Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.1020.2025.2.JS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy:

-     po rozwiązaniu umowy najmu do wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, prawidłowo wystawiają Państwo faktury z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – jest prawidłowe;

-     po rozwiązaniu umowy najmu oraz po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu prawidłowo wystawiają Państwo faktury za zużycia mediów: tj. zimną wodę i odprowadzenie ścieków, ciepłą wodę użytkową (podgrzanie wody), energię cieplną (centralne ogrzewanie) oraz dostarczenie energii cieplnej (mocy zamówionej) – jest prawidłowe;

-     po rozwiązaniu umowy najmu oraz po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu prawidłowo wystawiają Państwo faktury z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi – jest nieprawidłowe;

-     z dniem wystąpienia z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i prawidłowo wystawiają Państwo z tego tytułu notę obciążeniową – jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy:

-     po rozwiązaniu umowy najmu do wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, prawidłowo wystawiają Państwo faktury z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług;

-     po rozwiązaniu umowy najmu oraz po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu prawidłowo wystawiają Państwo faktury za zużycia mediów: tj. zimną wodę i odprowadzenie ścieków, ciepłą wodę użytkową (podgrzanie wody), energię cieplną (centralne ogrzewanie) oraz dostarczenie energii cieplnej (mocy zamówionej);

-     po rozwiązaniu umowy najmu oraz po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu prawidłowo wystawiają Państwo faktury z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi;

-     z dniem wystąpienia z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i prawidłowo wystawiają Państwo z tego tytułu notę obciążeniową.

Uzupełnili go Państwo pismem z 28 listopada 2025 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczy między innymi usługi wynajmowania lokali mieszkalnych, których jest właścicielem. Spółka wynajmuje lokale mieszkalne na podstawie zawartej z najemcą umowy najmu. Najemca obowiązany jest do zapłaty czynszu i innych opłat należnych właścicielowi tj. zimna i ciepła woda, centralne ogrzewanie, odprowadzanie ścieków, gospodarka odpadami komunalnymi i inne media. W przypadku zalegania z opłatami za zajmowany lokal Spółka rozpoczyna procedurę związaną z odzyskiwaniem długu oraz odzyskaniem lokalu poprzez:

-     wysyłanie monitów i wezwań do zapłaty,

-     wypowiadanie umów najmu, wraz ze wskazaniem terminu opróżnienia lokalu,

-     w przypadku nieopróżnienia lokalu kierowanie do sądu sprawy o opróżnienie lokalu.

Umowa najmu reguluje, iż w przypadku wystąpienia zwłoki w zapłacie należności, za używanie lokalu co najmniej 3 pełne okresy płatności, pomimo uprzedzenia Najemcy na piśmie o zamiarze wypowiedzenia stosunku najmu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu do zapłaty zaległych i bieżących należności, Spółka ma prawo wypowiedzieć umowę najmu nie później niż miesiąc naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego. Umowa zawiera również zapis, iż najemca zobowiązuje się do zwrotu przedmiotu umowy po wygaśnięciu tej umowy lub w przypadku wcześniejszego jej wypowiedzenia w stanie fizycznym i prawnym w jakim je otrzymał, w terminie 30 dni od dnia wygaśnięcia lub wypowiedzenia umowy najmu. W wypowiedzeniu umowy najmu Spółka informuje o obowiązku zwrotu przedmiotu umowy najmu. W przypadku niewykonania powyższego obowiązku Spółka prowadzić będzie postępowanie sądowe oraz egzekucyjne w celu przymusowego opróżnienia lokalu.

W odpowiedzi na sformułowane w wezwaniu pytania Organu Wnioskodawca wskazał:

1.  W jakim celu był wynajmowany lokal, o którym mowa we wniosku i jak był wykorzystywany?

Odp. Lokale są wynajmowane wyłącznie na cele mieszkaniowe.

2.  Kiedy zawarli Państwo z najemcą umowę najmu, o której mowa we wniosku? (…)

Odp. Data zawarcia umowy 27.04.2010 r.

3.  Kiedy została rozwiązana z najemcą ww. umowa najmu? (…)

Odp. Wypowiedzenie umowy z dnia 13.11.2023 r. Rozwiązanie umowy z dniem 04.12.2023 r.

4.  Kiedy wystąpili Państwo z pozwem do sądu o opróżnienie i wydanie lokalu? (…)

Odp. Pozew o eksmisję lokalu 14.10.2024 r.

5.  Kiedy zostały wystawione na rzecz najemcy faktury dokumentujące należności za bezumowne korzystanie z przedmiotu najmu? Proszę wskazać datę wystawienia faktur za poszczególne okresy.

Odp.

6.  Czy ww. faktury wystawione na rzecz najemcy, dokumentujące należności za bezumowne korzystanie z przedmiotu najmu, zostały wprowadzone do obrotu prawnego?

