Fundacja X, która nie prowadzi działalności gospodarczej i jest zwolniona z VAT, realizuje projekt współfinansowany ze środków UE, mający na celu podniesienie kompetencji zawodowych nauczycieli szkół podstawowych. W ramach projektu fundacja zleca hiszpańskiemu wykonawcy organizację zagranicznych…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie uznania nabywanej przez Państwa usługi kształcenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej szkół podstawowych subregionu ... za kompleksowe świadczenie usługi oraz uznania ww. usługi za import usługi stanowiącej usługę kształcenia zawodowego finansowaną w całości ze środków publicznych korzystającej ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwania – pismami z 19 lutego 2026 r. oraz z 20 lutego 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Fundacja X z siedzibą w …, woj. … (dalej „Fundacja”), została zarejestrowana w KRS w dniu 30 marca 2015 r. i działa na podstawie Ustawy o fundacjach. Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej. Od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2027 r. w partnerstwie z dwiema innymi organizacjami pozarządowymi, Fundacja realizuje projekt „...” o numerze ... (dalej „Projekt”).
Projekt finansowany jest z dotacji z Unii Europejskiej w ramach programu regionalnego Fundusze Europejskie dla ... ..., współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu ... na projekt: „...”. Oprócz wspomnianej dotacji, Projekt finansowany jest z wkładu własnego partnerów w postaci wolontariatu.
Projekt ma na celu podniesienie kompetencji zawodowych ... edukatorek i edukatorów oraz poprawę jakości kształcenia w ... szkołach podstawowych poprzez wdrożenie innowacyjnych metod nauczania i zarządzania. Działania obejmują szkolenia, mentoring, wizyty studyjne oraz reorganizację przestrzeni szkolnej, aby dostosować system edukacji do nowoczesnych standardów i potrzeb uczennic oraz uczniów. Udział w projekcie jest całkowicie bezpłatny dla jego beneficjentów ... edukatorek i edukatorów z woj. ... .
W ramach Projektu, Fundacja zobowiązana jest m.in. do organizacji ... wizyt studyjnych ... edukatorek i edukatorów, w podziale na konkretnie ustaloną liczbę w kraju (6 wizyt) i za granicą (... wizyt). Zgodnie z Projektem, Fundacja samodzielnie organizuje wizyty studyjne w kraju, natomiast organizację wizyt studyjnych za granicą Fundacja zleca podmiotowi zewnętrznemu, z wyłączeniem przelotów i ubezpieczenia edukatorek i edukatorów oraz pracy polskich trenerów.
Do tej pory Fundacja zleciła i przeprowadziła ... wizyty studyjne za granicą, a w latach 2026-2027 ma przeprowadzić kolejnych ... takich wizyt. Celem wyłonienia podmiotu zewnętrznego do organizacji zagranicznych wizyt studyjnych, Fundacja umieściła w Bazie Konkurencyjności zapytanie ofertowe nr ... „na kompleksową organizację ... wizyt studyjnych Outdoor Learning dla polskich nauczycieli w Hiszpanii (lata 2025 – 2027)” w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego, zgodnie z ustawą z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych.
W wyniku procedury przetargowej, Fundacja wyłoniła podmiot zewnętrzny – wykonawcę Y z siedzibą w ..., Hiszpania (dalej „Wykonawca”) i 3 sierpnia 2025 r. zawarła z Wykonawcą Umowę na świadczenie usług o numerze ... (dalej „Umowa”).
Zakres usług świadczonych przez Wykonawcę na podstawie Umowy był tożsamy z zobowiązaniem Wykonawcy zawartym w ofercie złożonej w odpowiedzi na ogłoszenie o zamówieniu oraz w Specyfikacji Warunków Zamówienia i obejmował:
a) organizację ... wizyt studyjnych, każda trwająca ... dni, zgodnie z Programem Ramowym Wyprawy, stanowiącym załącznik do Umowy;
b) opracowanie, we współpracy z Zamawiającym, programu merytorycznego wizyt, obejmującego każdorazowo łącznie ... godziny treści merytorycznych, a także zapewnienie realizacji programu merytorycznego każdej z wizyt studyjnych, w tym zapewnienie Trenerów Outdoor Learning spełniających wymagania zawarte w SWZ (załącznik do Umowy) i wymienionych w ofercie Wykonawcy, stanowiącej załącznik do Umowy,
c) zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia wszystkim uczestnikom podczas całego pobytu w Hiszpanii w trakcie wizyt studyjnych;
d) zapewnienie zakwaterowania dla grupy zgodnie z ofertą Wykonawcy (w nie więcej niż dwóch obiektach położonych nie dalej niż 2 km od siebie) oraz zapewnienie posiłków co najmniej trzy razy dziennie, z uwzględnieniem preferencji żywieniowych;
e) zapewnienie transportu dla uczestników wizyt studyjnych – z lotniska, podczas wizyty studyjnej, a także na lotnisko;
f) organizacja i zapewnienie uczestnikom udziału w wyprawach terenowych OL w terenie górskim lub leśnym, zgodnie z warunkami określonymi w SWZ (załącznik do Umowy) oraz Ofercie Wykonawcy (załącznik do Umowy);
g) zapewnienie materiałów edukacyjnych dla uczestników wizyty studyjnej, w zakresie wyposażenia outdoorowego na podstawie bieżących ustaleń między Stronami;
h) przedłożenie sprawozdania z przebiegu każdej wizyty studyjnej, zgodnie z wymaganiami Zamawiającego.
Całkowite wynagrodzenie należne Wykonawcy zostało ustalone w Umowie na podstawie oferty Wykonawcy i odpowiadało założeniom Projektu. Strony podały w Umowie kwotę brutto jako, że Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej i nie może odliczać podatku VAT. W ramach Projektu, Fundacja musiała złożyć odrębne oświadczenie w tym zakresie do Instytucji Zarządzającej dotacją. Wszystkie pozycje budżetowe Projektu do poniesienia przez Fundację są kwotami całkowitymi (czyli zawierają podatek VAT o ile taki ma zastosowanie). Po wykonaniu usługi organizacji … z ... wizyt studyjnych Wykonawca wystawił Fundacji fakturę. Zawierała ona informację o odwróconym VAT oraz wysokości podatku VAT równej 0,00 zł: „Operacion no sujeta por reglas de localizacion „Inversion del Sujeto Pasivo” – Intra community operation.”
Dla celów rozliczeń, Fundacja przyjęła Polskę jako „Miejsce świadczenia usług na rzecz podatnika” gdyż siedziba Fundacji znajduje się w Polsce. Potwierdza to KRS oraz rejestru podatników VAT, w którym Fundacja widnieje ze statusem podatnika: zwolniony.
Fundację wiążą regulacje w zakresie miejsca świadczenia właściwe dla podatników, zgodnie z art. 28b. Ustawy o VAT [Miejsce świadczenia usług na rzecz podatnika]: Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem (…) art. 28g ust. 1. Przy takim założeniu, mamy faktycznie do czynienia z importem usług, gdzie Wykonawca wystawia fakturę bez podatku, a podatek podlega rozliczeniu przez polski podmiot w kraju (z uwzględnieniem odpowiedniej stawki albo zwolnienia z opodatkowania).
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Usługą główną (podstawową) świadczoną przez Wykonawcę jest kompleksowa usługa kształcenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej szkół podstawowych subregionu ..., realizowana w formule wizyt studyjnych trwających ... dni każda, zgodnie z Programem Ramowym stanowiącym załącznik do Umowy.
Istotą świadczenia jest realizacja programu merytorycznego obejmującego każdorazowo ... godziny zajęć dydaktycznych i warsztatowych ukierunkowanych na podniesienie kompetencji zawodowych nauczycieli, w szczególności w zakresie metodyki pracy dydaktycznej, kształcenia opartego na efektach uczenia się oraz wielojęzyczności.
