Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą w formie JDG świadczy usługi pośrednictwa transakcyjnego na rzecz Fundacji Rodzinnej, polegające na doprowadzeniu do sprzedaży przez Fundację udziałów w dwóch spółkach zależnych zajmujących się działalnością odpadową i produkcją biogazu. Usługi te obejmują m.in. identyfikację…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
5 stycznia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a) ustawy dla usługi pośrednictwa w sprzedaży posiadanych przez Fundację Rodzinną udziałów w spółkach zależnych.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w formie JDG. Działalność ta jest zarejestrowana w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej pod kodami PKD w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i pozostałe doradztwo w zakresie zarządzania, sklasyfikowane pod kodem PKD 70.22.Z, jak również wszelka pozostała działalność profesjonalna, naukowa i techniczna gdzie indziej niesklasyfikowana, sklasyfikowana pod kodem PKD 74.90.Z.
Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nawiązał współpracę z Fundacją Rodzinną z siedzibą w …, zarejestrowaną w Rejestrze Fundacji Rodzinnych, prowadzonym przez Sąd Okręgowy w … (…Wydział Cywilny), pod numerem rejestrowym .. (NIP …; REGON ….) (dalej jako „Fundacja Rodzinna” lub „Klient”) polegającą na świadczeniu na jej rzecz usług pośrednictwa transakcyjnego przy sprzedaży posiadanych przez Fundację Rodzinną udziałów w dwóch spółkach zależnych objętych segmentem działalności odpadowej i przetwarzania substratów rolnych na potrzeby biogazowni, biogazów rolnych oraz na potrzeby produkcji energii elektrycznej (dalej: „Spółki”), których całkowitym właścicielem jest Fundacja Rodzinna.
Usługi pośrednictwa są świadczone na zasadach określonych w umowie o świadczenie usług pośrednictwa (dalej: „Umowa Pośrednictwa”). Z tytułu świadczenia usług pośrednictwa Wnioskodawca jest uprawniony do wynagrodzenia prowizyjnego, należnego wyłącznie w przypadku skutecznego doprowadzenia do zawarcia przez Fundację Rodzinną umowy sprzedaży udziałów w Spółce z podmiotem wskazanym przez Wnioskodawcę jako potencjalny inwestor.
Usługi Pośrednictwa polegają na przeprowadzeniu odpowiednich czynności zmierzających do pozyskania nowego inwestora, który kupi od Fundacji Rodzinnej część albo wszystkie posiadane przez nią udziały (dalej „Inwestor”) oraz na doprowadzeniu do sprzedaży na rzecz Inwestora posiadanych przez Fundację Rodzinną udziałów (dalej „Transakcja”), na które będą składać się następujące czynności:
1. identyfikacja i pozyskiwanie potencjalnych nabywców udziałów w Spółce, w tym wstępna prezentacja informacji o Spółce uzyskanych od Zleceniodawcy;
2. nawiązywanie oraz utrzymywanie kontaktów z potencjalnymi nabywcami udziałów, w tym przekazywanie im informacji handlowych dotyczących planowanej Transakcji, udostępnionych przez Zleceniodawcę;
3. aranżowanie spotkań oraz komunikacji pomiędzy Zleceniodawcą (lub jego przedstawicielami) a potencjalnymi nabywcami udziałów;
4. przekazywanie i uzgadnianie wstępnych warunków Transakcji pomiędzy Zleceniodawcą a potencjalnymi nabywcami udziałów, w tym przekazywanie wstępnych ofert, zapytań i oświadczeń stron;
5. koordynacja działań związanych z procesem badania Spółki (due diligence) prowadzonego przez doradców Zleceniodawcy lub potencjalnych nabywców - przy czym Zleceniobiorca organizuje przepływ informacji pomiędzy stronami i ich doradcami, nie świadcząc usług doradczych;
6. udział w spotkaniach i rozmowach dotyczących warunków Transakcji w charakterze pośrednika, w szczególności poprzez przekazywanie stanowisk stron oraz propozycji zmian warunków Transakcji;
7. organizacyjne wsparcie procesu przygotowania dokumentacji Transakcji, obejmujące w szczególności przekazywanie pomiędzy stronami projektów dokumentów przygotowanych przez doradców prawnych lub innych doradców Zleceniodawcy i potencjalnych nabywców oraz monitorowanie harmonogramu prac;
8. koordynacja czynności związanych z podpisaniem umowy sprzedaży udziałów oraz wykonaniem warunków zawieszających, w tym monitorowanie realizacji uzgodnionego przez strony harmonogramu;
9. koordynacja czynności związanych z zamknięciem Transakcji, w szczególności przekazywanie informacji o spełnieniu warunków umownych oraz organizowanie wymiany dokumentów pomiędzy stronami.