Odp. Najemca w piśmie z dnia 04.10.2024 r. został poinformowany o obowiązku opłaty za używanie lokalu oraz zaliczek na media i ich wysokości, miesięcznie z góry, do dnia 10 każdego miesiąca, za który przypada należność. Spółka wystawia faktury w miesięcznych okresach rozliczeniowych.

7.  Czy ww. faktury dokumentujące należności za bezumowne korzystanie z przedmiotu najmu zostały doręczone najemcy?

Odp. Faktura jest dostarczana najemcy na żądanie, w uzgodniony z nim sposób.

8.  W związku z informacją zawartą w treści wniosku: „Najemca obowiązany jest do zapłaty czynszu i innych opłat należnych właścicielowi tj. zimna i ciepła woda, centralne ogrzewanie, odprowadzanie ścieków, gospodarka odpadami komunalnymi i inne media” proszę wskazać do zapłaty jakich innych mediów jest obowiązany najemca?

Odp. Najemca zobowiązany jest do opłat z tytułu:

-     zużycia zimnej wody i odprowadzania ścieków,

-     zużycia ciepłej wody użytkowej (podgrzania wody),

-     zużycia energii cieplnej (centralnego ogrzewania),

-     opłaty z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi,

-     opłaty stałej z tytułu dostarczania energii cieplnej (mocy zamówionej).

9.  Kiedy zostały wystawione na rzecz najemcy faktury dokumentujące należności za zużycie mediów objętych zakresem wniosku? Proszę wskazać datę wystawienia faktur za poszczególne okresy.

Odp.

10.  Czy ww. faktury wystawione na rzecz najemcy, dokumentujące należności za zużycie mediów zostały wprowadzone do obrotu prawnego?

Odp. Najemca w piśmie z dnia 04.10.2024 r. został poinformowany o obowiązku opłaty za używanie lokalu oraz zaliczek na media i ich wysokości, miesięcznie z góry, do dnia 10 każdego miesiąca, za który przypada należność. Spółka wystawia faktury w miesięcznych okresach rozliczeniowych.

11.  Czy ww. faktury dokumentujące należności za zużycie mediów zostały doręczone najemcy?

Odp. Faktura jest dostarczana najemcy na żądanie, w uzgodniony z nim sposób.

12.  Czy umowa najmu, którą zawarli Państwo z najemcą przewidywała możliwość obciążania najemcy opłatami za bezumowne korzystanie z lokalu, jeżeli najemca nie opuści lokalu na czas, po wypowiedzeniu/rozwiązaniu umowy najmu?

Odp. Zawarta umowa wprost nie regulowała opłat za bezumowne korzystanie z lokalu w tym zakresie znajdują zastosowanie przepisy ustawy, do której jest odesłanie w treści umowy najmu. Opłatę z tytułu bezumownego korzystania reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. Z umowy najmu wynika wprost obowiązek zwrotu przedmiotu najmu po rozwiązaniu umowy.

13.  Jakie podjęli Państwo czynności w celu odzyskania lokalu?

Odp. W celu odzyskania lokalu Spółka w piśmie – wypowiedzenie umowy najmu wezwała najemcę do zwrotu lokalu, gdy tego nie zrobił wystąpiła do sądu z pozwem, po uprawomocnieniu orzeczenia wystąpiła o nadanie mu klauzuli wykonalności, obecnie złoży wniosek do komornika o egzekucje wyroku Sądu.

14.  Czy mieli Państwo możliwość zablokowania dostępu do lokalu i korzystania z lokalu przez najemcę, z którym została zakończona umowa najmu?

Odp. Spółka nie ma możliwości podejmowania tego typu działań, lokal jest zamieszkiwany. Media są dostarczane.

15.  Czy ujawniając fakt dalszego wykorzystywania lokalu przez najemcę zaakceptowali Państwo zaistniałą sytuację i zmierzali Państwo do prawnego uregulowania ujawnionego stanu, tj. podpisania kolejnej umowy najmu, czy dążyli Państwo do odzyskania lokalu?

Odp. Spółka konsekwentnie zgodnie z procedurą prawną dąży do odzyskania lokalu, nie akceptuje jego bezumownego zajmowania przez najemcę, który nie chce go dobrowolnie opróżnić i zwrócić.

16.  Czy i kiedy (proszę wskazać datę) występowali Państwo do najemcy o opróżnienie i wydanie lokalu oraz jakie dokumenty to potwierdzają?

Odp. Spółka pierwszy raz o obowiązku zwrotu lokalu informowała najemcę pismem z dnia 22 sierpnia 2023 r. (Wezwanie do zapłaty z miesięcznym terminem poprzedzające wypowiedzenie umowy najmu lokalu mieszkalnego), drugi raz pismem z dnia 13 listopada 2023 r. – wypowiedzenie umowy najmu, trzeci raz najemcę (pozwanego) informował już Sąd w drodze dostarczenia odpisu pozwu o eksmisję z lokalu.