Czynnościami pomocniczymi, mającymi charakter wspomagający i służącymi wyłącznie prawidłowej realizacji usługi głównej, są:
b) opracowanie – we współpracy z Zamawiającym – szczegółowego programu merytorycznego wizyt oraz zapewnienie realizacji programu przez Trenerów Outdoor Learning spełniających wymagania określone w SWZ oraz ofercie Wykonawcy;
c) i d) zapewnienie uczestnikom zakwaterowania i wyżywienia w trakcie realizacji programu szkoleniowego;
e) zapewnienie transportu lokalnego uczestników w zakresie niezbędnym do realizacji zajęć objętych programem;
f) organizacja zajęć terenowych stanowiących element metodyczny programu szkoleniowego;
g) zapewnienie materiałów dydaktycznych i wyposażenia niezbędnego do realizacji programu;
h) sporządzenie sprawozdania z realizacji wizyty studyjnej zgodnie z wymaganiami projektowymi.
Wskazane czynności pomocnicze nie stanowią celu samego w sobie, nie są oferowane odrębnie i nie mogą być nabywane niezależnie od realizacji programu szkoleniowego. Z perspektywy ekonomicznej oraz funkcjonalnej Fundacja nabywa jedną kompleksową usługę edukacyjną, której elementy organizacyjne służą wyłącznie umożliwieniu realizacji programu kształcenia zawodowego.
Wszystkie czynności pomocnicze wskazane wyżej były i będą niezbędne do realizacji usługi głównej, tj. kompleksowej usługi kształcenia zawodowego nauczycieli realizowanej w formule wizyty studyjnej.
Zależność między usługą główną a czynnościami pomocniczymi ma charakter funkcjonalny i organizacyjny – czynności pomocnicze służą wyłącznie umożliwieniu realizacji programu szkoleniowego i nie posiadają samodzielnego celu gospodarczego z perspektywy nabywcy.
Ad. b)
Opracowanie programu merytorycznego oraz zapewnienie jego realizacji przez wykwalifikowanych trenerów stanowi warunek sine qua non wykonania usługi kształcenia zawodowego. Bez tych elementów nie dochodziłoby do realizacji treści dydaktycznych stanowiących istotę świadczenia.
Ad. c) i d)
Zakwaterowanie oraz wyżywienie uczestników mają charakter wyłącznie organizacyjny i są ściśle podporządkowane realizacji programu szkoleniowego. Ich zapewnienie jest konieczne ze względu na wielodniowy charakter szkolenia oraz intensywność zajęć dydaktycznych. Elementy te nie stanowią celu samego w sobie i nie są przedmiotem odrębnego nabycia.
Dodatkowo należy wziąć pod uwagę, że Wykonawca zobowiązany jest w miarę możliwości przygotowywać posiłku wspólnie z uczestnikami oraz umożliwić uczestnikom nocowanie w namiotach, co również stanowi istotny element metodyki przyjętej w projekcie ... .
Ad. e) i f)
Transport lokalny oraz organizacja zajęć terenowych pozostają bezpośrednio związane z metodą realizacji programu szkoleniowego. Zajęcia terenowe stanowią element dydaktyczny przewidziany w programie wynikający z założeń merytorycznych i nie mają charakteru rekreacyjnego. Transport służy wyłącznie umożliwieniu uczestnictwa w zajęciach objętych programem.
Ad. g)
Materiały dydaktyczne i wyposażenie są niezbędne do przeprowadzenia zajęć zgodnie z przyjętą metodyką. Nie posiadają autonomicznego znaczenia gospodarczego poza kontekstem szkolenia i są przygotowane specjalnie dla projektu ... .
Ad. h)
Sporządzenie sprawozdania z realizacji wizyty studyjnej stanowi element wykonania zobowiązań projektowych oraz dokumentowania realizacji usługi szkoleniowej. Jest ono funkcjonalnie związane z usługą główną i nie stanowi odrębnego świadczenia.
Podsumowując, czynności pomocnicze pozostają w bezpośrednim i ścisłym związku z usługą główną, są niezbędne do jej wykonania oraz nie mogą funkcjonować samodzielnie w obrocie gospodarczym bez realizacji programu kształcenia zawodowego.
Czynności pomocnicze wykonywane przez Wykonawcę są i będą tak ściśle powiązane z usługą podstawową, że z ekonomicznego punktu widzenia nabywcy tworzą jedną kompleksową całość.
Nierozerwalność ta wynika z charakteru świadczenia jako usługi kształcenia zawodowego nauczycieli szkół podstawowych, realizowanej w formule wielodniowej wizyty studyjnej obejmującej ... godziny programu merytorycznego.
Z perspektywy Fundacji jako nabywcy celem transakcji jest uzyskanie rezultatu w postaci przeprowadzenia kompleksowego szkolenia zawodowego zgodnie z programem projektu ... „...”. Elementy organizacyjne, takie jak zakwaterowanie, wyżywienie, transport, materiały dydaktyczne, organizacja zajęć terenowych czy sprawozdanie z realizacji wizyty, nie stanowią celu samego w sobie, lecz służą wyłącznie realizacji programu szkoleniowego.
Nierozerwalność funkcjonalna polega na tym, że:
· realizacja programu dydaktycznego wymaga fizycznej obecności uczestników w konkretnie wytypowanym miejscu szkolenia poza aglomeracją miejską, miejscami turystycznymi przez określony czas,
· harmonogram zajęć jest ściśle powiązany z miejscem zakwaterowania oraz lokalizacją zajęć terenowych (tereny lesiste, górzyste), elementy organizacyjne są podporządkowane realizacji treści merytorycznych w oparciu o konkretną metodykę projektu ... i nie mają samodzielnego znaczenia poza kontekstem szkolenia.
Nierozerwalność gospodarcza wynika z tego, że:
· wynagrodzenie Wykonawcy zostało określone jako jedno, globalne wynagrodzenie za realizację wizyty studyjnej jako całości,
· Umowa nie przewiduje odrębnego wynagrodzenia za poszczególne elementy organizacyjne;
· Fundacja nie nabywa i nie może nabyć tych elementów w oderwaniu od realizacji programu szkoleniowego ze względu na specyfikę metodyki i wynikające z niej wymogi dotyczące miejsc przeprowadzania zajęć dydaktycznych.
Z ekonomicznego punktu widzenia nabywcy przedmiotem świadczenia jest kompleksowe szkolenie zawodowe, a nie zbiór odrębnych usług. Rozdzielenie czynności prowadziłoby do sztucznego podziału jednego świadczenia, istotnie utrudniłoby realizację usługi głównej i nie odzwierciedlałoby rzeczywistego celu gospodarczego transakcji ani ekonomicznego sensu nabycia usługi przez Fundację.
W konsekwencji czynności pomocnicze pozostają ściśle i nierozerwalnie związane z usługą główną, tworząc jedno świadczenie kompleksowe.
Czynności pomocnicze przyczyniają się do efektywnego i prawidłowego wykonania usługi podstawowej poprzez zapewnienie warunków organizacyjnych, technicznych i metodycznych niezbędnych do osiągnięcia celów kształcenia zawodowego określonych w projekcie.
Ad. b), g) i h)
Opracowanie programu merytorycznego oraz jego realizacja przez wykwalifikowanych trenerów bezpośrednio warunkują jakość i zgodność szkolenia z celami projektu ... .
Zapewnienie materiałów dydaktycznych oraz wyposażenia umożliwia prowadzenie zajęć zgodnie z przyjętą metodyką, natomiast sporządzanie sprawozdań zapewnia kontrolę jakości, dokumentowanie rezultatów oraz zgodność realizacji z wymogami projektowymi. Elementy te wpływają bezpośrednio na skuteczność przekazywania wiedzy i osiąganie efektów uczenia się.
Ad. c) i d)
Zapewnienie zakwaterowania i wyżywienia umożliwia realizację intensywnego, wielodniowego programu dydaktycznego w sposób ciągły i zorganizowany z dala od miejsc turystycznych i dużych aglomeracji. Odpowiednie warunki organizacyjne sprzyjają koncentracji uczestników na treściach szkoleniowych, minimalizują ryzyko zakłóceń organizacyjnych oraz pozwalają na realizację harmonogramu zajęć zgodnie z założeniami programu.