Celem działań podejmowanych przez Wnioskodawcę w ramach świadczonych Usług Pośrednictwa jest doprowadzenie do zawarcia umowy sprzedaży pomiędzy Fundacją Rodzinną, a nabywcą udziałów – Inwestorem, skutkującej odpłatnym przeniesieniem własności części lub wszystkich udziałów ze zbywcy na nabywcę – Inwestora, tj. uczynienie wszystkiego co możliwe, aby obydwie strony zawarły umowę sprzedaży udziałów, tj. aby doszło do Transakcji. Po zawarciu umowy sprzedaży udziałów Wnioskodawca jako Pośrednik nie będzie wykonywać innych czynności, w tym posprzedażowych na rzecz Fundacji Rodzinnej.
Wnioskodawca wskazuje, że w ramach świadczonych Usług Pośrednictwa nie będzie świadczyć usług zarządczych, czynności ściągania długów, w tym factoringu, usług w zakresie leasingu, a opisywanie w niniejszych wniosku Usługi Pośrednictwa w opinii Wnioskodawcy, nie będą mieć charakteru usługi doradztwa, wymienionych w treści przepisu art. 43 ust. 15 pkt 2 ustawy o VAT.
Świadczone przez Wnioskodawcę Usługi Pośrednictwa nie będą dotyczyć praw i udziałów, o których mowa w art. 43 ust. 16 pkt 1-5 ustawy o VAT, tj. praw i obowiązków odzwierciedlających:
1. tytuł prawny do towarów,
2. tytuł własności nieruchomości,
3. prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części,
4. prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości,
5. produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń i które mogą zrealizowane przez dostawę towarów lub świadczenia usług innych niż zwolnione z podatku.
Ponadto, Wnioskodawca wskazuje, że Usługi Pośrednictwa nie będą świadczone w ramach działalności maklerskiej lub brokerskiej.
Fundacja Rodzinna będzie stroną Transakcji, tj. podmiotem dokonującym sprzedaży albo części albo wszystkich udziałów, których jest właścicielem i jest zobowiązana do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy wynagrodzenia z tytułu świadczonych Usług Pośrednictwa, które ma charakter prowizyjny i zależeć będzie od sukcesu Transakcji (success fee). Sposób ustalenia wartości Transakcji oraz termin zapłaty wynagrodzenia jest ustalony w umowie zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a Fundacją Rodzinną. Faktycznym beneficjentem Usług Pośrednictwa świadczonych przez Wnioskodawcę będzie strona Transakcji finansowej, tj. Fundacja Rodzinna, która dokonuje sprzedaży udziałów oraz ponosi ekonomiczny koszt wynagrodzenia z tego tytułu.
Fundacja Rodzinna nie jest czynnym płatnikiem VAT i nie prowadzi działalności opodatkowanej VAT. Transakcja sprzedaży udziałów przez Fundację Rodzinną wynika z prawa własności udziałów w Spółkach (sp. z o.o.) i pozostaje poza zakresem opodatkowania VAT, ponieważ zbycie udziałów przez podmiot nieprowadzący działalności gospodarczej nie podlega VAT. Niemniej jednak, świadczenie odpłatnych Usług Pośrednictwa przez Wnioskodawcę na rzecz Fundacji Rodzinne stanowi czynność podlegającą przepisom ustawy o VAT.
W zawiązku z tym Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy jego usługi pośrednictwa opisane powyżej korzystają ze zwolnienia z VAT.
Pytanie
Czy Usługi Pośrednictwa opisane w przedstawionym we wniosku zdarzeniu faktycznym, które Wnioskodawca świadczy na rzecz Fundacji Rodzinnej podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. z dnia 21 maja 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.)?
Pana stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. z dnia 21 maja 2025 r., Dz.U. z 2025 r. poz. 775 z późn. zm.), (dalej „ustawa o VAT”), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jako właściciel. Jednocześnie, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie polegające na wykonaniu świadczenia na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Pod podjęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie o VAT zakres opodatkowanie podatkiem VAT wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT zwolnione od podatku są usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:
a) spółkach
b) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną
- z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.
Zgodnie z art. 43 ust. 15 ustawy o VAT zwolnienia nie mają zastosowania do:
1. czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2. usług doradztwa;
3. usług w zakresie leasingu.
Zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy o VAT, ww. zwolnienie nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:
1. tytuł prawny do towarów,
2. tytuł własności nieruchomości,
3. prawa rzeczowe dające posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości
4. udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
5. prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.
Ustawa VAT nie wyjaśnia, co należy rozumieć pod pojęciem „odzwierciedlenia tytułu prawnego dającego ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo posiadania nieruchomości”.
W ocenie Wnioskodawcy sam fakt posiadania przez spółkę celową prawa własności gruntu, na którym zlokalizowane są budynki i eksploatacja maszyn/urządzeń wytwórczych biogazu nie wyklucza automatycznie zastosowania zwolnienia z VAT do świadczonych Usług Pośrednictwa.
Według Wnioskodawcy, art. 43 ust. 16 ustawy VAT należy rozumieć w ten sposób, że zwolnienie z VAT ma zastosowanie również w przypadkach, gdy wymienione w tym przepisie składniki majątku lub prawa są istotne dla podmiotu, którego udziały są zbywane. Inna wykładnia tego przepisu oznaczałaby de facto, że jego dyspozycja byłaby spełniona wyłącznie w przypadku pośrednictwa w zbyciu udziałów „pustych” (nieposiadających żadnych znaczących aktywów), co z pewnością nie było intencją ustawodawcy.
Zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę opisany stan przyszły, nie będę mieć zastosowania wyłączenia określone w art. 43 ust. 16 ustawy o VAT, ponieważ celem Transakcji jest sprzedaż udziałów w Spółkach a nie sprzedaż tytułu prawnego do posiadania nieruchomości (dzierżawa). Fundacja Rodzinna nie zbywa jednego składnika majątkowego, tylko prawa do wszystkich składników majątkowych spółek biogazowych, jakie reprezentują posiadane przez Fundację Rodzinną udziały. Cel Transakcji będzie odzwierciedlony w umowie zawartej pomiędzy Fundacją Rodzinną i Inwestorem i w przyjętych zasadach wynagrodzenia za udziały. Nie można w tej sytuacji uznać, że działania Fundacji Rodzinnej będą się koncentrować jedynie na tytule prawnym do posiadania nieruchomości. Ponadto sprzedaż udziałów nie spływa w żaden sposób na status prawny lub faktyczny nieruchomości. W jej ramach nie dochodzi do zmiany posiadacza nieruchomości, lecz do zmiany właściciela udziałów podmiotu będącego właścicielem nieruchomości. Z kolei spółki biogazowe, których udziały są przedmiotem Transakcji, są samodzielnymi podmiotami gospodarczymi posiadającymi osobowość prawną i posiadają różne, inne aktywa poza nieruchomościami, które nie są podstawowymi dla działalności operacyjnej składnikami ich majątku.
W ocenie Wnioskodawcy, sama okoliczność, że majątek spółek biogazowych obejmuje tytuł prawny do posiadania nieruchomości nie pozwala na przyjęcie, że udziały w tych spółkach mogą zostać objęte zakresem stosowania art. 43 ust. 16 ustawy o VAT. Wniosek przeciwny prowadziłby sytuacji, w której udziały każdej ze spółek, która posiada w swoich aktywach jakieś aktywa rzeczowe (w postaci towarów czy praw do nieruchomości) wyłączone byłyby ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a ustawy o VAT – wyłączenie to w praktyce obejmowałoby więc udziały wszelkich spółek.
Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku opisywanej Transakcji nie będą miały zastosowania wyłączenia zawarte w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy o VAT. Bowiem celem Usług Pośrednictwa jest dokonywanie działań pośrednich, a nie sprzedaż tytułów prawnego do posiadania nieruchomości (udziałów w Spółkach celowych), ani też doradztwa prawnego czy doradztwa w zakresie podatku od nieruchomości. Wszakże Usługi Pośrednictwa dotyczą sprzedaży udziałów w Spółce, związanych z działalnością operacyjną Spółki – produkcję biogazu rolniczego przez Fundacji Rodzinną (Inwestorowi). Nie wprowadza istotnych zniekształceń ekonomicznych ani zmian zasadniczej części do celowych tytułów prawnych Fundacji Rodzinnej do tytułów funkcjonalnych. W jej znaczeniu nie dochodzi bowiem do zmiany stanu prawnego lub faktycznego nieruchomości. Są one nadal należne spółce celowej prowadzącej działalność gospodarczą. Z powyższego wynika więc, że art. 43 ust. 15 i 16 ustawy o VAT nie powinny mieć zastosowania do Usług Pośrednictwa wykonywanych przez Wnioskodawcę z tytułu sprzedaży udziałów Fundacji Rodzinnej.