17.  Czy po rozwiązaniu umowy najmu zaprzestali Państwo dokonywać dostawy mediów, objętych zakresem wniosku?

Odp. Po rozwiązaniu umowy media nadal są dostarczane do lokalu.

18.  Czy po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu zaprzestali Państwo dokonywać dostawy mediów, objętych zakresem wniosku?

Odp. Po wystąpieniu z pozwem o eksmisję z lokalu media nadal są dostarczane do lokalu.

19.  Czy najemca bezumownie użytkował lokal za wiedzą i zgodą Państwa?

Odp. Spółka ma wiedzę, że lokal jest użytkowany przez byłego najemcę, ale nie godzi się na to o czym świadczą działania podejmowane po rozwiązaniu w szczególności wystąpienie z pozwem o eksmisję z lokalu.

20.  Czy umowy z dostawcami mediów zawarte są przez Państwa w imieniu i na rzecz najemcy?

Odp. Umowy dostawy mediów były zawarte przez Spółkę, a po utworzeniu Wspólnoty Mieszkaniowej przez zarządcę Wspólnoty, którym jest Spółka.

21.  Czy ponoszą Państwo koszty mediów w swoim imieniu ale na rzecz najemcy, czy są Państwo podmiotem pośredniczącym pomiędzy usługodawcą a rzeczywistym nabywcą usługi?

Odp. Spółka jako członek wspólnoty obciążana jest za media z tytułu posiadanych lokali (najemców, bezumownych użytkowników lokali) i ponosi je na rzecz wspólnoty.

22.  Czy najemca ma możliwość wyboru sposobu korzystania z mediów poprzez decydowanie o wielkości ich zużycia, jeśli tak to w jaki sposób?

Odp. Tak, wszystkie media są opomiarowane (liczniki), opłaty stałe od metrażu np. stała za ciepło.

23.  Czy poszczególne opłaty za media obliczane są przez Państwa z najemcą w oparciu o wskazania z liczników, czy też w inny sposób, jaki?

Odp. Tak, z wyjątkiem opłat stałych.

24.  Czy umowa najmu, przewiduje odrębne od czynszu obliczanie i rozliczanie opłat za media?

Odp. Tak, czynsz i media są rozliczane odrębnie.

25.  Czy otrzymujecie Państwo od dostawców mediów faktury rozliczeniowe za media?

Odp. Tak.

26.  Czy przenoszą Państwo koszty wskazane we wniosku na rzecz najemcy bez doliczania marży?

Odp. Marża nie jest doliczana.

Pytania

1.  Czy po rozwiązaniu umowy najmu, czyli po zakończeniu stosunku prawnego łączącego strony, do wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, Wnioskodawca prawidłowo wystawia faktury z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2.  Czy po rozwiązaniu umowy najmu Wnioskodawca prawidłowo wystawia faktury za zużycia mediów: zimnej i ciepłej wody, centralnego ogrzewania, odprowadzania ścieków, gospodarki zasobami mieszkaniowymi i innych mediów?

3.  Czy z dniem wystąpienia z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i Wnioskodawca prawidłowo wystawia z tego tytułu notę obciążeniową?

4.  Czy po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu Wnioskodawca prawidłowo wystawia faktury za zużycia mediów: zimnej i ciepłej wody, centralnego ogrzewania, gospodarki zasobami mieszkaniowymi i innych mediów?

Państwa stanowisko w sprawie (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Po rozwiązaniu umowy najmu, czyli po zakończeniu stosunku prawnego łączącego strony, do wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, Spółka prawidłowo wystawia faktury z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

2.  Po rozwiązaniu umowy najmu Spółka prawidłowo wystawia faktury za zużycia mediów: zimnej i ciepłej wody, centralnego ogrzewania, odprowadzania ścieków, gospodarki zasobami mieszkaniowymi i innych mediów.

3.  Z dniem wystąpienia z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i Spółka wystawia z tego tytułu notę obciążeniową.

4.  Zdaniem Spółki, po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu Spółka prawidłowo wystawia faktury za zużycia mediów: zimnej i ciepłej wody, centralnego ogrzewania, gospodarki zasobami mieszkaniowymi i innych mediów.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie ustalenia czy:

-     po rozwiązaniu umowy najmu do wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, prawidłowo wystawiają Państwo faktury z tytułu odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – jest prawidłowe;

-     po rozwiązaniu umowy najmu oraz po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu prawidłowo wystawiają Państwo faktury za zużycia mediów: tj. zimną wodę i odprowadzenie ścieków, ciepłą wodę użytkową (podgrzanie wody), energię cieplną (centralne ogrzewanie) oraz dostarczenie energii cieplnej (mocy zamówionej) – jest prawidłowe;

-     po rozwiązaniu umowy najmu oraz po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu prawidłowo wystawiają Państwo faktury z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi – jest nieprawidłowe;

-     z dniem wystąpienia z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu, odszkodowanie za bezumowne korzystanie z lokalu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i prawidłowo wystawiają Państwo z tego tytułu notę obciążeniową – jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Jak wynika z art. 5 ust. 2 ustawy:

Powyższe oznacza, że istotny jest przede wszystkim faktyczny przebieg dalszej czynności i osiągnięty rezultat zgodny z zamiarem umawiających się stron.

Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy:

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 2a ustawy:

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.

Szeroki charakter świadczenia usługi potwierdzają także zapisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

W świetle art. 353 § 2 Kodeksu cywilnego:

Tak więc na świadczenie może składać się zachowanie polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji). Na świadczenie mogą się również składać jednocześnie zachowania polegające na działaniu oraz na zaniechaniu.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego. Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Wobec powyższych rozważań, dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Zauważyć należy, że przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania, zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego.

Na gruncie prawa cywilnego, odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto, między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą, musi istnieć związek przyczynowy.

Kodeks cywilny rozróżnia dwa podstawowe rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy i odnosi się do przypadków niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 Kodeksu cywilnego) oraz deliktową, czyli wynikającą z czynów niedozwolonych (art. 415 Kodeksu cywilnego).

Zgodnie z treścią art. 471 Kodeksu cywilnego:

W świetle wyżej przytoczonych przepisów, na gruncie stosunków cywilnoprawnych, szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnieniu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem, a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Przepisy Kodeksu cywilnego regulują również kwestie bezumownego korzystania z cudzej rzeczy.

Zgodnie z art. 222 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 224 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

W oparciu natomiast o art. 225 cyt. Kodeksu cywilnego:

Z ww. regulacji wynika, że w sytuacji wytoczenia powództwa – przeciwko samoistnemu posiadaczowi w złej wierze – jest on obowiązany do wynagrodzenia za korzystanie z rzeczy oraz jest odpowiedzialny za jej stan. Ponadto, spoczywa na nim obowiązek zwrotu pobranych od powyższej chwili pożytków, których nie zużył, jak również winny jest uiścić wartość tych, które zużył.

Zgodnie z dyspozycją art. 230 Kodeksu cywilnego:

W myśl powołanego wyżej art. 230 Kodeksu cywilnego, przepisy dotyczące roszczeń właściciela przeciwko samoistnemu posiadaczowi o wynagrodzenie za korzystanie z rzeczy, o zwrot pożytków lub o zapłatę ich wartości oraz o naprawienie szkody z powodu pogorszenia lub utraty rzeczy, jak również przepisy dotyczące roszczeń samoistnego posiadacza o zwrot nakładów na rzecz, stosuje się odpowiednio do stosunku między właścicielem rzeczy a posiadaczem zależnym, o ile z przepisów regulujących ten stosunek nie wynika nic innego.

Stosownie do art. 336 Kodeksu cywilnego:

O tym, czy bezumowne korzystanie z nieruchomości lub gruntu podlega opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, decydować muszą w każdym przypadku konkretne okoliczności.

Zauważyć należy, że z cytowanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że przy określeniu, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu istotne jest określenie, czy wykonywano świadczenie i czy wynagrodzenie z tytułu wykonywania tego świadczenia miało być wypłacone.

Analiza ww. przepisów ustawy prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy usługą i otrzymaną zapłatą.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem jest ustalenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Kluczowym elementem dla rozstrzygnięcia czy czynność podlega opodatkowaniu jest fakt istnienia zgody, chociażby nieformalnej, na korzystanie z przedmiotu.

W sytuacji zatem, gdy osoba trzecia korzysta z nieruchomości bez zgody jej właściciela, zasadne jest przyjęcie, że pomiędzy właścicielem nieruchomości i korzystającym bezumownie z tej nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne.

Świadczenie podatnika, nieoparte na tytule prawnym, wskazującym na istnienie obowiązku świadczenia usługi oraz wysokości wynagrodzenia – nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odszkodowanie wypłacone w takich okolicznościach z tego tytułu nie jest płatnością za świadczenie usługi, lecz rekompensatą za pozbawienie właściciela prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością i wynikłe z tego tytułu szkody.

Inaczej należy jednak oceniać sytuację, gdy korzystający z nieruchomości użytkuje ją za zgodą właściciela (nawet dorozumianą) płacąc z tego tytułu określone kwoty, a także sytuację, kiedy właściciel rzeczy (np. nieruchomości) – z różnych względów – toleruje sytuację, w której przy braku formalnego stosunku prawnego, inny podmiot korzysta z należącej do niego rzeczy. W tych okolicznościach wynagrodzenie otrzymane przez właściciela z tytułu bezumownego korzystania z rzeczy stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji należy stwierdzić, że decydujące znaczenie dla opodatkowania lub nieopodatkowania bezumownego korzystania z nieruchomości bez zawiązywania stosunku zobowiązaniowego mają okoliczności faktyczne. Co do zasady, sytuacja ta pozostaje poza opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Jeżeli jednak okoliczności wskazują na dorozumianą, milczącą zgodę właściciela nieruchomości na jej użytkowanie przez dotychczasowego użytkownika – czynność ta podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług.

