wiążące dla organu interpretacyjnego. Organ wydający interpretację porusza się tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego na gruncie tego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oceny prawnej. Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, lecz ogranicza się do analizy okoliczności podanych we wniosku w zakresie sformułowanego pytania. Dyrektor KIS nie miał zatem podstaw do przyjęcia, że „otrzymywana rekompensata jest przyznawana konkretnemu podmiotowi w celu sfinansowania wykonywanych przez niego konkretnych usług (usługa publicznego transportu zbiorowego)”.

W tym miejscu, odnosząc się do okoliczności sprawy, zasadnym jest odwołanie się również do wyroku TSUE z 8 maja 2025 r. w sprawie C‑615/23 (Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przeciwko P.S.A.). Przedmiotem tego wyroku jest bowiem sytuacja, w której Spółka realizująca (na podstawie umowy zawartej z jednostką samorządu terytorialnego) publiczny transport zbiorowy, pokrywa część kosztów z wpływów z biletów, a pozostałą część uzyskuje w formie rekompensaty od tej jednostki działającej jako organizator.

W wyroku tym TSUE wskazał, że:

Jak wynika z wniosku i co podkreślał WSA w Łodzi w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku, wypłacana Rekompensata nie ma wpływu na cenę biletów (wysokość opłaty za wykonywanie przez Spółkę usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego na rzecz pasażerów), a celem omawianej Rekompensaty jest dofinansowanie całej działalności Spółki w zakresie publicznego transportu zbiorowego.

Zatem w analizowanym przypadku nie zachodzi bezpośredni związek między otrzymaną rekompensatą a ceną biletu czy konkretnym świadczeniem na rzecz pasażera. Organizator transportu – jednostka samorządu terytorialnego - nie nabywa odpłatnej usługi, lecz za pomocą rekompensaty wspiera działalność Spółki i umożliwia realizację celu publicznego, jakim jest dostępność usług transportowych.

Podsumowując, mając na uwadze przepisy art. 29a ust. 1 ustawy oraz zapadłe w niniejszej sprawie orzeczenie WSA w Łodzi z 10 lipca 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 296/24  oraz wyrok TSUE w sprawie C-615/23 stwierdzić należy, że przekazywana - na podstawie Umowy - Rekompensata przez Gminę na rzecz Spółki, nie stanowi/nie będzie stanowiła podstawy opodatkowania  w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a tym samym nie podlega/nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż nie stanowi czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zatem, Państwa stanowisko do pytania nr 1 jest prawidłowe.

Przechodząc natomiast do kwestii objętej pytaniem nr 2, należy wskazać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zauważenia wymaga, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy, warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Ponadto, ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Analiza okoliczności sprawy i obowiązujących przepisów prowadzi do wniosku, że nie występuje/nie wystąpi po stronie Państwa Gminy związek między ponoszonymi w ramach wykonywania zadań własnych wydatkami z zakresu lokalnego transportu zbiorowego (rekompensatą) a czynnościami opodatkowanymi. Obrót uzyskiwany z tytułu świadczenia usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego stanowi bezpośredni obrót Spółki.

Jak wyjaśniono powyżej, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, w opisanym przypadku Państwa Gminie nie przysługuje/nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Tym samym stanowisko w zakresie objętym pytaniem nr 2 uznano za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji z 18 marca 2024 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.40.2024.2.MSU.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Gmina (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.