Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.1056.2025.2.AJB

 

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

3 listopad 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 23 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczący:

-        podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT realizowanego świadczenia w ramach zawartego Porozumienia,

-        prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Spółkę.

Uzupełnili go Państwo pismami z 4 grudnia 2025 r. (wpływ 4 grudnia 2025 r.) oraz z 22 grudnia 2025 r. (wpływ 22 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.    Zainteresowany będący stroną postępowania:

Spółka

2.    Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

XYZ

Opis stanu faktycznego

Spółka (dalej: Spółka, Spółka, Zainteresowany będący stroną postępowania) jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. (…). Prowadzona przez Spółkę działalność podlega co do zasady opodatkowaniu VAT.

Spółka w ramach prowadzonej działalności zawarła w 2016 r. ze spółką XYZ Sp. z o. o. (dalej: XYZ, Zainteresowany niebędący stroną postępowania) generalną umowę o świadczenie usługi dystrybucji (…).

XYZ jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności gospodarczej XYZ jest przede wszystkim handel (…). Prowadzona przez XYZ działalność podlega co do zasady opodatkowaniu VAT.

Zawarta między Stronami ..., obejmowała m.in. dostawy … do klienta ABC Sp. z o.o. (dalej: ABC), dla której Spółka jest operatorem systemu dystrybucyjnego ….

(…).

W ramach swoich zadań Spółka udostępnia informację o …. odbiorców końcowych zarówno XYZ, jak i przekazuje ją do D. W okresie od 9 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2022 r., w przypadku  ABC, na skutek błędnych ustawień systemu informatycznego Spółka raportowała do D błędne dane …. W związku z tym, że Spółka jest obciążana przez D kosztami …, przesyłanie błędnych danych spowodowało w tym okresie otrzymanie przez Spółka faktur od D …. W tym samym czasie XYZ ponosiło adekwatnie niższe koszty z … (w ramach faktur otrzymanych od D), a tym samym uzyskało korzyść, której źródłem były wspomniane wyżej różnice … raportowanej przez Spółkę jako pobraną przez ABC z ….

W związku z zaistniałą sytuacją Spółka oraz XYZ zawarły w grudniu 2024 r. Porozumienie w sprawie rozliczenia powyższych kosztów poniesionych przez Spółka od 9 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. (dalej: „Porozumienie”).

Zgodnie z Porozumieniem, Spółka zobowiązało się do tolerowania nieuzasadnionej korzyści uzyskanej przez XYZ („Usługi”), w zamian za otrzymanie wynagrodzenia.

Zaznaczyć ponadto należy, iż standardowo rozliczenia …. są korygowane przez D, jednak w przypadku niniejszej sytuacji okazało się to niemożliwe ze względu na zbyt późne wykrycie błędu.

Okres od 9 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. nie mógł zostać skorygowany przez D w ramach mechanizmów korekt …, gdyż terminy, …, zostały już przekroczone.

Zatem zawarcie Porozumienia było jedynym dostępnym środkiem pozwalającym na odpowiednie rozliczenie pomiędzy Stronami.

Na mocy Porozumienia, Spółka wystawiła dla XYZ fakturę z należnym 23% podatkiem VAT, obciążając XYZ kwotą ustalonego Porozumieniem wynagrodzenia.

Ponadto, w uzupełnieniu wniosku wskazano:

 (…)

1.     Spółka otrzymała korespondencję e-mail od pracownika firmy XYZ o rozbieżnościach w dniu 30 maja 2023 r. Pracownicy służb techniczno-handlowych Spółki po przeanalizowaniu danych 5 czerwca 2023 r. potwierdzili błąd.

2.     Powodem zbyt późnego wykrycia błędu była nieprawidłowa po stronie Spółki konfiguracja systemów komputerowych przekazujących dane pomiarowe na … do D.

3.     W związku z zaistniałą sytuacją Spółka wystąpiła wobec XYZ o zwrot kosztów na podstawie zapisów Porozumienia wyżej wskazanego § 1 ust. 1.