Jak stanowi art. 29a ust. 1 ustawy:

Przepis art. 29a ust. 6 ustawy precyzuje dodatkowe elementy, jakie obejmuje podstawa opodatkowania. Zgodnie z tym przepisem:

W myśl art. 29a ust. 7 ustawy:

Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 2 pkt 31 ustawy:

Faktury są dokumentami sformalizowanymi, potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza fakt nabycia określonych towarów lub usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

Elementy, jakie powinna zawierać faktura, zostały wymienione w art. 106e ustawy.

Z kolei art. 106g ust. 1 ustawy stanowi, że:

Na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy:

W analizowanej sprawie kluczowe jest ustalenie, czy w zaistniałej sytuacji wyrażali Państwo zgodę (również dorozumianą) na korzystanie z nieruchomości stanowiącej Państwa własność oraz czy podjęli Państwo jakiekolwiek kroki celem odzyskania tejże nieruchomości, w przypadku braku takiej zgody (umowy).

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, że w okresie po rozwiązaniu umowy najmu z 4.12.2023 r., czyli po zakończeniu stosunku prawnego łączącego strony, do dnia wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości za Państwa zgodą. Wskazać bowiem należy, iż choć umowa najmu się zakończyła, to tolerowali Państwo sytuację, w której najemca korzystał z nieruchomości i wystawiali Państwo stosowne faktury. W analizowanej sytuacji, do momentu wystąpienia przez Państwa na drogę sądową o eksmisję z lokalu, mamy do czynienia z nieformalną zgodą na korzystanie z nieruchomości przez najemcę. Tolerowali Państwo stan bezumownego korzystania i dopiero wystąpienie na drogę sądową z pozwem o eksmisję jest czynnością mającą na celu odzyskanie nieruchomości. Wobec powyższego uznać należy, że w tym stanie rzeczy, w okresie po rozwiązaniu umowy najmu z 4.12.2023 r. do momentu wystąpienia przez Państwa na drogę sądową o opróżnienie i wydanie lokalu, wystąpiła dorozumiana zgoda na korzystanie z nieruchomości przez najemcę.

W konsekwencji uznać należy, że w okresie po rozwiązaniu umowy najmu z 4.12.2023 r. do momentu wystąpienia przez Państwa na drogę sądową o opróżnienie i wydanie lokalu świadczyli Państwo usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, które ze względu na ich odpłatny charakter podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Kwoty należne – dotyczące należności, wynikające z wystawionych za ten okres faktur za korzystanie z ww. nieruchomości bez tytułu prawnego stanowią bowiem w rzeczywistości wynagrodzenie za świadczoną usługę, dającą wypłacającemu je wyraźne i bezpośrednie korzyści w postaci możliwości korzystania z nieruchomości w oznaczonym zakresie.

Ponieważ jak stwierdzono powyżej, kwota należna z tytułu bezumownego korzystania z lokalu do momentu skierowania sprawy do sądu o opróżnienie i wydanie lokalu, jest w istocie wynagrodzeniem za bezumowne korzystanie z lokalu przez najemcę i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, tym samym byli Państwo obowiązani wystawić faktury, ponieważ – jak wynika z powołanego wyżej przepisu z art. 106b ust. 1 ustawy – faktury są dowodem dokumentującym sprzedaż.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 wniosku należało uznać za prawidłowe.

Z kolei w zakresie pytania nr 3 wniosku należy stwierdzić, że od momentu wystąpienia przez Państwa z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości bez Państwa zgody. Wystąpienie przez Państwa na drogę sądową z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu oznacza, że podjęli Państwo działania mające na celu bezwzględne odzyskanie lokalu. W takich okolicznościach należy uznać, że nie tolerują Państwo sytuacji, w której najemca nie przekazuje nieruchomości i zmuszeni są Państwo do podjęcia ww. działań, a więc nie wyrażają zgody (ani wyraźnej, ani dorozumianej) na korzystanie z tego lokalu.

Bezumowne korzystanie z lokalu przez najemcę bez Państwa zgody, w okresie od wystąpienia przez Państwa z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, nie jest świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, ponieważ podjęli Państwo kroki celem odzyskania nieruchomości poprzez ww. działanie. Od momentu wniesienia pozwu wobec najemcy zajmującego lokal wbrew Państwa woli, uznać należy, że pomiędzy Państwem i korzystającym bezumownie z nieruchomości nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny, w ramach którego spełnione są świadczenia wzajemne.

