Interpretacja 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.9.MSU

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

1)  ponownie rozpatruję sprawę Pana wniosku z 9 września 2021 r. (data wpływu) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 58/22 (data wpływu prawomocnego wyroku 15 grudnia 2025 r.) oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2025 r. sygn. akt I FSK 1260/22 (data wpływu 26 listopada 2025 r.).

2)  stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie:

-       braku opodatkowania podatkiem VAT czynności świadczonych przez Spółkę (którą Wnioskodawca planuje utworzyć) w wykonaniu Umowy planowanej spółki z Powiatem,

-       braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę  podatku naliczonego z faktur otrzymanych od Prawnika Koordynatora z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (A) oraz z faktur otrzymanych od Prawnika Wykonawcy z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (B)

- jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 września 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 9 września 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

-       braku opodatkowania podatkiem VAT czynności świadczonych przez Spółkę (którą Wnioskodawca planuje utworzyć) w wykonaniu Umowy planowanej spółki z Powiatem,

-       braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę  podatku naliczonego z faktur otrzymanych od Prawnika Koordynatora z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (A) oraz z faktur otrzymanych od Prawnika Wykonawcy z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (B).

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 5 listopada 2021r. (data wpływu), natomiast pismem z 8 listopada 2021 r. sprostował Pan oczywiste omyłki pisarskie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (ostatecznie przedstawiony w uzupełnieniach wniosku).

Ilekroć w niniejszym wniosku jest mowa o:

1.1.   Ustawie – chodzi o ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2015 r. poz. 1255 z późn. zm.),

1.2.  Rozporządzeniu – chodzi o rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 21 grudnia 2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (Dz. U. 2018 r. poz. 2492 z późn. zm.),

1.3.  KC – chodzi o ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2020 r. poz. 1740 – tekst jednolity z późn. zm.),

1.4.  u.ptu. – ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 – tekst jednolity z późn. zm.).

2.    Każdy powiat, w ramach obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy, realizuje zadanie publiczne polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Jak stanowi ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (art. 4 ust. 4), cyt.: „ustawy mogą określać niektóre sprawy należące do zakresu działania powiatu jako zadania z zakresu administracji rządowej, wykonywane przez powiat.” Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej należy do zakresu działania powiatu, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej i jest wykonywane przez powiat na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy. Powiat wykonuje to zadanie w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym).

3.    Zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, są finansowane z budżetu państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej powiatom (art. 19 ust. 1 ustawy).

4.    Reżim realizacji nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego określono w ustawie oraz Rozporządzeniu, a w tym:

4.1.   krąg beneficjentów, do których kierowane są te świadczenia i warunki przyznania prawa do korzystania z tych świadczeń. Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającą innych osób w ciągu ostatniego roku (art. 4 ust. 1 ustawy). Osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej dodatkowo składa oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu ostatniego roku. Oświadczenie składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącej nieodpłatne poradnictwo obywatelskie (art. 4 ust. 2 ustawy), tj. wobec Prawnika, którego zapewni Spółka planowana przez Wnioskodawcę. W przypadku obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo wprowadzenia stanu nadzwyczajnego, przepisu art. 4 ust. 2 ustawy nie stosuje się (art. 28a ustawy). Niezależnie jednak od zniesienia na czas obowiązywania tych stanów obowiązku składania powyższego oświadczenia, powiat lub Prawnik, którego zapewni Spółka planowana przez Wnioskodawcę, weryfikują okoliczność, czy dana osoba nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej. Odbywa się to, między innymi poprzez ustalenie okoliczności wskazanych na KARCIE POMOCY - część A w Załączniku Nr 2 do rozporządzenia, jak np.: średniego miesięcznego dochodu netto na osobę w gospodarstwie domowym osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (poz. 13 KARTY POMOCY - część A w Załączniku Nr 2 do rozporządzenia), rodzaju źródła dochodu w gospodarstwie domowym (poz. 14 KARTY POMOCY - część A w Załączniku Nr 2 do rozporządzenia), liczby członków gospodarstwa domowego osoby korzystającej z nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (poz. 15 KARTY POMOCY - część A w Załączniku Nr 2 do rozporządzenia). Na tej podstawie ustala się, czy osoba ubiegająca się o nieodpłatną pomoc prawną/nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie jest w stanie ponieść ich kosztów na rynku, a wobec tego posiada uprawnienie do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej/nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

4.2.  brak odpłatności za te świadczenia, który powiązany jest z sytuacją majątkową beneficjenta,

4.3.  warunki (zakres) realizacji tych świadczeń (art. 3 ustawy, art. 3a ustawy, art. 3b ustawy, art. 4a ustawy) oraz warunki organizacyjno-techniczne realizacji tych świadczeń (w szczególności art. 8 ustawy, przepisy rozporządzenia).

I tak:

Nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:

1) poinformowanie osoby fizycznej, zwanej dalej "osobą uprawnioną", o obowiązującym stanie prawnym oraz przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym, sądowym lub sądowo-administracyjnym lub

2) wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego, lub

3) sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym, lub

3a) nieodpłatną mediację, lub

4) sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w postępowaniu sądowo-administracyjnym oraz poinformowanie o kosztach postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę sądową.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego.

Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje również nieodpłatną mediację.

Edukacja prawna obejmuje działania edukacyjne zmierzające do zwiększenia świadomości prawnej społeczeństwa, dotyczące w szczególności upowszechniania wiedzy o:

1) prawach i obowiązkach obywatelskich;

2) działalności krajowych i międzynarodowych organów ochrony prawnej;

3) mediacji oraz sposobach polubownego rozwiązywania sporów;

4) możliwościach udziału obywateli w konsultacjach publicznych oraz procesie stanowienia prawa;

5) dostępie do nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

Zadania edukacji prawnej mogą być realizowane w formach, które w szczególności polegają na opracowaniu informatorów i poradników, prowadzeniu otwartych wykładów i warsztatów oraz rozpowszechnianiu informacji za pośrednictwem środków masowego przekazu i innych zwyczajowo przyjętych form komunikacji, w tym prowadzeniu kampanii społecznych.

Nieodpłatna mediacja obejmuje:

1) poinformowanie osoby uprawnionej o możliwościach skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów, w szczególności mediacji oraz korzyściach z tego wynikających;

2) przygotowanie projektu umowy o mediację lub wniosku o przeprowadzenie mediacji;

3) przygotowanie projektu wniosku o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego w sprawie karnej;

4) przeprowadzenie mediacji;

5) udzielenie pomocy w sporządzeniu do sądu wniosku o zatwierdzenie ugody zawartej przed mediatorem.

2. Nieodpłatna mediacja nie obejmuje spraw, w których:

1) sąd lub inny organ wydały postanowienie o skierowaniu sprawy do mediacji lub postępowania mediacyjnego;

2) zachodzi uzasadnione podejrzenie, że w relacji stron występuje przemoc.

W sprawach nieuregulowanych ustawą do nieodpłatnej mediacji stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1575 i 1578) o mediacji. 4.4. warunki, jakie musi spełniać podmiot realizujący te świadczenia (art. 4a ust. 5-8 ustawy, art. 5 ust. 1 ustawy, art. 11 ustawy, w tym w szczególności ust. 3, ust. 3a, ust. 6, oraz ust. 7-10, art. 11d ustawy).

5.    Nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz nieodpłatna mediacja świadczona jest w punktach (punkt NPP/punkt NPO) (art. 4a ust. 7 ustawy). Punkty NPP oraz NPO są ogólnym pojęciem prawnym, którym Ustawa posługuje się w kontekście udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, podczas dyżurów (art. 8 ust. 3 ustawy). Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się w punkcie NPP/NPO w przeciętnym wymiarze 5 dni w tygodniu podczas dyżuru trwającego co najmniej 4 godziny dziennie, z wyłączeniem dni, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1920). Punkty NPP oraz NPO są usytuowane w lokalach, do którego tytuł prawny posiada powiat lub gmina, w ramach posiadanych zasobów (art. 8 ust. 10 ustawy). Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się w punktach nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego usytuowanych w takich lokalach (§ 3 ust. 1 rozporządzenia).

6.    Średniomiesięczne obłożenie punktów NPP/NPO wynosi kilkadziesiąt osób uprawnionych, w myśl ustawy, na miesiąc.

7.    Powiat, realizację powyższego zadania publicznego w postaci prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, powierza organizacji pozarządowej, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy, prowadzącej działalność pożytku publicznego, wyłonionej w konkursie, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy.

8.    Dotacja, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, jest przeznaczana w 91% na rzecz tej wyłonionej organizacji pozarządowej (art. 20 ust. 1 ustawy). Podstawę ustalenia wysokości dotacji stanowi kwota bazowa. Kwota dotacji stanowi dwunastokrotność iloczynu kwoty bazowej i mnożnika. Mnożnik oblicza się w ten sposób, że liczbę mieszkańców powiatu, przyjętą według stanu na dzień 31 grudnia roku poprzedzającego rok budżetowy o dwa lata, ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, dzieli się przez 25 000, z tym że nie może on być mniejszy niż 2 i większy niż 35. Mnożnik wyrażony liczbą niecałkowitą zaokrągla się do liczby całkowitej w górę, jeżeli pierwsza cyfra po przecinku jest równa lub wyższa niż 5, albo w dół - jeżeli pierwsza cyfra po przecinku jest niższa niż 5. Minister Sprawiedliwości w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budżetu corocznie określa, w drodze rozporządzenia, wysokość kwoty bazowej, mając na względzie limity wydatków, o których mowa w art. 28 ustawy, oraz potrzebę zapewnienia właściwej organizacji systemu nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i edukacji prawnej. (art. 20 ust. 2-5 ustawy).

9.    Wnioskodawca planuje utworzenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, która:

9.1.  będzie stanowić organizację pozarządową, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy

9.2.  będzie osobą prawną, wymienioną w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, zarejestrowaną w Rejestrze Stowarzyszeń, Innych Organizacji Społecznych i Zawodowych, Fundacji oraz Samodzielnych Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej Krajowego Rejestru Sądowego, posiadającą status organizacji pożytku publicznego oraz

9.3.  zostanie wpisana na co najmniej jedną – spośród prowadzonych przez poszczególnych wojewodów – listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów, o których mowa w art. 4a ust. 7 ustawy, na obszarze danego województwa – w rozumieniu art. 11d ust. 1 ustawy w zw. z art. 11 ust. 6 ustawy, oraz

9.4.  zostanie wyłoniona w co najmniej jednym – spośród przeprowadzanych corocznie przez poszczególne powiaty – otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, na realizację zadania publicznego polegającego na prowadzeniu punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, w rozumieniu art. 3 ustawy lub/i świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w rozumieniu art. 3a ustawy lub/i realizacji edukacji prawnej, w rozumieniu art. 3b ustawy, oraz

9.5.  zawrze z co najmniej jednym powiatem umowę, w rozumieniu art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, o powierzenie realizacji zadania publicznego w postaci prowadzenia punktu NPP lub/i NPO i zapewniania udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, w tym ewentualnie doradztwa podatkowego, lub/i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji lub/i powierzenia jej zadania z zakresu edukacji prawnej (Umowa planowanej spółki z powiatem), oraz

9.6.  zostanie jej powierzone prowadzenie co najmniej jednego punktu NPP lub/i NPO w tym powiecie, spośród ogółu punktów istniejących na obszarze województwa, w którym położony jest ten powiat, oraz która ww. umową zawartą z powiatem:

9.7.  przyjmie zlecenie powiatu realizacji zadania publicznego prowadzenia tego punktu NPP lub/i NPO, zaś powiat przyzna jej środki finansowe w formie dotacji, której celem jest realizacja tego zadania publicznego w sposób zgodny z postanowieniami tej umowy, oraz

9.8.  zobowiąże się do wykorzystania przyznanych jej środków zgodnie z celem, na jaki je uzyskała, oraz na wydatki poniesione w tym celu w uzgodnionym tą umową okresie, oraz do zwrotu niewykorzystanych środków; a kwota dotacji wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, albo pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości, będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, na zasadach określonych w przepisach o finansach publicznych, oraz

9.9.  zobowiąże się do wniesienia wkładu własnego oznaczonego tą umową, oraz

9.10.    w ramach dotacji zobowiąże się do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej także poza lokalem punktu albo za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość w przypadku udzielania pomocy prawnej osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie osobiście, oraz osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się, o których mowa w ustawie o języku migowym i innych środkach komunikowania się, a w przypadku konieczności udzielenia porady w innym miejscu niż utworzony punkt udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej zobowiąże się dojechać do wyznaczonego miejsca we własnym zakresie, oraz zobowiąże się do prowadzenia wyodrębnionej dokumentacji finansowo-księgowej i ewidencji księgowej zadania publicznego oraz jej opisywania, zgodnie z zasadami wynikającymi z ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych, oraz

9.11.    oświadczy tą umową wobec Powiatu, że ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku z realizacją tego zadania publicznego, co jednak nie wyłącza solidarnej odpowiedzialności powiatu oraz Skarbu Państwa za te szkody z uwagi na bezwzględnie wiążące przepisy art. 417 KC.

9.12.    będzie uprawniona do odstąpienia od umowy z powiatem, jeżeli powiat nie przekaże Fundacji dotacji w terminie 7 dni od dnia, w którym otrzymał dotację od wojewody.

10. W odpowiedzi na pkt III.4. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Podstawę prawną świadczenia przez planowaną Spółkę nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego stanowią przepisy:

10.1.    Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U.2000.94.1037 z późn. zm.), a w szczególności:

10.1.1. Art. 3, cyt.: „Przez umowę spółki handlowej wspólnicy albo akcjonariusze zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu przez wniesienie wkładów oraz, jeżeli umowa albo statut spółki tak stanowi, przez współdziałanie w inny określony sposób.”

10.1.2. Art. 4 § 1 pkt 1, cyt.: „Użyte w ustawie określenia oznaczają: 2) spółka kapitałowa - spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, prostą spółkę akcyjną i spółkę akcyjną;”

10.1.3. Art. 151 § 1, cyt.: „Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.”

10.1.4. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego stanowi cel prawnie dopuszczalny, który może być realizowany przez planowaną spółkę, jako spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

10.1.5. Art. 161 § 1, cyt.: „Z chwilą zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością powstaje spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji.”

10.1.6. Art. 163, cyt.: „Do powstania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wymaga się:

1) zawarcia umowy spółki;

2) wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki, z uwzględnieniem art. 158 § 11;

3) powołania zarządu;

4) ustanowienia rady nadzorczej lub komisji rewizyjnej, jeżeli wymaga tego ustawa lub umowa spółki;

5) wpisu do rejestru.

10.1.7. Art. 12, cyt.: „Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, prosta spółka akcyjna w organizacji albo spółka akcyjna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, prostą spółką akcyjną albo spółką akcyjną i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji.”

10.2.    KC, a w szczególności:

10.2.1. Art. 33, cyt.: „Osobami prawnymi są Skarb Państwa i jednostki organizacyjne, którym przepisy szczególne przyznają osobowość prawną.” – który dotyczyć będzie planowanej spółki na etapie od dnia jej wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego,

10.2.2. Art. 331 § 1, cyt.: „Do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.” – który dotyczyć będzie planowanej spółki na etapie od dnia zawarcia umowy planowanej spółki do dnia jej wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego,

10.2.3. Art. 35, cyt.: „Powstanie, ustrój i ustanie osób prawnych określają właściwe przepisy; w wypadkach i w zakresie w przepisach tych przewidzianych organizację i sposób działania osoby prawnej reguluje także jej statut.”

10.2.4. Art. 37 § 1, cyt.: „Jednostka organizacyjna uzyskuje osobowość prawną z chwilą jej wpisu do właściwego rejestru, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.”

10.3.    Ustawy, a w szczególności:

10.3.1. Art. 11 ust. 1, cyt.: „1. Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pozarządową", z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli iloraz liczby punktów i liczby dwa stanowi liczbę niecałkowitą, zaokrągla się ją w górę do liczby całkowitej.”

10.3.2. Art. 11 ust. 2, cyt.: „2. Organizację pozarządową wyłania się corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie na powierzenie prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W skład komisji konkursowej, o której mowa w tej ustawie, może wchodzić dodatkowo przedstawiciel wojewody.”

10.3.3. Art. 11 ust. 6, cyt.: „O powierzenie prowadzenia punktu na obszarze danego województwa może ubiegać się organizacja pozarządowa, w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, wpisana na listę, o której mowa w art. 11d ust. 1, prowadzoną przez właściwego wojewodę, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.”

10.3.4. Art. 11d, cyt.: „1. Wojewoda prowadzi listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa.

2. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem poradnictwa obywatelskiego;

2) posiada umowę zawartą z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub osobą, o której mowa w art. 11 ust. 3 pkt 2, oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku z udzielaniem nieodpłatnej pomocy prawnej i jej dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej,

c) przestrzegania zasad etyki przy udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości udzielanej nieodpłatnej pomocy prawnej.

3. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się ze świadczeniem poradnictwa obywatelskiego, nabyte w okresie pięciu lat bezpośrednio poprzedzających złożenie wniosku, lub co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z udzielaniem porad prawnych, informacji prawnych lub świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa;

2) posiada umowę zawartą z doradcą oraz mediatorem, o którym mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku ze świadczeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i jego dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,

c) przestrzegania zasad etyki przy świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości świadczonego nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

4. O wpis na listę, o której mowa w ust. 1, w zakresie prowadzenia nieodpłatnej mediacji, może ubiegać się organizacja pozarządowa, która łącznie spełnia następujące warunki:

1) posiada co najmniej dwuletnie doświadczenie w wykonywaniu zadań wiążących się z prowadzeniem mediacji;

2) posiada umowy zawarte z co najmniej trzema mediatorami, o których mowa w art. 4a ust. 6;

3) daje gwarancję należytego wykonania zadania, w szczególności w zakresie zapewnienia:

a) poufności w związku z prowadzeniem nieodpłatnej mediacji i jej dokumentowaniem,

b) profesjonalnego i rzetelnego prowadzenia nieodpłatnej mediacji,

c) przestrzegania zasad etyki przy prowadzeniu nieodpłatnej mediacji, w szczególności w sytuacji, gdy zachodzi konflikt interesów;

4) opracowała i stosuje standardy obsługi i wewnętrzny system kontroli jakości prowadzonej nieodpłatnej mediacji.”

10.3.5.Planowana Spółka będzie spełniać wszystkie powyższe wymogi i uzyska wpis na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze co najmniej jednego województwa, prowadzoną przez co najmniej jednego wojewodę. Wojewoda wyda decyzję w przedmiocie tego wpisu.

10.4.    Ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U.2020.1057 t.j. z późn. zm.), a w szczególności:

10.4.1. Art. 3, cyt.: „1. Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.

2. Organizacjami pozarządowymi są:

1) niebędące jednostkami sektora finansów publicznych w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub przedsiębiorstwami, instytutami badawczymi, bankami i spółkami prawa handlowego będącymi państwowymi lub samorządowymi osobami prawnymi,

2) niedziałające w celu osiągnięcia zysku

- osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.

3. Działalność pożytku publicznego może być prowadzona także przez:

4) spółki akcyjne i spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz kluby sportowe będące spółkami działającymi na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1468, 1495 i 2251), które nie działają w celu osiągnięcia zysku oraz przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników.”

10.4.2. Przepisy ustawy nie ograniczają kręgu organizacji pozarządowych, które mogą ubiegać się o wpis na listę organizacji pozarządowych, uprawnionych do prowadzenia punktów na obszarze województwa, prowadzoną wojewodę, do jednostek, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, takimi organizacjami mogą być również jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, o ile tylko prowadzą działalność pożytku publicznego w sferze zadań, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub pkt 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

10.4.3. Art. 4 ust. 1 pkt 1b oraz pkt 22a, cyt.: „1. Sfera zadań publicznych, o której mowa w art. 3 ust. 1, obejmuje zadania w zakresie:

1b) udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa

22a) udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;”

10.4.4. Art. 5 ust. 1 i ust. 2 pkt 1), cyt.: „1. Organy administracji publicznej prowadzą działalność w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, we współpracy z organizacjami pozarządowymi oraz podmiotami wymienionymi w art. 3 ust. 3, prowadzącymi, odpowiednio do terytorialnego zakresu działania organów administracji publicznej, działalność pożytku publicznego w zakresie odpowiadającym zadaniom tych organów.

2. Współpraca, o której mowa w ust. 1, odbywa się w szczególności w formach:

1) zlecania organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3 realizacji zadań publicznych na zasadach określonych w ustawie;”

10.4.5. Art. 5 ust. 4 pkt 1), cyt.: „Zlecanie realizacji zadań publicznych, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, jako zadań zleconych w rozumieniu art. 127 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 151 ust. 1 oraz art. 221 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, może mieć formy:

1) powierzania wykonywania zadań publicznych, wraz z udzieleniem dotacji na finansowanie ich realizacji, lub”

10.4.6. Art. 11 ust. 1 pkt 2) i ust. 2, cyt.: „1. Organy administracji publicznej:

2) powierzają w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, realizację zadań publicznych organizacjom pozarządowym oraz podmiotom wymienionym w art. 3 ust. 3, prowadzącym działalność statutową w danej dziedzinie.

2. Wspieranie oraz powierzanie, o których mowa w ust. 1, odbywają się po przeprowadzeniu otwartego konkursu ofert albo w trybach określonych w art. 11a-11c lub art. 19a.”

10.4.7. Art. 16 ust. 1, cyt.: „Organizacje pozarządowe lub podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, przyjmując zlecenie realizacji zadania publicznego w trybach, o których mowa w art. 11 ust. 2, zobowiązują się do wykonania zadania publicznego w zakresie i na zasadach określonych w umowie odpowiednio o wsparcie realizacji zadania publicznego lub o powierzenie realizacji zadania publicznego, sporządzonej z uwzględnieniem art. 151 ust. 2 i art. 221 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz przepisów niniejszej ustawy, a organ administracji publicznej zobowiązuje się do przekazania dotacji na realizację zadania.”

10.4.8. Art. 20, cyt.: „1. Organizacją pożytku publicznego może być organizacja pozarządowa oraz podmiot wymieniony w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4, z zastrzeżeniem art. 21, która spełnia łącznie następujące wymagania:

1) prowadzi działalność pożytku publicznego na rzecz ogółu społeczności, lub określonej grupy podmiotów, pod warunkiem, że grupa ta jest wyodrębniona ze względu na szczególnie trudną sytuację życiową lub materialną w stosunku do społeczeństwa;

2) może prowadzić działalność gospodarczą wyłącznie jako dodatkową w stosunku do działalności pożytku publicznego;

3) nadwyżkę przychodów nad kosztami przeznacza na działalność, o której mowa w pkt 1;

4) ma statutowy kolegialny organ kontroli lub nadzoru, odrębny od organu zarządzającego i niepodlegający mu w zakresie wykonywania kontroli wewnętrznej lub nadzoru, przy czym członkowie organu kontroli lub nadzoru:

a) nie mogą być członkami organu zarządzającego ani pozostawać z nimi w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu, w stosunku pokrewieństwa, powinowactwa lub podległości służbowej,

b) nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe,

c) mogą otrzymywać z tytułu pełnienia funkcji w takim organie zwrot uzasadnionych kosztów lub wynagrodzenie w wysokości nie wyższej niż przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni;

5) członkowie organu zarządzającego nie byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

6) statut lub inne akty wewnętrzne organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4, zabraniają:

a) udzielania pożyczek lub zabezpieczania zobowiązań majątkiem organizacji w stosunku do jej członków, członków organów lub pracowników oraz osób, z którymi członkowie, członkowie organów oraz pracownicy organizacji pozostają w związku małżeńskim, we wspólnym pożyciu albo w stosunku pokrewieństwa lub powinowactwa w linii prostej, pokrewieństwa lub powinowactwa w linii bocznej do drugiego stopnia albo są związani z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli, zwanych dalej "osobami bliskimi",

b) przekazywania ich majątku na rzecz ich członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, w szczególności, jeżeli przekazanie to następuje bezpłatnie lub na preferencyjnych warunkach,

c) wykorzystywania majątku na rzecz członków, członków organów lub pracowników oraz ich osób bliskich na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich, chyba że to wykorzystanie bezpośrednio wynika z celu statutowego,

d) zakupu towarów lub usług od podmiotów, w których uczestniczą członkowie organizacji, członkowie jej organów lub pracownicy oraz ich osób bliskich, na zasadach innych niż w stosunku do osób trzecich lub po cenach wyższych niż rynkowe.”

10.4.9. Art. 22, cyt.: „1. Organizacja pozarządowa oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 1 i 4 mogą uzyskać status organizacji pożytku publicznego pod warunkiem, iż działalność, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 prowadzona jest nieprzerwanie przez co najmniej 2 lata.

2. Organizacja pozarządowa oraz podmioty wymienione w art. 3 ust. 3 pkt 4 podlegające obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego uzyskują status organizacji pożytku publicznego z chwilą wpisania do tego Rejestru informacji o spełnieniu wymagań, o których mowa w art. 20, na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.”

10.5.    Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U.2021.305 t.j. z późn. zm.):

10.5.1. Art. 151, cyt.: „Dysponent części budżetowej może zlecić organizacji pozarządowej realizację swoich zadań na podstawie zawartej z tą organizacją umowy, przyznając jednocześnie dotację celową na realizację tych zadań.

2. Umowa, o której mowa w ust. 1, powinna określać:

1) szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania;

2) wysokość udzielonej dotacji i tryb płatności;

3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;

4) tryb kontroli wykonywania zadania;

5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;

6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż 15 dni od określonego w umowie dnia wykonania zadania, a w przypadku zadania realizowanego za granicą - 30 dni od określonego w umowie dnia jego wykonania.”

10.5.2. Art. 221 ust. 1-3, cyt.: „1. Podmioty niezaliczane do sektora finansów publicznych i niedziałające w celu osiągnięcia zysku mogą otrzymywać z budżetu jednostki samorządu terytorialnego dotacje celowe na cele publiczne, związane z realizacją zadań tej jednostki, a także na dofinansowanie inwestycji związanych z realizacją tych zadań.

2. Zlecenie zadania i udzielenie dotacji następuje zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, a jeżeli dotyczy ono innych zadań niż określone w tej ustawie - na podstawie umowy jednostki samorządu terytorialnego z podmiotem, o którym mowa w ust. 1.

3. Umowa, o której mowa w ust. 2, powinna określać:

1) szczegółowy opis zadania, w tym cel, na jaki dotacja została przyznana, i termin jego wykonania;

2) wysokość dotacji udzielanej podmiotowi wykonującemu zadanie i tryb płatności;

3) termin wykorzystania dotacji, nie dłuższy niż do dnia 31 grudnia danego roku budżetowego;

4) tryb kontroli wykonywania zadania;

5) termin i sposób rozliczenia udzielonej dotacji;

6) termin zwrotu niewykorzystanej części dotacji, nie dłuższy niż terminy zwrotu dotacji określone w niniejszym dziale.”

10.6.    Planowana Spółka będzie spełniać wszystkie powyższe wymogi i posiadać umowy zawarte z adwokatami, lub/i radcami prawnymi, lub/i doradcami podatkowymi, oraz mediatorami, oraz doradcami obywatelskimi. Prawnicy wykonawcy, z którymi planowana Spółka zawrze Umowy o świadczenie usług (B), będą posiadali wybrane z tych uprawnień i za ich pomocą planowana Spółka będzie świadczyć nieodpłatną pomoc prawną lub/i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie. Prawnik koordynator, z którym planowana Spółka zawrze Umowy o świadczenie usług (A),również będzie posiadał co najmniej jedno z powyższych uprawnień.

11. W odpowiedzi na pkt III.5. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Z Umowy planowanej spółki z powiatem będzie wynikać, że spółka ta będzie wykonywać zadanie publiczne polegające na prowadzeniu punktu NPP lub/i NPO oraz udzielaniu w ramach tego punktu osobom uprawnionym, w myśl Ustawy, które zgłosiły się do tego punktu, nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, które to zadanie powiat zleci tej spółce zgodnie z przepisami ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie i takie świadczenie spółka ta będzie wykonywać na rzecz powiatu. Natomiast faktycznymi odbiorcami nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego świadczonych w ramach punktu NPP lub/i NPO będą osoby uprawnione, w myśl ustawy, ponieważ to w ich interesie prawnym oraz w dotyczącym nich stanie faktycznym zostanie udzielona pomoc prawna lub/i poradnictwo obywatelskie, a nie będą one udzielane w interesie prawnym oraz stanie faktycznym dotyczącym powiatu.

12. W odpowiedzi na pkt III.6. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Planowana Spółka nie będzie zawierała umów na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z osobami uprawnionymi do skorzystania z tej pomocy, osoby te będą korzystać z tych świadczeń na podstawie uprawnienia wynikającego z samej ustawy, bez konieczności zawierania odrębnej umowy z planowaną Spółką. Faktycznie również takie umowy nie będą zawierane z powiatem, w takim ich rozumieniu, że planowana Spółka miałaby na ich podstawie świadczyć tę pomoc/poradnictwo na rzecz powiatu, a to dlatego, że planowana Spółka przyjmie na siebie jedynie wykonywanie zadania publicznego, którego wykonanie ustawowo obciąża powiat, i dopiero w ramach wykonania w zastępstwie powiatu tego zadania publicznego planowana Spółka będzie świadczyć tę pomoc/poradnictwo na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy.

13.  W odpowiedzi na pkt III.7 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Tak, pomiędzy planowaną Spółką a powiatem będzie istniał stosunek zobowiązaniowy, w którym Spółka będzie podmiotem świadczącym, tyle, że powiat będzie beneficjentem świadczenia polegającego na wykonywaniu zadania publicznego w postaci prowadzenia punktu NPP lub/i NPO przez planowaną Spółkę oraz udzielania w ramach tego punktu osobom uprawnionym, w myśl Ustawy, które zgłosiły się do tego punktu, nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

14. W odpowiedzi na pkt III.8, III.9, III.10, wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Nie, dotacji otrzymanej od Powiatu Spółka nie będzie traktowała jako wynagrodzenie za świadczenia objęte zakresem wniosku, ponieważ z umowy planowanej spółki z powiatem będzie wynikać, że powiat przyzna tej Spółce środki finansowe w formie dotacji, której celem jest realizacja zadania publicznego w sposób zgodny z postanowieniami tej umowy. Powiat zobowiąże się do przekazania na realizację zadania publicznego środków publicznych otrzymanych od Wojewody, natomiast planowana Spółka zobowiąże się do wniesienia wkładu własnego niefinansowego (osobowego i rzeczowego) na punkt NPP lub/i NPO, a całkowity koszt zadania publicznego będzie stanowił sumę kwoty dotacji i wkładu własnego. Dotacja będzie zatem stanowić środki publiczne przeznaczone na pokrycie kosztów realizacji tego zadania publicznego w takim rozumieniu, jakie nadają jej przepisy art. 151 oraz art. 221 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz poniżej cytowane przepisy Ustawy, tj.:

Art. 8 ust. 1 ustawy, cyt.: „1. Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie.”

Art. 19 ust. 1 ustawy, cyt.: „1. Zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1, są finansowane z budżetu państwa z części będącej w dyspozycji wojewodów przez udzielanie dotacji celowej powiatom.

Art. 20 ust. 1 ustawy, cyt.: „1. Dotacja, o której mowa w art. 19 ust. 1, jest przeznaczana w 91% na wynagrodzenia z tytułu umów, o których mowa w art. 6, natomiast w przypadku powierzenia prowadzenia punktu organizacji pozarządowej - na rzecz wyłonionej organizacji pozarządowej, w 6% - na pokrycie kosztów obsługi organizacyjno-technicznej zadań, a w 3% -na zadania z zakresu edukacji prawnej powierzone organizacji pozarządowej w trybie art. 11 ust. 7 zdanie drugie.”

W związku z powyższym dotacja w przeważającej części zostanie otrzymana przez Spółkę na pokrycie kosztów wynagrodzeń, jakie będą należne Prawnikowi Koordynatorowi oraz Prawnikowi Wykonawcy na podstawie Umowy o świadczenie usług (A) oraz umowy o świadczenie usług (B) oraz w niewielkiej części na zadanie z zakresu edukacji prawnej i na pokrycie tych kosztów zostanie przeznaczona przez planowaną Spółkę.

Podstawą otrzymania dotacji przez planowaną Spółkę będzie należyte i w pełnym zakresie wykonanie powierzonego Spółce zadania publicznego, a ponadto wskazane powyżej przepisy prawa oraz zawarta z powiatem umowa, w rozumieniu art. 16 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

15. W odpowiedzi na pkt III.11. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, zn. 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Umowa planowanej spółki z powiatem nie będzie nakładała na Spółkę obowiązku wystawiania faktur VAT na rzecz powiatu i Spółka nie będzie planowała wystawiać takich faktur, pod takim wszakże warunkiem, że z interpretowanych przez Organ przepisów prawa podatkowego, które są przedmiotem niniejszego Wniosku, wynikać będzie, że planowana Spółka nie będzie wykonywać na rzecz powiatu czynności opodatkowanych podatkiem VAT
lub/i nie będzie wykonywać tych czynności w charakterze podatnika tego podatku,  a w konsekwencji tego nie powstanie po stronie planowanej Spółki obowiązek udokumentowania tych czynności fakturą VAT, w rozumieniu art. 106b ust. 1 u.ptu. Taki też jest cel niniejszego wniosku, aby planowana Spółka wiedziała, czy będzie w odniesieniu do tych czynności podatnikiem VAT, a w konsekwencji czy będzie zobowiązania do wystawienia faktury VAT na rzecz powiatu.

16. W odpowiedzi na pkt III.12. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia,
znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Planowana Spółka nie planuje się zarejestrować jako czynny podatnik podatku od towarów i usług pod takim wszakże warunkiem, że z interpretowanych przez Organ przepisów prawa podatkowego, które są przedmiotem niniejszego Wniosku, wynikać będzie, że planowana Spółka nie będzie wykonywać na rzecz powiatu czynności opodatkowanych podatkiem VAT lub/i nie będzie wykonywać tych czynności w charakterze podatnika tego podatku, a w konsekwencji tego nie powstanie po stronie planowanej Spółki obowiązek rejestracji, o którym mowa w art. 96 ust. 1 u.ptu. Taki też jest cel niniejszego wniosku, aby planowana Spółka wiedziała, czy będzie w odniesieniu do tych czynności podatnikiem VAT, a w konsekwencji czy będzie zobowiązania do zarejestrowania się, jako czynny podatnik VAT.

17. W odpowiedzi na pkt III.13. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Tak, faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki, np. koszty wynagrodzeń, jakie będą należne Prawnikowi Koordynatorowi oraz Prawnikom Wykonawcom na podstawie Umowy o świadczenie usług (A) oraz umów o świadczenie usług (B), albo z tytułu zakupu usług na potrzeby edukacji prawnej, a które będą związane ze świadczeniami Spółki objętymi zakresem wniosku, będą wystawiane na Spółkę.

18. W odpowiedzi na pkt III.14. wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU:

Organ zadał pytanie: „Do jakich czynności Spółka będzie wykorzystywała towary i usługi nabywane w związku ze świadczeniem usług objętych zakresem wniosku, tj. czy do czynności:

a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,

b) zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług,

c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?”

Planowana Spółka będzie wykonywać jedynie zadania publiczne, jakie zostaną jej powierzone przez powiat/y. Planowana Spółka nie zamierza wykonywać żadnych innych czynności, tj. ani opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, ani zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ani niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W związku z powyższym planowana Spółka nie będzie wykorzystywała nabywanych towarów i usług, do żadnych innych czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, ani zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ani niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a jedynie na potrzeby wykonywania zadań publicznych, powierzonych jej przez powiat/y. To zaś, czy wykonywanie tych zadań oraz wszelkich czynności, które będą świadczone przez planowaną Spółkę w wykonaniu umowy, jaka zostanie zawarta z powiatem, podlegają/nie podlegają opodatkowaniu podatkiem o towarów i usług, jest przedmiotem pytania nr 1 niniejszego wniosku, a wobec tego odpowiedź na to pytanie – która okazałaby się de facto stanowiskiem Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego zamieszczonym w opisie zdarzenia przyszłego – nie stanowi (i w świetle art. 14b § 3 u.ord.pod.) nie może stanowić okoliczności zdarzenia przyszłego wniosku.

Próba odpowiedzenia na tak zadane pytanie przez Organ prowadziłaby de facto do zamieszczenia w zdarzeniu przyszłym przez Wnioskodawcę swojego stanowiska do Pytania nr 1 w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego. W świetle art. 14 § 3 u. ord. pod., wymaganie przez Organ zamieszczenia w okolicznościach zdarzenia przyszłego oceny prawnej Wnioskodawcy byłoby bezprawne i jeżeli faktycznie taki był cel tego pytania Organu z pkt III.14, to – na ten wypadek – Wnioskodawca wnosi o przeformułowanie albo uchylenie tak postawionego pytania, jako niezgodnego z art. 14 § 3 u.ord.pod.

Ponadto Wnioskodawca rzeczywiście nie wie, jaki status prawny w świetle przepisów u.ptu. będą miały czynności, które będą świadczone przez planowaną Spółkę w wykonaniu umowy, jaka zostanie zawarta z powiatem i nie zna odpowiedzi na tak zadane pytanie przez Organ – stąd też zaistniała potrzeba złożenia wniosku w niniejszej sprawie. Ocena prawna wyrażona co do tej kwestii przez Wnioskodawcę we własnym stanowisku byłaby jedynie poglądem Wnioskodawcy o faktach prawnych, a nie faktem, który mógłby stanowić okoliczność zdarzenia przyszłego niniejszego wniosku i zostać zamieszczony jako element wyczerpującego opisu zdarzenia przyszłego.

Jeżeli natomiast Organowi chodziło o związek ww. zakupów planowanej Spółki z innymi czynnościami, jakie ewentualnie mogłyby być świadczone przez Spółkę po jej utworzeniu – tj. innymi niż wykonywanie zadania publicznego oraz wszelkich czynności, które będą świadczone przez planowaną Spółkę w wykonaniu umowy, jaka zostanie zawarta z powiatem i oznaczonych w niniejszym wniosku – to Wnioskodawca odpowiada, że takich innych czynności planowana Spółka nie będzie wykonywać, a zatem ten związek obiektywnie nie zaistnieje.

19. Do Umowy planowanej spółki z powiatem stosowane będą przepisy Ustawy, ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości oraz ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, a w szczególności art. 417 § 2 KC, cyt.: „Jeżeli wykonywanie zadań z zakresu władzy publicznej zlecono, na podstawie porozumienia, jednostce samorządu terytorialnego albo innej osobie prawnej, solidarną odpowiedzialność za wyrządzoną szkodę ponosi ich wykonawca oraz zlecająca je jednostka samorządu terytorialnego albo Skarb Państwa.”

20. Powiat, a w jego imieniu starosta, będzie kontrolować wykonywanie Umowy planowanej spółki z powiatem na zasadach określonych w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (art. 11 ust. 8 ustawy), a w szczególności prawidłowość wykonywania przez planowaną spółkę powierzonego jej zadania publicznego. W ramach tej kontroli dokonuje się również sprawdzenia, czy planowana spółka udziela nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie zgodnie z warunkami, o których mowa w ustawie (art. 11 ust. 8a ustawy). W szczególności można kontrolować i oceniać:

1) stopień realizacji tego zadania publicznego przez planowaną spółkę,

2) efektywności, rzetelności i jakości realizacji przez planowaną spółkę tego zadania publicznego,

3) prawidłowości wykorzystania środków publicznych w postaci dotacji otrzymanej przez planowaną spółkę na realizację tego zadania publicznego,

4) prowadzenia przez planowaną spółkę dokumentacji związanej z realizowanym zadaniem publicznym (art. 17 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie).

W ramach kontroli osoby upoważnione przez kontrolującego mogą badać dokumenty i inne nośniki informacji, które mają lub mogą mieć znaczenie dla oceny prawidłowości wykonywania przez planowaną spółkę powierzonego jej zadania publicznego, oraz żądać udzielenia ustnie lub na piśmie informacji dotyczących wykonania zadania publicznego. Planowana spółka na żądanie kontrolującego zobowiązuje się dostarczyć lub udostępnić dokumenty i inne nośniki informacji oraz udzielić wyjaśnień i informacji w terminie określonym przez kontrolującego.

21. Planowana spółka zapewni udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w art. 5 ust. 2-5 ustawy, art. 7 ustawy oraz art. 8 ust. 2-13 ustawy (art. 11 ust. 10 ustawy).

22. Zgodnie z art. 13 pkt 1 ustawy, Minister Sprawiedliwości określił, w drodze rozporządzenia: sposób udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w tym wymogi dotyczące lokalu, w którym będzie usytuowany punkt. Zgodnie z § 5 rozporządzenia, cyt.:

„1. W lokalu, w którym jest udzielana nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, zapewnia się:

1) wyodrębnione pomieszczenie przeznaczone do udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego umożliwiające zachowanie dyskrecji przy uzyskiwaniu tej pomocy przez osoby uprawnione, przy czym w przypadku prowadzenia w lokalu nieodpłatnej mediacji, pomieszczenie wyposaża się w stół wraz z miejscami siedzącymi dla co najmniej czterech osób;

2) miejsce przeznaczone dla osób oczekujących na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego;

3) dostęp do instalacji energetycznej, telekomunikacyjnej oraz dostęp do Internetu, przy czym w pomieszczeniu, o którym mowa w pkt 1, zapewnia się komputer z dostępem do oprogramowania do edycji tekstów, oprogramowania umożliwiającego przesyłanie, odbieranie danych i porozumiewanie się na odległość środkami komunikacji elektronicznej i komputerowego systemu informacji prawnej, wraz z bazą aktów prawnych, w tym przepisów prawa powszechnie obowiązującego, orzecznictwa i materiałów pomocniczych, z dostępem do bazy aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze danego powiatu i powiatów ościennych, w tym gmin wchodzących w skład danego powiatu, a także dostęp do drukarki, urządzenia pozwalającego na przenoszenie dokumentacji do postaci elektronicznej oraz do materiałów biurowych.

2. Wyposażenie lokalu zapewnia bezpieczne przechowywanie dokumentów zawierających dane osobowe, w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osobom nieupoważnionym.

3. W oznaczeniu lokalu określa się, czy jest w nim udzielana nieodpłatna pomoc prawna, w tym nieodpłatna mediacja, albo świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, w tym nieodpłatna mediacja, albo udzielana nieodpłatna pomoc prawna, świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, w tym nieodpłatna mediacja, przy czym w oznaczeniu określa się również dni i godziny dyżurów, a także dane kontaktowe potrzebne do zgłoszenia wizyty, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy.

4. W miejscu przeznaczonym dla osób oczekujących na udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego udostępnia się:

1) informacje o zasadach i zakresie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej i świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz osobach uprawnionych do ich otrzymania;

2) listę jednostek nieodpłatnego poradnictwa, o której mowa w art. 8a ust. 1 ustawy, zawierającą również informacje o tematycznych infoliniach oraz innych formach poradnictwa świadczonego za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, a także wskazanie punktów usytuowanych w lokalach z dogodnym dostępem dla osób poruszających się na wózkach inwalidzkich;

3) karty informacyjne poradnictwa dotyczące nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej mediacji, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, o ile jest świadczone w danym powiecie, a także poradnictwa dla osób pokrzywdzonych przestępstwem;

4) o ile jest to możliwe, karty informacyjne poradnictwa innego typu niż wymienione w pkt 3, dostępnego dla mieszkańców powiatu;

5) zamkniętą, nieprzezroczystą i oznakowaną urnę, w której osoba uprawniona osobiście umieszcza wypełnioną część B karty pomocy;

6) informację o możliwości przekazywania przez osoby uprawnione opinii o udzielonej nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczonym nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim.”

23. Każdy powiat, z którym planowana spółka zawrze umowę, w ramach obowiązku wynikającego z art. 8 ust. 1 ustawy, realizuje zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, jako zadania zlecone z zakresu administracji rządowej. Zadania te powiat realizuje samodzielnie albo w porozumieniu z gminami. Powiat, realizując zadania, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, może zawierać porozumienia z gminami ze swojego obszaru, określające w szczególności: zasady współpracy w zakresie zapewnienia warunków lokalowych i urządzeń technicznych podmiotom udzielającym nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczącym nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, a w szczególności planowanej spółce.

24. W związku z powyższym umowa planowanej spółki z powiatem unormuje wzajemne prawa i obowiązki w przedmiocie określenia sposobu korzystania z lokalu, w którym usytuowane są punkty NPP lub/i NPO, wskazanie niezbędnych urządzeń technicznych, w tym zapewniających dostęp do bazy aktów prawnych umożliwiający udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej/świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zasady zapewniania dostępu do bazy aktów prawnych umożliwiającego udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej/świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (art. 11 ust. 7 ustawy w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 3-5 ustawy), w szczególności planowana spółka zobowiąże się do wykorzystywania pomieszczeń, w których znajdują się punkty NPP lub/i NPO wyłącznie w celu udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z ustawą, a powiat zapewni planowanej spółce dostęp do sieci energetycznej, sieci telekomunikacyjnej i sieci informatycznej, a także do następujących urządzeń technicznych: zestaw komputerowy z drukarką, telefon, meble biurowe, oraz do bazy aktów prawnych poprzez przekazanie loginu i hasła, a planowana spółka zobowiąże się do wykorzystywania urządzeń i bazy aktów prawnych wyłącznie w godzinach pracy punktu NPP lub/i NPO, oraz wyłącznie na potrzeby związane z udzielaniem udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

25. Ministerstwo Sprawiedliwości zapewnia system teleinformatyczny (art. 7a ustawy), za pośrednictwem którego Prawnicy, zapewniani przez planowaną spółkę, będą dokumentować każdy przypadek pomocy, udzielonej osobie uprawnionej, w myśl ustawy. Ministerstwo Sprawiedliwości za pomocą upoważnionych osób udzieli tym Prawnikom dostępu do tego systemu teleinformatycznego (art. 7 ust. 1 w zw. z ust. 1a ustawy). Powiat przy użyciu tego systemu dokonuje zapisów osób uprawnionych, w myśl ustawy (lub potencjalnych takich osób) na dyżury w punktach NPP lub/i NPO oraz organizuje zapisy własnym staraniem.

26. Ponadto umowa planowanej spółki z powiatem unormuje zasady zapewniania zastępstw w przypadku, gdy zapewniony Prawnik nie będzie w stanie osobiście udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej/świadczyć nieodpłatne poradnictwo obywatelskie (art. 11 ust. 7 ustawy  w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy).

27. Zasadą jest, że powiat za pomocą planowanej spółki zapewni udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, w punktach NPP oraz NPO osobiście przez Prawników z wyłączeniem użycia środków porozumiewania się na odległość (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Jednakże osobom ze znaczną niepełnosprawnością ruchową, które nie mogą stawić się w punkcie osobiście, oraz osobom doświadczającym trudności w komunikowaniu się, o których mowa w ustawie z dnia 19 sierpnia 2011 r. o języku migowym i innych środkach komunikowania się (Dz. U. z 2017 r. poz. 1824), może być udzielana nieodpłatna pomoc prawna lub świadczone nieodpłatne poradnictwo obywatelskie, także poza punktem NPP lub NPO, np. przez zorganizowanie wizyty w miejscu zamieszkania tych osób lub w miejscu wyposażonym w urządzenie ułatwiające porozumiewanie się z osobami doświadczającymi trudności w komunikowaniu się lub w miejscu, w którym zapewnia się możliwość skorzystania z pomocy tłumacza języka migowego (art. 8 ust. 8 ustawy w zw. z § 4 ust. 1 rozporządzenia), albo za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość (art. 8 ust. 8 ustawy w zw. z § 4 ust. 2 rozporządzenia). Ponadto w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego może również odbywać się za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość oraz poza lokalem punktu
(art. 28a ustawy).

28. Prawnik Koordynator w ramach posiadanego i prowadzonego przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 551 KC (Kancelarii), będzie świadczył na bieżąco usługi prawnicze, w rozumieniu art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. a u.ptu., oraz usługi w zakresie pozostałego doradztwa, w rozumieniu art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b u.ptu., które stanowią w szczególności pomoc prawną, w rozumieniu art. 6 u.rp. w zw. z art. 2 u.rp. w zw. z art. 4 u.rp. – zwane łącznie dalej jako: usługi bieżące. Usługi bieżące Prawnik Koordynator będzie świadczył w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.ptu., w ramach samodzielnej działalności gospodarczej profesjonalnego usługodawcy, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu., jako adwokata, lub/i radcy prawnego, lub/i doradcy podatkowego, lub/i mediatora, lub/i doradcy obywatelskiego. Prawnik Koordynator będzie zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

29. Planowana spółka zawrze z Prawnikiem Koordynatorem oraz innymi Prawnikami Wykonawcami Umowy o świadczenie usług (A) na poniższych warunkach:

29.1.    Będą to usługi dodatkowe, wykonywane przez Prawnika Koordynatora niezależnie (oprócz) jego usług bieżących,

29.2.    Ilość tych umów, zawartych przez planowaną spółkę z Prawnikiem Koordynatorem zależy od ilości Prawników Wykonawców, którzy na dany rok wyrażą wolę współpracy z planowaną spółką.

29.3.    Ilekroć pod pkt 28 jest mowa o Prawniku Wykonawcy, chodzi o prawnika innego niż Prawnik Koordynator, który wspólnie z Prawnikiem Koordynatorem, zobowiąże się po stronie Zleceniobiorców tej Umowy do wykonywania w imieniu planowanej spółki pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy.

29.4.    Ilekroć pod pkt 28 jest mowa o pomocy bez dodatkowego określenia, chodzi o nieodpłatną pomoc prawną (w tym ewentualnie doradztwo podatkowe), lub/i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie lub/i nieodpłatną mediację lub/i edukację prawną.

29.5.    Prawnik Koordynator wraz z każdym pojedynczym Prawnikiem Wykonawcą, zwani łącznie jako Zleceniobiorcy, zawrą z planowaną spółką, jako Zleceniodawcą, odrębną Umowę.

29.6.    Będą to umowy, w rozumieniu art. 750 KC, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu z art. 734 KC do art. 751 KC.

29.7.    W ramach tej Umowy Prawnik Koordynator wraz z Prawnikiem Wykonawcą, łącznie jako Zleceniobiorcy – na zasadzie art. 745 KC – zobowiążą się wobec planowanej spółki, jako Zleceniodawcy, do:

a) wspólnego wykonywania w imieniu planowanej spółki a

b) w przypadku Prawnika Wykonawcy – dodatkowo do pozostawania w gotowości do wykonywania w punkcie NPP lub/i NPO (lub poza lokalem punktu) na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, nieodpłatnej pomocy prawnej (w tym ewentualnie doradztwa podatkowego), lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji lub/i edukacji prawnej, na dyżurach w godzinach oraz miejscu określonym z podmiotem administracji publicznej, powierzającym realizację zadania publicznego planowanej spółce, co najmniej przez 4 godziny dziennie, pięć dni w tygodniu za wyjątkiem ustawowych dni wolnych od pracy, przy czym realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej odbywać się będzie w terminach określonych przez planowaną spółkę, przy uwzględnieniu w miarę możliwości terminów wskazanych przez Prawników.

29.8.    Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca nie zawrą w tym celu umowy spółki cywilnej, w rozumieniu art. 860 i nast. KC, ani nie będzie ich zamiarem wykonywanie Umowy z planowaną spółką w ramach uprzednio zawartej umowy spółki cywilnej. Jedynym zamiarem Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy będzie przyjęcie na siebie solidarnej odpowiedzialności dłużników wobec planowanej spółki za wykonanie Umowy, w rozumieniu art. 366 § 1 KC, oraz rozliczenie wynagrodzenia zapłaconego przez planowaną spółkę w ramach wzajemnych roszczeń regresowych, w rozumieniu art. 376 § 1 KC na podstawie odrębnych ustaleń pomiędzy Zleceniobiorcami.

29.9.    W ramach tej Umowy Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca zobowiązani będą do wykonywania w imieniu planowanej spółki w Punktach NPP lub/i NPO na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i mediacji lub/i doradztwa podatkowego lub/i edukacji prawnej.

29.10. W ramach tej Umowy Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca zobowiążą się prawidłowo dokumentować każdy przypadek udzielenia porady lub przeprowadzenia mediacji, wypełniając kartę A w systemie informatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości (por. pkt 25 zdarzenia przyszłego powyżej) w sposób wskazany w art. 7 ust. 1, 1a oraz ust. 2 ustawy.

29.11. W ramach tej Umowy Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca nie będą zobowiązani do zapewnienia lokalu oraz wyposażenia niezbędnego do wykonania tej Umowy.

29.12. Lokal oraz wyposażenie niezbędne do wykonania tej Umowy zapewni samorząd terytorialny (powiat lub/i gmina), ewentualnie planowana spółka. Planowana spółka dla celów wykonania umowy przez ww. Zleceniobiorców może im udostępnić oprogramowanie prawnicze. Ww. Prawnicy będą mogli zaś wykorzystywać oprogramowanie wyłącznie do celów udzielania pomocy osobom upoważnionym w myśl ustawy, przez okres obowiązywania umowy.

29.13. W przypadku dobrowolnego użycia przez Prawnika Koordynatora lub Prawnika Wykonawcę, jako Zleceniobiorców, na cele wykonania tej Umowy własnych rzeczy, oprogramowania lub innych przedmiotów, w szczególności tego, o czym jest mowa w § 5 rozporządzenia, ww. Zleceniobiorcy oświadczą, że na wypadek ten wyrażają zgodę na ich bezpłatne używanie i pobieranie pożytków przez planowaną spółkę (art. 693 KC, art. 709 KC) przez czas ich używania w tym celu przez ww. Zleceniobiorców z przeznaczeniem ich na realizację zadania publicznego powierzonego planowanej spółce przez powiat, a planowana spółka na to wyrazi zgodę (umowa dzierżawy). Takie dobrowolne użycie przez ww. Zleceniobiorców na cele wykonania tej Umowy własnych rzeczy, oprogramowania lub innych przedmiotów, w szczególności, o których jest mowa w § 5 rozporządzenia, oraz zawarcie w związku z tym umowy dzierżawy z planowaną spółką będzie miało miejsce zwłaszcza w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego – gdy Prawnik Koordynator lub/i Prawnik Wykonawca będą udzielać pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość oraz poza lokalem punktu.

29.14. Wskazanych powyżej usług dzierżawy Prawnik Koordynator nie będzie świadczył w ramach samodzielnej działalności gospodarczej profesjonalnego usługodawcy, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu.

29.15. W odpowiedzi na pkt III.15., III.16., III.17 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Tak, z tytułu świadczenia przez Zleceniobiorców usługi dzierżawy zostanie zawarta umowa, ale nie odrębna od Umowy o świadczenie usług (A), ponieważ stanowić ona będzie jedno z postanowień tej Umowy. Beneficjentem tej usługi będzie planowana Spółka.

Nie, z tytułu dzierżawy planowana Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty czynszu, rozumianego jako wynagrodzenie należne Prawnikowi Koordynatorowi lub/i Prawnikom Wykonawcom z tytułu oddania planowanej Spółce do używania i pobieranie pożytków przedmiotów (rzeczy/praw) dzierżawy. W tym sensie dzierżawa będzie bezpłatna.

Planowana Spółka będzie prowadzić jedynie działalność pożytku publicznego w sferach zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zgodnie z art. 6 tej ustawy, cyt.: „Działalność pożytku publicznego nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424) i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna.”

Zgodnie z art. 7 tej ustawy, cyt.: „Działalnością nieodpłatną pożytku publicznego jest działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które nie pobierają one wynagrodzenia.”

Planowana Spółka nie będzie pobierać od osób uprawnionych, w myśl ustawy, żadnego wynagrodzenia w zamian za udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji. Koszty tej działalności pożytku publicznego, jaka będzie prowadzona przez planowaną Spółkę, zostaną pokryte z dotacji otrzymanej od powiatu.

Zgodnie z art. 8 tej ustawy, cyt.: „1. Działalnością odpłatną pożytku publicznego jest:

1) działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które pobierają one wynagrodzenie;

2) sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług w zakresie:

a) rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568 i 875), lub

b) integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 176) oraz ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1205, z 2019 r. poz. 2020 oraz z 2020 r. poz. 875);

3) sprzedaż przedmiotów darowizny.

2. Przychód z działalności odpłatnej pożytku publicznego służy wyłącznie prowadzeniu działalności pożytku publicznego.”

Zgodnie z art. 9 ust. 1-3 tej ustawy, cyt.: „1. Działalność odpłatna pożytku publicznego organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 stanowi działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, jeżeli:

1) wynagrodzenie, o którym mowa w art. 8 ust. 1, jest w odniesieniu do działalności danego rodzaju wyższe od tego, jakie wynika z kosztów tej działalności, lub

2) przeciętne miesięczne wynagrodzenie osoby fizycznej z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej pożytku publicznego, za okres ostatniego roku obrotowego, a w przypadku zatrudnienia trwającego krócej niż rok obrotowy - za okres tego zatrudnienia, przekracza 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni.

2. Przez wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się wynagrodzenie z tytułu świadczenia pracy lub usług, niezależnie od sposobu nawiązania stosunku pracy lub rodzaju i treści umowy cywilnoprawnej z osobą fizyczną.

3. Nie można prowadzić odpłatnej działalności pożytku publicznego i działalności gospodarczej w odniesieniu do tego samego przedmiotu działalności.”

W odniesieniu do planowanej Spółki nie zajdą okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, a zatem nie będzie prowadzić działalności gospodarczej z tytułu wykonywanej działalność pożytku publicznego, co w konsekwencji oznacza, że świadczenie przez Prawnika Koordynatora lub/i Prawników Wykonawców usługi dzierżawy nie następuje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółki.

29.16. W odpowiedzi na pkt III.18 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU:

Do umowy dzierżawy, jaka może być zawierana przez planowaną Spółkę z Prawnikiem Koordynatorem lub/i Prawnikami Wykonawcami, znajdą zastosowanie przepisy art. 662 § 2 KC w zw. z art. 694 KC.

Zgodnie z art. 694 KC, cyt.: „Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepisów poniższych.”

Zgodnie z 662 § 2 KC, cyt.: „Drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę”.

Istnieje możliwość, że w związku z wykonywaniem przez Prawnika Koordynatora
lub/i Prawników Wykonawców Umowy o świadczenie usług (A) dobrowolnie (w zależności od swojego uznania lub zaistniałych potrzeb) użyją oni:

• własnego pojazdu i poniosą koszty paliwa, lub/i
• własnego lokalu (np. w przypadku dyżurów zdalnych za pomocą środków za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość poza lokalem punktu) i poniosą koszty mediów, lub/i
• własnego oprogramowania prawniczego i poniosą koszty jego licencji, lub/i
• własnych materiałów biurowych i poniosą koszty ich zakupu.

W takim przypadku Prawnik Koordynator lub/i Prawnik Wykonawca na zasadzie art. 662 § 2 KC w zw. z art. 694 KC, będą mieli wobec planowanej Spółki roszczenie o zwrot tych kosztów, które wszakże nie będzie wynagrodzeniem (czynszem) z tytułu oddania planowanej Spółce do używania i pobieranie pożytków tych przedmiotów. W przypadku zgłoszenia przez nich tego roszczenia do planowanej Spółki, Spółka ta zwróci im równowartość tych kosztów, po ich udokumentowaniu przez Prawnika.

29.17. Zgodnie z tą Umową Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca nie będą ponosić odpowiedzialności wobec osób trzecich, a w szczególności wobec osób uprawnionych, w myśl Ustawy, za wykonywanie tej Umowy oraz za szkody powstałe na skutek wykonywania tej Umowy. Ponadto Prawnik Koordynator nie złoży wobec planowanej spółki ani wobec powiatu/gminy oświadczenia o przyjęciu na siebie takiej odpowiedzialności wobec osób trzecich.

29.18. W sprawach nieuregulowanych tą Umową zastosowanie będą miały przepisy KC, a w szczególności art. 474 KC w zw. z art. 738 KC, art. 742 KC, itd.

29.19. Zgodnie z tą Umową Prawnik Koordynator nie będzie zobowiązany do osobistego jej wykonywania oraz będzie mógł odstąpić od osobistego jej wykonania, z takim wszakże zastrzeżeniem, że w przypadku wykonywania pomocy prawnej, doradztwa podatkowego, mediacji oraz poradnictwa obywatelskiego zgodnie z harmonogramem dyżuru w punkcie NPP lub/i NPO Prawnik Koordynator będzie mógł odstąpić od osobistego ich wykonania pod warunkiem ustanowienia zastępcy, posiadającego kwalifikacje określone w Ustawie. Zasadą jest, że Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca w trakcie dyżuru w punkcie NPP/NPO nie będą mogli odmówić udzielenia pomocy osobie uprawnionej, w myśl ustawy. Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca będą mogli wyjątkowo, z ważnych powodów, odmówić udzielenia pomocy, informując osobę uprawnioną, w myśl ustawy, o innych punktach NPP/NPO, w których udzielana jest pomoc, na obszarze powiatu (art. 5 ust. 3 ustawy w zw. z art. 11 ust. 10 ustawy).

29.20. W ramach tej Umowy Prawnik Koordynator będzie ponadto zobowiązany i upoważniony do:

a) wsparcia merytorycznego przy skomplikowanych sprawach odbiorców pomocy oraz pozostawania w gotowości do wsparcia merytorycznego,

b) kontroli merytorycznej realizacji pomocy przez Prawników Wykonawców oraz pozostawania w gotowości do kontroli,

c) pobrania wynagrodzenia od planowanej spółki za wykonanie tej Umowy i ustalenia zakresu działań, rozliczeń oraz płatności wynagrodzenia z Prawnikami Wykonawcami, w ramach realizacji przedmiotu tej Umowy.

29.21. W ramach tej Umowy, planowana spółka zapłaci Prawnikowi Koordynatorowi oraz Prawnikowi Wykonawcy, jako Zleceniobiorcom, wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej 100% dotacji przyznanej planowanej spółce przez Powiat/Miasto. Wysokość wynagrodzenia należnego Zleceniobiorcom ulegnie odpowiedniemu zmniejszeniu o tę część przyznanej dotacji, jaka nie zostanie przekazana planowanej spółce przez Powiat/Miasto albo jaka zostanie zwrócona przez planowaną spółkę w następstwie:

1) nienależytego wykonania tej umowy przez Prawnika,

2) tych dyżurów, które się nie odbyły z przyczyn leżących po stronie Powiatu/Miasta lub z powodu siły wyższej.

29.22. W ramach tej Umowy, Prawnik Koordynator odbierze od planowanej spółki całość wynagrodzenia należnego Zleceniobiorcom z tytułu wykonania umowy. Następnie Prawnik Koordynator – po uzyskaniu płatności od planowanej spółki – dokona wypłaty Prawnikowi Wykonawcy należnego mu wynagrodzenia w sposób określony w odrębnych Ustaleniach zawartych pomiędzy Zleceniobiorcami, określających zakres czynności wykonywanych przez Prawnika Wykonawcę w ramach tej Umowy.

29.23. Lokalizacje, dni oraz godziny dyżurów, tryb wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej, lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji lub/i edukacji prawnej określą odrębne Ustalenia zawarte pomiędzy Zleceniobiorcami.

29.24. W ramach ustaleń do tej Umowy, Prawnik Koordynator wraz z Prawnikiem Wykonawcą, jako Zleceniobiorcy, ustalą, że:

29.24.1. Prawnik Koordynator:

1. w ramach realizacji zadania edukacji prawnej:

a) opracuje raz na kwartał treści edukacyjne do biuletynów informacji prawnej dla mieszkańców powiatu/miasta;

b) opracuje treści edukacyjne z zakresu powszechnie obowiązującego prawa do wykorzystania na stronie internetowej planowanej spółki, portalu społecznościowym oraz innych nośnikach i przekaźnikach informacji;

c) opracuje edytowalne wzory dokumentów prawnych tj. umowy cywilnoprawne, testamenty i inne najczęściej poszukiwane przez osoby korzystające z konsultacji prawnych oraz przeniesie do nich prawa autorskie na planowaną spółkę;

d) opracuje poradnik w formie pdf poświęcony środkom ochrony praw i wolności na płaszczyźnie polskiej i międzynarodowej oraz przeniesie do nich prawa autorskie na planowaną spółkę;

e) wesprze merytorycznie planowaną spółkę w konkursie wiedzy prawnej;

f) przeprowadzi 8 godzin lekcyjnych otwartych konwersacji, warsztatów i szkoleń na temat instrumentów oraz środków ochrony praw i wolności adresowanych do mieszkańców powiatu/miasta i organizacji pozarządowych powiatu wytypowanych przez powiat/miasto.

2. przeprowadzi mediację,

3. zachowa w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z wykonywaniem przez Prawnika Wykonawcę pomocy prawnej, doradztwa podatkowego, mediacji oraz poradnictwa obywatelskiego przez okres nieograniczony w czasie,

4. będzie przestrzegał niezależności oraz samodzielności Prawnika Wykonawcy co do treści porad na rzecz osób uprawnionych w myśl ustawy,

5. będzie weryfikował zastępcę proponowanego przez Prawnika Wykonawcę oraz wyrażał zgodę na wykonanie przez tego zastępcę pomocy prawnej, doradztwa podatkowego, mediacji oraz poradnictwa obywatelskiego zamiast Prawnika Wykonawcy.

29.24.2.Prawnik Wykonawca zasadniczo wykona w imieniu planowanej spółki oraz pozostanie w gotowości do wykonywania w punkcie NPP lub/i NPO na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, nieodpłatną pomoc prawną (w tym ewentualnie doradztwo podatkowe), lub/i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie lub/i nieodpłatną mediację, na dyżurach w godzinach oraz miejscu określonym z podmiotem administracji publicznej, który powierzy realizację zadania publicznego planowanej spółce, co najmniej przez 4 godziny dziennie, pięć dni w tygodniu za wyjątkiem ustawowych dni wolnych od pracy. Prawnik Koordynator będzie mógł powyższe czynności wykonać wyjątkowo zamiast Prawnika Wykonawcy. Jeżeli Prawnik Koordynator osobiście wykona powyższe czynności, to zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75 z późn. zm.) w zw. z art. 7 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego w zw. z art. 41 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego będzie niezależny co do treści stanowiska zajmowanego przy wykonywaniu czynności zawodowych.

30. W odpowiedzi na pkt III.1, III.2, III.3 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU:

30.1.    Planowana spółka zawrze Umowy o świadczenie usług (A), oznaczone pod pkt 28 powyżej z Prawnikiem Koordynatorem oraz innymi Prawnikami Wykonawcami, będącymi osobami trzecimi w stosunku do Wnioskodawcy i Wnioskodawca nie będzie świadczył usług jako Prawnik Koordynator, objętych zakresem Umowy o świadczenie usług (A).

30.2.    Prawnik Koordynator nie będzie przy świadczeniu swoich usług na podstawie Umowy o świadczenie usług (A) ponosił ryzyka gospodarczego ani ekonomicznego, ponieważ zaistnienie jego roszczenie o wynagrodzenia wobec planowanej Spółki nie będzie uzależnione od czynników zewnętrznych, niezależnych od niego, a będzie zależne jedynie od jego zachowania, tj. należytego wykonania tej Umowy w pełnym zakresie zlecenia.

30.3.    Po zawarciu Umowy o świadczenie usług (A) Prawnik Koordynator nie będzie miał wpływu na wysokość przyznanego mu wynagrodzenia wynikającego z umowy. Przyznane wynagrodzenie będzie wynagrodzeniem ryczałtowym, stałym w wysokości odpowiadającej 100% dotacji, jaka zostanie przyznana planowanej Spółce przez Powiat/Miasto. Ponieważ usługi w wykonaniu Umowy o świadczenie usług (A), Prawnik Koordynator będzie wykonywał wspólnie z Prawnikiem Wykonawcą, jako współdłużnicy solidarni wobec planowanej Spółki, dlatego odpowiednia część tego wynagrodzenia przypadnie Prawnikowi Koordynatorowi, a pozostała część Prawnikowi Wykonawcy w zależności od ustalonego przez tych Prawników zakresu, w jakim każdy z nich wykona Umowę o świadczenie usług (A) na rzecz planowanej Spółki. Wysokości wynagrodzenia Prawników wyznacza zatem wysokość dotacji, która jest ogłaszana odrębnie na każdy kolejny rok wykonywania zadania publicznego, powierzanego przez Powiat oraz zakres usługi, jaki przyjmie na siebie Prawnik Koordynator.

31. Prawnicy Wykonawcy w ramach posiadanego i prowadzonego przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 551 KC (Kancelarii), będą świadczyć na bieżąco usługi prawnicze, w rozumieniu art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. a u.ptu., oraz usługi w zakresie pozostałego doradztwa, w rozumieniu art. 113 ust. 13 pkt 2 lit. b u.ptu., które stanowią w szczególności pomoc prawną, w rozumieniu art. 6 u.rp. w zw. z art. 2 u.rp. w zw. z art. 4 u.rp. – zwane łącznie dalej jako: usługi bieżące. Usługi bieżące Prawnicy Wykonawcy będą świadczyć w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.ptu., w ramach samodzielnej działalności gospodarczej profesjonalnego usługodawcy, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu., jako adwokata, lub/i radcy prawnego, lub/i doradcy podatkowego, lub/i mediatora, lub/i doradcy obywatelskiego. Prawnicy Wykonawcy będą zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług.

32. Planowana spółka zawrze również z poszczególnymi Prawnikami Wykonawcami wraz z Prawnikiem Koordynatorem Umowy o świadczenie usług (B) na poniższych warunkach:

32.1.    Będą to usługi dodatkowe, wykonywane przez Prawników Wykonawców niezależnie (oprócz) ich usług bieżących,

32.2.    Ilekroć pod pkt 30 jest mowa o Prawniku Koordynatorze, chodzi o prawnika innego niż Prawnik Wykonawca, który wspólnie z Prawnikiem Wykonawcą, zobowiąże się po stronie Zleceniobiorców tej Umowy do wykonywania w imieniu planowanej spółki pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy.

32.3.    Ilekroć pod pkt 30 jest mowa o pomocy bez dodatkowego określenia, chodzi o nieodpłatną pomoc prawną (w tym ewentualnie doradztwo podatkowe), lub/i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie lub/i nieodpłatną mediację lub/i edukację prawną.

32.4.    Każdy pojedynczy Prawnik Wykonawca wraz z Prawnikiem Koordynatorem, zwani łącznie jako Zleceniobiorcy, zawrą z planowaną spółką, jako Zleceniodawcą, odrębną Umowę.

32.5.    Prawnik Wykonawca wraz z Prawnikiem Koordynatorem, łącznie jako Zleceniobiorcy, zawrą tę Umowę z planowaną spółką, jako Zleceniodawcą maksymalnie na dwa punkty NPP lub/i NPO.

32.6.    Będą to umowy, w rozumieniu art. 750 KC, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu z art. 734 KC do art. 751 KC.

32.7.    W ramach tej Umowy Prawnik Wykonawca wraz z Prawnikiem Koordynatorem, łącznie jako Zleceniobiorcy – na zasadzie art. 745 KC – zobowiążą się wobec planowanej spółki, jako Zleceniodawcy, do:

a) wspólnego wykonywania w imieniu planowanej spółki a

b) w przypadku Prawnika Wykonawcy – dodatkowo do pozostawania w gotowości do wykonywania w punkcie NPP lub/i NPO (lub poza lokalem punktu) na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, nieodpłatnej pomocy prawnej (w tym ewentualnie doradztwa podatkowego), lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji lub/i edukacji prawnej, na dyżurach w godzinach oraz miejscu określonym z podmiotem administracji publicznej, powierzającym realizację zadania publicznego planowanej spółce, co najmniej przez 4 godziny dziennie, pięć dni w tygodniu za wyjątkiem ustawowych dni wolnych od pracy, przy czym realizacja zadań z zakresu edukacji prawnej odbywać się będzie w terminach określonych przez planowaną spółkę, przy uwzględnieniu w miarę możliwości terminów wskazanych przez Prawników.

32.8.    Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator nie zawrą w tym celu umowy spółki cywilnej, w rozumieniu art. 860 i nast. KC, ani nie będzie ich zamiarem wykonywanie Umowy z planowaną spółką w ramach uprzednio zawartej umowy spółki cywilnej. Jedynym zamiarem Prawnika Wykonawcy oraz Prawnika Koordynatora będzie przyjęcie na siebie solidarnej odpowiedzialności dłużników wobec planowanej spółki za wykonanie Umowy, w rozumieniu art. 366 § 1 KC, oraz rozliczenie wynagrodzenia zapłaconego przez planowaną spółkę w ramach wzajemnych roszczeń regresowych, w rozumieniu art. 376 § 1 KC na podstawie odrębnych ustaleń pomiędzy Zleceniobiorcami.

32.9.    W ramach tej Umowy Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator zobowiązani będą do wykonywania w imieniu planowanej spółki w Punktach NPP lub/i NPO na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i mediacji lub/i doradztwa podatkowego lub/i edukacji prawnej.

32.10. W ramach tej Umowy Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator zobowiążą się prawidłowo dokumentować każdy przypadek udzielenia porady lub przeprowadzenia mediacji, wypełniając kartę A w systemie informatycznym Ministerstwa Sprawiedliwości (por. pkt 25 zdarzenia przyszłego powyżej) w sposób wskazany w art. 7 ust. 1, 1a oraz ust. 2 ustawy.

32.11. W ramach tej Umowy Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator nie będą zobowiązani do zapewnienia lokalu oraz wyposażenia niezbędnego do wykonania tej Umowy.

32.12. Lokal oraz wyposażenie niezbędne do wykonania tej Umowy zapewni samorząd terytorialny (powiat lub/i gmina), ewentualnie planowana spółka. Planowana spółka dla celów wykonania umowy przez ww. Zleceniobiorców może im udostępnić oprogramowanie prawnicze. Ww. Prawnicy będą mogli zaś wykorzystywać oprogramowanie wyłącznie do celów udzielania pomocy osobom upoważnionym w myśl ustawy, przez okres obowiązywania umowy.

32.13. W przypadku dobrowolnego użycia przez Prawnika Wykonawcę lub Prawnika Koordynatora, jako Zleceniobiorców, na cele wykonania tej Umowy własnych rzeczy, oprogramowania lub innych przedmiotów, w szczególności tego, o czym jest mowa w § 5 rozporządzenia, ww. Zleceniobiorcy oświadczą, że na wypadek ten wyrażają zgodę na ich bezpłatne używanie i pobieranie pożytków przez planowaną spółkę (art. 693 KC, art. 709 KC) przez czas ich używania w tym celu przez ww. Zleceniobiorców z przeznaczeniem ich na realizację zadania publicznego powierzonego planowanej spółce przez powiat, a planowana spółka na to wyrazi zgodę (umowa dzierżawy). Takie dobrowolne użycie przez ww. Zleceniobiorców na cele wykonania tej Umowy własnych rzeczy, oprogramowania lub innych przedmiotów, w szczególności, o których jest mowa w § 5 rozporządzenia, oraz zawarcie w związku z tym umowy dzierżawy z planowaną spółką będzie miało miejsce zwłaszcza w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego, stanu epidemii albo stanu nadzwyczajnego – gdy Prawnik Wykonawca lub/i Prawnik Koordynator będą udzielać pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość oraz poza lokalem punktu.

32.14. Wskazanych powyżej usług dzierżawy Prawnicy Wykonawcy nie będą świadczyć w ramach samodzielnej działalności gospodarczej profesjonalnego usługodawcy, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu.

32.15. W odpowiedzi na pkt III.15., III.16., III.17 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU: Tak, z tytułu świadczenia przez Zleceniobiorców usługi dzierżawy zostanie zawarta umowa, ale nie odrębna od Umowy o świadczenie usług (B), ponieważ stanowić ona będzie jedno z postanowień tej Umowy. Beneficjentem tej usługi będzie planowana Spółka.

Nie, z tytułu dzierżawy planowana Spółka nie będzie zobowiązana do zapłaty czynszu, rozumianego jako wynagrodzenie należne Prawnikowi Koordynatorowi lub/i Prawnikom Wykonawcom z tytułu oddania planowanej Spółce do używania i pobieranie pożytków przedmiotów (rzeczy/praw) dzierżawy. W tym sensie dzierżawa będzie bezpłatna.

Planowana Spółka będzie prowadzić jedynie działalność pożytku publicznego w sferach zadań publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1b lub 22a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.

Zgodnie z art. 6 tej ustawy, cyt.: „Działalność pożytku publicznego nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292 i 1495 oraz z 2020 r. poz. 424), i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna.”

Zgodnie z art. 7 tej ustawy, cyt.: „Działalnością nieodpłatną pożytku publicznego jest działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które nie pobierają one wynagrodzenia.”

Planowana Spółka nie będzie pobierać od osób uprawnionych, w myśl ustawy, żadnego wynagrodzenia w zamian za udzielenie nieodpłatnej pomocy prawnej lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji. Koszty tej działalności pożytku publicznego, jaka będzie prowadzona przez planowaną Spółkę, zostaną pokryte z dotacji otrzymanej od powiatu.

Zgodnie z art. 8 tej ustawy, cyt.: „1. Działalnością odpłatną pożytku publicznego jest:

1) działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które pobierają one wynagrodzenie;

2) sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług w zakresie:

a) rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 426, 568 i 875), lub

b) integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 176) oraz ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1205, z 2019 r. poz. 2020 oraz z 2020 r. poz. 875);

3) sprzedaż przedmiotów darowizny.

2. Przychód z działalności odpłatnej pożytku publicznego służy wyłącznie prowadzeniu działalności pożytku publicznego.”

Zgodnie z art. 9 ust. 1-3 tej ustawy, cyt.: „1. Działalność odpłatna pożytku publicznego organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 stanowi działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, jeżeli:

1) wynagrodzenie, o którym mowa w art. 8 ust. 1, jest w odniesieniu do działalności danego rodzaju wyższe od tego, jakie wynika z kosztów tej działalności, lub

2) przeciętne miesięczne wynagrodzenie osoby fizycznej z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej pożytku publicznego, za okres ostatniego roku obrotowego, a w przypadku zatrudnienia trwającego krócej niż rok obrotowy - za okres tego zatrudnienia, przekracza 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni.

2. Przez wynagrodzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się wynagrodzenie z tytułu świadczenia pracy lub usług, niezależnie od sposobu nawiązania stosunku pracy lub rodzaju i treści umowy cywilnoprawnej z osobą fizyczną.

3. Nie można prowadzić odpłatnej działalności pożytku publicznego i działalności gospodarczej w odniesieniu do tego samego przedmiotu działalności.”

W odniesieniu do planowanej Spółki nie zajdą okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 tej ustawy, a zatem nie będzie prowadzić działalności gospodarczej z tytułu wykonywanej działalność pożytku publicznego, co w konsekwencji oznacza, że świadczenie przez Prawnika Koordynatora lub/i Prawników Wykonawców usługi dzierżawy nie następuje w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółki.

32.16. W odpowiedzi na pkt III.18 Wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU:

Do umowy dzierżawy, jaka może być zawierana przez planowaną Spółkę z Prawnikiem Koordynatorem lub/i Prawnikami Wykonawcami, znajdą zastosowanie przepisy art. 662 § 2 KC w zw. z art. 694 KC.

Zgodnie z art. 694 KC, cyt.: „Do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie z zachowaniem przepisów poniższych.”

Zgodnie z 662 § 2 KC, cyt.: „Drobne nakłady połączone ze zwykłym używaniem rzeczy obciążają najemcę”.

Istnieje możliwość, że w związku z wykonywaniem przez Prawnika Koordynatora lub/i Prawników Wykonawców Umowy o świadczenie usług (B) dobrowolnie (w zależności od swojego uznania lub zaistniałych potrzeb) użyją oni:

• własnego pojazdu i poniosą koszty paliwa, lub/i
• własnego lokalu (np. w przypadku dyżurów zdalnych za pomocą środków za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość poza lokalem punktu) i poniosą koszty mediów, lub/i
• własnego oprogramowania prawniczego i poniosą koszty jego licencji, lub/i
• własnych materiałów biurowych i poniosą koszty ich zakupu.

W takim przypadku Prawnik Koordynator lub/i Prawnik Wykonawca na zasadzie art. 662 § 2 KC w zw. z art. 694 KC będą mieli wobec planowanej Spółki roszczenie o zwrot tych kosztów, które wszakże nie będzie wynagrodzeniem (czynszem) z tytułu oddania planowanej Spółce do używania i pobieranie pożytków tych przedmiotów. W przypadku zgłoszenia przez nich tego roszczenia do planowanej Spółki, Spółka ta zwróci im równowartość tych kosztów, po ich udokumentowaniu przez Prawnika.

32.17. Zgodnie z tą Umową Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator nie będą ponosić odpowiedzialności wobec osób trzecich, a w szczególności wobec osób uprawnionych, w myśl Ustawy, za wykonywanie tej Umowy oraz za szkody powstałe na skutek wykonywania tej Umowy. Ponadto Prawnik Wykonawca nie złoży wobec planowanej spółki ani wobec powiatu/gminy oświadczenia o przyjęciu na siebie takiej odpowiedzialności wobec osób trzecich.

32.18. W sprawach nieuregulowanych tą Umową zastosowanie będą miały przepisy KC, a w szczególności art. 474 KC w zw. z art. 738 KC, art. 742 KC, itd.

32.19. Zgodnie z tą Umową Prawnik Wykonawca nie będzie zobowiązany do osobistego jej wykonywania oraz będzie mógł odstąpić od osobistego jej wykonania, z takim wszakże zastrzeżeniem, że w przypadku wykonywania pomocy prawnej, doradztwa podatkowego, mediacji oraz poradnictwa obywatelskiego zgodnie z harmonogramem dyżuru w punkcie NPP lub/i NPO Prawnik Wykonawca będzie mógł odstąpić od osobistego ich wykonania pod warunkiem ustanowienia zastępcy, posiadającego kwalifikacje określone w Ustawie. Zasadą jest, że Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator w trakcie dyżuru w punkcie NPP/NPO nie będą mogli odmówić udzielenia pomocy osobie uprawnionej, w myśl Ustawy. Prawnik Wykonawca oraz Prawnik Koordynator będą mogli wyjątkowo, z ważnych powodów, odmówić udzielenia pomocy, informując osobę uprawnioną, w myśl Ustawy, o innych punktach NPP/NPO, w których udzielana jest pomoc, na obszarze powiatu (art. 5 ust. 3 ustawy
w zw. z art. 11 ust. 10 Ustawy).

32.20. W ramach tej Umowy Prawnik Koordynator będzie ponadto zobowiązany i upoważniony do:

a) wsparcia merytorycznego przy skomplikowanych sprawach odbiorców pomocy oraz pozostawania w gotowości do wsparcia merytorycznego,

b) kontroli merytorycznej realizacji pomocy przez Prawników Wykonawców oraz pozostawania w gotowości do kontroli,

c) pobrania wynagrodzenia od planowanej spółki za wykonanie tej Umowy i ustalenia zakresu działań, rozliczeń oraz płatności wynagrodzenia z Prawnikami Wykonawcami, w ramach realizacji przedmiotu tej Umowy.

32.21. W ramach tej Umowy, planowana spółka zapłaci Prawnikowi Wykonawcy oraz Prawnikowi Koordynatorowi, jako Zleceniobiorcom, wynagrodzenie w wysokości odpowiadającej 100% dotacji przyznanej planowanej spółce przez Powiat/Miasto. Wysokość wynagrodzenia należnego Zleceniobiorcom ulegnie odpowiedniemu zmniejszeniu o tę część przyznanej dotacji, jaka nie zostanie przekazana planowanej spółce przez Powiat/Miasto albo jaka zostanie zwrócona przez planowaną spółkę w następstwie:

1) nienależytego wykonania tej umowy przez Prawnika,

2) tych dyżurów, które się nie odbyły z przyczyn leżących po stronie Powiatu/Miasta lub z powodu siły wyższej.

32.22. W ramach tej Umowy, Prawnik Koordynator odbierze od planowanej spółki całość wynagrodzenia należnego Zleceniobiorcom z tytułu wykonania umowy. Następnie Prawnik Koordynator – po uzyskaniu płatności od planowanej spółki – dokona wypłaty Prawnikowi Wykonawcy należnego mu wynagrodzenia w sposób określony w odrębnych Ustaleniach zawartych pomiędzy Zleceniobiorcami, określających zakres czynności wykonywanych przez Prawnika Wykonawcę w ramach tej Umowy.

32.23. Lokalizacje, dni oraz godziny dyżurów, tryb wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej, lub/i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego lub/i nieodpłatnej mediacji lub/i edukacji prawnej określą odrębne Ustalenia zawarte pomiędzy Zleceniobiorcami.

32.24. W ramach Ustaleń do tej Umowy, Prawnik Koordynator wraz z Prawnikiem Wykonawcą, jako Zleceniobiorcy, ustalą, że:

32.24.1. Prawnik Koordynator:

1. w ramach realizacji zadania edukacji prawnej:

a) opracuje raz na kwartał treści edukacyjne do biuletynów informacji prawnej dla mieszkańców powiatu/ miasta;

b) opracuje treści edukacyjne z zakresu powszechnie obowiązującego prawa do wykorzystania na stronie internetowej planowanej spółki, portalu społecznościowym oraz innych nośnikach i przekaźnikach informacji;

c) opracuje edytowalne wzory dokumentów prawnych tj. umowy cywilnoprawne, testamenty i inne najczęściej poszukiwane przez osoby korzystające z konsultacji prawnych oraz przeniesie do nich prawa autorskie na planowaną spółkę;

d) opracuje poradnik w formie pdf poświęcony środkom ochrony praw i wolności na płaszczyźnie polskiej i międzynarodowej oraz przeniesie do nich prawa autorskie na planowaną spółkę;

e) wesprze merytorycznie planowaną spółkę w konkursie wiedzy prawnej;

f) przeprowadzi 8 godzin lekcyjnych otwartych konwersacji, warsztatów i szkoleń na temat instrumentów oraz środków ochrony praw i wolności adresowanych do mieszkańców powiatu/ miasta i organizacji pozarządowych powiatu wytypowanych przez powiat/miasto.

2. przeprowadzi mediację,

3. zachowa w tajemnicy wszystko, o czym dowiedział się w związku z wykonywaniem przez Prawnika Wykonawcę pomocy prawnej, doradztwa podatkowego, mediacji oraz poradnictwa obywatelskiego przez okres nieograniczony w czasie,

4. będzie przestrzegał niezależności oraz samodzielności Prawnika Wykonawcy co do treści porad na rzecz osób uprawnionych w myśl Ustawy,

5. będzie weryfikował zastępcę proponowanego przez Prawnika Wykonawcę oraz wyrażał zgodę na wykonanie przez tego zastępcę pomocy prawnej, doradztwa podatkowego, mediacji oraz poradnictwa obywatelskiego zamiast Prawnika Wykonawcy.

32.24.2. Prawnik Wykonawca zasadniczo wykona w imieniu planowanej spółki oraz pozostanie w gotowości do wykonywania w punkcie NPP lub/i NPO na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, nieodpłatną pomoc prawną (w tym ewentualnie doradztwo podatkowe), lub/i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie lub/i nieodpłatną mediację, na dyżurach w godzinach oraz miejscu określonym z podmiotem administracji publicznej, który powierzy realizację zadania publicznego planowanej spółce, co najmniej przez 4 godziny dziennie, pięć dni w tygodniu za wyjątkiem ustawowych dni wolnych od pracy. Prawnik Koordynator będzie mógł powyższe czynności wykonać wyjątkowo zamiast Prawnika Wykonawcy. Jeżeli Prawnik Koordynator osobiście wykona powyższe czynności, to zgodnie z art. 13 ust. 1 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 75 z późn. zm.) w zw. z art. 7 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego w zw. z art. 41 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego będzie niezależny co do treści stanowiska zajmowanego przy wykonywaniu czynności zawodowych.

33. W odpowiedzi na pkt III.1 wezwania do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z dnia 29 października 2021 r., doręczonego tego samego dnia, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.1.MSU:

33.1.    Planowana spółka zawrze Umowy o świadczenie usług (B), oznaczone pod pkt 31 powyżej z Prawnikami Wykonawcami oraz Prawnikiem Koordynatorem, będącymi osobami trzecimi w stosunku do Wnioskodawcy i Wnioskodawca nie będzie świadczył usług jako Prawnik Wykonawca, objętych zakresem Umowy o świadczenie usług (B).

33.2.    Prawnik Wykonawca nie będzie przy świadczeniu swoich usług na podstawie Umowy o świadczenie usług (B) ponosił ryzyka gospodarczego ani ekonomicznego, ponieważ zaistnienie jego roszczenie o wynagrodzenia wobec planowanej Spółki nie będzie uzależnione od czynników zewnętrznych, niezależnych od niego, a będzie zależne jedynie od jego zachowania, tj. należytego wykonania tej Umowy w pełnym zakresie zlecenia.

33.3.    Po zawarciu Umowy o świadczenie usług (B) Prawnik Wykonawca nie będzie miał wpływu na wysokość przyznanego mu wynagrodzenia wynikającego z umowy. Przyznane wynagrodzenie będzie wynagrodzeniem ryczałtowym, stałym w wysokości odpowiadającej 100% dotacji, jaka zostanie przyznana planowanej Spółce przez Powiat/Miasto. Ponieważ usługi w wykonaniu Umowy o świadczenie usług (B), Prawnik Wykonawca będzie wykonywał wspólnie z Prawnikiem Koordynatorem, jako współdłużnicy solidarni wobec planowanej Spółki, dlatego odpowiednia część tego wynagrodzenia przypadnie Prawnikowi Wykonawcy, a pozostała część Prawnikowi Koordynatorowi w zależności od ustalonego przez tych Prawników zakresu, w jakim każdy z nich wykona Umowę o świadczenie usług (B) na rzecz planowanej Spółki. Wysokości wynagrodzenia Prawników wyznacza zatem wysokość dotacji, która jest ogłaszana odrębnie na każdy kolejny rok wykonywania zadania publicznego, powierzanego przez Powiat oraz zakres usługi, jaki przyjmie na siebie Prawnik Koordynator.

34. Wszelkie okoliczności, wynikające z powoływanych lub/i cytowanych przepisów prawa w niniejszym zdarzeniu przyszłym zajdą w rzeczywistości.

Pytania

1.    Czy w okolicznościach zdarzenia przyszłego czynności, które będą świadczone przez Spółkę (którą Wnioskodawca planuje utworzyć) w wykonaniu Umowy planowanej spółki z powiatem będą podlegały opodatkowaniu podatkiem o towarów i usług?

2.    Czy w okolicznościach zdarzenia przyszłego Spółce (którą Wnioskodawca planuje utworzyć) będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przez Prawnika Koordynatora na fakturze VAT z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (A) oraz o kwotę podatku naliczonego przez Prawnika Wykonawcę na fakturze VAT z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (B)?

Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Ad. 1

W ocenie Wnioskodawcy, przy ocenie okoliczności zdarzenia przyszłego – w odniesieniu do planowanej Spółki – analogiczne zastosowanie znajdują kryteria oceny samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu. w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu., sprecyzowane w Interpretacjach Ogólnych Ministra Finansów z dnia 15-04-2019 r, sygn. PT9.8101.1.2019 oraz z dnia 06-10-2017 r. sygn. PT3.8101.11.2017, przy uwzględnieniu kryteriów sprecyzowanych w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów z dnia 10-06-2020, sygn. PT1.8101.3.2019.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.ptu., cyt.: „1. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;” Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c) Dyrektywy 112, cyt.: „1. Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje:c) odpłatne świadczenie usług na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze;”

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.ptu., cyt.: „1. Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: (… - nieistotne – p.a.)”

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112, cyt.: „1. "Podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

"Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.”

Zgodnie z art. 10 Dyrektywy 112, cyt.: „Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.”

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.ptu., cyt.: „1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.”

Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.ptu., cyt.: „2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.”

Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu., cyt.: „3. Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.”

Zgodnie z art. 15 ust. 6 u.ptu., cyt.: „6. Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.”

Zgodnie z art. 13 Dyrektywy 112, cyt.: „1. Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.

2. Państwa członkowskie mogą uznać działalność podmiotów prawa publicznego, zwolnioną na podstawie art. 132, 135, 136 i 371, art. 374-377, art. 378 ust. 2, art. 379 ust. 2 lub art. 380-390b, za działalność, którą podmioty te podejmują jako organy władzy publicznej.”

W ocenie Wnioskodawcy, w okolicznościach zdarzenia przyszłego, planowana Spółka nie będzie wykonywała samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu., w odniesieniu do usług, świadczonych w wykonaniu Umowy z powiatem.

Niemniej należy zauważyć, że – choć wyłączy to stosowanie art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu. oraz art. 15 ust. 6 u.ptu. – to jednak w okolicznościach zdarzenia przyszłego zostaną spełnione również wszystkie szczegółowe warunki, unormowane w treści tych przepisów. Tyle, że przepisy te nie będą mogły znaleźć zastosowania z uwagi na to, iż planowana Spółka w odniesieniu do usług, świadczonych w wykonaniu Umowy z powiatem, nie będzie podatnikiem wykonującym samodzielną działalności gospodarczą na ogólnej zasadzie art. 15 ust. 1 u.ptu. w zw. z art. 15 ust. 2 u.ptu. (jeśli bowiem nie jest spełniona zasada ogólna, to nie mogą zachodzić wyjątki od tej zasady, choćby nawet zaszły okoliczności uzasadniające zastosowanie tych wyjątków, por. Wyrok NSA, I FSK 2137/15¹ (Źródło: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/C7CCAE40B2), postanowienie TSUE C‑72/13 Gmina Wrocław vs Ministrowi Finansów).

W orzecznictwie TSUE (powoływanym w Interpretacji Ogólnej Ministra Finansów z dnia 10-06-2020, sygn. PT1.8101.3.2019) sprecyzowano, że warunkiem wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej w odniesieniu do świadczonej usługi jest istnienie po stronie podatnika obiektywnej możliwości ustalenia odpłatności za tę usługę:

a) na zasadzie ekwiwalentności świadczeń, tj. na zasadzie stosunku prawnego, w trakcie którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi rzeczywistą równowartość usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy,

b) w następstwie niczym nieograniczonych negocjacji, prowadzonych w warunkach rynkowych, w szczególności nie ograniczonych ścisłym reżimem publiczno-prawnym, a dodatkowo warunkiem wykonywania samodzielnej działalności gospodarczej jest istnienie po stronie podatnika obiektywnej możliwości świadczenia tej usługi na takich warunkach, w jakich ta usługa jest zwykle świadczona na rynku.

W tym celu należy odpowiedzieć, m.in. na pytania:

1) czy warunki realizacji danego świadczenia odbiegają od warunków, na jakich realizowane byłoby ono przez inne podmioty gospodarcze,

2) w jakim reżimie prawnym wykonywane są dane czynności,

3) czy istnieje asymetria pomiędzy kosztami wykonywania danych świadczeń a odpłatnością ponoszoną przez ich beneficjentów,

4) w jakim stopniu ponoszona odpłatność stanowi rzeczywistą wartość otrzymywanych świadczeń,

5) czy odpłatność uzależniona jest od sytuacji majątkowej beneficjenta.

Istotne jest zatem, czy reżim publicznoprawny normuje krąg osób, do których kierowane są określone świadczenia, warunki przyznania prawa do korzystania z nich, sposób kształtowania odpłatności za te świadczenia (co do zasady czy wysokość odpłatności powiązana jest z sytuacją majątkową beneficjenta) i ewentualnych zwolnień od opłat, warunki jakie musi spełniać podmiot realizujący te świadczenia.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego planowana Spółka będzie realizować zadanie publiczne w postaci prowadzenia punktu NPP lub/i NPO i zapewniania udzielania w tym punkcie przez wykwalifikowanych prawników pomocy osobom uprawnionym, w myśl Ustawy. To zadanie publiczne planowana Spółka będzie realizować jako zastępca powiatu w wykonaniu kompetencji, wynikającej z art. 11 ust. 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy.

Relacja prawna, jaka będzie zachodzić pomiędzy planowaną Spółką a powiatem oraz osobami uprawnionymi, w myśl Ustawy, różni się od umów zawieranych na rynku, w tym tych zlecanych w trybie zamówień publicznych, prowadzonych przez organy władzy publicznej. Ani powiat ani planowana Spółka nie będą miały swobody w ukształtowaniu łączącego ich stosunku prawnego, treść tego stosunku prawnego ustalana będzie w dominującym stopniu (w tym co do elementów przedmiotowo istotnych – essentialia negotii umowy planowanej Spółki z powiatem) w oparciu o administracyjnoprawną metodę regulacji, która na plan dalszy spycha cywilnoprawny charakter zawieranych umów. Ani powiat ani planowana Spółka nie będą miały pełnej swobody co do ustalania jego treści, albowiem ograniczają je przepisy powszechnie obowiązującego prawa administracyjnego (por. np. wyrok NSA, I FSK 472/14² (Źródło: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/168206CD8F)).

Ponadto – w relacji z petentami zgłaszającymi się do punktu NPP lub/i NPO – planowana Spółka realizować będzie kompetencje władcze powiatu w przedmiocie oceny, komu pomoc się należy, w świetle kryteriów, unormowanych w art. 4 ust. 1 ustawy. Co prawda planowana Spółka nie będzie miała kompetencji wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie ustalenia/przyznania prawa do pomocy, nie zmienia to jednak faktu, że ustawa właśnie planowanej Spółce, jako organizacji pozarządowej, w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy, udziela kompetencji do przyznania/odmowy pomocy na rzecz petenta, w zależności od jego indywidualnego stanu majątkowego i oceny w przedmiocie czy jest/nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, zarówno dotacja przyznawana przez powiat, jak i brak odpłatności za pomoc świadczoną na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, nie są ustalane wg kryteriów rynkowych, tj. na zasadzie stosunku prawnego, uzgadnianego w negocjacjach wolnorynkowych lub wolnorynkowego trybu ofertowego/przetargowego.

O wysokości przyznawanej dotacji oraz nieodpłatności pomocy decyduje reżim publicznoprawny, unormowany Ustawą oraz ustawą z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Dotacja, o której mowa w art. 19 ust. 1 ustawy, zostanie przeznaczona na rzecz planowanej Spółki w 91% (art. 20 ust. 1 ustawy). Podstawę ustalenia wysokości tej dotacji będzie stanowiła kwota bazowa, ogłaszana rozporządzeniem. Przepisy art. 20 ustawy normują ścisły reżim publicznoprawny, w jakim ustalana jest wysokość dotacji, przyznawanej planowanej Spółce.

Ponadto planowana Spółka nie będzie uprawniona do udzielenia pomocy każdej osobie, która zgłosi się do punktu NPP/NPO, a tylko osobie uprawnionej, w myśl ustawy, co do której obowiązek udzielenia i zastosowania przez planowaną Spółkę nieodpłatności pomocy wynika z odpowiednio niskiego statusu majątkowego tej osoby. Przepisy art. 4 ustawy w zw. z art. 28a ustawy normują krąg osób uprawionych do tej pomocy. Dlatego ewentualne udzielenie przez planowaną Spółkę podczas dyżuru w punkcie NPP/NPO pomocy osobie nieuprawnionej, w myśl ustawy, bądź osobie uprawnionej – tyle, że odpłatnie – stanowiłoby podstawę uznania, że planowana Spółka wykorzystała dotację w odpowiadającej temu części niezgodnie z przeznaczeniem bądź pobrała ją w tej części nienależnie.

Ścisłym reżimem publicznoprawnym objęte będą również warunki, jakie planowana Spółka będzie musiała spełnić, aby móc skutecznie przystąpić do konkursu oraz by dotacja mogła jej zostać przyznana oraz warunki świadczenia usługi na rzecz powiatu.

Warunki te unormowano w przepisach art. 4a ust. 5-8 ustawy, art. 5 ust. 1 ustawy, art. 11 ustawy, w tym w szczególności ust. 3, ust. 3a, ust. 6, oraz ust. 7-10, art. 11d ustawy oraz w art. 11 ust. 10 ustawy w zw. z art. 5 ust. 2-5, art. 7 oraz art. 8 ust. 2-13 ustawy.

Powyższe okoliczności, w ocenie Wnioskodawcy, prowadzą do wniosku, że usługi, które – w okolicznościach zdarzenia przyszłego – będą świadczone przez planowaną Spółkę w wykonaniu Umowy z powiatem nie mogą być świadczone w ramach samodzielnej działalności gospodarczej. Ani powiat ani planowana Spółka nie będą cechować się samodzielnością przy ustalaniu treści oraz przy wykonywaniu stosunku prawnego, będącego podstawą usług, które będą świadczone przez planowaną Spółkę.

Ponadto podnieść należy, że – w okolicznościach zdarzenia przyszłego – zachodzi każdy z warunków, unormowanych w art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu.

W ocenie Wnioskodawcy, brak jest podstaw do twierdzenia, że przepis ten nie może dotyczyć osób prawnych. W świetle art. 10 Dyrektywy 112 „więzy tworzące stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.” mogą łączyć wszystkich podatników VAT, bez względu na ich cywilnoprawny status, tj. zarówno osoby fizyczne z osobami fizycznymi, osoby fizyczne z jednostkami organizacyjnymi i odwrotnie, jednostki organizacyjne (w tym osoby prawne) z innymi jednostkami organizacyjnymi (w tym osobami prawnymi). Art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu. rozumiany w duchu art. 10 Dyrektywy 112 obejmuje swoją hipotezą również „inne osoby”, w tym planowaną Spółkę.

Należy zauważyć, że nawet w przypadku posiadania przez planowaną Spółkę formalnego statusu podatnika VAT nie będzie to automatycznie oznaczać, że Spółka ta będzie występować w charakterze podatnika VAT w odniesieniu do wszystkich wykonywanych przez siebie czynności, w rozumieniu art. 5 u.ptu. (wyrok NSA, I FSK 603/06³(http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4A801EBCB7)). W związku z tym należy również dopuścić możliwość zastosowania art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu. choćby do niektórych tylko czynności wykonywanych przez planowaną Spółkę w charakterze podatnika VAT, o ile tylko w konkretnych okolicznościach spełnione zostałyby przesłanki samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu. oraz szczegółowe przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, Umowa planowanej Spółki z powiatem wykreuje więzy stosunku prawnego co do warunków, w jakich wykonywane będą czynności planowanej Spółki. Czynności te wykonywane będą w punktach NPP/NPO, których planowana Spółka nie będzie miała obowiązku zapewnić, a które zapewni samorząd terytorialny (powiat lub/i gmina) w ramach ustawowego obowiązku. Organizację zapisów na dyżury w punktach NPP/NPO (lub poza lokalem punktów) wykona powiat przy użyciu systemu zapewnianego przez Ministra Sprawiedliwości, za pomocą którego to systemu planowana Spółka rękami Prawników Wykonawców będzie dokumentować każdy przypadek pomocy, udzielonej osobie uprawnionej w myśl Ustawy. Również lokal, media, wyposażenie oraz oprogramowanie niezbędne do wykonania Umowy planowanej Spółki z powiatem zapewni samorząd terytorialny (powiat lub/i gmina).

Dlatego uzasadniony jest wniosek, że wykonując zadanie publiczne w postaci prowadzenia punktu NPP lub/i NPO i zapewniania udzielania w tym punkcie pomocy osobom uprawnionym, w myśl ustawy, planowana Spółka będzie wykorzystywać infrastrukturę i organizację wewnętrzną powiatu/gminy.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, Umowa planowanej Spółki z powiatem wykreuje więzy stosunku prawnego co do wynagrodzenia należnego planowanej Spółce z tytułu prowadzenia punktu NPP lub/i NPO i zapewniania udzielania w tym punkcie pomocy osobom uprawnionym, w myśl Ustawy. Dotacja jest wynagrodzeniem stałym odpowiadającym wykonanemu przez planowaną Spółkę zadaniu publicznemu. Co prawda, po stronie planowanej Spółki istnieje ryzyko ekonomicznej straty w sytuacji, gdy nie uda się jej znaleźć prawników, którzy zgodziliby się udzielać pomocy w punkcie NPP lub/i NPO za wynagrodzenie do wysokości przyznanej jej dotacji. Niemniej jednak planowana Spółka nie ponosi ekonomicznego ryzyka nieotrzymania dotacji w razie należytego wykonania tego zadania publicznego. Umowa planowanej Spółki z powiatem nie przewiduje możliwości nieotrzymania przez planowaną Spółkę dotacji, jeżeli należycie wykona to zadanie publiczne.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, dotacja jaka zostanie przyznana planowanej Spółce nie będzie wynagrodzeniem prowizyjnym uzależnionym od rezultatu, którego osiągnięcie w przeważającym stopniu jest uzależnione od okoliczności niezależnych od planowanej Spółki. Umowa planowanej Spółki z powiatem jest umową starannego działania i dlatego dotacja, jaka zostanie przyznana planowanej Spółce, w związku z należytym wykonaniem powierzonego jej zadania publicznego ma charakter stały i niezależny od zewnętrznego ryzyka ekonomicznego.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, Umowa planowanej Spółki z powiatem w związku z bezwzględnie wiążącym art. 417 § 2 KC w zw. z art. art. 474 KC wykreuje więzy stosunku prawnego co do solidarnej odpowiedzialności:

a) Skarbu Państwa, jako zlecającego powiatowi zadanie publiczne z zakresu administracji rządowej), oraz

b) Powiatu, jako powierzającego realizację tego zadania publicznego planowanej Spółce), oraz

c) planowanej Spółki, jako zastępcy powiatu (art. 738 § 2 KC)

wobec osób trzecich za działania/zaniechania planowanej Spółki w wykonaniu tej Umowy.

W tym zakresie oświadczenie planowanej Spółki w Umowie z powiatem, że będzie ponosić wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku z realizacją tego zadania publicznego nie odnosi skutku w postaci wyłączenia stosowania bezwzględnie wiążącego art. 417 § 2 KC (byłaby to bowiem czynności prawna sprzeczna z ustawą i bezwzględnie nieważna na gruncie art. 58 § 1 KC).

W okolicznościach zdarzenia przyszłego brak jest zatem podstaw do uznania, że planowana Spółka będzie ponosić wyłącznie samodzielną odpowiedzialność wobec osób trzecich za działania/zaniechania w wykonaniu Umowy z powiatem.

Dodatkowym argumentem za nieświadczeniem przez planowaną Spółkę, swych usług na rzecz powiatu w ramach samodzielnej działalności gospodarczej jest to, że planowana Spółka w trakcie dyżuru w punkcie NPP/NPO nie może odmówić udzielenia pomocy osobie uprawnionej, w myśl Ustawy, za wyjątkiem ważnych powodów (np. konfliktu interesu, gdyby spowodowało to ujawnienie tajemnicy prawnie chronionej, itd.). Planowana Spółka będzie zobowiązana do zapewnienia oznaczonej dyspozycyjności Prawników Wykonawców na dyżurach w godzinach oraz miejscu określonym z podmiotem administracji publicznej, powierzającym jej realizację zadania publicznego.

Na powyższą kwalifikację nie ma wpływu okoliczność, że planowana Spółka nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Powołanie się przez polskiego ustawodawcę w art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu. na art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może wyłączać stosowania zasady z art. 10 Dyrektywy 112 w stosunku do podatników podatku dochodowego od osób prawnych (jeżeli tylko mogą być podatnikami podatku VAT, w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.ptu.w zw. z art. 15 ust. 2 u.ptu.). Ustawodawca unijny nie rozróżnia bowiem stosowania zasady z art. 10 Dyrektywy 112 od źródła przychodów, z jakiego pochodzi wynagrodzenie za świadczoną usługę, czy od reżimu jej opodatkowania innymi podatkami niż podatek od wartości dodanej. Dla celów opodatkowania podatkiem VAT stosuje się regulacje krajowe oraz unijne, które mają charakter autonomiczny względem zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych oraz podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Końcowo należy podnieść, że w odniesieniu do usług, które będą świadczone przez planowaną Spółkę w wykonaniu Umowy z powiatem, Spółka stanowić będzie inny podmiot prawa publicznego (por. art. 15 ust. 6 u.ptu. w zw. z art. 13 ust. 1 Dyrektywy 112) wyposażony w kompetencje władcze w przedmiocie przyznania/odmowy przyznania indywidualnemu petentowi pomocy, na zasadach art. 4 ustawy, zastępujący powiat w wykonywania zadania publicznego, w rozumieniu art. 8 ust. 1 Ustawy w zw. z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym w zw. z art. 2 ust. 1 tej ustawy, finansowany na zasadach unormowanych reżimem publicznoprawnym, wykonujący powierzone mu zadanie publiczne na warunkach unormowanych reżimem publicznoprawnym. Umowa planowanej Spółki z powiatem nie zostanie zatem zawarta i nie będzie wykonywana w sposób wolnorynkowy czy konkurencyjny a jej strony nie będą występować w charakterze rynkowych podmiotów gospodarczych (por. też reguły oceny wskazane w poniższych orzeczeniach, które co prawda zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych, ale omawiają zasady mające zastosowanie w okolicznościach zdarzenia przyszłego do usług, które będą świadczone przez planowaną Spółkę w wykonaniu Umowy z powiatem: wyrok NSA, I FSK 1117/15, wyrok WSA w Poznaniu, I SA/Po 282/20, wyrok NSA, I FSK 1676/15, wyrok WSA w Rzeszowie, I SA/Rz 685/17,.wyrok NSA, I FSK 587/17; wyrok NSA, I FSK 1366/17; wyrok WSA w Białymstoku, I SA/Bk 369/20; wyrok TSUE C-174/14 Saudaçor – Sociedade Gestora de Recursos e Equipamentos da Saúde dos Açores SA, wyrok WSA w Warszawie, III SA/Wa 3089/18; wyrok TSUE, C-182/17, Nagyszénás Településszolgáltatási Nonprofit Kft. vs Nemzeti Adó- és Vámhivatal Fellebbviteli Igazgatósága, wyrok WSA w Warszawie, III SA/Wa 3184/16).

W związku z powyższym w okolicznościach zdarzenia przyszłego czynności, które będą świadczone przez Spółkę (którą Wnioskodawca planuje utworzyć) w wykonaniu Umowy z powiatem nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 2

Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.ptu., cyt.: „1. W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.”

Zgodnie z art. 168 lit. a Dyrektywy 112., cyt.: „Jeżeli towary i usługi wykorzystywane są na potrzeby opodatkowanych transakcji podatnika, podatnik jest uprawniony, w państwie członkowskim, w którym dokonuje tych transakcji, do odliczenia następujących kwot od kwoty VAT, którą jest zobowiązany zapłacić:

a) VAT należnego lub zapłaconego w tym państwie członkowskim od towarów i usług, które zostały mu dostarczone lub które mają być mu dostarczone przez innego podatnika;”

W ocenie Wnioskodawcy, planowanej spółce nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego na fakturze VAT przez Prawnika Koordynatora z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (A) oraz o kwotę podatku naliczonego na fakturze VAT przez Prawnika Wykonawcę z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (B) z dwóch przyczyn:

1. planowana Spółka w okolicznościach zdarzenia przyszłego nie będzie podatnikiem VAT w odniesieniu do wykonywanych przez siebie czynności opodatkowanych, na potrzeby których zostaną wykorzystane czynności, zakupione od Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy – por. uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do Pytania nr 1 niniejszego wniosku,

2. pomimo naliczenia przez Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcę na fakturze VAT podatku naliczonego z tytułu czynności wykonanych na rzecz planowanej Spółki – w okolicznościach zdarzenia przyszłego – nie powstanie po ich stronie podatek VAT naliczony, w rozumieniu art. 86 ust. 1 u.ptu.

W ocenie Wnioskodawcy, przy ocenie zagadnienia czy w okolicznościach zdarzenia przyszłego powstanie podatek VAT naliczony po stronie Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy analogiczne zastosowanie znajdują kryteria oceny samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.ptu. w zw. z art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu., sprecyzowane w Interpretacjach Ogólnych Ministra Finansów z dnia 15-04-2019 r, sygn. PT9.8101.1.2019 oraz z dnia 06-10-2017 r. sygn. PT3.8101.11.2017.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 u.ptu., cyt.: „1. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;”

Zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L.2006.347.1 z późn. zm.) – dalej: Dyrektywa 112, cyt.: „1. Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje:

a) odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze;”

Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.ptu., cyt.: „1. Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: (… - nieistotne – p.a.)”

Zgodnie z art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112, cyt.: „1. "Podatnikiem" jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

"Działalność gospodarcza" obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.”

Zgodnie z art. 10 Dyrektywy 112, cyt.: „Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.”

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.ptu., cyt.: „1. Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.”

Zgodnie z art. 15 ust. 2 u.ptu., cyt.: „2. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.”

Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 3 u.ptu., cyt.: „3. Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.”

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, umowy o świadczenie usług (A) i (B) wykreują więzy stosunku prawnego co do warunków, w jakich wykonywane są czynności Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy.

Czynności te wykonywane są w punktach NPP/NPO, których Prawnicy Ci nie mają obowiązku zapewnić, a które zapewni samorząd terytorialny (powiat lub / i gmina) w ramach ustawowego obowiązku. Organizację zapisów na dyżury w punktach NPP/NPO (lub poza lokalem punktów) wykona powiat przy użyciu systemu zapewnianego przez Ministra Sprawiedliwości, za pomocą którego to systemu Prawnicy Ci udokumentują każdy przypadek pomocy, udzielonej osobie uprawnionej w myśl Ustawy.

Również lokal, media, wyposażenie oraz oprogramowanie niezbędne do wykonania tych umów zapewni samorząd terytorialny (powiat lub / i gmina), ewentualnie Fundacja. W ramach tych umów Prawnicy Ci nie będą zobowiązani do zapewnienia lokalu oraz wyposażenia niezbędnego do wykonania tych umów. Nie zmienia tego faktu dobrowolna możliwość zawarcia umowy dzierżawy rzeczy / praw, należących do Prawników z przeznaczeniem ich na realizację zadania publicznego powierzonego Fundacji przez powiat – nie jest to bowiem następstwem jakiegoś ryzyka ekonomicznego tych Prawników, które by miało wynikać z ich obowiązku co do pokrywania kosztów wykonywanych czynności. Takiego obowiązku Prawnicy Ci nie będą mieli (co wynika również z art. 742 KC), a jedynie mogą dobrowolnie wyrazić zgodę na dzierżawę swych rzeczy i praw, jeśli w praktyce uznają – zwłaszcza w wypadku świadczenia pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość oraz poza lokalem punktu – że okaże się to przydatne. Ponadto z istoty umowy dzierżawy wynikać będzie dla tych Prawników roszczenie wobec planowanej spółki o zwrot kosztów (nakładów koniecznych), poniesionych przez nich w związku używaniem rzeczy i praw oddanych planowanej spółce w dzierżawę – są to bowiem koszty, które na zasadzie art. 662 § 2 KC w zw. z art. 694 KC, obciążać będą planowaną spółkę, jako dzierżawcę.

Dlatego uzasadniony jest wniosek, że wykonując swoje czynności Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca wykorzystają infrastrukturę i organizację wewnętrzną powiatu/gminy, ew. planowanej spółki.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, umowy o świadczenie usług (A) i (B) wykreują więzy stosunku prawnego co do wynagrodzenia należnego Prawnikowi Koordynatorowi oraz Prawnikowi Wykonawcy z tytułu wykonania swoich czynności. Będzie to wynagrodzenie stałe odpowiadające czynnościom wykonanym przez tych Prawników.

Ponieważ nienależyte wykonanie tych umów, a zwłaszcza nienależyte świadczenie pomocy na rzecz osób uprawnionych w myśl Ustawy, podczas dyżurów w punktach NPP/NPO, może skutkować nieprzekazaniem/ew. zwrotem dotacji, dlatego umowy te będą przewidywać, że powoduje to zmniejszenie wynagrodzenia należnego tym Prawnikom o kwotę dotacji nieotrzymanej albo zwróconej przez planowaną spółkę.

Okoliczność ta jednak nie wynika z zewnętrznego ryzyka ekonomicznego, ponieważ w każdym wypadku nienależyte wykonanie zobowiązania skutkuje odpowiedzialnością za szkodę poniesioną przez wierzyciela, co wynika z ogólnej zasady odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 KC) i jest niezależne od istnienia/braku ryzyka ekonomicznego.

Natomiast umowy o świadczenie usług (A) i (B) nie będą przewidywać możliwości nieotrzymania przez Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy wynagrodzenia, jeżeli należycie wykona czynności, do których będzie zobowiązany na podstawie tych umów.

Również możliwość zmniejszenia wynagrodzenia należnego tym Prawnikom na skutek takich dyżurów, które się nie odbyły z przyczyn leżących po stronie Powiatu/Miasta lub z powodu siły wyższej nie wynika z ryzyka ekonomicznego, ponieważ jest to zmniejszenie zakresu rzeczowego czynności tych Prawników, a nie brak wynagrodzenia pomimo wykonania czynności w określonym zakresie rzeczowym.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, wynagrodzenie należne Prawnikowi Koordynatorowi oraz Prawnikowi Wykonawcy nie będzie wynagrodzeniem prowizyjnym uzależnionym od rezultatu, którego osiągnięcie w przeważającym stopniu jest uzależnione od okoliczności niezależnych od Prawnika. Umowy o świadczenie usług (A) i (B) będą umowami starannego działania i dlatego wynagrodzenie należne tym Prawnikom, z tytułu należytego ich wykonania będzie mieć charakter stały i niezależny od zewnętrznego ryzyka ekonomicznego.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, umowy o świadczenie usług (A) i (B) wykreują więzy stosunku prawnego co do odpowiedzialności planowanej spółki wobec osób trzecich za działania/zaniechania Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy, w wykonaniu tych umów.

Jednocześnie umowy te nie wykreują po stronie tych Prawników odpowiedzialności wobec osób trzecich, a w szczególności wobec osób uprawnionych, w myśl Ustawy, natomiast odpowiedzialność tą wyłączą. Jednocześnie na zasadzie art. 474 KC w zw. z art. 417 § 2 KC odpowiedzialność solidarną wobec osób trzecich za działania/zaniechania Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy w wykonaniu tej Umowy będzie ponosić kilka innych podmiotów:

a) Skarb Państwa, jako zlecający powiatowi zadanie publiczne z zakresu administracji rządowej,

b) powiat, jako powierzający realizację tego zadania publicznego planowanej spółce – w tym zakresie oświadczenie planowanej spółki w Umowie z powiatem, że ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody powstałe w związku z realizacją tego zadania publicznego nie odnosi skutku w postaci wyłączenia stosowania bezwzględnie wiążącego art. 417 § 2 KC (byłaby to bowiem czynności prawna sprzeczna z ustawą i bezwzględnie nieważna na gruncie art. 58 § 1 KC),

c) planowana spółka.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego brak jest zatem podstaw do uznania, że Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca będą ponosić wyłącznie samodzielną odpowiedzialność wobec osób trzecich za działania/zaniechania w wykonaniu umów o świadczenie usług (A) i (B)

Dodatkowym argumentem za nieświadczeniem przez Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy czynności w ramach samodzielnej działalności gospodarczej jest to, że Prawnicy Ci w trakcie dyżuru w punkcie NPP/NPO nie mogą odmówić udzielenia pomocy osobie uprawnionej w myśl Ustawy, za wyjątkiem ważnych powodów (np. konfliktu interesu, gdyby spowodowało to ujawnienie tajemnicy prawnie chronionej, itd.). Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca – w zależności od konkretnych wzajemnych co do zakresu świadczonej pomocy – będą zobowiązani do oznaczonej dyspozycyjności na dyżurach w godzinach oraz miejscu określonym z podmiotem administracji publicznej, powierzającym realizację zadania publicznego planowanej spółce.

Na powyższą kwalifikację nie ma wpływu okoliczność, że w świetle art. 13 pkt 8 w zw. z art. 5a pkt 6 w zw. z art. 5b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ust. 3 u.k.s. do Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy, mogą stosować się przepisy dotyczące osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Dla celów opodatkowania podatkiem VAT stosuje się bowiem regulacje krajowe oraz unijne, które mają charakter autonomiczny względem zasad opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W odniesieniu do usług dzierżawy, świadczonych przez Prawników – pomimo ew. wystawienia przez nich faktury VAT, dokumentującej tę usługę – nie wystąpi po ich stronie podatek VAT naliczony, który dawałby planowanej Spółce prawo do odliczenia, ponieważ usługi te nie będą przez nich wykonywane w charakterze profesjonalnego podatnika VAT, a przy tym usługi te jako związane z działalnością ich przedsiębiorstwa (Kancelarii) nie będą stanowić czynności podlegających opodatkowaniu, w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 u.ptu.

W odniesieniu do czynności pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, należy również podnieść, że w okolicznościach zdarzenia przyszłego Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca nie będą ich świadczyć na rzecz planowanej spółki, ani powiatu, ani Skarbu Państwa, lecz w imieniu planowanej spółki (a w dalszej kolejności na rachunek tych podmiotów publicznych) będzie je świadczył na rzecz faktycznych ich odbiorców, tj. osób uprawnionych, w myśl Ustawy, którzy zgłosili się do punktu NPP/NPO celem uzyskania pomocy. W ocenie Wnioskodawcy, faktycznym odbiorcą pomocy udzielanej przez tych Prawników nie będą zatem ww. podmioty powierzające ich wykonanie, ponieważ Prawnicy Ci, w stosunku do nich będą jedynie ich zastępcami a nie usługodawcami.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy, cyt.: „1. Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającą innych osób w ciągu ostatniego roku.”

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, cyt.: „1. Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie.”

Z przepisów art. 4 ust. 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 Ustawy wynika dla osoby uprawnionej, w myśl Ustawy, roszczenie w stosunku do powiatu o udzielenie pomocy. Brak jest podstawy prawnej do zwolnienia się przez powiat z tego zobowiązania do udzielenia pomocy osobie uprawnionej, w myśl Ustawy, jak tylko poprzez jego wykonanie. Jednocześnie Ustawa nie udziela powiatowi kompetencji do udzielania pomocy osobie uprawnionej, w myśl Ustawy, własnym staraniem przy zaangażowaniu własnych zasobów, np. zatrudnionych pracowników – prawników.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy, cyt.: „1. Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją pozarządową", z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli iloraz liczby punktów i liczby dwa stanowi liczbę niecałkowitą, zaokrągla się ją w górę do liczby całkowitej.”

W związku z powyższym powiat zawiera umowy powierzające (do których stosuje się art. 16 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie), których istota ekonomiczna – w ocenie Wnioskodawcy – sprowadza się do zwolnienia powiatu od obowiązku świadczenia pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy, które zgłoszą się do punktu NPP/NPO celem uzyskania pomocy. W ocenie Wnioskodawcy zatem, powierzenie planowanej spółce realizacji zadania publicznego ma taką ekonomiczną istotę, że uwalnia powiat (na zasadzie art. 392 KC) od odpowiedzialności wobec tych osób za wykonanie zobowiązania do udzielenia im nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Od chwili zawarcia przez planowaną spółkę umowy z powiatem to ona realizuje to zadanie publiczne powiatu ze skutkiem zwalniającym powiat z obowiązku świadczenia wobec osób uprawnionych, w myśl ustawy.

Analogiczna sytuacja zachodzi również w stosunku do planowanej spółki – zobowiązanej odtąd, tj. od chwili zawarcia tej umowy z powiatem – do świadczenia pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy, które zgłoszą się do punktu NPP/NPO celem uzyskania pomocy. Mianowicie bowiem prawnicy „zatrudniani” przez planowaną spółkę – jako dalsi zastępcy – zwolnią planowaną spółkę od obowiązku świadczenia pomocy na rzecz tych osób, który to obowiązek wynikł dla planowanej spółki z powierzenia jej realizacji zadania publicznego przez powiat.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego, w przypadku czynności pomocy – w ocenie Wnioskodawcy – nie będzie istniał zatem substrat usługi Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy na rzecz planowanej spółki. Planowana Spółka nie dostarczy tym Prawnikom okoliczności faktycznych i prawnych będących podstawą udzielenia przez nich pomocy, a ponadto planowana spółka nie będzie adresatem ich pomocy. Prawnicy Ci nie wykonają pomocy w interesie prawnym/faktycznym planowanej spółki – pomoc ich będzie bowiem tylko i wyłącznie skierowana do osób uprawnionych, w myśl ustawy. To wobec takich osób Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca będą usługodawcą pomocy, zaś tylko te osoby (nie zaś planowana spółka) będą usługobiorcami pomocy Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy.

Zważywszy, że – w świetle art. 8 ust. 1 pkt 1 u.ptu. – zaistnienie czynności opodatkowanej podatkiem VAT (co jest warunkiem sine qua non powstania podatku naliczonego) w postaci usługi wymaga zaistnienia jej substratu w postaci świadczenia, a w okolicznościach zdarzenia przyszłego – w przypadku świadczenia Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy w postaci pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl Ustawy – brak będzie jakiegokolwiek świadczenia na rzecz planowanej spółki, w związku z powyższym, niezasadne byłoby twierdzenie, że w przypadku świadczenia w postaci pomocy Prawnicy Ci wykonają usługę opodatkowaną podatkiem VAT na rzecz planowanej spółki.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego uzasadniony jest wniosek, że „usługę” pomocy, w rozumieniu u.ptu., Prawnik Koordynator oraz Prawnik Wykonawca, wykonają na rzecz każdej pojedynczej osoby uprawnionej, w myśl Ustawy. To te osoby będą bezpośrednimi konsumentami, odbiorcami ich świadczenia, odnoszącymi korzyść o charakterze majątkowym, która wynika z tego świadczenia.

Dodatkowe argumenty za powyższym stanowiskiem Wnioskodawcy, które Wnioskodawca podnosi ewentualnie w odniesieniu do usług Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcy w postaci pomocy na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy są takie, że:

W okolicznościach zdarzenia przyszłego nie będą to jednak usługi odpłatne tak, jak tego wymaga art. 5 ust. 1 pkt 1 u.ptu.

W okolicznościach zdarzenia przyszłego – w ocenie Wnioskodawcy – nie wystąpią więzy prawne pomiędzy Prawnikiem Koordynatorem ani Prawnikiem Wykonawcą a osobami uprawnionymi, w myśl Ustawy, z których wynikałby obowiązek tych osób do zapłaty wynagrodzenia na ich rzecz oraz roszczenie tych Prawników o jego zapłatę przez te osoby w zamian za wyświadczoną na ich rzecz usługę pomocy. Osoby te – jako odbiorcy usług pomocy – nie świadczą zatem na rzecz ww. Prawników żadnego świadczenia wzajemnego (por. wyroki TSUE C-102/86 Apple & Pear Development Council v. Commissioners of Customs & Excise, C-16/93 R.J Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, C-154/80 Staatssecretaris van Financien v. Stowarzyszenie Spółdzielcze „Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA).

O ile pomiędzy Prawnikiem Koordynatorem oraz Prawnikiem Wykonawcą a osobami uprawnionymi, w myśl Ustawy, rzeczywiście powstaną więzy prawne (których źródłem jest stosunek zastępstwa w świadczeniu pomocy, w rozumieniu art. 738 KC), to jednocześnie nie można jednak pomijać faktu, że art. 4 ust. 1 Ustawy wyłącza po stronie osób uprawnionych, w myśl Ustawy, obowiązek odpłatności tego zlecenia, który ogólnie wynika z art. 735 § 1 KC.

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy – w okolicznościach zdarzenia przyszłego – brak jest podstaw do uznania, że czynności pomocy, jaka zostanie udzielona przez Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcę osobom uprawnionym, w myśl Ustawy, będą stanowić usługę, w rozumieniu art. 8 ust. 1 u.ptu., na rzecz planowanej spółki, a ponadto – o ile stanowią taką usługę na rzecz osób uprawnionych, w myśl ustawy – to jednak nie będzie to usługa „odpłatna”, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 u.ptu.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 u.ptu., cyt.: „2. Za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.”

Zgodnie z art. 8 ust. 2a u.ptu., cyt.: „2a. W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.”

W ocenie Wnioskodawcy, usługa pomocy, udzielona Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcę osobom uprawnionymi, w myśl ustawy, nie będzie stanowić „nieodpłatnego świadczenia usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika”. Nie ulega bowiem wątpliwości, że nieodpłatna pomoc prawna/nieodpłatne poradnictwo obywatelskie udzielane ogółowi osób uprawnionych, w myśl Ustawy, w odbiorze społecznym zbuduje renomę i prestiż tych Prawników, a z uwagi na obłożenie punktów NPP/NPO znacząco zwiększy rozpoznawalność Kancelarii tych Prawników na lokalnych rynkach. Prawnicy Ci będą mieli dzięki temu otworzoną możliwość zaistnienia, jako profesjonaliści w świadomości kilkuset osób rocznie, a poprzez jakość udzielanej pomocy będą mieli możliwość budować pozytywny wizerunek swoich ew. Kancelarii na lokalnych rynkach. W odbiorze społecznym Prawnicy Ci – bez względu na fakt dotacji jaka zostanie udzielona planowanej spółce, z której finansowane jest ich wynagrodzenie – będą również postrzegani jako osoby gotowe do świadczenia bezinteresownej pomocy, zwłaszcza biorąc pod uwagę widełki minimalnych stawek wynagrodzeń radcy prawnego/adwokata z Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.), Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 z późn. zm.). Rynkowo – zgodnie z Ustawą z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – Prawnicy Ci zmuszeni byliby stosować stawki minimalne opłat za czynności radców prawnych/adwokatów/doradców podatkowych. Jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a zwłaszcza gdy przemawiałaby za tym sytuacja materialna lub rodzinna klienta albo rodzaj sprawy Prawnicy Ci mogliby ustalić opłatę niższą niż stawka minimalna albo zrezygnować z opłaty w całości (§ 18 ust. 1 ww. rozporządzeń w sprawie opłat).

Wiadomym jest zaś, że miesięczne wynagrodzenie, jakie będzie finansowane przez planowaną spółkę z dotacji będzie znacząco niższe od minimalnego wynagrodzenia, jakie Prawnicy Ci otrzymaliby za sprawy osób uprawnionych, w myśl Ustawy, gdyby mieli obowiązek zastosować stawki minimalne opłat.

Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 sierpnia 2020 r. w sprawie wysokości kwoty bazowej w 2021 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1501), w 2021 r. kwota bazowa stanowiąca podstawę ustalenia wysokości dotacji na finansowanie zadań polegających na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o której mowa w art. 11 ust. 7 zdanie drugie ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, wynosi 5 500 zł, a w 2022 zostanie utrzymana na tym samym poziomie (Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 lipca 2021 r. w sprawie wysokości kwoty bazowej w 2022 r., Dz. U. z 2021 poz. 1487).

W związku z tym miesięczne wynagrodzenie brutto jakie Prawnicy Ci otrzymają za świadczenie pomocy w jednym punkcie NPP/NPO nie przekroczy iloczynu tej kwoty oraz mnożnika stosowanego wobec powiatów.

Najczęstszymi zaś przypadkami spraw są takie, które wymagają zastosowania poniższych widełkowych minimalnych stawek opłat radców prawnych/adwokatów, wynikających z ww. rozporządzeń w sprawie opłat:

1) do 500 zł - 90 zł;

2) powyżej 500 zł do 1500 zł - 270 zł;

3) powyżej 1500 zł do 5000 zł - 900 zł;

4) powyżej 5000 zł do 10 000 zł - 1800 zł;

5) powyżej 10 000 zł do 50 000 zł - 3600 zł;

6) powyżej 50 000 zł do 200 000 zł - 5400 zł;

7) powyżej 200 000 zł do 2 000 000 zł - 10 800 zł;

8) powyżej 2 000 000 zł do 5 000 000 zł - 15 000 zł;

9) powyżej 5 000 000 zł - 25 000 zł.

W związku z powyższym, fakt braku konieczności ponoszenia przez osoby uprawnione, w myśl Ustawy, rynkowych opłat za otrzymaną pomoc oraz okoliczność, że otrzymane łącznie przez Prawnika Koordynatora oraz Prawnika Wykonawcę z tego tytułu wynagrodzenie będzie znacznie niższe niż minimalne stawki opłat, tym bardziej zbuduje to pozytywny wizerunek tych prawników na lokalnym rynku.

Co do powyższej kwestii Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zasadna jest argumentacja wskazana w odpowiedzi Ministra Finansów z dnia 4 sierpnia 2017 r., zn. PT8.054.9.2017.MRI.385E na interpelację nr 14064 Pana Tomasza Jaskóły, Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie opodatkowania prawników świadczących swoje usługi pro bono⁴ (Źródło: https://orka2.sejm.gov.pl/INT8.nsf/klucz/658C47F0/%24FILE/i14064-o1.pdf)  oraz odpowiedzi Ministra Finansów z dnia 7 listopada 2013 r. na interpelację nr 21782 Pana posła Marka Rząsy w sprawie regulacji prawa podatkowego w zakresie porad prawnych świadczonych pro publico bono⁵ (Źródło: http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/InterpelacjaTresc.xsp?key=38498F16), Wyroku NSA, I FSK 326/09⁶ (Źródło: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/155FDAF4DE), Wyrok WSA w Warszawie, III SA/Wa 128/19⁷ (Źródło: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/4EF96AB6C4) – co do braku podstaw zastosowania do pomocy pro bono art. 8 ust. 2 pkt 2 u.ptu.

W ocenie Wnioskodawcy ponadto, w okolicznościach zdarzenia przyszłego nie znajdzie zastosowania art. 8 ust. 2a u.ptu., cyt.: „2a. W przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.”

W związku z powyższym, w okolicznościach zdarzenia przyszłego Spółce (którą Wnioskodawca planuje utworzyć) nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przez Prawnika Koordynatora na fakturze VAT z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (A) oraz o kwotę podatku naliczonego przez Prawnika Wykonawcę na fakturze VAT z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (B).

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Pana wniosek – 26 listopada 2021 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.2.MSU, w której uznałem Pana stanowisko za nieprawidłowe.

Interpretację doręczono Panu 3 grudnia 2021 r.

Skarga na interpretację indywidualną

3 stycznia 2022 r. wniósł Pan skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarga wpłynęła do mnie 3 stycznia 2022 r.

Wniósł Pan o:

1.    uchylenie w całości Interpretacji Indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z  26 listopada 2021 roku, znak 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.2.MSU, UNP: ...,

2.    zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia swych praw, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 58/22 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.

Pismem z 29 czerwca 2022 r. wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny - wyrokiem z 15 października 2025 r. sygn. akt I FSK 1260/22 oddalił skargę kasacyjną.

Prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie sygn. akt I SA/Lu 58/22, uchylający zaskarżoną interpretację indywidualną, wpłynął do Organu 15 grudnia 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

·      uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w ww. wyroku sygn. akt I SA/Lu 58/22 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku sygn. akt I FSK 1260/22;

·      ponownie rozpatruję Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej - stwierdzam, że stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie zaznaczam, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie wydania pierwotnej interpretacji, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 58/22 oraz orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2025 r. sygn. akt I FSK 1260/22 (data wpływu 26 listopada 2025 r.).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie nie będące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa jako podatnik VAT.

Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 1a ustawy:

W myśl art. 15 ust. 1b ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z art. 15 ust. 3 ustawy:

Przepis ust. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi.

Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:

Jak podkreślił WSA w zapadłym wyroku w niniejszej sprawie, wykładnia i stosowanie art. 15 ustawy o VAT każdorazowo ma uwzględniać treść i cel dyrektywy 112.

Według art. 9 dyrektywy 112:

Stosownie do art. 9 ust. 1 dyrektywy 112:

W myśl art. 9 ust. 2 dyrektywy 112:

Następnie w myśl art. 13 dyrektywy 112:

Zgodnie z art. 13 ust. 2 dyrektywy 112:

Stosownie do art. 1 ustawy z 5 sierpnia 2015r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. 2021r. poz. 945):

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W art. 3 - art. 5 ww. ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, ustawodawca unormował, jakie czynności i w jakim przedmiocie mogą być podejmowane w ramach nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, edukacji prawnej oraz kto i po spełnieniu jakich warunków jest uprawniony z jednej strony do uzyskania takiej pomocy, z drugiej zaś do jej świadczenia. Trzeba przy tym odnotować, że omawiane wsparcie jest kierowane do osób fizycznych zwanych osobami uprawnionymi znajdujących się w trudnym położeniu materialnym. Ma ono za zadanie podnieść świadomość prawną i pomóc w samodzielnym rozwiązywaniu problemów.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 7 ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej::

Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Art. 8 ust. 4 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, stanowi, że:

Stosownie do art. 8 ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 8 ust. 6 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 8 ust. 7 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 8 ust. 8 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Na podstawie art. 8 ust. 9 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 8 ust. 10 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 9 ust. 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 9 ust. 4 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 11 ust. 1a ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1b ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 11 ust. 1c ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 11 ust. 1d ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 11 ust. 6 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 11 ust. 7 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

W myśl art. 19 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 19 ust. 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Art. 20 ust. 2 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, stanowi, że:

Art. 20 ust. 3 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, stanowi, że:

W myśl art. 20 ust. 4 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Stosownie do art. 20 ust. 5 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej:

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 21 grudnia 2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego (Dz. U. 2018 r., poz. 2492 ze zm.), ma u podstaw delegację zawartą w art. 13 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.

W myśl § 1 ww. rozporządzenia:

Stosownie do § 5 ust. 3a rozporządzenia w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego:

Zgodnie z § 5 ust. 3b rozporządzenia w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego:

W myśl § 11 ust. 1, ust. 2 ww. rozporządzenia w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego:

WSA w Lublinie w zapadłym 27 kwietnia 2022 r. w niniejszej sprawie wyroku wskazał, że trzeba również odnotować związek art. 11 ust. 6 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej z art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 3 pkt 4, art. 4 ust. 1 pkt 1b, pkt 22a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Według tych przepisów o prowadzenie punktu na obszarze danego województwa może ubiegać się organizacja pozarządowa w rozumieniu ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Z kolei taką organizacją pozarządową może być spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która nie działa w celu osiągnięcia zysku oraz przeznacza całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznacza zysku do podziału między swoich udziałowców. Działalność pożytku publicznego organizacji pozarządowych pozostaje w sferze między innymi zadań publicznych, a w tym udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, zwiększania świadomości prawnej społeczeństwa, udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.

WSA w Lublinie wskazał, że w świetle przedstawionego przez Pana zamierzenia i stanu prawnego, uznać należy, że opisana przez Pana spółka nie będzie występować w charakterze podatnika VAT w  ramach obrotu gospodarczego. Jej aktywność od strony podmiotowej i przedmiotowej będzie pozostawać poza systemem tego podatku.

WSA podkreślił, że stosownie do art. 12 Kodeksu spółek handlowych, na gruncie prawa krajowego spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z chwilą wpisu do rejestru staje się taką spółką i uzyskuje osobowość prawną. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością może być utworzona przez jedną albo więcej osób w każdym celu prawnie dopuszczalnym, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 151 § 1 K.s.h.). W związku z tym sama forma prawna, czyli w tym przypadku postać spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, nie oznacza automatycznie, że mamy do czynienia z podatnikiem VAT, realizującym działalność gospodarczą, a w jej ramach czynności opodatkowane tym podatkiem.

Dla ustalenia, w jakiej sferze działa spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - gospodarczej bądź publicznoprawnej - trzeba zbadać dwie kwestie. Po pierwsze - czy przy realizowanych czynnościach można przypisać jej status podmiotu prawa publicznego. Natomiast po drugie - czy realizuje czynności w charakterze organu władzy publicznej, w warunkach zastrzeżonych dla organu władzy publicznej. Można powiedzieć, że należy przeanalizować czy spółka od strony podmiotowej i przedmiotowej jest związana takimi samymi zasadami, jakie wiążą wyłącznie organ władzy publicznej i nie dotyczą przedsiębiorców.

WSA w Lublinie podkreślił, że niewątpliwie spółka opisana przez Pana ustrojowo nie będzie wchodzić w skład struktury organów władzy publicznej, w tym przypadku powiatu. Przede wszystkim istotne jest, że opisana przez Pana spółka nie zostanie powołana do występowania w obrocie gospodarczym w charakterze usługodawcy na warunkach rynkowych, konkurencyjnych.

Umowa zawarta z powiatem nie będzie kształtowała praw i obowiązków z jednej strony powiatu, a z drugiej strony spółki w sposób właściwy dla swobody zawierania umów, obowiązującej w obrocie gospodarczym. Warunki umowy spółki z powiatem oraz sposób wykonania zawartej umowy będą odpowiadać ściśle regułom ustanowionym przez ustawę w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego  i rozporządzenie w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, a więc reżimowi publicznoprawnemu. Umowa ta wprowadzi spółkę w sferę władztwa publicznego, nie zaś powiat na wolny, konkurencyjny rynek usług. Zobowiąże ona spółkę do wykonywania zadania publicznego na dokładnie takich zasadach, jakby czynił to sam organ władzy publicznej, czyli powiat. Zawarcie takiej umowy ustawodawca przewidział w ustawie w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wyłącznie jako sposób realizacji zadania publicznego spoczywającego na organie władzy publicznej, nie zaś jako sposób na uwolnienie się przez organ władzy publicznej od realizacji zadania publicznego poprzez przerzucenie zadania publicznego na przedsiębiorców w warunkach gry konkurencyjnej. Opisana umowa spółki z powiatem nie wykroczy poza zakres władztwa publicznego, obszar niedostępny dla podmiotów prawa prywatnego, przedsiębiorców konkurujących ze sobą. Z punktu widzenia przedmiotu, istoty i celu zadania publicznego, a więc zaspokajania potrzeb społeczności powiatu, umowa spółki z powiatem nic nie zmieni. Spółka będzie zobowiązana działać w takich samych uwarunkowaniach prawnych, jakie dotyczą powiatu, w ścisłej współpracy z powiatem i pod bezpośrednim nadzorem powiatu. Spółka przy wykonywaniu umowy z powiatem, a tym samym przy realizacji zadania publicznego powiatu, nie będzie działać w warunkach rynkowej samodzielności, niezależności od powiatu. Jej prawa i obowiązki oraz prawa i obowiązki powiatu będą w sposób wiążący i niepodlegający swobodzie umów - żadnym negocjacjom - wyznaczone przez ustawę w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego  i rozporządzenie w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. To nie spółka będzie decydowała o tym komu, kiedy, gdzie i w jakim zakresie udzieli wsparcia prawnego. Będzie to działalność ustawowo reglamentowana zarówno od strony podmiotowej, jak i przedmiotowej oraz systematycznie monitorowana, analizowana, raportowana w reżimie publicznoprawnym.

WSA w Lublinie podkreślił, że treść regulacji zawartej w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, jeśli odczytywać ją przy uwzględnieniu brzmienia art. 13 ust. 1 dyrektywy 112, prowadzi do wniosku, zgodnie z którym nie każda umowa prawa cywilnego jest automatycznie elementem obrotu gospodarczego, ale tylko taka, która jest zawierana na warunkach znamiennych dla obrotu gospodarczego, w granicach swobody umów, a więc kiedy strony występują przy jej zawieraniu bez związku ze sferą imperium, w sposób typowy dla usługodawcy, producenta czy handlowca. Dlatego tak istotne są konkretne uwarunkowania, w jakich dochodzi do zawarcia umowy, a przede wszystkim czy określa ona sferę usług, produkcji, handlu, czy też służy realizacji zadania publicznego ściśle zgodnie z reżimem publicznoprawnym, którego nie można swobodnie modyfikować czy pomijać. Trzeba zauważyć, że jedną z form działania, jaką organy władzy publicznej mogą wykorzystywać w celu wykonywania ustawowych zadań, jest między innymi stosunek obligacyjny, a więc zawieranie umów. Nie ulega przy tym wątpliwości, że umowa jest również instrumentem prawa stosowanym w obrocie gospodarczym przez podatników VAT. Wobec tego umowa może mieć nie tylko charakter prywatnoprawny, ale także publicznoprawny.

Jak uznał WSA w Lublinie, w opisanym przez Pana zamierzeniu mamy do czynienia z umową przewidzianą w ustawie w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, której konstrukcja jest władczo narzucona przez reguły administrowania w celu wykonania zadania publicznego, polegającego na nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Wymieniona ustawa określa nie tylko przedmiot takiej umowy, ale również jej strony.

Istnienie i rola spółki nie zwolnią powiatu od:

-        publicznoprawnej odpowiedzialności wobec innych organów władzy publicznej i wobec społeczności powiatu za wykonanie zadania publicznego;

-        obowiązku sukcesywnego monitorowania standardów jakości wykonania zadania publicznego;

-        obowiązku terminowego raportowania skali, jakości i efektywności udzielania wsparcia prawnego osobom uprawnionym;

-        analizy potrzeb społeczności powiatu w omawianym zakresie.

Tak więc, pomimo umowy ze spółką, powiat będzie zobowiązany do stałej aktywności i współdziałania ze spółką w celu realizacji zadania publicznego. Spółka nie będzie przy tym ponosić żadnego ryzyka gospodarczego właściwego dla przedsiębiorców. Wejście spółki w relację z powiatem będzie uzależnione od ściśle określonych ustawowych przesłanek, które spółka będzie musiała spełnić na etapie zawierania umowy i następnie w trakcie jej realizacji, a od których powiat nie będzie mógł odstąpić.

Koszty analizowanego zadania publicznego będą kalkulowane ściśle według ustawowych reguł, a więc w zależności od potrzeb społeczności powiatu i od zasobów środków publicznych, w oderwaniu od cen usług stosowanych przez prawników na wolnym rynku, od stopnia skomplikowania problemu prawnego, od niezbędnego nakładu czasu i pracy na jego wyjaśnienie i znalezienie rozwiązania. Co więcej, takiej kalkulacji nie będzie dokonywać ani powiat, ani spółka w umowie. Jest ona narzucona przez ustawę w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i przeprowadzana przez inne organy władzy publicznej. Oznacza to, że ani powiat, ani spółka nie będą decydować o tym, jakie środki zostaną przeznaczone na realizację zadania publicznego, a tym samym, w jakiej skali potrzeby społeczności powiatu w zakresie wsparcia prawnego będą mogły w rzeczywistości zostać zaspokojone. Nie ma tu miejsca na jakiekolwiek konsensusy charakterystyczne dla obrotu gospodarczego. Nie ma powiązania, tym bardziej bezpośredniego, między kalkulacją środków na realizację zadania publicznego a poszczególnymi czynnościami prawników, udzielających wsparcia (pomocy, porad, edukacji prawnej) osobom ustawowo uprawnionym spośród społeczności powiatu.

Te okoliczności pokazują, że spółka będzie podejmować czynności w reżimie właściwym tylko dla organu władzy publicznej zarówno w aspekcie podmiotowym, jak również przedmiotowym. Spółka będzie wystarczająco mocno wkomponowana w system, strukturę organizacyjną powiatu, aby móc zrównać jej status ze statusem organu władzy publicznej. Powiat powierzy jej prerogatywy organu władzy publicznej w celu realizacji zadania publicznego i uczyni to na zasadach ustanowionych w prawie publicznym.

Innymi słowy, spółce będzie wolno tylko tyle i tylko na takich zasadach, jakie wynikają bezpośrednio z ustawy w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i rozporządzenia w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Nie będzie działać niezależnie od powiatu w sposób właściwy dla przedsiębiorcy funkcjonującego na wolnym rynku usług świadczonych przez prawników. W takiej sytuacji dominująca będzie pozycja spółki jako innego podmiotu prawa publicznego, zaś jej pozycja jako podmiotu prawa prywatnego stanie się drugorzędna, a przez to nieadekwatna do systemu VAT.

Podsumowując, opisana przez Pana spółka, która na podstawie umowy z powiatem będzie realizować jego zadanie publiczne na takich samych zasadach jak powiat, ściśle według przepisów ustawy w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i rozporządzenia w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, pod stałym nadzorem powiatu i w bezpośredniej współpracy z powiatem, w obszarze niedostępnym dla każdego zainteresowanego przedsiębiorcy i dla każdego zainteresowanego klienta - będzie mieć wszystkie znamiona podmiotu prawa publicznego, który występuje na zewnątrz wyłącznie w takim właśnie charakterze. Spółka w tej mierze nie wykroczy poza funkcjonowanie powiatu, poza jego prawa i obowiązki. Co więcej, wykroczyć nie będzie mogła. W ramach prawa publicznego będzie realizować zadanie powiatu na takich zasadach, jakie wiążą tylko powiat i nie odnoszą się do przedsiębiorców. Spółka nie wystąpi w powiecie jako podmiot gospodarczy, który na własną rękę, według własnych zasad (tych merytorycznych i tych finansowych), świadczy usługi prawne na rzecz wszystkich zainteresowanych bez względu na ich związek z powiatem.

Również Naczelny Sąd Administracyjny w zapadłym 15 października 2025 r. w niniejszej sprawie wyroku sygn. akt I FSK 1260/22, wskazał, że w świetle całokształtu okoliczności wskazanych we wniosku o interpretację, czynności spółki podjęte w wykonaniu umowy z powiatem nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, albowiem warunki świadczonej usługi nie pozwalają uznać, że stanowi ona działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ przedmiot jej działalności nie może być wykonywany na ogólnych warunkach rynkowych, zaś osiągane przez nią wynagrodzenie w formie stałej dotacji nie stanowi wynagrodzenia rynkowego, lecz rekompensatę kosztów świadczenia usługi.

W konsekwencji, z uwagi na rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 58/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2025 r. sygn. akt I FSK 1260/22, stwierdzenia wymaga, że w przedmiotowej sprawie wykonywanie przez Spółkę powierzonych zadań publicznych, objętych zakresem wniosku, nie będzie stanowić określonych w art. 8 ust. 1 ustawy odpłatnego świadczenia usług, podlegających opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a tym samym planowana Spółka wykonując powierzone zadania publiczne nie będzie działała w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Opisana w sprawie działalność, nie ma charakteru gospodarczego w rozumieniu tego przepisu, lecz służy realizacji ściśle określonych zadań użyteczności publicznej jednostki samorządu terytorialnego.

Tym samym stanowisko w zakresie pytania nr 1, pomimo częściowo odmiennej argumentacji, należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do kwestii objętych pytaniem nr 2, wskazania wymaga, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

Stosownie do ust. 2 pkt 1 ww. artykułu:

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Powyższe oznacza, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze, w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast przepis art. 88 ust. 4 ustawy stanowi, że:

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Jak podkreślił WSA w Lublinie w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku, bezpośrednią konsekwencją zapatrywania prawnego, w myśl którego spółkę i jej czynności należy lokować w sferze władztwa publicznego, jest stwierdzenie, że spółce nie będzie przysługiwać prawo do odliczenia VAT naliczonego. Stosownie do art. 167 i nast. dyrektywy 112, art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, prawo to jest powiązane wyłącznie z wykonywaniem czynności opodatkowanych tym podatkiem, a więc przez podatnika VAT i w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Również NSA w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku wskazał, że konsekwencją oceny odpowiedzi na pytanie nr 1 jest stwierdzenie, że spółka nie będzie mogła realizować prawa do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy.

W konsekwencji, mając na uwadze rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt I SA/Lu 58/22 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2025 r. sygn. akt I FSK 1260/22, Spółce nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę  podatku naliczonego z faktur otrzymanych od Prawnika Koordynatora z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (A) oraz z faktur otrzymanych od Prawnika Wykonawcy z tytułu czynności świadczonych w wykonaniu umowy o świadczenie usług (B).

Tym samym Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania interpretacji z 26 listopada 2021 r. nr 0113-KDIPT1-1.4012.667.2021.2.MSU.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.