4.     Wydatek poniesiony przez XYZ, a udokumentowany fakturą wystawioną przez Spółkę, jest związany z obszarem działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Nabyta przez XYZ usługa pozostaje w bezpośrednim związku z czynnościami podejmowanymi w ramach realizacji umowy na … na rzecz klienta ABC Sp. z o.o. ….

Pytania

1.    Czy Usługi wykonane przez Spółka na rzecz XYZ, na podstawie Porozumienia będą stanowić dla Spółka czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT?

2.    W przypadku uznania pierwszego stanowiska za prawidłowe, czy XYZ będzie uprawnione do odliczenia podatku VAT z faktury wystawionej przez Spółka, na podstawie art. 86 Ustawy o VAT?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1. Usługi dostarczone przez Spółka na rzecz XYZ, na podstawie Porozumienia będą stanowić dla Spółka czynność podlegającą podatkiem VAT na podstawie art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT.

Ad. 2. XYZ będzie uprawnione do odliczenia podatku VAT z faktury wystawionej przez Spółka, o których mowa w opisie stanu faktycznego, na podstawie art. 86 Ustawy o VAT.

Ad. 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają więc wszelkie czynności, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług. Ponadto, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika w odniesieniu do tej czynności (tak np.  Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 31 lipca 2024 r., sygn. ILPP2/443-520/14-2/MN).

Zatem warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:

·         dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (przesłanka przedmiotowa) oraz

·         czynność wykonana została przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług (przesłanka podmiotowa).

Na mocy art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zatem działalność podatnika wykonywana w sposób ciągły dla celów zarobkowych jest działalnością gospodarczą podatnika.

Mając na względzie powyższe, Spółka w ramach swojej działalności, której przedmiotem jest przede wszystkim …, występuje w roli podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT.  Przesłanka podmiotowa opodatkowania czynności podatkiem od towarów i usług jest więc spełniona.

W tym miejscu należy zbadać, czy dla czynności opisanej w stanie faktycznym, będącej przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji, została spełniona także druga przesłanka, tj. czy czynność ta jest ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wskazanym w Ustawie o VAT.

Jak już wyżej wskazano, opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1  pkt 1 Ustawy o VAT).

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 Ustawy o VAT).

Z kolei, stosownie do art. 8 Ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Zatem pojęcie „świadczenia usług” ma bardzo szeroki zakres, gdyż obejmuje wszelkie działania podatnika, w tym również polegające na zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania. 

Przez świadczenie usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie podatnika na rzecz innego podmiotu, które zasadniczo wynika ze stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu świadczącego usługę, jak również podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi).

Również z treści art. 24 ust. 1 oraz art. 25 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz.UE.L 347, s. 1 z późn. zm., dalej: Dyrektywa VAT), których implementację w ustawie o VAT stanowi właśnie art. 8 ust. 1, wynika, że świadczenie usług oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów, a jednocześnie definicją świadczenia usług objęte jest również zobowiązanie do zaniechania działania bądź do tolerowania czynności lub sytuacji.

W konsekwencji, za świadczenie usług można uznać każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zobowiązaniowego. Nie jest przy tym konieczne, aby polegało ono na faktycznym wykonaniu jakiejkolwiek czynności lub podjęciu aktywnych działań. Na zachowanie to może się bowiem składać zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Powyższe pozostaje w zgodzie z poglądem prezentowanym w doktrynie, zgodnie z którym „Z ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu. Słownik języka polskiego definiuje czasownik "świadczyć" jako "wykonywać coś na czyjąś rzecz", „świadczenie” zaś to - według niego - obowiązek wykonania, przekazania czegoś. Wskazywałoby to, że przez "świadczenie" należy rozumieć wyłącznie działanie aktywne. Wykładnia taka jest jednak nieuprawniona w świetle ogólnych zasad konstrukcyjnych podatku (w tym przede wszystkim powszechności opodatkowania), jak również dalszych przepisów ustawy” (Bartosiewicz Adam, VAT. Komentarz, wyd. XI. I.EX).

Zaznaczenia wymaga fakt, że nie każde powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy. Z treści przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie.