Wobec powyższego, jeżeli najemca nie przekazał nieruchomości i wnieśli Państwo pozew wobec najemcy o opróżnienie i wydanie lokalu, to kwoty należne Państwu, związane z przedmiotową nieruchomością, od najemcy z tytułu bezumownego korzystania z lokalu, w okresie od wystąpienia przez Państwa z pozwem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym czynność ta nie powinna być udokumentowana fakturą, o której mowa w art. 106b ust. 1 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług brak jest przeciwwskazań dla udokumentowania czynności niepodlegających opodatkowaniu poprzez wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty obciążeniowej - niemniej jednak należy zauważyć, że nie jest to dokument przewidziany przez przepisy o podatku od towarów i usług i jako taki nie jest objęty regulacją tych przepisów.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 wniosku uznałem za prawidłowe.

W odniesieniu do kwestii objętych zakresem pytań nr 2 i 4 wniosku należy wskazać, że ustawa o podatku od towarów i usług nie zawiera szczegółowych wskazówek odnośnie okoliczności, jakie powinny towarzyszyć danemu zdarzeniu, aby zakwalifikować je jako dostawę towarów lub świadczenie usług na gruncie podatku VAT. Jak wskazano na wstępie dla dostawy towarów istotne jest, aby doszło do przejścia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel (wskazane wprost w art. 7 ust. 1 ustawy), świadczenie usług definiowane jest z kolei jako każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów (tzw. szeroka koncepcja świadczenia usług na gruncie VAT).

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał (m.in. w wyrokach Town & Country factors Ltd., C-498/99, Tolsma, C-16/93, C-102/86, Apple and Pear Development Council), że aby zdarzenie mogło zostać zakwalifikowane jako świadczenie usług na gruncie przepisów o VAT, powinno spełniać łącznie następujące kryteria:

-     istnieje stosunek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą przewidujący świadczenie wzajemne;

-     usługobiorca uzyskuje korzyść materialną z odbioru/nabycia usług świadczonych przez usługodawcę;

-     wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość otrzymaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy.

Z kolei dla dostawy towarów istotne jest, aby wolą obu stron było przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

W okolicznościach sprawy wymienione powyżej przesłanki są spełnione w przypadku dostawy towarów, za które pobierają Państwo opłaty za zużycia mediów, tj. zimnej wody i odprowadzenia ścieków, ciepłej wody użytkowej (podgrzania wody), energii cieplnej (centralnego ogrzewania) oraz dostarczenie energii cieplnej (mocy zamówionej)], dotyczące lokalu mieszkaniowego.

Jak wynika z opisu sprawy, opłaty za ww. media stanowią osobne i odrębne świadczenia od czynszu najmu. Pobierane opłaty za te media stanowią zatem w istocie wynagrodzenie za dostawę towarów przez Państwa na rzecz najemcy, których wysokość uzależniona jest od faktycznego zużycia przez najemcę wskazanych we wniosku towarów, tj. zimnej wody i odprowadzenia ścieków, ciepłej wody użytkowej (podgrzania wody), energii cieplnej (centralnego ogrzewania) oraz dostarczenia energii cieplnej (mocy zamówionej), dostarczanych przez Państwa. Podkreślić należy, że ww. opłaty nie stanowią Państwa wynagrodzenia z tytułu korzystania z nieruchomości lokalowej przez najemcę, ale jest to wynagrodzenie pobierane w związku z dostawą towarów związanych z korzystaniem przez najemcę z tej nieruchomości. Ponadto z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy nie wynika aby, w części dotyczącej ww. mediów, podejmowali Państwo działania zmierzające do zaprzestania ich dokonywania.

Wobec powyższego należy wskazać, że są spełnione wszystkie przesłanki uznania Państwa działania za podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Mianowicie, istniał stosunek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą przewidujący świadczenie wzajemne (w tym wypadku dorozumiana zgoda pomiędzy stronami umowy, aby mimo zakończenia umowy najmu nadal świadczyć usługi dostawy ww. mediów); niewątpliwie najemca jako nabywca uzyskał korzyść materialną z odbioru dostarczonych towarów; wynagrodzenie otrzymywane przez Państwa stanowi wartość otrzymaną w zamian za czynności wykonywane na rzecz najemcy.

W tak przedstawionych okolicznościach istnieje dorozumiany stosunek prawny (z własnej woli godzą się Państwo na dostawy mediów), w zamian za należne wynagrodzenie, którego zapłaty oczekują Państwo od najemcy korzystającego nadal z tych mediów. Zatem istniał bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów a określonym, żądanym przez Państwa za tą czynność wynagrodzeniem.

Ponadto, w tym miejscu należy wskazać, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 16 kwietnia 2015 r. w sprawie C-42/14 (Wojskowa Agencja Mieszkaniowa), kierując się ogólną zasadą, zgodnie z którą każde świadczenie należy traktować jako odrębne, rozstrzygnął, że najem nieruchomości i związane z nim: dostawa wody, energii elektrycznej, energii cieplnej oraz wywóz nieczystości, co do zasady należy uważać za odrębne i niezależne świadczenia, które winno się oceniać oddzielnie z punktu widzenia podatku od wartości dodanej, chyba, że elementy transakcji, które obejmują również ekonomiczne przesłanki zawarcia umowy, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Zatem usługi należy uznać za odrębne, gdy najemca ma możliwość wyboru ilości ich zużycia, a tym samym kryterium zużycia będzie jednym z czynników decydujących o odrębności świadczeń.