Ad. e) i f)
Transport lokalny oraz organizacja zajęć terenowych umożliwiają realizację elementów dydaktycznych przewidzianych w programie. Zajęcia terenowe stanowią część metody szkoleniowej i służą praktycznemu zastosowaniu omawianych zagadnień metodycznych.
Zapewnienie transportu oraz logistyki umożliwia sprawną realizację tych zajęć i zachowanie spójności programu.
Wszystkie czynności pomocnicze pozostają podporządkowane celowi głównemu, jakim jest skuteczne przeprowadzenie szkolenia zawodowego, oraz przyczyniają się do zapewnienia jego jakości, ciągłości i zgodności z założeniami projektu.
Między wskazanymi czynnościami istnieje ścisła zależność funkcjonalna i organizacyjna powodująca, że nie mogą one być świadczone odrębnie bez utraty charakteru i celu usługi głównej.
Zależność ta polega na tym, że:
a. Program merytoryczny stanowi istotę świadczenia, a wszystkie pozostałe elementy służą wyłącznie jego realizacji. Bez programu nie istnieje usługa szkoleniowa.
b. Zakwaterowanie i wyżywienie są podporządkowane harmonogramowi zajęć dydaktycznych i umożliwiają realizację wielodniowego, intensywnego szkolenia w sposób ciągły. Ich świadczenie poza kontekstem programu nie odpowiadałoby celowi nabycia.
c. Transport lokalny jest powiązany z miejscami realizacji zajęć przewidzianych w programie i nie posiada samodzielnego celu gospodarczego. Uczestnicy wprost z lotniska transportowani są do miejsc zakwaterowania położonych poza aglomeracjami.
d. Zajęcia terenowe stanowią element metody dydaktycznej, a nie samodzielną usługę rekreacyjną. Ich sens istnieje wyłącznie w ramach programu kształcenia i nie jest związany z turystyką.
e. Materiały dydaktyczne i wyposażenie nie mają autonomicznej wartości dla nabywcy poza kontekstem szkolenia. Są ściśle związane z treścią zajęć realizowanych w plenerze.
f. Wynagrodzenie Wykonawcy zostało określone jako jedno wynagrodzenie za realizację wizyty studyjnej jako całości, bez wyodrębnienia wynagrodzenia za poszczególne elementy.
g. Z ekonomicznego punktu widzenia Fundacja nie nabywa poszczególnych świadczeń oddzielnie, lecz rezultat w postaci przeprowadzenia kompleksowego szkolenia zawodowego. Rozdzielenie poszczególnych czynności prowadziłoby do sztucznego podziału jednego świadczenia, którego celem jest kształcenie zawodowe nauczycieli szkół podstawowych w oparciu o konkretne zajęcia w plenerze w formule wizyty studyjnej.
Usługi pomocnicze są niezbędne do wykonania usługi podstawowej, tj. kompleksowej usługi kształcenia zawodowego nauczycieli realizowanej w formule wizyty studyjnej.
Niezbędność ta polega na tym, że:
Program merytoryczny oraz jego realizacja przez wykwalifikowanych trenerów stanowią istotę świadczenia i warunek wykonania usługi szkoleniowej zgodnie z umową oraz założeniami projektu ... .
Zakwaterowanie i wyżywienie uczestników są konieczne ze względu na wielodniowy charakter szkolenia oraz harmonogram obejmujący ... godziny zajęć dydaktycznych. Bez zapewnienia tych elementów realizacja programu w przyjętej formule byłaby niemożliwa.
Transport lokalny jest niezbędny dla przemieszczenia uczestników z lotniska do miejsca zakwaterowania i z powrotem, położnego poza dużymi aglomeracji i zapewnienia uczestnictwa w zajęciach przewidzianych w programie, w tym zajęciach realizowanych w różnych lokalizacjach zgodnie z harmonogramem szkolenia.
Zajęcia terenowe stanowią element metody dydaktycznej przyjętej w programie i są przewidziane jako część szkolenia zawodowego. Ich pominięcie prowadziłoby do niepełnej realizacji programu.
Materiały dydaktyczne i wyposażenie są niezbędne do przeprowadzenia zajęć zgodnie z przyjętą metodyką oraz osiągnięcia zakładanych efektów uczenia się.
Sporządzenie sprawozdania jest wymagane przepisami projektowymi oraz umową i stanowi element prawidłowego wykonania usługi oraz potwierdzenia jej realizacji.
W konsekwencji brak któregokolwiek z powyższych elementów skutkowałby niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem usługi głównej zgodnie z umową oraz celami projektu finansowanego ze środków publicznych.
Organizacja i zapewnienie uczestnikom udziału w zajęciach terenowych OL w terenie górskim lub leśnym polegała i polegać będzie na realizacji znacznej części programu szkoleniowego w warunkach terenowych, zgodnie z przyjętą metodyką dydaktyczną.
Zajęcia te:
· są przewidziane w programie merytorycznym wizyty studyjnej,
· stanowią element procesu dydaktycznego,
· realizują określone cele szkoleniowe,
· prowadzone są przez wykwalifikowanych trenerów.
· ich organizacja obejmuje:
- wyznaczenie lokalizacji zgodnie z harmonogramem szkolenia,
- zapewnienie bezpieczeństwa uczestników,
- realizację zaplanowanych ćwiczeń metodycznych,
- nadzór trenerski w trakcie zajęć.
Zajęcia terenowe służą praktycznemu zastosowaniu omawianych zagadnień metodycznych, w szczególności w zakresie pracy uczestników nauczycieli z grupami uczniów, organizacji procesu nauczania poza klasą oraz rozwijania kompetencji dydaktycznych nauczycieli.
Nie mają one charakteru rekreacyjnego ani turystycznego, lecz stanowią integralny element programu kształcenia zawodowego w ramach projektu ... .
Wykonawca zapewniał i zapewniać będzie uczestnikom wyłącznie te elementy organizacyjne, które są niezbędne do realizacji programu kształcenia zawodowego , w szczególności:
a) zakwaterowanie uczestników w miejscu realizacji wizyty studyjnej,
b) wyżywienie uczestników w trakcie trwania wizyty,
c) transport lokalny z i na lotnisko oraz niezbędny do dotarcia do miejsc realizacji zajęć przewidzianych w programie,
d) organizację i nadzór nad realizacją zajęć terenowych przez wykwalifikowanych trenerów.
Elementy te nie są zapewniane jako odrębne świadczenia, lecz stanowią część kompleksowej usługi szkoleniowej realizowanej w formule wizyty studyjnej.
Żaden z wymienionych elementów nie jest oferowany ani rozliczany odrębnie. Wszystkie pozostają podporządkowane realizacji programu szkoleniowego i nie stanowią celu samego w sobie.
Zajęcia terenowe realizowane w ramach wizyt studyjnych nie mają charakteru wypoczynkowego ani rekreacyjnego.
Stanowią one element programu merytorycznego szkolenia zawodowego i służą realizacji określonych celów dydaktycznych przewidzianych w projekcie ... „...”, realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla ... ..., współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu ...”.
Zajęcia te są prowadzone przez wykwalifikowanych trenerów, odbywają się zgodnie z harmonogramem szkolenia oraz obejmują zaplanowane ćwiczenia metodyczne i warsztatowe. Ich celem jest praktyczne zastosowanie omawianych zagadnień z zakresu metodyki pracy nauczyciela, organizacji procesu dydaktycznego oraz pracy z grupą uczniów w różnych warunkach edukacyjnych.
Uczestnictwo w zajęciach terenowych jest obowiązkowe dla uczestników, którzy biorą udział w projekcie ... w ramach programu szkolenia i podlega ocenie pod kątem realizacji celów edukacyjnych. Nie stanowią one ani samodzielnej aktywności rekreacyjnej ani formy wypoczynku, lecz integralną część procesu kształcenia zawodowego zapewnianego wszystkim uczestnikom w ramach projektu ... .
Podczas zajęć terenowych przekazywana jest edukatorom i edukatorkom wiedza specjalistyczna oraz szkoleniowa bezpośrednio związana z wykonywaniem zawodu nauczyciela.
