Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.115.2026.3.MC

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

5 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:

-        uznania nieodpłatnego udostępniania Narzędzi Współpracownikom w ramach umowy toolingowej w celu świadczenia usług na Państwa rzecz za świadczenie niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

-        prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wydatków związanych z nabyciem i eksploatacją Narzędzi udostępnianych Współpracownikom w ramach umowy toolingowej, w celu świadczenia usług na Państwa rzecz

oraz podatku dochodowego od osób prawnych. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 11 marca 2026 r. (wpływ 11 marca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

(…) S.A. (dalej jako: „Spółka”, (…) lub „Wnioskodawca”) jest spółką akcyjną, posiadającą siedzibę i miejsce zarządu w Polsce, będącą aktywnym podatnikiem VAT.

(…) S.A. podobnie jak znacząca część podmiotów wchodzących w skład grupy (…), jest producentem (...). Szeroki zakres oferty (…) obejmuje systemy klasy ERP i finansowo-księgowe, systemy CRM i oprogramowanie lojalnościowe, systemy wsparcia sprzedaży i elektronicznej wymiany dokumentów, systemy bankowości elektronicznej, systemy zarządzania sieciami teleinformatycznymi, systemy billingowe, oprogramowanie Business Intelligence, usługi zarządzania bezpieczeństwem i ochroną danych oraz wiele innych rozwiązań.

Niezależnie od powyższego, (…) koncentruje się również na profesjonalnej obsłudze oraz zapewnieniu usług konsultingowych, doradczych i integracyjnych jako spójnego pakietu dla klientów, dzięki czemu mogą oni w pełni korzystać z możliwości oferowanych przez nowoczesne systemy informatyczne. Spółka gwarantuje kompleksową obsługę wdrożonych rozwiązań oraz ich dopasowywanie do zmieniających się warunków rynkowych i potrzeb klienta.

Podstawowa działalność Spółki według Polskiej Klasyfikacji Działalności, zgodnie z wpisem do rejestru Głównego Urzędu Statystycznego, sklasyfikowana została pod symbolem:

-        62, 01, Z, DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z OPROGRAMOWANIEM

Przedmiot pozostałej działalności stanowi:

-        62,   ,    ,   DZIAŁALNOŚĆ ZWIĄZANA Z OPROGRAMOWANIEM I DORADZTWEM W ZAKRESIE INFORMATYKI ORAZ DZIAŁALNOŚĆ POWIĄZANA,

-        63,   ,   ,   DZIAŁALNOŚĆ USŁUGOWA W ZAKRESIE INFORMACJI,

-        58,   ,   DZIAŁALNOŚĆ WYDAWNICZA,

-        61,   ,   ,   TELEKOMUNIKACJA,

-        95,   ,   ,   NAPRAWA I KONSERWACJA KOMPUTERÓW I ARTYKUŁÓW UŻYTKU OSOBISTEGO I DOMOWEGO,

-        72,   ,   ,   BADANIA NAUKOWE I PRACE ROZWOJOWE,

-        73, 11, Z, DZIAŁALNOŚĆ AGENCJI REKLAMOWYCH,

-        70, 22, Z, POZOSTAŁE DORADZTWO W ZAKRESIE PROWADZENIA DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ I ZARZĄDZANIA,

-        82, 99, Z, POZOSTAŁA DZIAŁALNOŚĆ WSPOMAGAJĄCA PROWADZENIE DZIAŁALNOŚCI GOSPODARCZEJ, GDZIE INDZIEJ NIESKLASYFIKOWANA.

W przeważającym zakresie działalność Spółki ma charakter opodatkowany podatkiem VAT, w rezultacie zasadniczo przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT.

Zdarzenia przyszłe będące przedmiotem wniosku dotyczą tej właśnie części działalności Spółki.

Spółka zawarła umowy współpracy z osobami fizycznymi prowadzącymi indywidualną działalność gospodarczą, świadczącymi usługi na rzecz Spółki (zwanych dalej Współpracownikami). Za wykonanie wyżej wymienionych usług, zgodnie z umowami, Współpracownikom przysługuje wynagrodzenie stałe oraz wynagrodzenie dodatkowe.

Wykonywanie usług przez Współpracowników wymaga korzystania z określonych narzędzi, laptopa oraz telefonu komórkowego (dalej Narzędzia). Spółka chce mieć pewność, że każdy Współpracownik wykonując na jej rzecz usługi będzie korzystał z Narzędzi sprawnych i odpowiedniej jakości, a także odpowiedniego licencjonowanego oprogramowania. Celem tych działań jest także zachowanie tajemnicy Spółki, dane przechowywane na udostępnionych Narzędziach są poufne. Z tych względów Spółka zamierza nieodpłatnie udostępniać własne Narzędzia na rzecz Współpracowników. Aktualnie Spółka udostępnia Współpracownikom własne Narzędzia za wynagrodzeniem, na zasadzie dzierżawy.