Co do zasady, towarzyszące najmowi nieruchomości dostawy towarów i usług, np. wody, energii elektrycznej i cieplnej, odprowadzanie ścieków, powinny być uważane za odrębne świadczenia, jeżeli najemca ma możliwość wyboru sposobu korzystania z nich (tj. danych towarów i usług) poprzez decydowanie o wielkości ich zużycia. Sytuacja taka występuje w szczególności w przypadku odrębnego rozliczania zużycia tych mediów w oparciu o wskazania liczników lub podliczników. Taką samą zasadę należy również przyjąć w przypadku, gdy umowa przewiduje odrębne rozliczanie mediów, a wysokość opłaty z tego tytułu ustalana jest w umowie na podstawie kryteriów innych niż opomiarowanie według liczników, uwzględniających zużycie tych mediów przez najemcę. Takimi innymi kryteriami mogą być przykładowo liczba osób korzystających z nieruchomości, czy też powierzchnia nieruchomości.

Natomiast w przypadku, gdy wyodrębnienie wskazanych powyżej mediów miałoby charakter sztuczny, świadczenia takie należy traktować jako jedną usługę najmu. Sytuacja taka będzie miała miejsce przykładowo w przypadku wynajmu lokali biurowych pod klucz gotowych do użytku wraz z dostawą mediów lub w przypadku krótkotrwałego najmu nieruchomości w celach wakacyjnych lub zawodowych, jeżeli świadczenia takie są wykonywane na rzecz najemcy bez możliwości oddzielenia mediów. W takiej bowiem sytuacji na płaszczyźnie ekonomicznej świadczenia te stanowią jedną całość. Wówczas też pobierana jest stała kwota wynagrodzenia za najem bez względu na ilość zużycia mediów (innymi słowy bez uwzględnienia kryterium zużycia mediów). Okoliczności te wskazują, że celem zawarcia takiej umowy było wynajęcie lokalu gotowego do użytku wraz z odpowiednimi mediami.

Ponadto, również w wyroku NSA z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I FSK 906/15 Sąd wskazał, że w przypadku mediów w postaci zużycia wody, energii elektrycznej i cieplnej, odprowadzania ścieków, to co do zasady powinny być uważane za odrębne świadczenia od usługi najmu, jeżeli najemca ma możliwość wyboru sposobu korzystania z danych towarów i usług poprzez decydowanie o wielkości zużycia. Taka sytuacja wystąpi wówczas, gdy zostały przyjęte kryteria umożliwiające określenie faktycznego zużycia mediów. W szczególności, taka sytuacja występuje w przypadku rozliczania zużycia tych mediów w oparciu o wskazania liczników. Możliwe jest jednak przyjęcie przez strony umowy innego sposobu ustalenia faktycznego zużycia mediów, np. w oparciu o liczbę osób korzystających z wynajmowanych pomieszczeń.

Mając powyższe na uwadze, jak również uwzględniając brzmienie art. 8 ust. 2a ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi, należy uznać, że w sytuacji obciążania najemcy należnością za zużyte media, tj. zimną wodę i odprowadzenie ścieków, ciepłą wodę użytkową (podgrzanie wody), energię cieplną (centralne ogrzewanie) oraz dostarczenie energii cieplnej (mocy zamówionej) - które w okresie bezumownego korzystania z lokalu tj. w okresie po rozwiązaniu umowy najmu od 4.12.2023 r., zarówno przed wniesieniem pozwu o opróżnienie i wydanie lokalu mieszkalnego, jak i po wniesieniu tego pozwu, nabywali Państwo we własnym imieniu, ale na rzecz najemcy - wystąpiła sytuacja, o której mowa w ww. przepisie, zatem wystąpiła po stronie Państwa czynność podlegająca opodatkowaniu.

Zatem wynagrodzenie należne dla Państwa od najemcy za zużycia mediów, tj. zimnej wody i odprowadzenia ścieków, ciepłej wody użytkowej (podgrzania wody), energii cieplnej (centralnego ogrzewania) oraz dostarczenia energii cieplnej (mocy zamówionej), w okresie po rozwiązaniu umowy najmu od 4.12.2023 r., zarówno przed wniesieniem pozwu o opróżnienie i wydanie lokalu mieszkalnego jak i po wniesieniu tego pozwu, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Tym samym zarówno po rozwiązaniu umowy najmu, jak i po wystąpieniu z pozwem o wydanie i opróżnienie lokalu postępują Państwo prawidłowo wystawiając faktury za zużycia mediów, tj. zimnej wody i odprowadzenia ścieków, ciepłej wody użytkowej (podgrzania wody), energii cieplnej (centralnego ogrzewania) oraz dostarczenia energii cieplnej (mocy zamówionej), na podstawie art. 106b ust. 1 ustawy.

Z kolei w odniesieniu do kwestii podlegania opodatkowaniu pobieranych przez Państwa opłat z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi należy powołać przepisy regulujące te kwestie.

Na podstawie art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733):

Zgodnie z art. 6c ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

W myśl art. 6h pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

W świetle art. 6l ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

W oparciu o art. 6m ust. 1 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Stosownie do art. 6o ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Według art. 6q ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Z powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że obowiązek uiszczania opłat za wywóz śmieci ciąży na właścicielu nieruchomości lub innych podmiotach władających nieruchomością.

W świetle przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, zarówno wynajmujący, jak i najemca nie mają możliwości dokonania wyboru świadczeniodawcy tych usług. Zobowiązanie do uiszczenia opłat z tytułu odbioru odpadów komunalnych ciąży na właścicielu nieruchomości i nie może być w drodze umowy przeniesione na najemcę ze skutkiem zwalniającym wynajmującego z obowiązku jej zapłaty. Zapłata ta stanowi zatem nieodłączny element usługi najmu i powinna być traktowana jako jedna usługa z najmem, o ile wynajmujący decyduje się na „przeniesienie” jej kosztu na najemcę.

Podmiotem zobowiązanym do uiszczenia opłaty za odbiór odpadów komunalnych jest właściciel nieruchomości – w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że obciążenie najemcy przez Państwa opłatą z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT tak jak usługa zasadnicza, którą jest usługa najmu lokalu mieszkalnego. Czynność ta stanowi bowiem element zasadniczej usługi najmu lokalu. Tak więc opłata z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi powinna być traktowana jako jedna usługa ze świadczeniem głównym – usługą najmu, i opodatkowana według zasad właściwych dla usługi najmu lokalu.

Jak wyżej wskazałem, w okresie po rozwiązaniu umowy najmu z 4.12.2023 r. do dnia wystąpienia z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu, mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości za Państwa zgodą. Mimo że umowa najmu się zakończyła, to tolerowali Państwo sytuację, w której najemca korzystał z nieruchomości i wystawiali Państwo faktury dotyczące opłat z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi. Zatem w okresie po rozwiązaniu umowy najmu do momentu wystąpienia przez Państwa na drogę sądową o opróżnienie i wydanie lokalu świadczyli Państwo usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Ponadto w sprawie objętej wnioskiem, jak wykazano powyżej, występuje jedno świadczenie (w postaci jednej usługi najmu lokalu), do wartości którego jest wliczany dodatkowy koszt, tj. opłata z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi. Zatem z dokumentu poświadczającego dokonanie określonej usługi musi jednoznacznie wynikać, że przedmiotem transakcji jest jedna konkretna usługa, a nie dwie odrębne usługi.

Należy zauważyć, że koszt opłaty z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi doliczany do sprzedaży usługi najmu, nie stanowi wynagrodzenia z tytułu wykonania samodzielnej usługi, lecz jest to koszt dodatkowy ponoszony w związku ze świadczeniem podstawowej usługi jakim jest najem lokalu.

Zatem w związku z pobieranymi przez Państwa opłatami z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi byli Państwo obowiązani wystawić faktury, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy. Przy czym na fakturze dokumentujące sprzedaż usługi powinna widnieć tylko jedna pozycja, odnosząca się do wykonanej usługi na rzecz najemcy. Jak bowiem można wywieść z treści art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy, ta pozycja na fakturze powinna zawierać zsumowaną (łączną) wartość świadczenia głównego (wykonanej usługi) oraz świadczenia pomocniczego (koszt gospodarowania odpadami komunalnymi).

Natomiast od momentu wystąpienia przez Państwa z pozwem o opróżnienie i wydanie lokalu – jak wyżej wskazałem - mamy do czynienia z bezumownym korzystaniem z nieruchomości bez Państwa zgody, które nie jest świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego, jeżeli najemca nie przekazał nieruchomości i wnieśli Państwo pozew wobec najemcy o opróżnienie i wydanie lokalu, to kwoty należne Państwu od najemcy dotyczące opłat z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi, w okresie od wystąpienia przez Państwa z pozwem, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Tym samym czynność ta nie powinna być udokumentowana fakturą, o której mowa w art. 106b ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym Państwa stanowisko do pytania nr 2 i 4 w części dotyczącej opłat za media, tj. zimną wodę i odprowadzenie ścieków, ciepłą wodę użytkową (podgrzanie wody), energię cieplną (centralne ogrzewanie) oraz dostarczenie energii cieplnej (mocy zamówionej) jest prawidłowe. Z kolei oceniając całościowo stanowisko do pytania nr 2 i 4 w części dotyczącej opłat z tytułu gospodarki odpadami komunalnymi jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k – 14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), lub

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.