Ponadto, zwolnienia określone w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy o VAT nie znajdą zastosowania do Usług Pośrednictwa wykonywanych przez Wnioskodawcę:
lecz Usługi Pośrednictwa będą dotyczyć ekonomicznych tytułów, działalności produkcyjnej i organizacyjnej produkcji biogazu przez Spółkę – a art. 43 ust. 16 ustawy o VAT ma wyłączne zastosowanie do usług dotyczących odzwierciedlonych własności nieruchomości lub tytułów prawnych do nieruchomości.
Warto zwrócić uwagę, że w interpretacji indywidualnej z dnia 20.09.2023, znak: 0113-KDIPT1-2.4012.432.2023.4.SM dotyczącej wnioskodawcy pośredniczącego w sprzedaży udziałów w spółkach, które mogły być właścicielami praw do autorskich projektów, udziałów w nieruchomościach, praw rzeczowych uprawniających do własności lub posiadania nieruchomości, jak również stronami umów najmu, dzierżawy nieruchomości, w której Organ orzekł, że ww. usługi dotyczące spółek posiadających wymienione aktywa korzystać mogą ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT.
Podobnie potwierdził Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z dnia 03.08.2018, znak: 0111- KDIB3-2.4012.347.2018.6.AZ odnoszącej się do wnioskodawcy, który planował zbyć udziały w spółce, której majątek obejmował m in. nieruchomości. Wnioskodawca podkreślił w swoim stanowisku, że spółka, której udziały planuje sprzedać posiada w swoim majątku m.in. tytuły prawne do towarów, nieruchomości czy też prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, jednak aktywa te stanowią jedynie element majątku spółki służący wykonywaniu przez nią działalności gospodarczej. W tak przedstawionym stanie faktycznym Organ potwierdził, że sprzedaż ww. udziałów korzystała będzie ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT, co w konsekwencji oznacza, że zastosowania nie znajduje wyłączenie przewidziane w art. 43 ust. 16 ustawy o VAT oraz wskazał, że: „Mając na uwadze powołane wyżej przepisy oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że w sytuacji gdy Wnioskodawca uczestniczy w zarządzaniu Sp. z o.o., w której udziały posiada oraz będzie świadczył na rzecz Spółki usługi opodatkowane VAT, to działania w takim zakresie wpisują się w definicję prowadzenia działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy. W konsekwencji, wskazana we Wniosku transakcja polegająca na sprzedaży przez Wnioskodawcę 91% udziałów, która nie korzysta z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże – z uwagi na treść przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy – korzystać będzie ze zwolnienia z podatku VAT.”
Mając na uwadze powyższe, usługi świadczone przez Wnioskodawcę będą zwolnione z VAT jeśli spełnione będą łącznie następujące warunki:
1. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę stanowią usługi pośrednictwa.
2. Przedmiotem usług jest pośrednictwo w sprzedaży udziałów w spółkach lub innych niż spółki podmiotach posiadających osobowość prawną.
3. Nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy o VAT.
Zdaniem Wnioskodawcy zwolnienia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy mają charakter przedmiotowy. Zwolnienie to nie jest uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. Sam zakres usług jest bardzo szeroki, jedynym bowiem kryterium przedmiotowego zwolnienia jest świadczenie usług, których przedmiotem są udziały, a także usługi pośrednictwa w tym zakresie. W konsekwencji wszystkie usługi związane z obrotem udziałami w spółkach (w tym pośrednictwo w sprzedaży udziałów) korzystają ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a ustawy o VAT. Fakt, że w przedmiotowej sprawie usługobiorcą jest Fundacja Rodzinna niebędąca czynnym podatnikiem VAT nie ma wpływu na prawo Wnioskodawcy do zwolnienia, gdyż ustawa nie uzależnia zwolnienia od statusu nabywcy lub świadczącego usługę, lecz wyłącznie od charakteru samej usługi.
Warto również zwrócić uwagę, że ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „pośrednictwo”, a więc przy określaniu zakresu przedmiotowego tego pojęcia należy skorzystać w wykładni językowej tego określenia. Zgodnie ze słownikiem języka polskiego (WN PWN S.A., str. internetowa: www.sjp.pwn.pl), przez pośrednictwo należy rozumieć działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się pomiędzy stronami lub załatwienie jakiś spraw dotyczących obu stron.