Zajęcia terenowe stanowią element programu merytorycznego wizyty studyjnej realizowanej w ramach projektu ... „...” i obejmują:
· zagadnienia z zakresu metodyki pracy dydaktycznej,
· organizację procesu nauczania poza tradycyjną salą lekcyjną,
· pracę z grupą uczniów w warunkach zmiennego środowiska edukacyjnego,
· planowanie i realizację zajęć opartych na efektach uczenia się,
· rozwijanie kompetencji językowych i międzyprzedmiotowych w praktyce.
Przekazywana wiedza ma charakter zawodowy i służy podniesieniu kwalifikacji nauczycieli w zakresie organizacji i prowadzenia procesu dydaktycznego. Zajęcia prowadzone są przez wykwalifikowanych trenerów zgodnie z harmonogramem szkolenia.
Wiedza przekazywana podczas zajęć terenowych nie ma charakteru rekreacyjnego ani ogólnorozwojowego, lecz stanowi część procesu kształcenia zawodowego zgodnego z metodyką przyjętą w projekcie ... .
Podczas zajęć terenowych realizowany jest zaplanowany dla edukatorów i edukatorek program warsztatowy stanowiący część programu merytorycznego wizyty studyjnej.
Zajęcia terenowe są objęte harmonogramem szkolenia i stanowią element ...- godzinnego programu dydaktycznego realizowanego w ramach projektu ... „...”.
W trakcie zajęć realizowane są konkretne moduły szkoleniowe, ćwiczenia metodyczne oraz warsztaty praktyczne, prowadzone przez wykwalifikowanych trenerów. Ćwiczenia te mają na celu rozwijanie kompetencji zawodowych nauczycieli w zakresie planowania, prowadzenia i ewaluacji procesu dydaktycznego, w tym stosowania metod aktywizujących i pracy z grupą uczniów w różnych warunkach edukacyjnych, odejścia od dawania uczniom instrukcji na rzecz uczenia uczniów brania odpowiedzialności za własny proces uczenia się, wdrażania wielojęzyczności w trakcie nauczania przedmiotów innych niż językowe. Zajęcia terenowe nie mają charakteru swobodnej aktywności, lecz są realizacją określonego programu nauczania przewidzianego w dokumentacji projektowej.
Fundacja jest podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy o podatku od towarów i usług.
Fundacja wykonuje działalność w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, jednak korzysta ze zwolnienia podmiotowego na podstawie art. 113 ustawy o VAT i nie jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.
Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej i nie może odliczać podatku VAT.
Na potrzeby określenia miejsca świadczenia usług zgodnie z art. 28b ustawy o VAT Fundacja spełnia definicję podatnika, o której mowa w art. 28a ustawy. W związku z nabyciem usług od podmiotu posiadającego siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej Fundacja rozpoznaje import usług i dokonuje rozliczenia podatku należnego w trybie właściwym dla podatników korzystających ze zwolnienia podmiotowego, w szczególności poprzez złożenie deklaracji VAT-9M.
Wykonawca – Y – posiada siedzibę działalności gospodarczej w Królestwie Hiszpanii.
Wykonawca jest podmiotem zarejestrowanym w Hiszpanii i nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Usługi objęte wnioskiem świadczone są przez podmiot mający siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej.
Wykonawca – Y – nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Wykonawca nie posiada wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 168 ustawy Prawo oświatowe.
Jednocześnie wskazać należy, że zwolnienie będące przedmiotem wniosku nie jest oparte na przesłance świadczenia usług przez jednostkę objętą systemem oświaty, lecz na przesłance kształcenia zawodowego finansowanego w całości ze środków publicznych.
Wykonawca – Y – nie posiada ani nie będzie posiadał statusu uczelni, jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk ani instytutu badawczego.
Jednocześnie wskazać należy, że zwolnienie będące przedmiotem wniosku nie jest oparte na przesłance świadczenia usług przez podmiot posiadający status uczelni lub jednostki naukowej, lecz na przesłance świadczenia usług kształcenia zawodowego finansowanych w całości ze środków publicznych.
Świadczone przez Wykonawcę usługi spełniają definicję kształcenia zawodowego zawartą w art. 44 Rozporządzenia Rady (WE) nr 282/2011.
Zgodnie z art. 44 wskazanego Rozporządzenia kształcenie zawodowe obejmuje nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych.
Usługa realizowana przez Wykonawcę:
· skierowana jest wyłącznie do nauczycieli szkół podstawowych oraz kadry zarządzającej publicznych placówek oświatowych – szkół podstawowych subregionu ...,
· obejmuje ... godziny zajęć dydaktycznych i warsztatowych realizowanych zgodnie z programem projektu ... „...”,
· dotyczy zagadnień bezpośrednio związanych z wykonywaniem zawodu nauczyciela, w szczególności metodyki pracy dydaktycznej, planowania procesu nauczania, stosowania metod aktywizujących, pracy z grupą uczniów oraz realizacji kształcenia opartego na efektach uczenia się, w szczególności w dwóch obszarach priorytetowych wyznaczonych w programie Fundusze Europejskie dla ... ...: odejścia od dawania uczniom instrukcji na rzecz uczenia uczniów brania odpowiedzialności za własny proces uczenia się oraz wdrażania wielojęzyczności w praktyce nauczycielskiej.
Celem usługi jest podniesienie i uaktualnienie kwalifikacji zawodowych uczestników w zakresie wykonywanego zawodu nauczyciela.
W konsekwencji usługa spełnia przesłanki kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 44 Rozporządzenia 282/2011.
W odpowiedzi na pytanie „Czy świadczone przez Wykonawcę usługi są/będą usługami: a. kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego lub b. ściśle związanymi z kształceniem zawodowym lub przekwalifikowaniem zawodowym?”, wskazali Państwo, że świadczone przez Wykonawcę usługi są usługami kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT oraz art. 44 Rozporządzenia 282/2011. Usługa jest kształceniem zawodowym. Choć ma charakter kompleksowy, jej istotą jest realizacja programu szkoleniowego mającego na celu podniesienie oraz uaktualnienie kwalifikacji zawodowych nauczycieli szkół podstawowych. Elementy organizacyjne, takie jak zakwaterowanie, wyżywienie, transport, sprawozdanie czy materiały dydaktyczne, nie stanowią odrębnych usług „ściśle związanych” z kształceniem zawodowym, lecz są częścią jednego świadczenia kompleksowego, którego zasadniczym celem jest realizacja usługi kształcenia zawodowego. W konsekwencji usługa mieści się w kategorii wskazanej w lit. a.
Świadczone przez Wykonawcę usługi mają i będą mieć bezpośredni związek z kształceniem zawodowym uczestników.
Uczestnikami projektu są nauczyciele szkół podstawowych oraz kadra zarządzająca publicznych placówek oświatowych – szkół podstawowych subregionu .... Program szkoleniowy realizowany w ramach projektu ... „...” dotyczy zagadnień związanych z wykonywaniem zawodu nauczyciela, w szczególności:
· planowania i realizacji procesu dydaktycznego,
· stosowania metod aktywizujących, w tym odejścia od dawania uczniom instrukcji na rzecz uczenia uczniów brania odpowiedzialności za własny proces uczenia się,
· pracy z grupą uczniów,
· kształcenia opartego na efektach uczenia się,
· rozwijania kompetencji językowych w procesie nauczania, w tym wdrażania wielojęzyczności w codziennej praktyce nauczycielskiej.
Celem usługi jest podniesienie i uaktualnienie kwalifikacji zawodowych nauczycieli w zakresie realizacji ich obowiązków wynikających z przepisów prawa oświatowego.
Usługa nie ma charakteru ogólnego rozwoju osobistego ani aktywności rekreacyjnej, lecz jest bezpośrednio ukierunkowana na doskonalenie zawodowe uczestników.
Osoby korzystające z usług świadczonych przez Wykonawcę wykorzystują i będą wykorzystywać nabytą wiedzę bezpośrednio w ramach wykonywania zawodu nauczyciela oraz pełnienia funkcji kadry zarządzającej w publicznych placówkach oświatowych – szkołach podstawowych subregionu ....
W szczególności nabyte kompetencje wykorzystywane są i będą do:
· planowania i realizacji zajęć dydaktycznych zgodnie z podejściem opartym na efektach uczenia się,
· stosowania metod aktywizujących i pracy warsztatowej z uczniami celem odejścia od instruowania uczniów na rzecz brania przez nich odpowiedzialności za własny proces uczenia się poprzez np. wybór metody uczenia się, wybór sposobu oceniania własnej pracy, umiejętności obserwacji własnego procesu uczenia się celem polepszania efektywności,
· organizowania procesu dydaktycznego poza tradycyjną salą lekcyjną, w tym prowadzenia zajęć w różnych środowiskach edukacyjnych , w tym w plenerze, celem zadbania o dobrostan uczniów, detoks cyfrowy, zwiększenie ich zaangażowania, lepsze zrozumienie przekazywanych treści dzięki stosowaniu metod doświadczalnych,
· rozwijania kompetencji językowych uczniów , np. w ramach nauczania międzyprzedmiotowego i oraz wdrażania wielojęzyczności w codziennej praktyce nauczycielskiej, nie tylko tej związanej z przedmiotami językowymi,
· planowania pracy zespołowej nauczycieli oraz wdrażania innowacji pedagogicznych w szkołach objętych projektem.
Nabyta wiedza i umiejętności mają charakter zawodowy i są wykorzystywane w sposób ciągły w codziennej pracy dydaktycznej uczestników, przez co zmieniają postawy nauczyciele i ich strategie wykonywania zawodu. Usługa służy bezpośredniemu podniesieniu jakości wykonywanej pracy nauczyciela i kadry zarządzającej placówkami oświatowymi oraz realizacji obowiązków wynikających z przepisów prawa oświatowego.
Świadczone przez Wykonawcę usługi mają bezpośredni związek z branżą edukacyjną oraz zawodem nauczyciela i mają na celu uzyskanie oraz uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych.
Związek ten przejawia się w tym, że:
· uczestnikami szkolenia są wyłącznie nauczyciele oraz kadra zarządzająca publicznych szkół podstawowych subregionu ...,
· program szkoleniowy dotyczy zagadnień związanych z wykonywaniem zawodu nauczyciela, w szczególności metodyki pracy dydaktycznej, planowania procesu nauczania, stosowania metod aktywizujących, pracy z grupą uczniów oraz wdrażania innowacji pedagogicznych,
· szkolenie ma na celu podniesienie kompetencji zawodowych uczestników, zarówno nauczycieli jaki kadry zarządzającej w kontekście ich miejsca pracy – szkoły podstawowej oraz dostosowanie ich warsztatu pracy do aktualnych wymagań edukacyjnych.
Usługa nie ma charakteru ogólnego ani hobbystycznego, lecz dotyczy bezpośrednio codziennych czynności zawodowych wykonywanych przez uczestników w ramach ich zatrudnienia w publicznych placówkach oświatowych.
W konsekwencji usługa służy uaktualnieniu wiedzy i umiejętności wykorzystywanych w praktycznej pracy zawodowej nauczyciela i kadry zarządzającej szkołą podstawową.
Świadczone przez Wykonawcę usługi nie są prowadzone w formach i na zasadach określonych w odrębnych przepisach regulujących system oświaty lub system doskonalenia nauczycieli w rozumieniu przepisów krajowych.
Usługa realizowana jest w ramach projektu ... „...”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu ..., zgodnie z umową o dofinansowanie oraz dokumentacją projektową zatwierdzoną przez instytucję zarządzającą programem Fundusze Europejskie dla ... ... .
Formy realizacji szkolenia, liczba godzin (... godziny programu merytorycznego), zakres tematyczny oraz krąg uczestników wynikają z dokumentacji projektowej oraz umowy zawartej pomiędzy Fundacją a Wykonawcą.
Podstawą analizowanego zwolnienia nie jest przesłanka prowadzenia usług w formach przewidzianych w odrębnych przepisach, lecz przesłanka świadczenia usług kształcenia zawodowego finansowanych w całości ze środków publicznych, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.
Świadczone przez Wykonawcę usługi szkolenia nie są i nie będą objęte akredytacją w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe.
Jednocześnie wskazać należy, że zwolnienie będące przedmiotem wniosku nie jest oparte na przesłance posiadania akredytacji, lecz na przesłance świadczenia usług kształcenia zawodowego finansowanych w całości ze środków publicznych, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.
Świadczone przez Wykonawcę usługi są i będą w całości finansowane ze środków publicznych.
Usługi realizowane są w ramach projektu ... „...”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu ... w ramach programu Fundusze Europejskie dla ... ... .
Środki przeznaczone na realizację projektu stanowią środki publiczne w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Finansowanie usług nie obejmuje wkładu prywatnego uczestników ani innych podmiotów komercyjnych.
Wykonawca posiada oraz będzie posiadał potwierdzenie, że finansowanie usług następuje ze środków publicznych, wynikające z dokumentacji projektowej oraz umowy o dofinansowanie zawartej z instytucją zarządzającą programem.
Głównym celem świadczonych przez Wykonawcę usług nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez konkurencyjne wykonywanie tych usług w stosunku do podatników niekorzystających ze zwolnienia od podatku.
Usługi realizowane są w ramach projektu ... „...”, współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu ..., zgodnie z umową o dofinansowanie oraz zatwierdzonym budżetem projektu.
Zakres, liczba uczestników, harmonogram oraz wynagrodzenie Wykonawcy wynikają z dokumentacji projektowej i są ściśle określone w dokumentacji projektu ... „...”. Usługa nie jest oferowana na rynku w sposób swobodny ani komercyjny, lecz realizowana w ramach projektu publicznego o określonym celu społecznym, jakim jest podniesienie kwalifikacji zawodowych nauczycieli i kadry zarządzającej publicznych szkół podstawowych subregionu ....
W konsekwencji usługa nie ma na celu konkurowanie z podmiotami komercyjnymi przy wykorzystaniu zwolnienia podatkowego, lecz stanowi element realizacji zadania finansowanego w całości ze środków publicznych.
Pytanie (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)
Czy Fundacja właściwie przyjęła, że usługa Wykonawcy zwolniona jest z podatku VAT?
Państwa stanowisko w sprawie (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)
Wystawienie przez Wykonawcę – kontrahenta hiszpańskiego faktury z odwrotnym obciążeniem, powoduje, że rozliczenie VAT od tej faktury (jako import usług) zostaje przeniesione na Fundację, zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi, bez udziału Wykonawcy – hiszpańskiego kontrahenta. Do importu usług w Polsce stosuje się wtedy właściwą stawkę VAT polską albo zwolnienie z VAT, jeżeli tak przewidują polskie przepisy.
Fundacja przyjęła, że w związku z importem usług powinno znaleźć zastosowanie zwolnienie z opodatkowania właściwe dla usług kształcenia zawodowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 litera c) Ustawy o VAT bądź § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (zależnie czy usługa jest finansowana ze środków publicznych w 100% czy co najmniej 70%, a to zależne jest od tego jak Fundacja uzna wkład własny partnerów Projektu w formie wolontariatu).
Zwolnienie znajdzie zastosowanie do całości usługi jako świadczenia kompleksowego (czyli łącznie z wyżywieniem, zakwaterowaniem, transportem, materiałami itd.). Tak interpretuje również m.in. Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 4 września 2025 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.432.2025.2.MMA.
W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że stanowisko przedstawione pierwotnie w zakresie pytania oznaczonego we wniosku jako nr 1 nie ulega zmianie.
Uzupełnienie opisu przedmiotowej sprawy miało charakter doprecyzowujący, w szczególności:
· w zakresie kompleksowego charakteru świadczenia: określenie usługi podstawowej – głównej – kształcenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej szkół podstawowych subregionu ... celem podniesienia ich kompetencji zawodowych oraz usług pomocniczych, a także
· szerszego opisu sposobu finansowania usługi ze środków Europejskiego Funduszu ... zgodnie z umową o dofinansowanie, i nie wpływa na ocenę prawną przedstawioną przez Wnioskodawcę.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nabywana usługa stanowi usługę kształcenia zawodowego finansowaną w całości ze środków publicznych i jako taka korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775, ze zm.; dalej jako: „ustawa o VAT”):
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej "podatkiem", podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
Z powyższego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia (określanym na podstawie przepisów ustawy) jest terytorium kraju.
W myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy o VAT:
Przez terytorium kraju rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stanowi:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść. Wskazać należy bowiem, że czynnikiem wyróżniającym określoną czynność jako czynność usługową (usługę) jest przede wszystkim to, że świadczenie tej czynności zmierza do bezpośredniego zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego.
Z kolei stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o imporcie usług – rozumie się przez to świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Natomiast w myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT:
Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:
a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
b) usługobiorcą jest:
- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
- w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,
- w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4
Z art. 17 ust. 1a ustawy o VAT wynika, że:
Przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.
Według art. 17 ust. 2 ustawy o VAT:
W przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4 i 5, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.
W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.
Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w rozdziale 3 działu V ustawy o VAT.
Stosownie do art. 28a ustawy o VAT:
Na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:
1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.
Wskazany powyżej art. 28a ustawy o VAT wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
Na podstawie art. 28b ust. 1-3 ustawy o VAT:
1. Miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
2. W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.
3. W przypadku gdy podatnik będący usługobiorcą nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, o którym mowa w ust. 2, miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.
Zarówno w treści ustawy o VAT, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku usługi świadczone przez:
a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,
b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, w zakresie kształcenia
- oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane;
Natomiast na podstawie uregulowań zawartych w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:
a) prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
b) świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub
c) finansowane w całości ze środków publicznych
- oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane
Podkreślić należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT, istotne jest – w pierwszej kolejności – uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu, tj. prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych.
Według regulacji art. 43 ust. 17 ustawy o VAT:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a,
22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Z art. 43 ust. 17a ustawy o VAT wynika, że:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
Z powołanych przepisów art. 43 ust. 17 i art. 43 ust. 17a ustawy wynika zatem, że zwolnienia określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 i art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a-c ustawy mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe, jeżeli: są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
W rozporządzeniu wykonawczym Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r., które weszło w życie w lipcu 2011 r. (Dz. Urz. UE L 77 z 23.03.2011, str. 1, z późn. zm. – zwanym dalej „rozporządzeniem 282/2011”), ustanowiono środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Rozporządzenie wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio. Oznacza to, że przepisy tego rozporządzenia stały się częścią porządku prawnego, obowiązującego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez konieczności ich implementacji w drodze ustawy.
Przepis art. 44 rozporządzenia 282/2011 wyjaśnia co należy rozumieć przez usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania. W myśl tego przepisu:
Usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.
Zauważyć należy, że definicja usług kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawarta w ww. rozporządzeniu (282/2011) kładzie nacisk na „bezpośredni” związek nauczania z daną branżą lub zawodem, co narzuca stosowanie specyficznego programu nauczania dla skonkretyzowanego odbiorcy.
Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44 ww. rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach zarobkowych”.
Zatem przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje kwalifikacje, a bezpośrednio po jej ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub wykonywać określony zawód.
Ponadto, jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 955 ze zm.) zwanego dalej „rozporządzeniem”:
Zwalnia się od podatku od towarów i usług usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.
Stosownie do treści § 3 ust. 8 rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt ..., 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.
W świetle § 3 ust. 9 rozporządzenia:
Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt ..., 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:
1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt ..., 14, 18 i 19, lub
2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.
Powyższe uregulowania stanowią odzwierciedlenie prawa unijnego, gdyż w świetle art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE:
Państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.
Cytowany przepis umiejscowiony został w tytule IX, rozdziale 2 tego aktu, zatytułowanym „Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym”, co oznacza, że usługi kształcenia na gruncie Dyrektywy VAT podlegają zwolnieniu od podatku wyłącznie, gdy są wykonywane w interesie publicznym, tzn. wypełniają obowiązki, jakie ciążą na danym państwie wobec jego obywateli.
Wskazać należy – co wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej – że zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione zgodnie z Dyrektywą stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku od wartości dodanej w poszczególnych państwach członkowskich. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 Szóstej Dyrektywy powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika” (wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2009 r. C-461/08 w sprawie Don Bosco Onroerend Goed BV).
Ponadto, należy zwrócić uwagę, że przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT oraz w § 3 ust. 1 pkt 14 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. wymóg finansowania usług w określonej wysokości ze środków publicznych jest spełniony w przypadku, gdy rzeczywistym (w znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej usługi są środki publiczne.
Z kolei w myśl art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.):
Środkami publicznymi są:
1) dochody publiczne;
2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz.U. z 2021 r. poz. 1057 oraz z 2022 r. poz. 1079);
2b) środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;
3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;
4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:
a) ze sprzedaży papierów wartościowych,
b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,
c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,
d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,
e) z innych operacji finansowych;
5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.
Natomiast stosownie do art. 9 ww. ustawy o finansach publicznych:
Sektor finansów publicznych tworzą:
1) organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
2) jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
2a) związki metropolitalne;
3) jednostki budżetowe;
4) samorządowe zakłady budżetowe;
5) agencje wykonawcze;
6) instytucje gospodarki budżetowej;
7) państwowe fundusze celowe;
8) Zakład Ubezpieczeń Społecznych i zarządzane przez niego fundusze oraz Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i fundusze zarządzane przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego;
9) Narodowy Fundusz Zdrowia;
10) samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej;
11) uczelnie publiczne;
12) Polska Akademia Nauk i tworzone przez nią jednostki organizacyjne;
13) państwowe i samorządowe instytucje kultury;
14) inne państwowe lub samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych, z wyłączeniem przedsiębiorstw, instytutów badawczych, instytutów działających w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, banków oraz spółek prawa handlowego;
15) Bankowy Fundusz Gwarancyjny.
W świetle art. 4 ust. 1 ww. ustawy o finansach publicznych wynika, że:
Przepisy ustawy stosuje się do:
1) jednostek sektora finansów publicznych;
2) innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.
Należy podkreślić, że ustawa o finansach publicznych wymienia wprost co należy uznać za środki publiczne. Przepisy zaliczają do środków publicznych dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz wskazane przychody budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z różnych źródeł. Środkami publicznymi są również środki pochodzące z funduszy strukturalnych.
W odniesieniu do Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym (kompleksowym).
Zauważenia wymaga, że w obrocie gospodarczym występują świadczenia natury kompleksowej, czyli takie, które nie dają się w prosty sposób zaklasyfikować do danej kategorii, gdyż składają się z kilku pojedynczych świadczeń. Aby móc określić, że dana czynność jest czynnością kompleksową (jednolitą/złożoną), powinna składać się ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi jednak do jednego celu.
Na czynność złożoną składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia pomocnicze. Natomiast, usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania czynności zasadniczej.
Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element czynności kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez czynność główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać czynności głównej bez usługi pomocniczej.
Co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych.
Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej.
Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia czynności nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną czynność kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych.
Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowania do poszczególnych jego elementów odrębnych cen. Jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu czynności kompleksowej.
Wskazać również należy, że ani Dyrektywa 2006/112/WE Rady, ani też przepisy krajowe nie zawierają definicji świadczenia złożonego. Brak również szczególnych uregulowań dotyczących przesłanek uznawania danego świadczenia za świadczenie złożone. Ocena, w jakich okolicznościach świadczenia powiązane należy traktować jako świadczenia jednolite, kształtowana jest na bazie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
W wyroku TSUE z 6 lipca 2006 r. w sprawie C-251/05 Talacre Beach Caravan Sales Ltd, Trybunał stwierdził, że należy dać prymat ochronie zasady nierozszerzania zwolnienia podatkowego nad traktowaniem kilku dostaw jako świadczenia złożonego, opodatkowanego wedle zasad dotyczących świadczenia głównego. Każde odstępstwo od zasadniczej stawki podatku od towarów i usług powinno być zatem interpretowane ściśle i ta ogólna zasada musi być brana bezwzględnie pod uwagę przy ocenie okoliczności konkretnej sprawy.
W pewnych jednak okolicznościach formalnie odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane oddzielnie, a zatem, odpowiednio, prowadzić do opodatkowania lub zwolnienia, należy uważać za jednolitą czynność, gdy nie są one niezależne (np. wyrok TSUE z 2 grudnia 2010 r. w sprawie C-276/09 Everything Everywhere Ltd – pkt 23).
Orzecznictwo TSUE zawiera wskazówki dotyczące warunków jakie muszą być spełnione żeby uznać określony zespół świadczeń za świadczenie złożone.
Jedna transakcja występuje zatem wtedy, gdy dwa lub więcej elementów albo dwie lub więcej czynności, dokonane przez podatnika, są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny. Ponadto, jeżeli jedno świadczenie stanowi świadczenie główne, natomiast pozostałe świadczenia stanowią świadczenia dodatkowe/pomocnicze, to traktowane są one z punktu widzenia podatkowego tak jak świadczenie główne, tj. dzielące los prawny świadczenia głównego. W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe/pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego tj. stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z tego świadczenia (np. wyrok TSUE z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd – pkt 29, wyrok z 27 września 2012 r. w sprawie C-392/11 – pkt 16; wyrok z 17 stycznia 2013 r., w sprawie C-224/11 – pkt 30; lub też wyrok TSUE z 27 czerwca 2013 r. w sprawie C-155/12 RR Donnelley Global Tumkey Solutions Poland sp. z o.o. – pkt 21).
Poza tym w wyroku z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06 Part Service Srl Trybunał wskazał, że aby stwierdzić, czy mamy do czynienia z tzw. usługą kompleksową, należy w pierwszej kolejności poszukiwać elementów charakterystycznych dla rozpatrywanej czynności celem określenia, czy podatnik dostarcza konsumentowi kilka odrębnych świadczeń głównych, czy też jedno świadczenie. W orzeczeniu tym Trybunał wskazał na konieczność dokonania analizy charakteru transakcji także z punktu widzenia nabywcy, z uwagi na fakt, że to właśnie perspektywa nabywcy powinna być podstawą do ustalenia, jaki był rzeczywisty charakter świadczenia. Tak również TSUE orzekł w wyroku z 10 marca 2011 r. w sprawach połączonych C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09 Bog i inni gdzie wskazał, że: „W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi ono dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego”.
W wyroku TSUE z 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07 RLRE Tellmer Property sro przeciwko Finanční ředitelství v Ústí nad Labem, Trybunał wskazał, że:
„(...) w pewnych okolicznościach formalnie odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane oddzielnie, a zatem które mogą oddzielnie prowadzić do opodatkowania lub zwolnienia, należy uważać za jednolitą czynność, jeżeli nie są od siebie niezależne. Jest tak na przykład w sytuacji, gdy można stwierdzić, że jedno lub więcej świadczeń stanowi świadczenie główne, a inne świadczenie lub świadczenia stanowią jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los podatkowy świadczenia głównego. W szczególności dane świadczenie należy uważać za świadczenie pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, gdy dla klientów nie stanowi ono celu samego w sobie, lecz środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z głównej usługi usługodawcy” oraz „(...) jednolite świadczenie występuje w przypadku, gdy dwa lub więcej elementy albo dwie lub więcej czynności dokonane przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny”.
Natomiast w wyroku z 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV, Trybunał wskazał, że art. 2 (1) VI Dyrektywy „należy interpretować w ten sposób, że jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej”.
Również w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że świadczenie złożone (kompleksowe) ma miejsce wówczas, gdy relacja poszczególnych świadczeń wykonywanych na rzecz jednego nabywcy dzieli je na świadczenie podstawowe i świadczenia pomocnicze – tzn. takie, które umożliwiają skorzystanie ze świadczenia podstawowego lub są niezbędne dla możliwości skorzystania ze świadczenia podstawowego. Jeżeli jednak świadczenia te można rozdzielić, tak że nie zmieni to ich charakteru ani wartości z punktu widzenia nabywcy, wówczas świadczenia takie powinny być traktowane jako dwa niezależnie opodatkowane świadczenia. Zatem należy uwzględniać ochronę podstawowych zasad opodatkowania podatkiem od wartości dodanej wymagających, by każda działalność gospodarcza była traktowana w ten sam sposób. Sprzeciwia się to temu, by podmioty gospodarcze dokonujące takich samych czynności, były traktowane odmiennie w zakresie poboru tego podatku (wyrok NSA z 6 maja 2015 r. sygn. akt I FSK 2105/13).
W kontekście przytoczonych regulacji stwierdzić należy, że z wykonaniem czynności złożonej (kompleksowej) mamy do czynienia wówczas, gdy świadczenie to jest rozbudowane i obejmuje dwie lub więcej pojedynczych czynności (świadczeń), będących elementami częściowego zobowiązania strony transakcji. Jednocześnie czynność taka, jeśli może zostać uznana za czynność o charakterze złożonym, podlega opodatkowaniu jednolitą stawką podatku od towarów i usług, właściwą dla świadczenia podstawowego, głównego.
Dla oceny, czy w danej sytuacji są spełnione przesłanki dla uznania danego zespołu świadczeń za jedno świadczenie kompleksowe jest ocena, czy w przypadku wydzielenia poszczególnych świadczeń, dla nabywcy będą one miały istotną wartość. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej, praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowanie do poszczególnych jego elementów odrębnych cen.
Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu czynności kompleksowej.
W konsekwencji, w przypadku czynności o charakterze kompleksowym, o sposobie opodatkowania, w tym wysokości stawki podatku decydować będzie to, czy w danych okolicznościach mamy do czynienia z jedną czynnością kompleksową, czy też z szeregiem jednostkowych czynności. Ocena tej okoliczności powinna odbywać się więc na podstawie tego, czy dokonywane czynności (świadczenia) wykazują ze sobą tak ścisłe powiązanie, że w sensie gospodarczym tworzą jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter.
Z przedstawionego przez Państwa opisu sprawy wynika, że zasadniczym celem nabywanej przez Państwa usługi jest organizacja i realizacja programu szkoleniowego obejmującego kształcenie zawodowe nauczycieli szkół podstawowych oraz kadry zarządzającej publicznych placówek oświatowych. Pozostałe czynności wykonywane przez Wykonawcę, takie jak zapewnienie zakwaterowania, wyżywienia, transportu lokalnego, materiałów dydaktycznych, organizacja zajęć terenowych oraz nadzór nad realizacją programu, mają charakter pomocniczy i służą wyłącznie prawidłowej realizacji usługi głównej.
Elementy te są/będą ze sobą ściśle powiązane i z perspektywy nabywcy tworzą/będą tworzyć jedną całość gospodarczą, której sztuczny podział miałby charakter nienaturalny. Nabywca nie jest/nie będzie zainteresowany odrębnym nabyciem poszczególnych czynności, lecz uzyskaniem kompleksowej usługi szkoleniowej.
Jak Państwo wskazali usługą główną (podstawową) świadczoną przez Wykonawcę jest kompleksowa usługa kształcenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej szkół podstawowych subregionu ..., realizowana w formule wizyt studyjnych trwających ... dni każda, zgodnie z Programem Ramowym stanowiącym załącznik do Umowy. Czynnościami pomocniczymi, mającymi charakter wspomagający i służącymi wyłącznie prawidłowej realizacji usługi głównej, są opracowanie – we współpracy z Zamawiającym – szczegółowego programu merytorycznego wizyt oraz zapewnienie realizacji programu przez Trenerów Outdoor Learning spełniających wymagania określone w SWZ oraz ofercie Wykonawcy; zapewnienie uczestnikom zakwaterowania i wyżywienia w trakcie realizacji programu szkoleniowego; zapewnienie transportu lokalnego uczestników w zakresie niezbędnym do realizacji zajęć objętych programem; organizacja zajęć terenowych stanowiących element metodyczny programu szkoleniowego; zapewnienie materiałów dydaktycznych i wyposażenia niezbędnego do realizacji programu oraz sporządzenie sprawozdania z realizacji wizyty studyjnej zgodnie z wymaganiami projektowymi.
Jak wynika z wniosku zależność między usługą główną a czynnościami pomocniczymi ma charakter funkcjonalny i organizacyjny – czynności pomocnicze służą wyłącznie umożliwieniu realizacji programu szkoleniowego i nie posiadają samodzielnego celu gospodarczego z perspektywy nabywcy. Opracowanie programu merytorycznego oraz zapewnienie jego realizacji przez wykwalifikowanych trenerów stanowi warunek sine qua non wykonania usługi kształcenia zawodowego. Bez tych elementów nie dochodziłoby do realizacji treści dydaktycznych stanowiących istotę świadczenia. Zakwaterowanie oraz wyżywienie uczestników mają charakter wyłącznie organizacyjny i są ściśle podporządkowane realizacji programu szkoleniowego. Ich zapewnienie jest konieczne ze względu na wielodniowy charakter szkolenia oraz intensywność zajęć dydaktycznych. Elementy te nie stanowią celu samego w sobie i nie są przedmiotem odrębnego nabycia. Wykonawca zobowiązany jest w miarę możliwości przygotowywać posiłku wspólnie z uczestnikami oraz umożliwić uczestnikom nocowanie w namiotach, co również stanowi istotny element metodyki przyjętej w projekcie ... . Transport lokalny oraz organizacja zajęć terenowych pozostają bezpośrednio związane z metodą realizacji programu szkoleniowego. Zajęcia terenowe stanowią element dydaktyczny przewidziany w programie wynikający z założeń merytorycznych i nie mają charakteru rekreacyjnego. Transport służy wyłącznie umożliwieniu uczestnictwa w zajęciach objętych programem. Materiały dydaktyczne i wyposażenie są niezbędne do przeprowadzenia zajęć zgodnie z przyjętą metodyką. Nie posiadają autonomicznego znaczenia gospodarczego poza kontekstem szkolenia i są przygotowane specjalnie dla projektu ... . Sporządzenie sprawozdania z realizacji wizyty studyjnej stanowi element wykonania zobowiązań projektowych oraz dokumentowania realizacji usługi szkoleniowej. Jest ono funkcjonalnie związane z usługą główną i nie stanowi odrębnego świadczenia.
W konsekwencji należy uznać, że w analizowanej sprawie mamy/będziemy mieli do czynienia z jednym świadczeniem złożonym (kompleksowym), którego elementem dominującym jest/będzie usługa kształcenia zawodowego nauczycieli i kadry zarządzającej szkół podstawowych subregionu ..., realizowana w formule wizyt studyjnych trwających ... dni każda, natomiast czynnościami pomocniczymi są/będą opracowanie – we współpracy z Zamawiającym – szczegółowego programu merytorycznego wizyt oraz zapewnienie realizacji programu przez Trenerów Outdoor Learning spełniających wymagania określone w SWZ oraz ofercie Wykonawcy, zapewnienie uczestnikom zakwaterowania i wyżywienia w trakcie realizacji programu szkoleniowego, zapewnienie transportu lokalnego uczestników w zakresie niezbędnym do realizacji zajęć objętych programem, organizacja zajęć terenowych stanowiących element metodyczny programu szkoleniowego, zapewnienie materiałów dydaktycznych i wyposażenia niezbędnego do realizacji programu oraz sporządzenie sprawozdania z realizacji wizyty studyjnej zgodnie z wymaganiami projektowymi.
Odnosząc się do kwestii zastosowania zwolnienia od podatku dla ww. kompleksowej usługi, wskazania wymaga, iż uprawnienie do skorzystania ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, przysługuje/będzie przysługiwało usługom kształcenia i przekwalifikowania zawodowego, obejmującym nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z konkretną branżą czy zawodem oraz mającym na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych, które są finansowane w 100% ze środków publicznych.
Dokonując zatem oceny, czy ww. usługi są/będą objęte ww. zwolnieniem, w pierwszej kolejności zbadania wymaga, czy spełnione są/będą warunki określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT, gdyż przepis art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT zwalnia od podatku usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego inne niż wymienione w pkt 26.
Jak wynika z wniosku, Wykonawca nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe, nie posiada wpisu do ewidencji, o której mowa w art. 168 ustawy Prawo oświatowe oraz nie posiada ani nie będzie posiadał statusu uczelni, jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk ani instytutu badawczego.
W konsekwencji nabywane przez Państwa ww. kompleksowe usługi nie spełniają/nie będą spełniały przesłanek umożliwiających skorzystanie ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT.
W związku z powyższym należy przeanalizować, czy dla nabywanych przez Państwa ww. usług spełnione są/będą przesłanki warunkujące prawo do skorzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a) – lit. c) ustawy o VAT.
Przedmiotem usługi jest/będzie realizacja programu szkoleniowego obejmującego zajęcia dydaktyczne, warsztaty oraz ćwiczenia ukierunkowane na podnoszenie i aktualizację wiedzy oraz kompetencji zawodowych nauczycieli szkół podstawowych oraz kadry zarządzającej publicznych placówek oświatowych. Zakres tematyczny zajęć pozostaje/będzie pozostawał w bezpośrednim związku z wykonywanymi przez uczestników obowiązkami zawodowymi oraz służy/będzie służył doskonaleniu kwalifikacji niezbędnych do prawidłowego wykonywania pracy w systemie oświaty. Tym samym przedmiotowe szkolenia stanowią/będą stanowić – jak Państwo wskazali – definicję kształcenia zawodowego w rozumieniu art. 44 Rozporządzenia Rady (WE) nr 282/2011 oraz w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT, jako nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem uczestników, mające na celu uzyskanie, uaktualnienie lub podniesienie kwalifikacji zawodowych, niezależnie od czasu trwania szkolenia. Szkolenia te nie mają/nie będą miały charakteru ogólnoedukacyjnego ani hobbystycznego, lecz są/będą ściśle ukierunkowane na potrzeby zawodowe uczestników.
Z uzupełnienia wniosku wynika ponadto, że nabywane usługi nie są/nie będą prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, a Wykonawca nie uzyskał akredytacji w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe. Tym samym nie są/nie będą spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a) oraz lit. b) ustawy o VAT.
Jednakże usługi te są/będą finansowane w całości ze środków publicznych w ramach projektu współfinansowanego z Europejskiego Funduszu ... . Wobec powyższego, skoro świadczona przez Wykonawcę ww. kompleksowa usługa stanowi usługę kształcenia zawodowego finansowaną w całości ze środków publicznych, to spełnione są/będą przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy o VAT.
Z opisu sprawy wynika, że Wykonawca posiada siedzibę działalności gospodarczej w Królestwie Hiszpanii i nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Nabywcą usług są Państwo, którzy na potrzeby określenia miejsca świadczenia usług spełniają definicję podatnika, o której mowa w art. 28a ustawy o VAT. Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będących usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. W analizowanej sprawie miejscem świadczenia ww. usług jest/będzie zatem terytorium Polski.
W związku z powyższym nabycie przez Państwa ww. kompleksowych usług od podmiotu posiadającego siedzibę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej stanowi/będzie stanowić dla Państwa import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, dla którego podatnikiem z tytułu wykonania tych usług są/będą Państwo, stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT. Jednocześnie skoro przedmiotem importu jest/będzie usługa kształcenia zawodowego finansowana w całości ze środków publicznych, to import ww. kompleksowych usług korzysta/będzie korzystał ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c) ustawy o VAT.
Tym samym, Państwa stanowisko, które zostało doprecyzowane w uzupełnieniu, że nabywana usługa stanowi usługę kształcenia zawodowego finansowaną w całości ze środków publicznych i jako taka korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług, uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy
· stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
· zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
Niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 ustawy Ordynacja podatkowa:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA)
albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. ... § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo