Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.1163.2025.5.AM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

9 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 8 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT i dokumentowania usług świadczonych przez uczestników Konsorcjum w zamian za otrzymywane wynagrodzenie, niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT podziału wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów, a także w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.

Uzupełnili go Państwo pismami z 30 stycznia 2026 r. (wpływ 30 stycznia 2026 r. oraz 3 lutego 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1.    Zainteresowany będący stroną postępowania:X Sp. z o.o.

2.    Zainteresowany niebędący stroną postępowania:A

3.    Zainteresowany niebędący stroną postępowania:B

4.    Zainteresowany niebędący stroną postępowania:C

Opis zdarzenia przyszłego (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)

Wnioskodawca - Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych posiadającym nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce. Także osoby zainteresowane posiadają nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce, ale są podatnikami podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wnioskodawca zamierza zawrzeć Umowę Konsorcjum (umowę wspólnego przedsięwzięcia) w ramach której to umowy spółka X Sp. z o.o. (dalej także jako Spółka) będzie Liderem konsorcjum, zaś Osoby Zainteresowane będą członkami konsorcjum (zwanymi także Konsorcjantami). W ramach konsorcjum będą funkcjonować także inne podmioty jako konsorcjanci.

Lider Konsorcjum prowadzi głównie działalność gospodarczą w zakresie (…).

Konsorcjanci posiadają każdy według swojego wykształcenia i doświadczenia – niezbędne umiejętności i uprawnienia do realizacji (…).

Celem realizacji przedsięwzięć gospodarczych związanych ze znacznym ryzykiem gospodarczym i koniecznością realizacji projektów (…) (od fazy projektowej do wykonawstwa i nadzoru) oraz dążąc do zwiększenia oferty firmy posiadającej szeroki zespół profesjonalistów (wpisanych do RKW), a także poszukując nowych rynków zbytu i nowych kanałów dystrybucji, Strony postanowiły zawrzeć Umowę Konsorcjum w celu realizacji przedsięwzięć w zakresie projektowania i (…), które zawiązują do realizacji przedsięwzięcia w zakresie rozwoju sprzedaży produktów Spółki, z uwzględnieniem potencjału poszczególnych Członków Konsorcjum, co pozwoli na połączenie potencjału finansowego, logistycznego, technicznego, marketingowego, renomy i doświadczenia Stron z wykorzystaniem zaplecza kadrowego (profesjonalistów posiadających specjalistyczne uprawnienia), co bez udziału Konsorcjantów byłby niemożliwe do osiągnięcia.

Szczegółowe warunki współpracy pomiędzy podmiotami zostaną określone w Umowie Konsorcjum, która stanowić będzie, iż strony działają na zasadzie wspólnego przedsięwzięcia nieposiadającego odrębnej podmiotowości prawnej oraz zobowiązują się do uczestniczenia we wspólnym przedsięwzięciu na zasadzie realizacji poszczególnych zadań (każdemu z podmiotów przydzielony zostanie do realizacji określony zakres zadań w zakresie realizacji inwestycji w ramach Konsorcjum, co będzie wiązać się także z przypisaniem określonego zysku poszczególnym członkom Konsorcjum). Strony umowy dopuszczają możliwość modyfikacji postanowień Umowy Konsorcjum oraz okresową weryfikację realizowanych zadań w celu dostosowania podziału wynagrodzenia adekwatnie do ponoszonych nakładów i osiąganych celów.

Celem wspólnego przedsięwzięcia będzie powierzenie wyodrębnionych działań stronom umowy Konsorcjum w celu zwiększenia skuteczności działania i maksymalizacji zysku oraz działanie w ramach grupy podmiotów jako duży podmiot mogący realizować duże przedsięwzięcia (jest to częste działanie w branżach budowlanych i projektowo-wykonawczych ze względu na szeroki zakres wymaganych uprawnień).

Umowa Konsorcjum określać będzie za jakie czynności jest odpowiedzialny dany członek konsorcjum. Każdy z członków konsorcjum we własnym zakresie ponosi koszty związane z wykonaniem umowy (zadaniowy podział pracy). Część kosztów może być zaś ponoszona wspólnie przez członków konsorcjum i każdy z członków będzie obowiązany do ponoszenia kosztów przypadających na jego udział.

Strony ustaliły, iż w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) tylko jeden z członków konsorcjum (głównie Lider) funkcjonować będzie jako podmiot realizujący wykonawstwo poszczególnych projektów lub podmiot nabywający towary/usługi, zaś Umowa Konsorcjum określać będzie podział czynności i wynagrodzenia między członków konsorcjum oraz podział kosztów wspólnych. Taka konstrukcja umowna umożliwia zwiększenie rozpoznawalności oraz zwiększenie potencjału sprzedażowego.

Członek konsorcjum/Lider zawierający umowę handlową sprzedaży realizowaną w ramach Konsorcjum, wystawia dokument sprzedaży (fakturę) za realizowaną sprzedaż na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia.

W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Wnioskodawcą i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych – wynagrodzenie będące udziałem w zysku wygenerowanym przez Konsorcjum oraz kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Wnioskodawcę usługi w ramach umowy Konsorcjum.

Większość kwot będzie stanowić wynagrodzenie z tytułu zysku wygenerowanego przez Konsorcjum, które to wynagrodzenie w części jest należne Wnioskodawcy, jednakże Wnioskodawca może także wykonywać czynności zlecone przez Konsorcjantów.

Przewiduje się następujący sposób rozliczeń: członek konsorcjum (w większość przypadków Lider/Wnioskodawca) zawierający umowę handlową z podmiotem trzecim realizowaną w ramach Konsorcjum wystawia dokument sprzedaży na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia, jednakże zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (lub 8 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) jako przychód podatkowy tego podmiotu zostanie rozpoznana kwota pomniejszona o wynagrodzenie należne innym członkom konsorcjum. Jednocześnie każdy z członków konsorcjum wystawia fakturę/notę księgową na swoją część wynagrodzenia wynikającą z Umowy Konsorcjum, które to wynagrodzenie będzie ich przychodem podatkowym z tytułu realizowanych czynności w ramach Umowy Konsorcjum.

W realizowanym wspólnie przedsięwzięciu, udział finansowy stron w ramach Konsorcjum w zyskach i stratach może być różny i będzie zależny od wielkości udziału każdego członka Konsorcjum w realizacji przedsięwzięcia za dany miesiąc, w tym udziału w przedsięwzięciu i wielkości poniesionych kosztów przez każdą ze Stron i wielkości przychodu.

Strony w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego dokonają rozliczenia udziałów członków Konsorcjum w realizowanych za ten okres przedsięwzięciach.

Każda ze Stron ponosi we własnym zakresie koszty własnej działalności, w tym podatki i opłaty. Wspólne wydatki takie jak np. przygotowanie polityki ochrony danych osobowych będą ponoszone przez jednego z członków Konsorcjum (co do zasady Lidera) a następnie będą rozliczane proporcjonalnie według zaangażowania w realizację przedsięwzięcia, co do zasady uwzględniając wielkości udziału w przychodzie Konsorcjum.

W celu wyjaśnienia wszelkich wątpliwości Wnioskodawca oświadcza, iż członkowie Konsorcjum nie będą stanowić grupy VAT, zaś świadczone usługi będą opodatkowane stawką 23%.

W piśmie z 30 stycznia 2026 r. na pytania Organu Wnioskodawca udzielił następujących odpowiedzi:

Pytanie nr 1: Czy X Sp. z o.o. (Wnioskodawca) – Zainteresowany będący stroną postępowania – jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT?

Pytanie nr 2: Czy Zainteresowani niebędący stroną postępowania – A, B, C - są zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT?

Odpowiedź: Tak, wszystkie strony umowy Konsorcjum (Wspólnego przedsięwzięcia) są czynnymi podatnikami VAT.

Pytanie nr 3 W związku z informacją zawartą we wniosku, że:

proszę jednoznacznie wskazać, czy Liderem jest X Sp. z o.o. będący Wnioskodawcą (Zainteresowany będący stroną postępowania)? Jeśli tak, to proszę wyjaśnić w jaki sposób należy rozumieć powyższe sformułowania „W ramach rozliczeń finansowych pomiędzy Wnioskodawcą i Liderem mogą występować dwa rodzaje rozliczeń pieniężnych (…)”, „kwoty przekazywane przez Lidera w zamian za wyświadczone na jego rzecz przez Wnioskodawcę usługi”?

Odpowiedź: Tak, Liderem jest X Sp. z o.o. będący Wnioskodawcą (Zainteresowany będący stroną postępowania).

Jest to Wniosek wspólny, a tym samym zapis mógł być niejednoznaczny. Do rozliczeń może dochodzić pomiędzy Wnioskodawcą (Lider) a pozostałymi zainteresowanymi, którzy też są Wnioskodawcami choć niebędącymi stroną postępowania. Wszelkie rozliczenia będą między Liderem a konsorcjantami (Wnioskodawca i Zainteresowani), mogą też wystąpić pomiędzy Zainteresowanymi (sporadycznie).

Pytanie nr 4: W związku ze wskazaniem we wniosku, że:

proszę wyjaśnić:

• Który dokładnie z podmiotów będących członkiem Konsorcjum będzie zawierał umowy handlowe sprzedaży realizowanej na rzecz podmiotów trzecich, kto będzie reprezentował Konsorcjum na zewnątrz?
• Czy w kontaktach z kontrahentami (podmiotami trzecimi) jedynie Lider Konsorcjum będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług?

Odpowiedź: Standardem wynikającym z umowy jest, że to Lider (Wnioskodawca) będzie zawierał umowy handlowe i będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/ usług, gdyż zamiarem jest stworzenie jednego dużo podmiotu w percepcji odbiorców usług, który wszystkim zarządza i jest reprezentantem Konsorcjum. W sporadycznych sytuacjach może się zdarzyć, że jeden z Konsorcjantów (Zainteresowanych nie będących stroną postępowania) może wygrać przetarg i być podmiotem zawierającym umowę handlową i będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/usług, jednakże byłoby to odstępstwo od generalnej zasady, gdzie Lider jest podmiotem reprezentującym Konsorcjum.

Pytanie nr 5: Kiedy (dd-mm-rrrr) Zainteresowani zamierzają zawrzeć umowę Konsorcjum i na jaki czas?

Odpowiedź: Umowę Konsorcjum zawarto (…) 2025 r. na czas nieokreślony, jednakże dopiero teraz realnie umowa zaczyna funkcjonować.

Pytanie nr 6: Jakie konkretnie zadania będą realizowane w ramach zawartej Umowy Konsorcjum w związku ze świadczeniem wykonywanym w ramach zawartych umów z kontrahentami przez Konsorcjantów, tj. Zainteresowanego będącego stroną postępowania oraz Zainteresowanych niebędących stroną postępowania, za wykonanie jakich czynności będą odpowiedzialni Zainteresowany będący stroną postępowania oraz Zainteresowani niebędący stroną postępowania – proszę o wskazanie czy wszyscy Konsorcjanci będą świadczyć usługi/dokonywać dostaw o tożsamym charakterze i na tożsamych zasadach (proszę opisać świadczenia wykonywane przez każdego z Konsorcjantów)?

Odpowiedź: Lider Konsorcjum posiadający możliwości finansowe, kadrowe i organizacyjne będzie odpowiadał za dobór kadr i dostarczenie pracowników, kompleksową obsługę magazynową, administracją Konsorcjum, będzie odpowiadał za wykonawstwo względem podmiotów trzecich, dokonywał obsługi posprzedażowej. Czynności te zostały wylistowane.

Konsorcjanci jako wysokiej klasy specjaliści będą przede wszystkim wykorzystywać know-how i posiadane uprawnienia specjalistyczne w celu realizacji poszczególnych zadań wynikających z kontraktów handlowych (są wieloletnimi wykonawcami z różnych dziedzin w ramach świadczonych usług przez Konsorcjum). Dodatkowo będą koordynować prace wykonywane przez pracowników, rozmawiać z kontrahentami w zakresie technicznych uzgodnień.

Co do zasady Konsorcjum to grupa wykwalifikowanych fachowców oraz Lidera, którzy dzięki synergii i uzupełniającą się wiedzą i doświadczeniem mogą i realizują bardzo duże projekty wykonawcze.

Tym samym każdy z Konsorcjantów będzie realizował zbliżony zakres działań, ale w szczegółach istotnie się różniących, gdyż będą to zadania do jakich posiadają uprawnienia i stosowną wiedzę.

Pytanie nr 7: Na czyją rzecz Konsorcjanci będą realizować zadania w ramach zawartej Umowy Konsorcjum?

Odpowiedź: Z perspektywy odbiorcy usług to Lider zawiera umowę na określony zakres usług, ale poszczególne elementy prac (wykonawstwa) realizują Zainteresowani na rzecz odbiorcy usługi. Ten mechanizm jest powszechny w branży inżynieryjno-budowlanej, tj. jeden podmiot wygrywa przetarg, ale sam nie jest w stanie go wykonać i posiłkuje się innymi wykonawcami. Tutaj jednak dzięki zawartej umowie Konsorcjum jest zagwarantowane, że Lider dysponuje odpowiednim zapleczem technicznym i ludzkim, gdyż wszyscy wymagani specjaliści będą dostępni i w ramach wykonawstwa umowy – jest to bardzo istotne z punktu widzenia odbiorcy, co jest często elementem wymagań przetargowych.

Pytanie nr 8: Czy faktury wystawiane przez Lidera (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) na rzecz kontrahentów będą dokumentowały zarówno świadczenia wykonywane przez Lidera, jak również świadczenia wykonane przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania?

Odpowiedź: Tak, faktury wystawiane przez Lidera (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) na rzecz kontrahentów będą dokumentowały zarówno świadczenia wykonywane przez Lidera, jak również świadczenia wykonane przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania.

Pytanie nr 9: Czy Lider będzie wystawiał faktury na rzecz kontrahentów w swoim imieniu, czy również w imieniu Zainteresowanych niebędących stroną postępowania? Jeśli również w imieniu Zainteresowanych niebędących stroną postępowania, to proszę wskazać:

a)    Czy Zainteresowani niebędący stroną postępowania upoważnią Lidera do wystawienia faktur w imieniu i na ich rzecz?

b)    Na jakich zasadach regulowane jest wystawianie faktur i czy powyższe zasady wynikają z umów z kontrahentami?

c)    Wykonywanie jakich czynności przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania będą dokumentowały te faktury?

Odpowiedź: Zgodnie z Umową upoważnionym do wystawienia faktury za całość prac jest Lider. Później strony umowy dzielą uzyskane wynagrodzenie między siebie, gdyż wystawiona faktura obejmowała całą kwotę płatności za realizowane usługi.

Kontrahenci mają świadomość, że jest to Konsorcjum, które grupuje różnych wykonawców, jednocześnie oczekują jednej faktury za całość zleconych usług.

Zainteresowani niebędący stroną postępowania mogą wystawiać faktury za czynności realizowane indywidualnie dla zleceniodawców – nie zawsze zawarta umowa obejmuje kompleksowe prace, więc mogą oni wystawiać faktury na świadczone usługi za określony wycinek prac, który jest w ich kompetencjach (nie wymagające działania w ramach Konsorcjum).

Pytanie nr 10: Czy w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) wyłącznie Lider będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub podmiot nabywający towary/usługi?

Odpowiedź: W ramach usług świadczonych w ramach Umowy Konsorcjum - w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) wyłącznie Lider będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub podmiot nabywający towary/usługi.

Pytanie nr 11: Czy w ramach umowy Konsorcjum Zainteresowani zachowają pełną odrębność i samodzielność jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą?

Odpowiedź: Tak, w ramach umowy Konsorcjum Zainteresowani zachowają pełną odrębność i samodzielność jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Pytanie nr 12: Czy możliwa jest sytuacja, w której Zainteresowani nie otrzymają wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach umowy Konsorcjum? Jeśli tak, proszę opisać dlaczego?

Odpowiedź: Nie jest przewidziane, aby Zainteresowani nie otrzymali wynagrodzenia za czynności wykonywane w ramach umowy Konsorcjum.

Natomiast może się zdarzyć, iż w ramach konkretnego wykonawstwa zadań (wygranego przetargu) tylko niektórzy z Zainteresowanych będą potrzebni do wykonania określonych prac, a tym samym Zainteresowani niewykonujący prac na rzecz zleceniodawców nie będą mieli przypisanego wynagrodzenia z takiego kontraktu handlowego.

Pytanie nr 13: Czy w umowie zawieranej z kontrahentami (podmiotami trzecimi) zostanie zawarta informacja, że kontrahent zawiera umowę z Konsorcjum, a nie z jednym z członków Konsorcjum (Liderem)? Jeśli nie, proszę wskazać dlaczego?

Elementem przekazywanej informacji jest, że prace będą wykonane w ramach Konsorcjum. W przetargach publicznych jest to obowiązkowo ujawniane zdarzenie gospodarcze, zaś inni kontrahenci mogą tą wiedzę pozyskać np. z informacji handlowych czy regulaminów funkcjonowania Konsorcjum.

Pytanie nr 14: Czy z umowy zawieranej z kontrahentami (podmiotami trzecimi) będzie wynikać, na który podmiot ma zostać dokonana płatność przez kontrahenta? Jeśli tak, to należy wskazać ten podmiot.?

Odpowiedź: Z umowy zawartej z kontrahentami (podmiotami trzecimi) będzie wynikać na który podmiot ma zostać dokonana płatność przez kontrahenta. W standardzie będzie to Lider wystawiający fakturę za całość prac.

Pytanie nr 15: Czy otrzymany przez Konsorcjantów udział w wypracowanym przez Konsorcjum wynagrodzeniu (zysku) będzie stanowić wynagrodzenie za wykonanie jakichkolwiek usług przez Konsorcjantów na rzecz podmiotu dokonującego podziału zysku?

Odpowiedź: Nie, otrzymany przez Konsorcjantów udział w wypracowanym przez Konsorcjum wynagrodzeniu (zysku) nie będzie stanowić wynagrodzenia za wykonanie jakichkolwiek usług przez Konsorcjantów na rzecz podmiotu dokonującego podziału zysku.

Pytanie nr 16: Czy Konsorcjanci będą świadczyć w ramach umowy Konsorcjum jakiekolwiek usługi lub dostawy towarów bezpośrednio na rzecz kontrahenta (podmiotu trzeciego)? Jeśli tak, to proszę wskazać jakie to świadczenia?

Odpowiedź: Nabywca usługi oczekuje realizacji określonych prac na które składa się cała grupa wykonywanych czynności realizowanych przez różnych specjalistów i pod nadzorem różnych uprawnionych osób. W ramach umowy Konsorcjum usługi będą realizowane przez Lidera, jak i Zainteresowanych, tak aby suma tych wykonanych prac spełniała oczekiwania podmiotu trzeciego jako całościowe wykonawstwo.

Pytanie nr 17: Czy Konsorcjanci, tj. Osoby Zainteresowane (A, B, C) zamierzają zawrzeć Umowę Konsorcjum jako osoby fizyczne indywidualnie prowadzące działalność gospodarczą, czy jako wspólnicy spółki (proszę wskazać w jakiej spółka jawna, cywilna itd.)?

Odpowiedź: Każdy z Konsorcjantów (Osoby zainteresowane) podpisały umowę jako osoby fizyczne indywidualnie prowadzące działalność gospodarczą.

Pytanie nr 18: Na jakich zasadach i pomiędzy jakimi podmiotami następuje podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum; czy dotyczy on konkretnych faktur lub świadczeń (np. świadczenia konkretnych usług) możliwych do zidentyfikowania czy też podział ten przyznawany jest na innej zasadzie – jakiej?

Odpowiedź: Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych czynności, jednakże wystawione faktury w ramach Konsorcjum stanowią element zbiorczy wielu wykonanych prac (zarówno Zainteresowanych jak również pracowników, w tym także pracowników Lidera). Odbiorca usług (podmiot trzeci) nie robi rozbicia ceny z faktury za poszczególne elementy, gdyż z jego perspektywy oczekuje generalnego wykonawstwa a nie poszczególnych elementów.

Pytanie nr 19: W jaki konkretnie sposób dokonywany będzie podział wynagrodzenia (podział zysku) pomiędzy Liderem a Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania? W jaki sposób będzie kalkulowana i od czego uzależniona będzie wysokość wynagrodzenia przypadająca Liderowi i Zainteresowanym niebędącym stroną postępowania?

Odpowiedź: Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych prac i opisanych w umowie czynności dodatkowych przypisanych poszczególnym podmiotom. Ponieważ realizowane czynności mogą się różnić w zależności od danego kontraktu, to tym samym podział ten może być różny w zależności od świadczonych usług.

Pytanie nr 20: Na jakich zasadach i na czym polega wypracowanie wynagrodzenia przez Konsorcjum – o którym mowa w pytaniu 3 we wniosku – które według Zainteresowanego będącego stroną postępowania nie jest korelatem świadczonych usług?

Odpowiedź: Pytanie nr 3 precyzuje, że jeżeli usługi są świadczone przez Zainteresowanego/Lidera na rzecz innego Zainteresowanego/Lidera, to takie usługi muszą być opodatkowane i fakturowane (tam gdzie odbiorcą usług jest podmiot funkcjonujący w ramach umowy Konsorcjum) – np. Lider zamawia usługę prawną na rzecz Zainteresowanego (nie na rzecz podmiotu trzeciego), to takie świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT.

Natomiast jeżeli w ramach umowy Konsorcjum jest wystawiana faktura za całość wykonach prac, to późniejsza alokacja wynagrodzenia przepadającego Zainteresowanemu nie jest opodatkowana podatkiem VAT, gdyż faktura była wystawiona przez Lidera.

Pytanie nr 21: Pomiędzy jakimi uczestnikami Konsorcjum – o których mowa w zadanym pytaniu nr 3 i 4 we wniosku – realizowane są świadczenia i na czym one polegają?

Odpowiedź: W ramach Konsorcjum mogą być zamawiane usługi przypadające na poszczególnych Zainteresowanych. Jeżeli Lider (głównie to bowiem może dotyczyć Lidera) zamówi takie usługi i dokona zapłaty za takie faktury, to ponieważ usługa ta była wykonywana na rzecz poszczególnych Konsorcjantów, to taki wydatek jako usługa realizowana na rzecz Zainteresowanego musi być zafakturowana, gdyż nie jest to element rozliczenia usług wykonywanych przez Konsorcjum. Przykładem takich usług są usługi prawne zamówione na rzecz Konsorcjantów – podlegają one wtedy refakturowaniu.

Pytanie nr 22: W związku z informacją zawartą w opisie sprawy, że:

proszę wskazać jakie czynności zlecone przez Konsorcjantów będzie wykonywał Wnioskodawca – X Sp. z o.o. (Zainteresowany będący stroną postępowania) w ramach umowy Konsorcjum? Czy ww. czynności będą wykonywane odpłatnie?

Odpowiedź: W ramach czynności zleconych będzie np. stworzenie regulaminu konsorcjum czy też zamówienie usług prawnych, które to usługi będą realizowane na rzecz wszystkich stron umowy. Lider jako zamawiający i płacący za usługi będzie je refakturował na poszczególne osoby jako odbiorcy usług.

Pytanie nr 23: Czy rozliczenie wynagrodzenia – wskazane w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 3 – będzie stanowić odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania a wyłącznie Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania czy też innymi Konsorcjantami (jakimi)?

Odpowiedź: Nie, rozliczenie wynagrodzenia nie będzie stanowić odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania a Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania czy też innymi Konsorcjantami.

Rozliczenie wynagrodzenia obejmuje wyłącznie przypisanie części z wynagrodzenia otrzymanego przez Konsorcjum a realizowanego wspólnymi siłami na podmiot trzeci. Rozliczeniem wynagrodzenia nie są usługi świadczone między Zainteresowanymi.

Pytanie nr 24: Czy faktury VAT, o których mowa w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 4, będą wystawiane na rzecz Zainteresowanego będącego stroną postępowania (X Sp. z o.o. – Wnioskodawca)? Proszę wymienić innych członków Konsorcjum będących ich wystawcami i jakie świadczenia one dokumentują?

Odpowiedź: Faktury te mogą występować pomiędzy wszystkimi członkami umowy, ale będą to głównie faktury wystawiane przez Lidera na rzecz Zainteresowanych, gdyż Lider może zamawiać także usługi na rzecz poszczególnych Konsorcjantów (np. opracowanie regulaminów funkcjonowania Konsorcjum).

Na chwilę obecną Konsorcjantami są tylko wskazane osoby Zainteresowane, ale ponieważ kolejne podmioty negocjują przystąpienia do Konsorcjum, to także inne podmioty mogą być objęte takimi fakturami. Należy jednakże wskazać, iż nowi Konsorcjanci będą funkcjonować dokładnie na tych samych zasadach jak Zainteresowani wskazani we Wniosku (w ich zakresie będzie skierowane nowe zapytanie ORD-IN w celu potwierdzenia prawidłowości rozliczeń).

Pytanie nr 25:  Do jakich czynności Zainteresowany będący stroną postępowania (X Sp. z o.o. - Wnioskodawca) będzie wykorzystywał nabywane usługi, objęte zakresem pytania nr 4, tj. czy do czynności:

a)   opodatkowanych podatkiem VAT,

b)   zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT,

c)    niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?

Odpowiedź: Zainteresowany będący stroną postępowania (X Sp. z o.o. - Wnioskodawca) będzie wykorzystywał nabywane usługi, objęte zakresem pytania nr 4, do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Pytanie nr 26: Jakie dokładnie zasady ponoszenia wspólnych wydatków przez Lidera i Zainteresowanych niebędących stroną postępowania wynikają z Umowy Konsorcjum i jakiego rodzaju są to koszty? Należy szczegółowo opisać?

Odpowiedź: Umowa Konsorcjum wskazuje, że wszelkie wydatki związane bezpośrednio z obsługą umowy Konsorcjum (np. tworzenie regulaminów, usług prawnych) będą przenoszone proporcjonalnie do udziału w przychodzie na poszczególnych członków umowy, tak aby każdy z członków umowy Konsorcjum ponosił koszt usług świadczonych na ich rzecz. Umowa precyzuje, że płatność może być uwzględniona jako pomniejszenie kwoty podziału zysku (potrącenie wzajemne wierzytelności).

Pytanie nr 27: Jakie są dokładnie zasady ponoszenia wydatków przez członków Konsorcjum i Lidera Konsorcjum, wynikających z umowy konsorcjum?

Odpowiedź: Umowa Konsorcjum wskazuje, że każdy z członków umowy ponosi swoje wydatki wynikające z umowy Konsorcjum w swoim własnym zakresie zaś wszelkie wydatki związane bezpośrednio z obsługą umowy Konsorcjum (np. tworzenie regulaminów, usług prawnych) będą przenoszone przez Lidera i proporcjonalnie do udziału w przychodzi przenoszone na poszczególnych członków umowy, tak aby każdy z członków umowy Konsorcjum ponosił koszt usług świadczonych na ich rzecz.

Pytanie nr 28: Jakiego rodzaju wydatki (koszty) oraz w jakim zakresie (w jakiej części) będą ponosić, członkowie Konsorcjum i Lider w związku z przydzielonymi czynnościami w ramach Umowy konsorcjum w zakresie realizacji wspólnego przedsięwzięcia? Proszę jednoznacznie wskazać jaki jest podział przychodów, kosztów Konsorcjum w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia, o którym mowa we wniosku, tj. podział zadaniowy rozliczania przychodów i kosztów, czy proporcjonalny do zysków?

Odpowiedź: Wszelkie koszty każdy z Konsorcjantów ma ponosić we własnym zakresie. Tylko koszty wspólne konsorcjum są przypisane według udziału w przychodach.

Natomiast podział przychodów Konsorcjum w ramach realizacji wspólnego przedsięwzięcia, o którym mowa we wniosku jest zadaniowy - rozliczanie przychodów według wykonywanych czynności.

Pytania

1)    Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i w rezultacie powinno być dokumentowane fakturami VAT na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, zaś podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum niebędącym wynagrodzeniem za świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT? (oznaczone we wniosku nr 3)

2)    Czy Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach VAT wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów? (oznaczone we wniosku nr 4)

Państwa stanowisko w sprawie

1)    Zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum podlega opodatkowaniu podatkiem VAT i w rezultacie powinno być dokumentowane fakturami VAT na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, zaś podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum niebędącym wynagrodzeniem za świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. (oznaczone we wniosku nr 3)

2)    Zdaniem Wnioskodawcy przysługiwać będzie prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach VAT wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów. (oznaczone we wniosku nr 4)

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy dot. pytania nr 3 i 4

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Na mocy art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy VAT są zobowiązani wystawiać faktury VAT stwierdzające w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku podstawę opodatkowania stawkę i kwotę, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.

Sprzedażą, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT jest m.in. odpłatna do    `stawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W rezultacie, w sytuacji gdy podatnik VAT dokonuje odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju to jest zobowiązany udokumentować taką transakcję fakturą VAT.

Jak wskazano w stanie faktycznym, umowa Konsorcjum będzie opisywać zakres wzajemnych praw i obowiązków oraz realizowanych zadań, a także podział wynagrodzenia miedzy członków Konsorcjum. Realizowane czynności będą tak podzielone, iż ich efektem będzie sprzedaż towarów i usług na rzecz klientów. Czynności te mogą polegać bądź na zakupie towarów i usług od podmiotów trzecich bądź na wzajemnym świadczeniu usług lub dostawie towarów.

Podkreślenia wymaga fakt, że podmioty tworzące Konsorcjum zachowają pełną niezależność w zakresie działalności nieobjętej umową Konsorcjum, w szczególności Konsorcjum nie będzie stanowić spółki w rozumieniu prawa cywilnego ani prawa handlowego, nie będzie posiadać osobowości prawnej ani nie będzie odrębnym podmiotem gospodarczym. Członkowie Konsorcjum zachowają swoją odrębność zarówno z prawnego, jak i podatkowego punktu widzenia.

Lider Konsorcjum, jako podmiot reprezentujący Konsorcjum przed Klientem będzie co do zasady wystawiał faktury VAT na rzecz Klientów dokumentując całość wynagrodzenia należnego Konsorcjum (w tym również część wynagrodzenia przypadającą na Konsorcjantów) oraz będzie przyjmował płatności.

Konsorcjanci udostępnią swoje zasoby materialne, doświadczenie oraz zdobyty know-how (np. uprawnienia) niezbędne dla skutecznego realizowania sprzedaży towarów i usług oraz dostarczą środki materialne.

Niezależnie od podziału funkcji i zadań realizowanych w ramach Konsorcjum, Konsorcjanci będą ponosić odpowiedzialność wobec Klienta za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zamówienia.

Jak wspomniano wyżej, udział poszczególnych członków Konsorcjum w zysku będzie ustalany w sposób odzwierciedlający zakres pełnionych funkcji i ponoszonych nakładów. Udział ten będzie okresowo weryfikowany i dostosowany do rzeczywistych nakładów i realizowanych czynności.

W ocenie Wnioskodawcy w celu wskazania, czy przekazanie środków pieniężnych w ramach Konsorcjum pomiędzy Liderem Konsorcjum a Konsorcjantem stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie faktur VAT, czy też nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i powinno zostać udokumentowane notą księgową sprowadza się w istocie do zbadania, czy następuje świadczenie usług pomiędzy stronami umowy Konsorcjum.

Jeżeli w ramach realizowanych czynności Wnioskodawca przyczyni się do zwiększenia sprzedaży realizowanej względem klientów Konsorcjum, to uzyskane wynagrodzenie jako niewynikające ze świadczenia usług w ramach Konsorcjum będzie dokumentowane notami księgowymi, jeżeli nastąpi świadczenie usług między Konsorcjantami, to takie usługi powinny być opodatkowane podatkiem VAT.

Biorąc pod uwagę fakt, że jak wskazano w stanie faktycznym Konsorcjum nie będzie stanowić spółki w rozumieniu prawa cywilnego lub handlowego, nie będzie posiadać osobowości prawnej, ani nie będzie odrębnym podmiotem gospodarczym to członkowie Konsorcjum zachowają swoją odrębność zarówno z prawnego jak i podatkowego punktu widzenia. Wprawdzie podstawowym celem ustanowienia Konsorcjum jest wspólna realizacja przedsięwzięcia w zakresie sprzedaży towarów, jednakże każda ze stron będzie działać w powyższym zakresie jako samodzielny i niezależny przedsiębiorca. Tym samym, działania Lidera oraz Konsorcjantów w ramach Konsorcjum stanowią działania odrębnych i niezależnych - z punktu widzenia podatku VAT podmiotów/podatników podatku VAT (niezależnie od faktu, iż dla celów podatku dochodowego będą działać jak jeden podmiot realizujący sprzedaż towarów dzieląc się wynagrodzeniem).

W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, świadczenia realizowane pomiędzy członkami Konsorcjum, będącymi odrębnymi podatnikami podatku VAT, stanowią czynności opodatkowane podatkiem VAT uznawane za sprzedaż w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy o VAT i w rezultacie, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT powinny być dokumentowane fakturami VAT. Jednocześnie podział wynagrodzenia bez świadczenia usług pomiędzy Konsorcjantami nie będzie sprzedażą w rozumieniu art. art. 2 pkt 22 ustawy o VAT i w konsekwencji nie powinien być dokumentowany fakturami VAT zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT.

Podejście takie jest zgodne ze stanowiskiem Ministra Finansów ujawnionym w piśmie z dnia 24 lutego 2004 r. na interpelację poselską nr 5849, gdzie Minister Finansów wskazał, iż w ustawie o VAT „brak jest szczególnych regulacji dotyczących wzajemnych rozliczeń pomiędzy przedsiębiorcami którzy zawarli umowę o wspólnym przedsięwzięciu i działają w ramach konsorcjum” oraz że przepisy o VAT „definiując pojęcie podatnika nie przewidują uznania za jednego podatnika większej liczby przedsiębiorców pozostających w bliskich związkach, np. o charakterze ekonomicznym.” Ponadto, Minister Finansów jednoznacznie stwierdził, iż „przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT, w tym także lider konsorcjum. Powyższe oznacza, że przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum powinni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły (…) w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.”

Zgodnie zaś z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych. Z kolei, na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

W świetle przywołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wykazanego na fakturach otrzymanych przez podatnika przysługuje wówczas, gdy odliczenia tego dokonuje podatnik VAT, a nabywane towary i usługi wykorzystywane są do wykonywanych przez niego czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania odliczenia naliczonego podatku VAT związanego z nabyciem towarów i usług, wyłącznie wówczas, gdy nabywane towary/usługi wykorzystywane są do czynności zwolnionych lub niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W rezultacie, w ocenie Wnioskodawcy, stronom umowy Konsorcjum będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach VAT dokumentujących wzajemne świadczenia w ramach Konsorcjum wystawianych przez innych członków Konsorcjum. Prawo do odliczenia będzie przysługiwać Liderowi i Konsorcjantom niezależnie od przyjętego przez strony modelu rozliczeń dla potrzeb podatku dochodowego.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości zaprezentowanego stanowiska.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.

Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
• odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Z opisu sprawy wynika, że Zainteresowany będący stroną postępowania (dalej: „Spółka”) zamierza zawrzeć Umowę Konsorcjum (umowę wspólnego przedsięwzięcia) w ramach której to umowy będzie Liderem konsorcjum, zaś Zainteresowani niebędący stroną postępowania będą członkami konsorcjum (zwanymi także „Konsorcjantami”). Zainteresowani są czynnymi podatnikami VAT.

Strony postanowiły zawrzeć Umowę Konsorcjum w celu realizacji przedsięwzięć w zakresie projektowania i wykonawstwa (…), które zawiązują do realizacji przedsięwzięcia w zakresie rozwoju sprzedaży produktów Spółki, z uwzględnieniem potencjału poszczególnych Członków Konsorcjum.

Celem wspólnego przedsięwzięcia będzie powierzenie wyodrębnionych działań stronom umowy Konsorcjum w celu zwiększenia skuteczności działania i maksymalizacji zysku oraz działanie w ramach grupy podmiotów jako duży podmiot mogący realizować duże przedsięwzięcia (jest to częste działanie w branżach budowlanych i projektowo-wykonawczych ze względu na szeroki zakres wymaganych uprawnień). Szczegółowe warunki współpracy pomiędzy podmiotami zostaną określone w Umowie Konsorcjum. Umowa będzie określać za jakie czynności jest odpowiedzialny dany członek konsorcjum.

Lider Konsorcjum posiadający możliwości finansowe, kadrowe i organizacyjne będzie odpowiadał za dobór kadr i dostarczenie pracowników, kompleksową obsługę magazynową, administracją Konsorcjum, będzie odpowiadał za wykonawstwo względem podmiotów trzecich, dokonywał obsługi posprzedażowej. Konsorcjanci jako wysokiej klasy specjaliści będą przede wszystkim wykorzystywać know-how i posiadane uprawnienia specjalistyczne w celu realizacji poszczególnych zadań wynikających z kontraktów handlowych. Dodatkowo będą koordynować prace wykonywane przez pracowników, rozmawiać z kontrahentami w zakresie technicznych uzgodnień.

W ramach usług świadczonych w ramach Umowy Konsorcjum - w kontaktach z podmiotami trzecimi (kontrahentami) wyłącznie Lider będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub podmiot nabywający towary/usługi.

Członek konsorcjum/Lider zawierający umowę handlową sprzedaży realizowaną w ramach Konsorcjum, wystawia dokument sprzedaży (fakturę) za realizowaną sprzedaż na podmiot trzeci na całość wynagrodzenia. Faktury wystawiane przez Lidera (Zainteresowanego będącego stroną postępowania) na rzecz kontrahentów będą dokumentowały zarówno świadczenia wykonywane przez Lidera, jak również świadczenia wykonane przez Zainteresowanych niebędących stroną postępowania. Lider (Wnioskodawca) będzie zawierał umowy handlowe i będzie funkcjonował jako podmiot realizujący sprzedaż lub nabycie towarów/ usług.

Członkowie Konsorcjum nie będą stanowić grupy VAT. W ramach umowy Konsorcjum Zainteresowani zachowają pełną odrębność i samodzielność jako podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

Otrzymany przez Konsorcjantów udział w wypracowanym przez Konsorcjum wynagrodzeniu (zysku) nie będzie stanowić wynagrodzenia za wykonanie jakichkolwiek usług przez Konsorcjantów na rzecz podmiotu dokonującego podziału zysku.

Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych czynności, jednakże wystawione faktury w ramach Konsorcjum stanowią element zbiorczy wielu wykonanych prac (zarówno Zainteresowanych jak również pracowników, w tym także pracowników Lidera). Podział wynagrodzenia jest ustalany w zależności od zrealizowanych prac i opisanych w umowie czynności dodatkowych przypisanych poszczególnym podmiotom. Ponieważ realizowane czynności mogą się różnić w zależności od danego kontraktu, to tym samym podział ten może być różny w zależności od świadczonych usług.

Rozliczenie wynagrodzenia nie będzie stanowić odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania a Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania czy też innymi Konsorcjantami. Rozliczenie wynagrodzenia obejmuje wyłącznie przypisanie części z wynagrodzenia otrzymanego przez Konsorcjum a realizowanego wspólnymi siłami na podmiot trzeci. Rozliczeniem wynagrodzenia nie są usługi świadczone między Zainteresowanymi.

Zainteresowany będący stroną postępowania będzie wykorzystywał nabywane usługi do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT i dokumentowania usług realizowanych między Konsorcjantami w zamian za otrzymywane wynagrodzenie oraz niepodlegania opodatkowaniu czynności podziału wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum.

Zauważyć w tym miejscu należy, że umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).

Stosownie do art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.

Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.

Jak stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

W rozpatrywanej sprawie, celem ustanowienia konsorcjum przez Zainteresowanych była wspólna realizacja przedsięwzięcia. Każdemu z podmiotów przydzielony został do realizacji odrębny zakres zadań.

Odnosząc się do wątpliwości dotyczących opodatkowania usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem VAT nie podlegają jedynie takie rozliczenia między uczestnikami konsorcjum, które nie są związane ze świadczeniem usług lub dostawą towarów.

Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy prawa oraz zasady funkcjonowania konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji Lider Konsorcjum – Konsorcjant, stwierdzić należy, że uczestnicy Konsorcjum zobowiązani są do dokumentowania wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który będzie odpowiedzialny za rozliczenia ze zleceniodawcą (kontrahentem).

W związku z powyższym wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług realizowanych między uczestnikami Konsorcjum, odnoszące się do rzeczywiście wykonanych przez nich czynności, będzie stanowiło zapłatę za wykonane usługi i powinno zostać uznane za czynności opodatkowane w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Z kolei odnośnie podziału zysku wypracowanego przez Konsorcjum należy stwierdzić, że skoro w okolicznościach niniejszej sprawy – jak Państwo wskazali:

• otrzymany przez Konsorcjantów udział w wypracowanym przez Konsorcjum wynagrodzeniu (zysku) nie będzie stanowić wynagrodzenia za wykonanie jakichkolwiek usług przez Konsorcjantów na rzecz podmiotu dokonującego podziału zysku oraz
• rozliczenie wynagrodzenia nie będzie stanowić odpłatności z tytułu dostawy towarów bądź świadczenia usług pomiędzy Zainteresowanym będącym stroną postępowania a Zainteresowanymi niebędącymi stroną postępowania czy też innymi Konsorcjantami,

to uznać należy, że rozliczenie dokonywane w ramach udziału we wspólnym przedsięwzięciu, nie będzie stanowić świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT bądź dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W przypadku tym nie dojdzie bowiem do rzeczywistych świadczeń pomiędzy Konsorcjantami. Nie można zidentyfikować korzyści o charakterze majątkowym, jakie w związku z takim rozliczeniem uzyskuje Konsorcjant.

Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT decyduje o opodatkowaniu, jest odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za dane świadczenie. Jest ono najczęściej określane umową pomiędzy stronami transakcji i stanowi skutek określonego przysporzenia. Trudno taką cechę przypisywać operacji księgowej dokonywanej przez lidera na rzecz konsorcjanta. Brak jest takiego stosunku prawnego, z którego wynikałaby wzajemność świadczenia lidera przybierającego postać rozdziału przychodów całego przedsięwzięcia. Nie jest to zatem świadczenie wzajemne lidera konsorcjum, a jedynie umownie określony obowiązek „rozdziału” przychodów całego przedsięwzięcia. Lider konsorcjum nie pozostaje dłużnikiem partnera z tytułu świadczenia na jego rzecz usługi rozdziału przychodów. Rozdział ten w odpowiednich proporcjach wynika z mocy samej umowy konsorcjum, a nie z jakiegoś świadczenia wzajemnego, do którego zobligowany został jego lider (wyrok NSA z 10 października 2014 r. sygn. akt I FSK 1418/13).

W tym miejscu należy raz jeszcze podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie usług), a nie sama płatność.

Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT:

Przepis art. 106b ust. 2 ustawy o VAT stanowi, że:

Stosownie do treści art. 106b ust. 3 ustawy o VAT:

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy o VAT

Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT. Jednakże nie ma przeszkód, aby w powyższych sytuacjach podatnik wystawiał fakturę.

W związku z powyższym, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy, usługi realizowane między uczestnikami Konsorcjum w zamian za otrzymywane wynagrodzenie stanowić będą czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, to powinny być dokumentowane fakturami. Natomiast podział wynagrodzenia wypracowanego przez Konsorcjum nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 (oznaczonego we wniosku nr 3) uznałem za prawidłowe.

Odnosząc się do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących świadczenie usług realizowanych przez pozostałych Konsorcjantów, wskazać należy, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT:

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy o VAT:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Jak wynika z opisu sprawy, Zainteresowani są zarejestrowanymi, czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług, świadczone usługi będą opodatkowane stawką 23%, a nabywane usługi będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

W związku z powyższym, będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wykazanego na fakturach wystawianych przez innych członków Konsorcjum dokumentujących wzajemne świadczenia w ramach Konsorcjum. Prawo to będzie przysługiwać pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy o VAT.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 (oznaczonego we wniosku nr 4) uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

X Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.