Jednocześnie przez pośrednictwo rozumie się kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych, a więc załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwoma stronami, uczestniczenie w zawieraniu takich transakcji. W tym kontekście należy stwierdzić, że wykonane przez podmiot wszelkie czynności zmierzające do zawarcia między dwiema różnymi stronami transakcji handlowych można uznać za pośrednictwo.
Z doktrynalnego punkt widzenia cechą charakterystyczną pośrednictwa odróżniającą ten stosunek od innych rodzajów umów jest fakt, że bezpośrednią przyczyną zawarcia bezpośrednio lub pośrednio są działania pośrednika.
To oznacza, że przez umowę pośrednictwa należy rozumieć taki stosunek prawny pomiędzy dwoma stronami, a których jedna (pośrednik) otrzymuje zlecenie od drugiej, aby doprowadzić do wymiany gospodarczej świadczeń z osobą trzecią przy czy znalezienie kontrahenta ma stanowić i decydujący rezultat działań pośrednika. Bezpośrednim celem działań pośrednika jest wywołanie skutku prawnego, polegającego na wprowadzeniu zleceniodawcy w stosunek umowny z osobą trzecią.
W celu doprecyzowania, co w świetle ww. przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod pojęciem „pośrednictwo” warto przytoczyć wyrok w sprawie C-453/05 Valker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde, w której TSUE stwierdził, że „(..) pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, które może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne aby obydwie strony zawarły umowę a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwoma stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem, że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznie związanych z umową”.
Natomiast w wyroku z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs and Excise przeciwko CSC Financial Services Ltd, TSUE orzekł, że pojęcie pośrednictwa obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktów finansowych i której działalność nie jest do typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie jako za odrębną działalność pośrednictwa.
Działalność ta może obejmować m.in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych. Celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego co niezbędne, aby obydwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.
TSUE w orzeczeniu tym uznał, że znaczenie słowa „negocjacje” w kontekście art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy odnosi się „do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów.
Negocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz są wynagradzane przez nią, polegająca na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywaniu kontaktu z drugą stroną lub negocjowanie, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności jakich ma dokonać jedna ze stron.
Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy.
W praktyce, na podstawie orzecznictwa TSUE i polskich sądów administracyjnych ukształtowały się przesłanki uznania, że dana czynność stanowi usługę pośrednictwa.
Do przesłanek tych należą:
W konsekwencji, aby można było uznać daną działalność za pośrednictwo, konieczne jest, aby pośrednik wykonał przynajmniej niektóre z poniższych czynności:
Nie oznacza to jednak, że pośrednik nie może wykonywać dodatkowych czynności, jednakże, aby czynności te można było zaliczyć do czynności pośredniczących konieczne jest, aby wywoływały skutek lub miały na celu wywołanie skutku dla wszystkich stron transakcji, innymi słowy konieczne jest, aby skutek tych czynności znalazł odzwierciedlenie w zawartej umowie pomiędzy stronami.
Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 12.12.2019 (sygn. akt I FSK 1279/17): usługi polegające na identyfikacji potencjalnych nabywców dla sprzedawanych udziałów, uczestniczeniu w negocjacjach oraz dokonywaniu analiz ofert kupna udziałów celem skutecznej realizacji transakcji na najkorzystniejszych warunkach należy zakwalifikować jako usługi pośrednictwa w sprzedaży udziałów, korzystające ze zwolnienia od podatku VAT.
Ze wskazanego przez Wnioskodawcę opisu zdarzenia wynika, że Usługi Pośrednictwa, które świadczy na rzecz Fundacji Rodzinnej nie stanowią usług przechowywania udziałów i zarządzania nimi.
Dodatkowo, Usługi Pośrednictwa opisane we wniosku:
W związku z tym uznać należy, że do Usług Pośrednictwa opisanych we wniosku nie znajdują zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy o VAT.
Ponadto, Wnioskodawca pragnie zaznaczyć, że Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wymienionych poniżej interpretacjach indywidualnych w sprawach dotyczących zbliżonych lub analogicznych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych podobne do świadczonych przez Wnioskodawcę za usługi pośrednictwa zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy o VAT:
W rezultacie, należy potwierdzić, że opisane we wniosku Usługi Pośrednictwa, które Wnioskodawca zamierza świadczyć na rzecz Fundacji Rodzinnej, korzystają ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a) ustawy o VAT.