Przepisy Ustawy o VAT nie definiują pojęcia odpłatności. Nie regulują również postaci wynagrodzenia jakie powinno być zapłacone, jak również nie regulują zasad ustalania marży oraz zyskowności czynności opodatkowanych. Powyższe wynika z art. 29a ust. 1 Ustawy o VAT, zgodnie z którym podstawą opodatkowania, co do zasady, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej. Podstawą opodatkowania jest zatem wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży (z wyjątkiem kwoty podatku).

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Czynność można zatem uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem (tak np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise). Co istotne, na gruncie przepisów Ustawy o VAT bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Na uwagę zasługuje tutaj także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R.J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie podkreślono, że dla wystąpienia opodatkowania podatkiem od towarów i usług konieczne staje się zaistnienie bezpośredniego związku płatności z konkretną czynnością oraz istnienie konsumenta tej czynności.

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując powyższe, za opodatkowane podatkiem od towarów i usług uznaje się czynności wykonywane w ramach zawartego stosunku prawnego przez podatnika w ramach jego działalności gospodarczej, które są wykonywane odpłatnie na rzecz drugiego podmiotu - odbiorcy świadczenia odnoszącego z niego korzyść, bez względu na stopień zyskowności. Nie będzie więc podlegała opodatkowania VAT kwota otrzymana przez podatnika, której otrzymanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem (dostawą towaru bądź wykonaniem usługi) zrealizowanym przez podatnika na rzecz określonego odbiorcy tego świadczenia.

W omawianej sprawie czynność polegająca na tolerowaniu przez Spółka faktu nieuzasadnionego wzbogacenia się XYZ/uzyskania korzyści w zamian za wynagrodzenie ma charakter odpłatny, zatem świadczenie to wypełnia wskazaną przesłankę uznania tej czynności za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Otrzymane przez Spółka wynagrodzenie za Usługę stanowi ekwiwalent za konkretną czynność, którą w niniejszej sprawie jest zobowiązanie do tolerowania zaistniałej sytuacji. Z kolei beneficjentem Usługi - z uwagi na uzyskaną w ten sposób korzyść finansową - jest XYZ.

Odnosząc się do stanu faktycznego, w ramach realizowanych czynności związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, Spółka świadczyła usługę … na rzecz firmy ABC, do której firma XYZ sprzedawała …. W okresie od 9 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. powstała różnica w ilości pomiędzy … wskazaną przez Spółka jako, a … wykazaną przez Spółkę jako dostarczoną przez XYZ do ABC, w związku z czym Spółka poniosła zawyżone koszty na rzecz  D z tytułu …, a XYZ uzyskało nieuzasadnianą korzyść w postaci niższych kosztów ….

Biorąc więc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny oraz analizę wyżej wskazanych przepisów, należy stwierdzić, że czynności wykonane odpłatnie przez Spółka na podstawie Porozumienia, stanowią świadczenie usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT. W związku z czym przesłankę przedmiotową będącą warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług także została spełniona - czynność opisana w stanie faktycznym, będąca przedmiotem niniejszego wniosku o wydanie interpretacji, jest ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Reasumując powyższe, warunki uznania czynności przedstawionych w opisie stanu faktycznego za opodatkowane, dokonanych w ramach zawartego między Spółka a XYZ Porozumienia, zostały spełnione, tj. czynność została wykonana przez podatnika VAT, została wykonana w ramach jego działalności gospodarczej, na rzecz konsumenta - bezpośredniego beneficjenta świadczenia, za które to świadczenie podatnikowi przysługuje od nabywcy wynagrodzenie (występuje odpłatność).

W związku z powyższym obciążenie XYZ kosztami na podstawie Porozumienia stanowi dla Spółka czynność opodatkowaną podatkiem VAT zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT.

Ad. 2

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 Ustawy o VAT, który stanowi, iż: w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 Ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)    nabycia towarów i usług,

b)    dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powołanych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zaznaczyć należy, że przepisy nie precyzują, w jakim zakresie oraz w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek ten może być bezpośredni lub pośredni.

O pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone działania mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi działaniami, a powstaniem obrotu.

…

Jak wskazano w punkcie 1, ww. wynagrodzenie powinno zostać dla celów VAT potraktowane jako płatność za usługę wykonywaną przez Spółka, tj. czynność objętą zakresem przedmiotowym art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT. Zawierając przedmiotowe Porozumienie XYZ uzyskało bowiem wymierną korzyść w postaci definitywnego zakończenia zaistniałej sytuacji spornej i uniknięcia kosztów i czynności (np. prawnych i administracyjnych), które mogły wiązać się z jej dalszym trwaniem

Nabyta przez XYZ usługa pozostaje w związku z wykonywanymi przez nią czynnościami opodatkowanymi, tak bezpośrednią realizacją kontraktu na rzecz klienta ABC, który wygenerował potrzebę nabycia usługi od Spółka, jak również przyszłymi …, które wymagają ścisłej i sprawnej współpracy z Spółka jako ….

Reasumując, należy uznać, że XYZ będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktury wystawionej przez Spółka dla udokumentowania świadczenia wynikającego z Porozumienia.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Art. 8 ust. 1 ustawy:

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

·         w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;

·         świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Powyższe stanowisko potwierdza również inne orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku C-16/93 z 3 marca 1994 r. w sprawie pomiędzy R. J. Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, Trybunał zauważył, że:

Natomiast w wyroku C-90/20 ws. Apcoa Parking Danmark, TSUE wskazał, że aby świadczenie usług można było uznać za odpłatne, i wobec tego opodatkowane podatkiem VAT, to pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą musi istnieć stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych - usługi i wynagrodzenia, między którymi istnieje bezpośredni związek.

W opinii Rzecznika Generalnego w sprawie C‑295/17 w pkt 34 czytamy:

Tym samym, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący  z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

W tym miejscu nadmienić należy, że w świetle art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym:

Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu, polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji). Na świadczenie mogą się również składać jednocześnie zachowania polegające na działaniu oraz na zaniechaniu.

Należy wskazać, że przepisy podatkowe nie definiują pojęcia „odszkodowania”. W związku z tym, należy posiłkować się regulacjami zawartymi w Kodeksie cywilnym.

Art. 361 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.

Art. 471 Kodeksu cywilnego:

Na gruncie stosunków cywilnoprawnych szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania. Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę.  W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie  w zamian za wynagrodzenie – co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się  z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana  z zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Ustalanie statusu wypłacanej rekompensaty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu VAT, należy więc oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem.

Należy zaznaczyć, że dla ustalenia statusu otrzymywanych (czy wypłacanych) środków pieniężnych bez znaczenia pozostaje to jak strony nazywają daną płatność. Istotnym jest natomiast, czy stanowi ona zapłatę za konkretne świadczenie, czy też jest odszkodowaniem w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego. Jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

Uwzględniając powyższe przepisy w kontekście okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie przepisy Kodeksu cywilnego dot. szkody czy kar umownych nie mają zastosowania, gdyż przepisy art. 361 Kodeksu cywilnego dotyczą szkody wyrządzonej na majątku, a art. 471 Kodeksu cywilnego dotyczy szkody z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania umowy – a z takimi przypadkami nie mamy do czynienia w opisanej sytuacji.

Z opisu sprawy wynika, że ….

W związku z zaistniałą sytuacją Spółka oraz XYZ zawarły w grudniu 2024 r. Porozumienie w sprawie rozliczenia powyższych kosztów poniesionych przez Spółkę od 9 stycznia 2021 r. do 28 lutego 2022 r. Na mocy Porozumienia, Spółka wystawiła dla XYZ fakturę obciążając XYZ kwotą ustalonego Porozumieniem wynagrodzenia, stanowiącego zwrot kosztów z tytułu obciążenia Spółki na … od dnia 9 stycznia 2021 roku do 28 lutego 2022 roku kosztami rozliczenia … w ilości różnicy pomiędzy … przez firmę ABC z …, a … wykazaną. Czynnikami mającymi wpływ na wysokość ustalonego wynagrodzenia były rzeczywiste ilości i ceny …  i w oparciu o te rzeczywiste … zostało skalkulowane wynagrodzenie.

Przechodząc do kwestii objętej zakresem pytania nr 1 wskazać należy, ze opodatkowaniu podatkiem VAT podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie przekazanie środków pieniężnych. Zatem, co do zasady, sama czynność przekazania środków pieniężnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i nie rodzi żadnych obowiązków podatkowych, o ile nie pełni funkcji zapłaty lub zaliczki z tytułu jakiegokolwiek świadczenia usług lub dostawy towarów podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT w rozumieniu przepisów ustawy. Jak wskazano powyżej, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy przekazaną zapłatą, a wykonanym świadczeniem, aby można było uznać, że pomiędzy podmiotami doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług.

Jak Państwo wskazali zgodnie z Porozumieniem, Spółka zobowiązała się do tolerowania nieuzasadnionej korzyści uzyskanej przez XYZ w zamian za otrzymanie wynagrodzenie.  Ww. wynagrodzenie jest związane z uprzednio zawartą przez Spółkę umową z XYZ na dostawę …. Na skutek błędnych ustawień systemu informatycznego i przesyłania błędnych danych Spółka otrzymała faktury od D na niepoprawną wartość …. W tym samym czasie XYZ ponosiło adekwatnie niższe koszty w ramach faktur otrzymanych od D, a tym samym uzyskało korzyść w postaci zaniżonej ilości w …, którą zaraportowała Spółka.

Z okoliczności sprawy wynika, że otrzymane przez Spółkę wynagrodzenie jest ściśle związane z świadczeniem usług przez Spółkę w postaci tolerowania nieuzasadnionej korzyści uzyskanej przez XYZ w związku z zaniżaną …. Istnieje bowiem związek pomiędzy otrzymanym  wynagrodzeniem przez Spółkę a świadczeniem wzajemnym ze strony Spółki na rzecz XYZ. W analizowanej sprawie występuje konkretny beneficjent ww. usługi – XYZ – która w związku z zaistnieniem określonych okoliczności jest zobowiązana do wypłaty ustalonego w Porozumieniu wynagrodzenia.

Tym samym środki pieniężne należne Spółce stanowią wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, wynikające wprost z zawartego Porozumienia (umowy cywilnoprawnej).

W konsekwencji, otrzymane przez Spółkę wynagrodzenie na podstawie zawartego Porozumienia należy traktować jako wynagrodzenie za świadczenie usług, co wypełnia wskazaną przesłankę uznania czynności wykonywanych przez Spółkę za czynności podlegające opodatkowaniu w myśl art. 5 ust. 1 ustawy w związku z  art. 8 ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się z kolei do kwestii objętych zakresem pytania nr 2 wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:

Art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje gdy:

‒      podatek odlicza podatnik podatku od towarów i usług,

‒      towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Warunkiem, który daje podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od nabywanych towarów i usług, których nie będzie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych (czyli będzie wykorzystywał do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi).

Art. 88 ustawy zawiera listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Tylko podatnik podatku od towarów i usług, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej ma prawo do odliczenia podatku.

Art. 15 ust. 1 ustawy:

Art. 15 ust. 2 ustawy:

Z treści cytowanych wyżej przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje czynny zarejestrowany podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Podstawę dokonania odliczenia stanowi faktura wystawiona przez uprawniony podmiot i dokumentująca czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

W omawianej sprawie warunki uprawniające do odliczenia podatku naliczonego są spełnione. Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy zarówno Spółka jak i XYZ są czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wynagrodzenie, do którego wypłaty zostało zobowiązane XYZ na podstawie zawartego Porozumienia jak wyżej wskazano stanowi wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług i podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Wypłata ww. wynagrodzenia ma związek z prowadzoną przez XYZ działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT, dotyczącą …. Nabyta przez XYZ usługa pozostaje w bezpośrednim związku z czynnościami podejmowanymi w ramach realizacji umowy na dostawę … na rzecz klienta.

Wobec powyższego XYZ przysługuje na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy,  prawo do odliczenia podatku naliczonego, wynikającego z faktury wystawionej przez Spółkę dla udokumentowania świadczenia realizowanego w ramach zawartego Porozumienia.

Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanych. Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Spółka (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną  (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.