Spółka planuje zmienić dotychczasowe umowy ze Współpracownikami na tzw. umowy toolingu w ramach których zamierza udostępnić Współpracownikom Narzędzia w celu świadczenia usług na jej rzecz bezpłatnie, tj. bez oddzielnego wynagrodzenia w formie pieniężnej. Udostępnienie Narzędzi będzie następowało na podstawie odrębnej umowy zawieranej indywidualnie z każdym Współpracownikiem lub w formie załącznika do umowy B2B z danym Współpracownikiem - w której to umowie (załączniku do umowy B2B) zostaną określone zasady udostępniania i wykorzystywania Narzędzi.

Umowy zawierane ze Współpracownikami będą zawierały potwierdzenie, że wartość wynagrodzenia należnego Współpracownikowi Spółki z tytułu świadczonych usług na podstawie umowy B2B uwzględnia okoliczność udostępniania mu Narzędzi w celu wykonywania tych usług (wynagrodzenie byłoby odpowiednio wyższe gdyby Spółka nie zapewniała narzędzi Współpracownikom i musieliby oni pozyskać odpowiednie narzędzia we własnym zakresie).

Po zakończeniu współpracy z danym Współpracownikiem, Narzędzia będą zwracane Spółce. Narzędzie mogą też być wymieniane na inne w trakcie trwania współpracy (w razie ich zużycia lub zepsucia).

Spółka podkreśla, że przez cały okres współpracy ze Współpracownikiem prawo własności i/lub prawo do rozporządzania Narzędziami jak właściciel będzie pozostawało po stronie Spółki i w żadnym momencie nie dojdzie do przeniesienia tych praw na rzecz Współpracowników.

Umowa toolingowa będzie wprost wskazywała, że Narzędzia są udostępniane Współpracownikom wyłącznie w celu wykonywaniu usług na rzecz Spółki i nie jest dopuszczalne ich użytkowanie na inne cele, tj. ani do świadczenia usług na rzecz innych podmiotów, ani na cele prywatne Współpracowników.

Poza udostępnieniem Współpracownikom Narzędzi na podstawie umowy toolingowej, Spółka będzie ponadto zapewniać pokrycie bieżących kosztów ich użytkowania (m.in. koszty abonamentu telefonicznego, koszty drobnej naprawy telefonu komórkowego) poprzez samodzielne ponoszenie tych wydatków.

Wszelkie wydatki ponoszone przez Spółkę tytułem nabycia Narzędzi oraz dotyczące kosztów ich bieżącego użytkowania będą właściwie dokumentowane, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami wynikającymi z przepisów ustawy o rachunkowości oraz przepisów podatkowych. W szczególności gromadzone dowody dotyczące niniejszych wydatków będą potwierdzać faktyczne ich poniesienie przez Spółkę, ich przedmiot, wartość netto i brutto, a także będą wskazywać na cel w jakim zostały dokonane.

W uzupełnieniu wniosku na pytania Organu Spółka udzieliła następujących odpowiedzi:

a)     Pytanie: Czy wykonywane przez Państwa Współpracowników czynności w ramach umowy toolingowej na Państwa rzecz są związane z potrzebami prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej, w ramach której to działalności wykonują Państwo wyłącznie czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, które nie korzystają ze zwolnienia od podatku/czynności opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych?

Odpowiedź: Działalność Spółki ma w przeważającym zakresie charakter opodatkowany podatkiem VAT. Usługi nabywane od Współpracowników będą służyły działalności gospodarczej Spółki w części, która stanowi działalność opodatkowaną VAT.

b)     Pytanie: Na czym polega związek pomiędzy udostępnieniem Państwa Współpracownikom Narzędzi, o których mowa we wniosku a wykonywaniem przez Państwa działalności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług/podatkiem dochodowym od osób prawnych, w jaki sposób udostępnienie Państwa Współpracownikom Narzędzi służy prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej?

Odpowiedź: Narzędzia są niezbędne Współpracownikom do wykonywania usług określonych w umowach B2B na rzecz Spółki. Udostępnienie własnych narzędzi gwarantuje, że Współpracownicy korzystają ze sprzętu odpowiedniej jakości oraz licencjonowanego i bezpiecznego oprogramowania. Działanie to służy zachowaniu tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż dane przechowywane na udostępnionych Narzędziach są poufne. Współpracownicy posiadający fachową wiedzę nie byliby w stanie efektywnie świadczyć usług na rzecz Spółki bez odpowiedniego wyposażenia. Praca wykonana przy użyciu tych Narzędzi przyczynia się bezpośrednio do zwiększania przychodów Spółki z jej podstawowej działalności operacyjnej.

Narzędzia są udostępniane Współpracownikom wyłącznie w celu świadczenia przez nich usług na rzecz Spółki. Usługi te (np. programowanie, doradztwo IT) są bezpośrednio wykorzystywane przez Wnioskodawcę do sprzedaży opodatkowanej produktów i systemów informatycznych własnym klientom.

c)     Pytanie: Czy udostępnienie Państwa Współpracownikom Narzędzi przyczyni się do zwiększenia Państwa sprzedaży i osiągnięcia przychodu w ramach prowadzonej przez Państwa działalności gospodarczej? Jeżeli tak, to w jaki sposób?

Tak, udostępnienie Narzędzi przyczyni się do zwiększenia sprzedaży Spółki. Bez odpowiedniego wyposażenia Współpracownicy nie byliby w stanie w sposób efektywny świadczyć usług, które generują przychody Spółki. Wydatki na komputery dla Współpracowników przyczyniają się do generowania obrotu poprzez zapewnienie ciągłości, jakości i bezpieczeństwa procesów produkcyjnych w Spółce.

Pytania

1.    Czy nieodpłatne udostępnianie Narzędzi Współpracownikom w ramach umowy toolingowej w celu świadczenia usług na rzecz Spółki, na zasadach opisanych w zdarzeniu przyszłym, będzie świadczeniem podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 7 ust. 1-2 lub art. 8 ust. 1-2 ustawy o VAT?

2.    Czy Spółce będzie przysługiwało, zgodnie z art. 86 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wydatków związanych z nabyciem i eksploatacją Narzędzi udostępnianej Współpracownikom w ramach umowy toolingowej, w celu świadczenia usług na rzecz Spółki?

Państwa stanowisko w sprawie

Ad 1.

Nieodpłatne udostępnianie Narzędzi Współpracownikom w ramach umowy toolingowej w celu świadczenia usług na rzecz Spółki - na zasadach opisanych w zdarzeniu przyszłym – nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług ani jako dostawa towarów, ani jako świadczenie usług.

Ad 2.

Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków związanych z nabyciem oraz eksploatacją Narzędzi udostępnianych Współpracownikom w ramach umowy toolingowej w celu świadczenia usług na rzecz Spółki - na zasadach ogólnych wynikających z art. 86 ustawy o VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

W zakresie pytania nr 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „podatek VAT”) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Definicja dostawy towarów została zawarta w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którą co do zasady przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych „przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, którym posługuje się Ustawa VAT, nie ogranicza się do przeniesienia własności towaru w sensie prawnym (cywilistycznym), ale obejmuje też przeniesienie władztwa ekonomicznego nad tym towarem, dokonane przez dostawcę, który władał nim jako posiadacz samoistny (jak właściciel), i w następstwie którego nabywca może tym towarem rozporządzać jak właściciel, tzn. korzystać z niego z wyłączeniem innych osób, pobierać pożytki i inne dochody, mieć możność przetwarzania go, zużycia, a nawet zniszczenia, a także dokonywać w stosunku do niego czynności prawnych” (tak m.in. NSA w wyroku z 4 października 2018 r., sygn. akt I FSK 1815/16).

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Wnioskodawcy w opisanym zdarzeniu przyszłym nie dojdzie do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem nie będzie miało miejsca przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Narzędzia udostępniane Współpracownikom na podstawie umowy toolingowej będą w dalszym ciągu stanowiły własność Spółki - natomiast Współpracownicy nie będą mieli prawa do swobodnego dysponowania i rozporządzania udostępnianymi Narzędziami.

Współpracownicy będą mogli używać Narzędzi wyłącznie w ograniczonym umową zakresie, w celu świadczenia usług na rzecz Spółki. Ponadto Spółka będzie mogła w każdej chwili zażądać od Współpracownika zwrotu udostępnionych Narzędzi (np. w związku z zakończeniem współpracy). Jednocześnie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT wskazuje, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również nieodpłatne przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1)      przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2)      wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Mając na uwadze powyższy przepis należy zwrócić uwagę, że do uznania nieodpłatnego przekazania towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika za dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT konieczne jest jednoczesne spełnienie dwóch warunków:

-        towary muszą zostać przekazane lub zużyte na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika, tj. na cele osobiste podatnika lub m.in. jego pracowników (w tym byłych pracowników) lub jako inna darowizna, oraz

-        podatnikowi musiało przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego (w całości lub w części) z tytułu nabycia przekazywanych towarów.

Wnioskodawca wskazuje, że niezależnie od warunku drugiego (prawa do odliczenia podatku naliczonego), w opisanym zdarzeniu przyszłym nie będzie spełniony pierwszy z ww. warunków. Po pierwsze bowiem Narzędzia nie zostaną Współpracownikom „przekazane”, „zużyte” ani „darowane”, lecz udostępnione do używania przez okres trwania umowy współpracy, z obowiązkiem ich zwrotu do Spółki.

Po drugie, nawet gdyby uznać, że taka forma udostępnienia Narzędzi spełnia definicję „przekazania” w rozumieniu powyższego przepisu, to nie będzie to przekazanie na cele osobiste. Jak bowiem wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, zawarcie umów ze Współpracownikami posiadającymi stosowne doświadczenie oraz fachową wiedzę ma na celu zwiększenie przychodów z prowadzonej działalności. Wykonywanie usług wynikających z zawartych umów nie byłoby możliwe bez odpowiedniego wyposażenia. W związku z powyższym Spółka zamierza udostępnić Współpracownikom Narzędzia, bez których nie byliby oni w stanie w sposób efektywny świadczyć usług na rzecz Spółki a w konsekwencji nie przyczynialiby się do zwiększania przychodów Spółki.

W związku z powyższym zdaniem Wnioskodawcy, udostępnianie Narzędzi Współpracownikom w celu świadczenia opisanych w zdarzeniu przyszłym usług, mające na celu efektywne zwiększenie przychodów będzie ściśle związane z działalnością gospodarczą Spółki. Przypomnieć przy tym należy, że - jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego - na mocy umowy toolingu Współpracownicy będą zobowiązani umownie do użytkowania Narzędzi wyłącznie w celu świadczenia usług na rzecz Spółki, tym samym zakazane będzie ich wykorzystywanie do świadczenia usług na rzecz innych podmiotów czy też do celów osobistych. Spółka wprowadzi mechanizmy kontrolne, które będą miały na celu zminimalizowanie ryzyka niezgłoszonego wykorzystania Narzędzi na cele prywatne, a w razie wystąpienia użytku prywatnego podejmie działania zmierzające do obciążenia Współpracowników kosztami tego używania.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie zostanie spełniony warunek przekazania (w rozumieniu: udostępnienia) towarów należących do przedsiębiorstwa podatnika na cele inne niż jego działalność gospodarcza, wynikający z art. 7 ust. 2 ustawy o VAT. Tym samym, dokonanie nieodpłatnego przekazania (udostępnienia) Narzędzi Współpracownikom nie będzie mogło zostać uznane za nieodpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Udostępnienie Narzędzi w ramach umowy toolingu nie będzie też stanowiło odpłatnego świadczenia usług przez Spółkę. W ustawie o VAT nie została zawarta definicja pojęcia świadczenie usług, jednakże zgodnie z art. 8 ust. 1 przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zdaniem Wnioskodawcy, udostępnienie Narzędzi na rzecz Współpracownika w ramach umowy toolingu opisanej w zdarzeniu przyszłym nie będzie stanowiło odpłatnego świadczenia usług przez Spółkę, bowiem:

a)    nie wystąpi wzajemne świadczenie ze strony Współpracownika na rzecz Spółki, które można by uznać za formę wynagrodzenia (brak odpłatności za świadczenie Spółki),

b)    ponadto udostępnienie Narzędzi, jako realizowane w związku z dążeniem Spółki do zapewnienia Współpracownikom sprawnych narzędzi o odpowiedniej jakości, które pozwolą im jak najlepiej wykonywać usługi na rzecz Spółki (zgodnie z wyznaczonymi przez nią standardami i zasadami) - nie stanowi odrębnego świadczenia (usługi), lecz świadczenie pomocnicze, uzupełniające, do działalności Spółki,

c)    w związku z powyższym faktycznym beneficjentem świadczenia polegającego na udostępnieniu Narzędzi jest przede wszystkim sama Spółka, a nie Współpracownik, który fizycznie z tych Narzędzi korzysta (celem wykonania usług na rzecz Spółki)

-        w efekcie nie zostaną spełnione podstawowe i niezbędne warunki do uznania czynności za odpłatne świadczenie usług na rzecz innego podmiotu (beneficjenta tego świadczenia).

Nie wystąpi tu również świadczenie, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1)    użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2)    nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższego wynika zatem, że czynnością opodatkowaną w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT może być wyłącznie nieodpłatne świadczenie usług na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Tymczasem Spółka ponownie wskazuje, że umowa toolingowa zawierana ze Współpracownikami nie będzie spełniała powyższych przesłanek, bowiem udostępnienie Narzędzi będzie każdorazowo ściśle związane z działalnością gospodarczą Spółki. Tak jak to wykazano powyżej, Narzędzia udostępniane Współpracownikom będą służyły wykonywaniu usług na rzecz Spółki, której ostatecznym celem jest zwiększenie przychodów Spółki

Udostępnianie Narzędzi na rzecz Współpracowników w żadnym stopniu nie ma też służyć zaspokojeniu ich potrzeb prywatnych (a także członków ich rodzin czy osób trzecich). W celu zminimalizowania ryzyka wykorzystania Narzędzi niezgodnie z przeznaczeniem Spółka wyraźnie zastrzeże w każdej z umów toolingowych zawieranej ze Współpracownikami, że udostępniane Narzędzia służą wyłącznie wykonywaniu usługi na rzecz Spółki, ponadto wdrożone zostaną odpowiednie mechanizmy kontrolne w zakresie weryfikacji faktycznego sposobu użytkowania Narzędzi.

Mając na uwadze powyższe, Spółka stoi na stanowisku, że umowa toolingowa zawierana ze Współpracownikami nie będzie stanowiła również nieodpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, a tym samym nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnosząc się całościowo do powyżej wskazanej argumentacji, należy dodatkowo podkreślić charakter umowy toolingowej. Otóż umowa toolingu, jako umowa nienazwana, nie została unormowana w prawie cywilnym. Niemniej, w praktyce przyjmuje się, że na mocy umowy toolingowej zlecający (tutaj: Spółka) zobowiązuje się do bezpłatnego udostępnienia wykonawcy (tutaj: Współpracownikowi), przez czas oznaczony lub nieoznaczony, określonych składników majątkowych (tu: Narzędzi) stanowiących jego własność (lub do których posiada on prawa użytkowania rozporządzania). Natomiast wykonawca (tu: Współpracownik) zobowiązuje się do wykorzystania otrzymanych (udostępnionych) przedmiotów do wykonania uzgodnionych w umowie toolingowej usług na rzecz zlecającego (tu: usług na rzecz Spółki). Jak wspomniano powyżej, w wyniku zawarcia umowy toolingu nie dochodzi do przeniesienia własności składników majątkowych na rzecz wykonawcy, nie jest on również uprawniony do swobodnego dysponowania udostępnionymi przedmiotami - mogą one bowiem być wykorzystywane wyłącznie do realizacji świadczenia uzgodnionego ze zlecającym.

Czynność nieodpłatnego udostępniania Narzędzi Współpracownikom będzie zatem stanowić element składowy współpracy stron (Spółki i Współpracownika) i będzie miała na celu umożliwienie realizacji zlecenia (wykonania usług).

Podsumowując, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że czynność udostępniania Współpracownikom Narzędzi nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Tymczasem przedmiotowe udostępnienie Narzędzi nie będzie stanowiło ani dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 lub 2 ustawy VAT, ani świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 lub 2 ustawy VAT.

Na marginesie Spółka wskazuje, że analogiczne stanowisko w zakresie skutków podatkowych VAT umów toolingu można znaleźć także w indywidualnych interpretacjach Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej - tak m.in. w interpretacji indywidualnej z 25 kwietnia 2022 r. (nr 0114-KDIP4-2.4012.77.2022.2.MC) i 0114-KDIP4-2.4012.43.2024.3.MC z dnia 29 kwietnia 2024 r. a także w orzecznictwie sądów administracyjnych - tak przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 kwietnia 2008 r. (sygn. I FSK 1788/07) oraz w wyroku z 13 grudnia 2017 r. (sygn. I FSK 239/16) - gdzie NSA wskazał, iż:

„Zatem, w świetle przedstawionych okoliczności sprawy należy uznać, że nieodpłatne udostępnienie Elektroniki oraz nieodpłatne udostępnienie Samochodów Handlowcom w ramach umowy toolingowej w celu świadczenia Usług na Państwa rzecz związane będzie z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą. Zatem czynności te nie będą świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy.”

W zakresie pytania 2

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (z zastrzeżeniem wyjątków niemających znaczenia w niniejszej sprawie).

Z kolei, w myśl art. 86 ust. 2 ww. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi w szczególności suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług oraz dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi (tak pkt 1 powołanego przepisu).

Powołany powyżej art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT przysługuje podatnikowi pod warunkiem, że nabywane przez niego towary i/lub usługi są wykorzystywane do działalności opodatkowanej.

Zgodnie ze stanowiskiem Wnioskodawcy przedstawionym powyżej, świadczenie polegające na nieodpłatnym udostępnianiu Narzędzi Współpracownikom nie będzie stanowiło dostawy towarów ani świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT. Niemniej, pomimo braku bezpośredniego związku z działalnością opodatkowaną, Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę na wyraźny pośredni związek udostępniania Narzędzi Współpracownikom z opodatkowaną działalnością Spółki.

Spółka ponownie pragnie podkreślić, że Narzędzia udostępniane Współpracownikom będą niezbędne do wykonywania Usług określonych w umowie B2B. Z kolei usługi nabywane od Współpracowników będą służyły działalności gospodarczej Spółki, tj. będą niezbędne do prowadzenia przez nią działalności gospodarczej, w części która stanowi działalność opodatkowaną VAT. To natomiast oznacza - jak wskazano powyżej - że czynność polegającą na udostępnianiu Narzędzi Współpracownikom należy uznać za czynność pomocniczą, wspierającą w stosunku do opodatkowanej działalności gospodarczej Spółki, mającą na celu zwiększenie sprzedaży Spółki .

Tym samym, wydatki ponoszone przez Spółkę na nabycie własności lub praw do Narzędzi oraz wydatki związane z bieżącą eksploatacją tych Narzędzi - jako ponoszone w związku (pośrednim) z działalnością opodatkowaną Spółki - mogą stanowić podstawę do odliczenia wynikającego z nich podatku naliczonego.

Prawidłowość stanowiska Spółki potwierdzają liczne interpretacje indywidualne organów podatkowych oraz wyroki sądów administracyjnych, wskazujące, że aby podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego VAT o kwotę podatku naliczonego VAT konieczne jest wykazanie bezpośredniego lub pośredniego związku wydatków z działalnością opodatkowaną. Tak m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z 5 października 2022 r. (sygn. I SA/Sz 351/22), gdzie sąd wskazał, iż:

„(...) zdaniem Sądu, organ prawidłowo podał, że przy zakupie towarów i usług odliczenie podatku naliczonego jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje bezpośredni lub pośredni związek między dokonanym wydatkiem a wykonywanymi przez podatnika czynnościami opodatkowanymi zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.t.u. Przyjmuje się, że związek bezpośredni występuje wówczas, gdy nabywane towary służą dalszej odsprzedaży lub gdy nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług, będących przedmiotem sprzedaży opodatkowanej. Zakupy mają natomiast pośredni związek z działalnością podmiotu, gdy istniej związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. Pośredni związek dokonanych zakupów z działalnością podatnika występuje wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.”

Podobne zdanie wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 11 czerwca 2021 r. (sygn. I FSK 1520/18), gdzie czytamy:

„Niemniej jednak w orzecznictwie ukształtował się, obecnie powszechnie akceptowany pogląd, zgodnie z którym brak takiej konkretnej transakcji opodatkowanej nie musi zawsze prowadzić do utraty prawa do odliczenia VAT. W przypadku bowiem wydatków zaliczanych do tzw. kosztów ogólnych wprawdzie nie istnieje bezpośredni związek pomiędzy zakupem tych towarów i usług a sprzedażą opodatkowaną, lecz w sytuacji gdy stanowią one element cenotwórczy produktów podatnika (towarów lub usług) pozostając w ten sposób w pośrednim związku z jego opodatkowaną działalnością gospodarczą, prawo do odliczenia z tytułu tych zakupów (wydatków) powinno przysługiwać podatnikowi w takim zakresie, w jakim ogólna działalność daje prawo do odliczenia VAT.”

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z tytułu:

-        wydatków na nabycie Narzędzi udostępnianej Współpracownikom,

-        wydatków związanych z bieżącą eksploatacją Narzędzi (np. abonament telefoniczny, naprawy).

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje poparcie także w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, m.in. z 2 czerwca 2023 r. (nr 0112-KDIL1-2.4012.162.2023.1.AS), w której organ potwierdził prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT z tytułu nabycia narzędzi udostępnianych przez podatnika w ramach umowy toolingowej, wskazując, że:

„Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku będzie przysługiwać Państwu prawo do odliczenia podatku VAT od wydatków poniesionych na zakup narzędzi. W rozpatrywanej sprawie zostanie bowiem spełniony warunek uprawniający do odliczenia podatku naliczonego w związku z zakupem narzędzi, tj. związek nabywanych towarów ze sprzedażą opodatkowaną.”

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Z treści art. 8 ust. 1 ustawy, wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu, które nie stanowi dostawy towarów. Słownik języka polskiego definiuje czasownik „świadczyć” jako „wykonywać coś na czyjąś rzecz”, a „świadczenie” – to obowiązek wykonywania, przekazania czegoś na czyjąś rzecz.

Zgodnie z wyżej wskazanymi regulacjami, przy ocenie charakteru świadczenia, jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni jego odbiorca odnoszący korzyść związaną z tym świadczeniem.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów.

Z uwagi na powyższe unormowania, pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W tym miejscu należy wskazać, że jak wynika z powołanych powyżej przepisów, każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

•        w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;

•        świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem.

Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte w przypadku dostawy towarów w art. 7 ust. 2 ustawy, a w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.

Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy:

Jak wynika z powyższego przepisu, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega generalnie każde nieodpłatne przekazanie towaru należącego do przedsiębiorstwa, w tym także wszelkie inne darowizny, z którym wiąże się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, o ile podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia, w całości lub części, kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Jeżeli natomiast podatnik nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego, to nieodpłatne przekazanie tych towarów pozostaje poza zakresem opodatkowania (podatnik nie musi dokonać ich opodatkowania), bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 2 ustawy:

Zgodnie z unormowaniami zawartymi w ww. przepisach w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy powołanego wyżej art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Aby zatem nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a co za tym idzie za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika.

Państwa wątpliwości objęte pytaniem nr 1 dotyczą ustalenia czy nieodpłatne udostępnianie Narzędzi Współpracownikom w ramach umowy toolingowej w celu świadczenia usług na Państwa rzecz stanowi świadczenie podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 7 ust. 1-2 lub art. 8 ust. 1-2 ustawy.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy wynika, że są Państwo aktywnym podatnikiem VAT. Jesteście Państwo producentem m.in. innowacyjnych systemów informatycznych dla kluczowych sektorów gospodarki: telekomunikacji, finansów, bankowości i ubezpieczeń, administracji publicznej, medycyny, handlu i usług, przemysłu, dużych oraz małych i średnich przedsiębiorstw. Koncentrują się Państwo również na profesjonalnej obsłudze oraz zapewnieniu usług konsultingowych, doradczych i integracyjnych jako spójnego pakietu dla klientów, dzięki czemu mogą oni w pełni korzystać z możliwości oferowanych przez nowoczesne systemy informatyczne.

Zawarli Państwo umowę współpracy z osobami fizycznymi prowadzącymi indywidualną działalność gospodarczą, świadczącymi usługi na Państwa rzecz (zwanych dalej Współpracownikami). Za wykonanie ww. usług, zgodnie z umowami, Współpracownikom przysługuje wynagrodzenie stałe oraz wynagrodzenie dodatkowe.

Wykonywanie usług przez Współpracowników wymaga korzystania z określonych narzędzi, laptopa oraz telefonu komórkowego (dalej Narzędzia). Chcą Państwo mieć pewność, że każdy Współpracownik wykonując na Państwa rzecz usługi korzysta z Narzędzi sprawnych i odpowiedniej jakości, a także odpowiedniego licencjonowanego oprogramowania. Celem tych działań jest także zachowanie tajemnicy Państwa Spółki, dane przechowywane na udostępnionych Narzędziach są poufne. Z tych względów zamierzają Państwo nieodpłatnie udostępniać własne Narzędzia na rzecz Współpracowników. Aktualnie udostępniają Państwo Współpracownikom własne Narzędzia za wynagrodzeniem, na zasadzie dzierżawy.

Planują Państwo zmienić dotychczasowe umowy ze Współpracownikami na tzw. umowy toolingu, w ramach których zamierzają Państwo udostępnić Współpracownikom Narzędzia w celu świadczenia usług na Państwa rzecz bezpłatnie, tj. bez oddzielnego wynagrodzenia w formie pieniężnej. Udostępnienie Narzędzi będzie następowało na podstawie odrębnej umowy zawieranej indywidualnie z każdym Współpracownikiem lub w formie załącznika do umowy B2B z danym Współpracownikiem - w której to umowie (załączniku do umowy B2B) zostaną określone zasady udostępniania i wykorzystywania Narzędzi.

Umowy zawierane ze Współpracownikami będą zawierały potwierdzenie, że wartość wynagrodzenia należnego Państwa Współpracownikowi z tytułu świadczonych usług na podstawie umowy B2B uwzględnia okoliczność udostępniania mu Narzędzi w celu wykonywania tych usług (wynagrodzenie byłoby odpowiednio wyższe gdyby Państwo nie zapewniali narzędzi Współpracownikom i musieliby oni pozyskać odpowiednie narzędzia we własnym zakresie).

Po zakończeniu współpracy z danym Współpracownikiem, Narzędzia będą Państwu zwracane.

Przez cały okres współpracy ze Współpracownikiem prawo własności i/lub prawo do rozporządzania Narzędziami jak właściciel będzie pozostawało po Państwa stronie i w żadnym momencie nie dojdzie do przeniesienia tych praw na rzecz Współpracowników.

Umowa toolingowa będzie wprost wskazywała, że Narzędzia są udostępniane Współpracownikom wyłącznie w celu wykonywaniu usług na Państwa rzecz i nie jest dopuszczalne ich użytkowanie na inne cele, tj. ani do świadczenia usług na rzecz innych podmiotów, ani na cele prywatne Współpracowników.

Poza udostępnieniem Współpracownikom Narzędzi na podstawie umowy toolingowej, będą Państwo zapewniać pokrycie bieżących kosztów ich użytkowania (m.in. koszty abonamentu telefonicznego, koszty drobnej naprawy telefonu komórkowego) poprzez samodzielne ponoszenie tych wydatków.

Odnosząc się do przedstawionych wyżej wątpliwości wskazać należy, że w myśl art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Umowa zakładająca udostępnienie kontrahentowi narzędzi wykorzystywanych w ramach przedsięwzięcia – którą w praktyce gospodarczej przyjęto nazywać umową toolingową (z ang. tool – narzędzie) – jako umowa nienazwana nie została unormowana w prawie cywilnym. Na mocy umowy toolingowej zlecający zobowiązuje się do bezpłatnego udostępnienia wykonawcy, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, określonych składników majątkowych stanowiących jego własność. Wykonawca zobowiązuje się natomiast do wykorzystania otrzymanych przedmiotów do wykonania uzgodnionych w umowie toolingowej usług na rzecz zlecającego. W wyniku zawarcia umowy nie dochodzi do przeniesienia własności składników majątkowych na rzecz wykonawcy, nie jest on również uprawniony do swobodnego dysponowania udostępnionymi przedmiotami.

Z powyższych okoliczności sprawy wynika zatem, że Państwa Współpracownicy nie mają możliwości swobodnego dysponowania udostępnionymi przez Państwa Narzędziami. Przez cały okres współpracy prawo własności i/lub prawo do rozporządzania Narzędziami jak właściciel pozostaje po Państwa stronie i w żadnym momencie nie dojdzie do przeniesienia tych praw na rzecz Współpracowników. Umowa toolingowa wprost wskazuje, że Narzędzia są udostępniane Współpracownikom wyłącznie w celu wykonywania usług na Państwa rzecz i nie jest dopuszczalne ich użytkowanie na inne cele, tj. ani do świadczenia usług na rzecz innych podmiotów, ani na cele prywatne Współpracowników.

Zatem czynności udostępniania Państwa Współpracownikom Narzędzi nie sposób traktować jako dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy, skoro Współpracownicy nie mają prawa do rozporządzania Narzędziami jak właściciel.

Jednocześnie, udostępnianie Państwa Współpracownikom Narzędzi nie stanowi świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Czynność nieodpłatnego udostępniania Współpracownikom Narzędzi na czas wykonania zadań wskazanych przez Państwa służy wyłącznie do wykonania działalności zleconej Współpracownikom, stanowi element składowy współpracy stron i ma na celu umożliwienie realizacji zleceń. Przekazanie to ma na celu ułatwienie wykonania usługi realizowanej na potrzeby Państwa działalności gospodarczej. Tym samym, udostępnianie Państwa Współpracownikom Narzędzi, o których mowa we wniosku, jest związane z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą. Zatem czynność ta nie jest świadczeniem usług, o którym mowa w art. 8 podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stwierdzić należy, że czynność nieodpłatnego udostępniania Państwa Współpracownikom Narzędzi, które służą wykonywaniu przez nich usług na Państwa rzecz nie stanowi dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 i 2 ustawy, jak również nie stanowi świadczenia usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 i 2 ustawy. W związku z powyższym, nieodpłatne udostępnianie Narzędzi na rzecz Współpracowników, które służą wykonywaniu przez Współpracowników usług na Państwa rzecz, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 wniosku jest prawidłowe.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania nr 2 wniosku wskazać należy, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona powyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z usługami i towarami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Nie jest to bowiem wyjątkowy przywilej podatnika, lecz jego fundamentalne prawo. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar (usługa) ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

Biorąc pod uwagę, że prawo do odliczenia powinno być realizowane natychmiast po powstaniu podatku naliczonego, decydujące znaczenie dla oceny istnienia prawa do odliczenia ma zamierzony (deklarowany) związek podatku naliczonego z czynnościami opodatkowanymi. Przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Podkreślić należy, iż ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach umów ze Współpracownikami tzw. umów toolingu bezpłatnie udostępnią Państwo Współpracownikom Narzędzia w celu świadczenia usług na Państwa rzecz. Podali Państwo, że w przeważającym zakresie Państwa działalność ma charakter opodatkowany podatkiem VAT. Usługi nabywane od Współpracowników służą Państwa działalności gospodarczej w części, która stanowi działalność opodatkowaną VAT. Współpracownicy posiadający fachową wiedzę nie byliby w stanie efektywnie świadczyć usług na Państwa rzecz bez odpowiedniego wyposażenia. Praca wykonana przy użyciu Narzędzi przyczynia się bezpośrednio do zwiększania Państwa przychodów z działalności operacyjnej. Narzędzia są udostępniane Współpracownikom wyłącznie w celu świadczenia przez nich usług na Państwa rzecz. Usługi te (np. programowanie, doradztwo IT) są bezpośrednio wykorzystywane przez Państwa do sprzedaży opodatkowanej produktów i systemów informatycznych własnym klientom.

Udostępnienie Narzędzi przyczyni się do zwiększenia Państwa sprzedaży. Bez odpowiedniego wyposażenia Współpracownicy nie byliby w stanie w sposób efektywny świadczyć usług, które generują Państwa przychody. Wydatki na komputery dla Współpracowników przyczyniają się do generowania obrotu poprzez zapewnienie ciągłości, jakości i bezpieczeństwa procesów produkcyjnych w Państwa Spółce. Poza udostępnieniem Współpracownikom Narzędzi na podstawie umowy toolingowej, pokrywają Państwo bieżące koszty ich użytkowania (m.in. koszty abonamentu telefonicznego, koszty drobnej naprawy telefonu komórkowego) poprzez samodzielne ponoszenie tych wydatków.

Wszelkie wydatki ponoszone przez Państwa tytułem nabycia Narzędzi oraz dotyczące kosztów ich bieżącego użytkowania będą właściwie dokumentowane, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie wymogami wynikającymi z przepisów ustawy o rachunkowości oraz przepisów podatkowych. W szczególności gromadzone dowody dotyczące niniejszych wydatków będą potwierdzać faktyczne ich poniesienie przez Państwa, ich przedmiot, wartość netto i brutto, a także będą wskazywać na cel w jakim zostały dokonane.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku zostanie spełniony warunek uprawniający do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturach dokumentujących wydatki związane z nabyciem i eksploatacją Narzędzi, tj. związek nabywanych towarów i usług ze sprzedażą opodatkowaną. Ponadto są Państwo zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Tym samym należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie przysługuje Państwu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu wydatków związanych z nabyciem i eksploatacją Narzędzi udostępnianych Współpracownikom w ramach umowy toolingowej, w celu świadczenia usług na Państwa rzecz, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, o ile nie zaistnieją przesłanki negatywne określone w art. 88 ustawy.

Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga w zakresie podatku od towarów i usług. Natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.