Prawidłowe zastosowanie zwolnienia oznacza, że Wnioskodawca nie ma obowiązku wykazywania podatku należnego VAT z tytułu tych czynności, a wystawiane faktury za Usługi Pośrednictwa będą oznaczone stosowną podstawą prawną zwolnienia z podatku VAT.
Wobec powyższego Wnioskodawca wnosi o wydanie indywidualnej interpretacji potwierdzającej prawidłowość przedstawionego stanowiska.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775, ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie).
Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).
Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.
Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy:
Zwalnia się od podatku usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:
a) spółkach,
b) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną,
– z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.
Powyższe zwolnienie uregulowane zostało w ustawie o podatku od towarów i usług wskutek odzwierciedlenia odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm.).
Zgodnie z art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE:
Państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw do papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.
Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy, nie jest uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. Sam zakres usług jest bardzo szeroki, jedynym bowiem kryterium przedmiotowego zwolnienia jest świadczenie usług, których przedmiotem są udziały w spółkach lub innych podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną (a także usługi pośrednictwa w tym zakresie). W efekcie usługi dotyczące obrotu udziałami oraz pośrednictwa w tym zakresie korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy.
Jednocześnie, w myśl art. 43 ust. 15 ustawy:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:
1) czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2) usług doradztwa;
3) usług w zakresie leasingu.
Należy również wskazać, że na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy:
Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 40a i 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:
1) tytuł prawny do towarów;
2) tytuł własności nieruchomości;
3) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
4) udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
5) prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.
Ponadto, zwrócić należy uwagę na art. 43 ust. 22 ustawy, zgodnie z którym:
Podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41, świadczonych na rzecz podatników, i wybrać ich opodatkowanie, pod warunkiem że:
1) jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny;
2) złoży naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne zawiadomienie o wyborze opodatkowania tych usług przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego rezygnuje ze zwolnienia.
Stosownie zaś do art. 43 ust. 23 ustawy:
Podatnik, o którym mowa w ust. 22, może, nie wcześniej niż po upływie 2 lat, licząc od początku okresu rozliczeniowego, od którego wybrał opodatkowanie usług, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 38–41, ponownie skorzystać ze zwolnienia od podatku tych usług, pod warunkiem złożenia naczelnikowi urzędu skarbowego pisemnego zawiadomienia o rezygnacji z opodatkowania, przed początkiem okresu rozliczeniowego, od którego ponownie będzie korzystał ze zwolnienia.
Powyższe przepisy umożliwiają wybór opodatkowania określonych usług, które dotychczas obligatoryjnie korzystały ze zwolnienia od podatku, w tym m.in. w zakresie usług pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w spółkach, przy czym możliwość wyboru opcji opodatkowania dotyczy wyłącznie usług świadczonych na rzecz innych podatników, przy zachowaniu warunków określonych w art. 43 ust. 22 i 23 ustawy.
Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, winny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.
W związku z tym, że ani ustawa o podatku od towarów i usług, ani Dyrektywa 112 nie definiują pojęcia „pośrednictwo”, w celu określenia, jakie czynności należy rozumieć pod pojęciem usług pośrednictwa, należy oprzeć się na wykładni językowej, wspieranej przy tym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN, wersja internetowa: http://sjp.pwn.pl), przez pośrednictwo należy rozumieć działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron. Równorzędnie, przez pośrednictwo rozumie się kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych, a więc załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami, uczestniczenie w zawieraniu takich transakcji. W tym zakresie stwierdzić należy, że wykonywane przez podmiot wszelkie czynności zmierzające do zawarcia między dwiema różnymi stronami transakcji handlowych można uznać za pośrednictwo. Z kolei z doktrynalnego punktu widzenia cechą charakterystyczną pośrednictwa odróżniającą ten stosunek od innych umów jest fakt, że bezpośrednią przyczyną zawarcia bezpośrednio lub pośrednio umowy są działania pośrednika. Innymi słowy przez umowę o pośrednictwo należałoby rozumieć taki stosunek prawny istniejący pomiędzy dwiema stronami, z których jedna (pośrednik) otrzymuje zlecenie od drugiej, aby doprowadzić do wymiany gospodarczej świadczeń z osobą trzecią, przy czym znalezienie kontrahenta ma stanowić bezpośredni i decydujący rezultat starań pośrednika. Bezpośrednim celem aktywności pośrednika jest wywołanie skutku prawnego, polegającego na wprowadzeniu zleceniodawcy (podmiotu zastępowanego) w stosunek umowny z osobą trzecią.
W celu rozstrzygnięcia, co w świetle przepisów prawa podatkowego należy rozumieć pod pojęciem „pośrednictwa” warto odnieść się do wyroku z 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde, w którym TSUE stwierdził, że „(…) pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. Zatem pojęcie pośrednictwa nie wymaga koniecznie, aby pośrednik działający jako subagent agenta głównego kontaktował się bezpośrednio z dwiema stronami umowy, aby negocjować wszystkie klauzule, jednakże pod warunkiem że jego działalność nie ogranicza się do zobowiązania do wykonania części czynności faktycznych związanych z umową”.
Natomiast w wyroku z 13 grudnia 2001 r. w sprawie C-235/00 Commissioners of Customs & Excise przeciwko CSC Financial Services Ltd. Trybunał orzekł, że pojęcie pośrednictwa obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie jako za odrębną działalność pośrednictwa.
Działalność ta może obejmować m.in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych. Celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy. TSUE w orzeczeniu tym uznał, że znaczenie słowa „negocjacje”, w kontekście art. 13 część B lit. d pkt 5 VI Dyrektywy odnosi się „do działalności pośrednika, który nie przyjmuje roli którejkolwiek ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego oraz którego działalność polega na czymś innym, niż świadczenie usług wchodzących w zakres umowy, typowo wykonywanych przez strony takich umów. Negocjacje stanowią usługę świadczoną na rzecz strony umowy oraz są wynagradzane przez nią, polegającą na jednoznacznie określonym akcie mediacji. Mogą one polegać m.in. na wskazywaniu odpowiednich możliwości zawarcia takiej umowy, nawiązywaniu kontaktu z drugą stroną lub negocjowaniu, w imieniu i na rzecz klienta, warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem negocjacji jest zatem wykonanie wszystkich czynności niezbędnych w celu zawarcia przez dwie strony umowy, przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek własnego zaangażowania negocjatora określonego w warunkach umowy. Z drugiej strony, nie stanowi negocjacji sytuacja, w której jedna ze stron powierza podwykonawcy część formalności administracyjnych związanych z umową, takich jak udzielanie informacji drugiej stronie oraz przyjmowanie i przetwarzanie wniosków, zapisów na papiery wartościowe, będące przedmiotem umowy. W takim przypadku, podwykonawca zajmuje tę samą pozycję, jak strona sprzedająca produkt finansowy i nie jest zatem pośrednictwem”.
Zatem, zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, usługa pośrednictwa finansowego powinna stanowić:
W konsekwencji, żeby uznać daną działalność za pośrednictwo konieczne jest, aby pośrednik wykonał przynajmniej niektóre z czynności:
Nie oznacza to, że pośrednik nie może wykonywać dodatkowych czynności, jednakże aby czynności te można było zaliczyć do czynności pośredniczących konieczne jest, aby wywoływały skutek lub miały na celu wywołanie skutku dla wszystkich stron transakcji, innymi słowy konieczne jest, aby skutek tych czynności znalazł odzwierciedlenie w zawartej umowie pomiędzy stronami.
Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej nawiązał współpracę z Fundacją Rodzinną polegającą na świadczeniu na jej rzecz usług pośrednictwa transakcyjnego przy sprzedaży posiadanych przez Fundację Rodzinną udziałów w dwóch spółkach zależnych objętych segmentem działalności odpadowej i przetwarzania substratów rolnych na potrzeby biogazowni, biogazów rolnych oraz na potrzeby produkcji energii elektrycznej, których całkowitym właścicielem jest Fundacja Rodzinna. Usługi pośrednictwa są świadczone na zasadach określonych w umowie o świadczenie usług pośrednictwa. Z tytułu świadczenia usług pośrednictwa Wnioskodawca jest uprawniony do wynagrodzenia prowizyjnego, należnego wyłącznie w przypadku skutecznego doprowadzenia do zawarcia przez Fundację Rodzinną umowy sprzedaży udziałów w Spółce z podmiotem wskazanym przez Wnioskodawcę jako potencjalny inwestor. Usługi Pośrednictwa polegają na przeprowadzeniu odpowiednich czynności zmierzających do pozyskania nowego inwestora, który kupi od Fundacji Rodzinnej część albo wszystkie posiadane przez nią udziały (dalej „Inwestor”) oraz na doprowadzeniu do sprzedaży na rzecz Inwestora posiadanych przez Fundację Rodzinną udziałów. Po zawarciu umowy sprzedaży udziałów Wnioskodawca jako Pośrednik nie będzie wykonywać innych czynności, w tym posprzedażowych na rzecz Fundacji Rodzinnej.
Pana wątpliwości dotyczą tego, czy Usługi Pośrednictwa, które Pan świadczy na rzecz Fundacji Rodzinnej podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług.
Z uwagi na przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa i orzecznictwo TSUE należy stwierdzić, że w zakres świadczonych przez Pana usług (usługi pośrednictwa w sprzedaży udziałów) wchodzi szereg czynności, które nie ograniczają się wyłącznie do czynności technicznych. Usługi świadczone przez Pana polegają na doprowadzeniu do zawarcia finalnej umowy (umowy sprzedaży udziałów) pomiędzy stronami transakcji (kupującym i sprzedającym). Będzie Pan wykonywał czynności polegające na podejmowaniu aktywnych działań w celu poszukiwania potencjalnych Inwestorów; aranżowaniu spotkań Fundacji Rodzinnej lub jej przedstawicieli z potencjalnymi Inwestorami; utrzymywaniu stałego kontaktu z potencjalnymi Inwestorami; pośredniczeniu w rozmowach pomiędzy stronami na etapie przygotowania ofert wstępnych przez potencjalnych Inwestorów; uzyskaniu potwierdzeń zainteresowania dokonaniem Transakcji przez potencjalnych Inwestorów i zaproszeniu Inwestorów do składania ofert wstępnych; nadzorze od strony Fundacji Rodzinnej nad przeprowadzeniem procesów badania danej spółki przez potencjalnego inwestora w ramach due dilligence; wspomaganiu Fundacji Rodzinnej w negocjacjach umowy sprzedaży udziałów z preferowanym Inwestorem w tym współpracy z osobami wskazanymi przez Fundację Rodzinną do obsługi procesu Transakcji; pośredniczeniu w rozmowach pomiędzy stronami Transakcji sprzedaży udziałów oraz udziale w negocjacjach dotyczących Transakcji; nadzorem nad przygotowaniem dokumentacji związanej z Transakcją; współpracą z doradcami prawnymi Fundacji Rodzinnej i wspomaganiu Zleceniodawcy przy podpisaniu umowy sprzedaży udziałów spółki; monitorowaniu warunków zawieszających niezbędnych do zamknięcia umowy sprzedaży udziałów spółki; koordynacji zamknięcia Transakcji i wykonywaniu innych czynności mających na celu doprowadzenie do sprzedaży udziałów danej spółki.
Wskazał Pan również, że czynności wykonywane przez Pana nie odbywają się w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej. Nie świadczy Pan usług zarządczych, czynności ściągania długów, w tym factoringu, usług w zakresie leasingu, a opisywane w niniejszym wniosku Usługi Pośrednictwa nie mają charakteru usług doradztwa. Usługi pośrednictwa świadczone przez Pana nie dotyczą również praw i udziałów odzwierciedlających: tytuł prawny do towarów; tytuł własności nieruchomości; prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości; udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części; prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.
Zatem w analizowanej sprawie nie znajdują zastosowania wyłączenia, o których mowa w art. 43 ust. 15 i 16 ustawy.
Wskazane wyżej czynności, które wykonuje Pan na rzecz Fundacji Rodzinnej należy uznać za usługi pośrednictwa, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a ustawy, podlegające zwolnieniu od podatku VAT. Jak wynika z okoliczności sprawy, ww. czynności mają na celu uczynienie wszystkiego co możliwe, aby dwie strony zawarły umowę. Dokonuje Pan szeregu czynności zmierzających do zawarcia umowy sprzedaży udziałów pomiędzy sprzedającym a nabywcą udziałów, wskazanych w orzecznictwie TSUE jako wymagane elementy pośrednictwa. Przy czym wskazane czynności nie ograniczają się jedynie do czynności administracyjnych czy technicznych, nie polegają też jedynie na przekazywaniu informacji stronom transakcji. Z tytułu świadczonych usług Fundacja Rodzinna zobowiązana będzie do zapłaty Panu wynagrodzenia, które ma charakter prowizyjny i zależeć będzie od sukcesu Transakcji (tzw. success fee). Wysokość wynagrodzenia będzie stanowiła procent od wartości Transakcji, tj. będzie uzależniona od wartości Transakcji.
W związku z powyższym, Usługi Pośrednictwa dotyczące zbycia udziałów, które świadczy Pan na rzecz Fundacji Rodzinnej spełniają przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 40a lit. a ustawy i korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie ww. artykułu.
Zatem Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
W odniesieniu do powołanych interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo