Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.1212.2025.2.AB

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:

-        uznania, iż udział gminy w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie będzie korzystał ze zwolnienia od podatku VAT –  jest prawidłowe;

-        prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych – jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

29 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 27 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, iż udział gminy w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie będzie korzystał ze zwolnienia od podatku VAT oraz prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych.

Uzupełnili go Państwo pismem z 29 grudnia 2025 r. (wpływ 29 grudnia 2025 r.) oraz – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 17 lutego 2026 r. (wpływ 17 lutego 2026 r.) Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”). Gmina na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1465; dalej: „ustawa o SG”) wyposażona jest w osobowość prawną, a także posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych.

Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.

Zadania własne Gminy obejmują m.in. sprawy:

1)    ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej;

2)    wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Gmina w szczególności jest zobowiązana do realizacji obowiązków, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 399; dalej: „ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach”).

Należy wskazać, że na mocy Uchwały Rady Miasta Gmina przyjęła, że właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, zobowiązani są do regularnego uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stanowią natomiast zapłaty za usługi, a daninę publicznoprawną. Gmina uzyskuje opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na zasadach określonych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowi więc ona dochód Gminy, lecz jest traktowana przez Gminę jako dochód niepodlegający VAT. Uzyskane przez Gminę środki z opłat są przeznaczane wyłącznie na realizację zadań własnych nałożonych na Gminę ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

W przyszłości Wnioskodawca będzie realizował zadanie własne w zakresie organizacji systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. System ten Wnioskodawca będzie finansował z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wnoszonych przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy, oraz dochodów własnych.

W ramach organizacji systemu Wnioskodawca będzie zawierał umowy z podmiotami zewnętrznymi albo spółką komunalną na odbiór, transport oraz zagospodarowanie odpadów komunalnych, w tym odpadów zbieranych selektywnie. Umowy te będą regulowały również zasady dalszego przetwarzania, odzysku lub ponownego zagospodarowania wybranych frakcji odpadów, które będą posiadały wartość użytkową lub handlową.

W ramach zawartych umów Wnioskodawca przewidzi mechanizm, zgodnie z którym odpady pochodzące z selektywnej zbiórki będą podlegały dalszemu zagospodarowaniu w postaci recyklingu, odzysku materiałowego lub energetycznego, a następnie sprzedaży lub innego odpłatnego wykorzystania. Z tytułu ponownego zagospodarowania tych odpadów będą powstawały przychody po stronie podmiotu realizującego zagospodarowanie, ale także po stronie Gminy.

Na podstawie postanowień umownych Wnioskodawca będzie otrzymywał określony udział w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych. Wysokość tego na razie będzie określona ryczałtowo - ma to pozwolić przedsiębiorcy na rozwój systemu recyklingu przy przewidywalnych kosztach (w dalszej przyszłości, ale nie objętej niniejszym wnioskiem, udział gminy będzie zależał od faktycznych przychodów osiągniętych z odzysku lub sprzedaży odpadów i będzie ustalany według zasad określonych w umowie).

Otrzymywany udział w przychodach nie będzie elementem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranej od mieszkańców, lecz będzie wynikał wyłącznie z umowy cywilnoprawnej zawartej przez gminę.

W ramach tego modelu Wnioskodawca będzie zapewniał organizację systemu selektywnej zbiórki odpadów, dostęp do infrastruktury technicznej, w tym punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, oraz zapewni strumień odpadów umożliwiający ich dalsze zagospodarowanie. Bez zapewnienia przez gminę organizacji systemu oraz infrastruktury ponowne zagospodarowanie odpadów i uzyskanie przychodów z tego tytułu nie byłoby możliwe.

W związku z funkcjonowaniem systemu Wnioskodawca będzie ponosił wydatki inwestycyjne oraz bieżące, w szczególności na budowę, rozbudowę lub utrzymanie infrastruktury związanej z gospodarką odpadami, zakup pojemników i urządzeń, obsługę punktów selektywnego zbierania odpadów, usługi odbioru, transportu i zagospodarowania odpadów, nadzór nad systemem, obsługę administracyjną oraz działania informacyjne i edukacyjne. Wydatki te będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi na gminę.

Poniesione wydatki będą służyły zarówno realizacji obowiązków gminy w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, jak i czynnościom wykonywanym przez gminę na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym czynnościom związanym z uzyskiwaniem udziału w przychodach z ponownego zagospodarowania odpadów. W szczególności wydatki te będą pozostawały w związku z czynnościami, bez których osiąganie przychodów z ponownego zagospodarowania odpadów nie byłoby możliwe.

Wnioskodawca nie będzie zawierał z mieszkańcami odrębnych umów dotyczących udziału w przychodach z ponownego zagospodarowania odpadów. Relacja w tym zakresie będzie występowała wyłącznie pomiędzy gminą a podmiotem realizującym zagospodarowanie odpadów i będzie miała charakter cywilnoprawny. Otrzymywane przez gminę środki z tytułu udziału w przychodach nie będą miały charakteru daniny publicznoprawnej ani opłaty administracyjnej.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, iż:

Na pytanie nr 1 o treści:

1.    Z opisu sprawy wynika, iż:

Proszę wskazać:

 

a)    na jakiej podstawie prawnej będą Państwo zawierać umowę z podmiotem realizującym ponowne zagospodarowanie odpadów (np. umowa o współpracy, umowa o świadczenie usług, itp.).

b)    na jaki dokładnie okres zostanie zawarta ww. umowa? Czy umowa ta będzie przedłużana na dalsze okresy?

c)    czy umowa, którą będą Państwo zawierali z podmiotami zewnętrznymi albo spółką komunalną będzie przewidywać świadczenie wzajemne (np. usługę ze strony gminy w zamian za udział w przychodach itp.)?

d)    w jaki sposób wyłonią Państwo podmiot zewnętrzny albo spółką komunalną, któremu powierzą Państwo realizację ponownego zagospodarowania odpadów na podstawie zawartej umowy cywilnej? Czy wybór podmiotu zewnętrznego albo spółki komunalnej będzie poprzedzony procedurą przetargową?

e)    czy pomiędzy Państwem a podmiotami zewnętrznymi albo spółką komunalną będą występowały jakkolwiek powiązania? Jeśli tak, to należy wskazać w szczególności czy będą to powiązania kapitałowe, osobowe, organizacyjne itp. i na czym będą one polegały?

f)     czy będą sprawowali Państwo nadzór nad ww. podmiotem / spółką?

Jeżeli tak, to czym ten nadzór będzie się przejawiał?

g)    czy będą uczestniczyli Państwo w zarządzaniu ww. podmiotem / spółką?

Jeżeli tak, to w jakim zakresie?

 

Udzielił następującej odpowiedzi:

1.             

a)    Gmina Miasto (…) zawiera umowę na odbieranie i zagospodarowanie odpadów z podmiotem wybranym w drodze przetargu na podstawie art. 6d ust. 1 i art. 6f ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

b)    Umowa zawierana jest na rok (12 miesięcy).

c)    Gmina nie świadczy usług wobec wykonawcy umowy. Natomiast gmina wyposaża nieruchomości wielolokalowe w pojemniki do selektywnego zbierania papieru, szkła, tworzyw sztucznych i bioodpadów.

d)    Gmina Miasto (…) zawiera umowę na odbieranie i zagospodarowanie odpadów z podmiotem wybranym w drodze przetargu na podstawie art. 6d ust. 1 i art. 6f ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. To wykonawca odpowiada w całości za zagospodarowanie zebranych odpadów również tych zebranych selektywnie.

e)    Nie występują powiązania.

f)     Gmina Miasto (…) sprawuje jedynie nadzór nad wywiązywaniem się przez wykonawcę z warunków umowy poprzez weryfikację przedkładanych przez wykonawcę raportów, informacji, nagrań z kamer oraz zgłoszeń od mieszkańców.

g)    Nie.

 

Na pytanie nr 2 o treści:

2.    W związku z zawarciem pomiędzy Państwem a podmiotem realizującym zagospodarowanie odpadów umowy o charakterze cywilnoprawnym, prosimy o szczegółowe wyjaśnienie:

a)    jaki będzie dokładny zakres obowiązków każdej ze stron umowy w odniesieniu do czynności związanych z zagospodarowaniem odpadów, objętych zakresem wniosku?

b)    jakie konkretnie zadania będą wykonywali Państwo a jakie podmiot realizujący zagospodarowanie odpadów w zakresie ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych?

c)    która ze stron, i na jakiej podstawie prawnej, będzie ponosić odpowiedzialność za prawidłowe prowadzenie ewidencji odpadów oraz sporządzanie i przekazywanie wymaganych przepisami prawa sprawozdań?

d)    która ze stron będzie ponosi odpowiedzialność administracyjną i finansową w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów prawa w zakresie gospodarowania odpadami?

e)    czy i w jakim zakresie odpowiedzialność ta zostanie przeniesiona lub ograniczona postanowieniami zawartej umowy?

 

Udzielił następującej odpowiedzi:

2. Należy podkreślić, że umowa w szczegółach może ulegać zmianie, ale ogólnie:

a)    Po stronie Wnioskodawcy jako gminy:

Wnioskodawca będzie organizował system odbioru odpadów komunalnych na terenie gminy, w tym system selektywnej zbiórki. Zapewni funkcjonowanie infrastruktury niezbędnej do gromadzenia odpadów, w tym punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych (PSZOK), miejsc zbiórki oraz systemu logistycznego umożliwiającego przekazanie odpadów do dalszego zagospodarowania.

Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapewnienia strumienia odpadów komunalnych objętych systemem, w tym frakcji selektywnie zbieranych, które będą mogły zostać poddane dalszemu przetwarzaniu, odzyskowi lub recyklingowi.

Na podstawie umowy Wnioskodawca będzie uprawniony do otrzymywania określonego udziału w przychodach uzyskiwanych przez podmiot zagospodarowujący z tytułu ponownego zagospodarowania wyodrębnionych frakcji odpadów.

Po stronie podmiotu realizującego zagospodarowanie odpadów:

Podmiot ten będzie zobowiązany do odbioru odpadów przekazanych w ramach systemu oraz do ich dalszego zagospodarowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności poprzez przetwarzanie, odzysk, recykling lub inne formy dopuszczalne prawem.

Podmiot ten będzie prowadził procesy technologiczne związane z wyodrębnieniem frakcji nadających się do dalszego wykorzystania oraz będzie dokonywał ich sprzedaży lub przekazania do dalszego przetworzenia. Z tytułu tych czynności będzie uzyskiwał przychody, których część – zgodnie z postanowieniami umowy – będzie przekazywana Wnioskodawcy jako udział w przychodach.

b)    W zakresie ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych:

 

Wnioskodawca jako gmina:

Wnioskodawca będzie organizował system selektywnej zbiórki, w tym zapewni warunki umożliwiające wyodrębnienie frakcji podlegających recyklingowi. Zapewni funkcjonowanie infrastruktury oraz organizację systemu, który umożliwi przekazanie odpadów do dalszego przetworzenia.

Podmiot realizujący zagospodarowanie odpadów:

Będzie wykonywał czynności polegające na faktycznym przetwarzaniu odpadów, ich sortowaniu, doczyszczaniu, przygotowaniu do recyklingu, odzysku materiałowego lub energetycznego oraz sprzedaży wyodrębnionych surowców wtórnych.

Będzie również zawierał umowy sprzedaży lub przekazania wyodrębnionych frakcji oraz będzie uzyskiwał z tego tytułu przychody.

c)    Podmiot realizujący zagospodarowanie odpadów będzie prowadził ewidencję odpadów w zakresie wynikającym z przepisów ustawy o odpadach, w tym w systemie BDO, w odniesieniu do czynności przetwarzania, odzysku oraz dalszego zagospodarowania odpadów. Podmiot ten będzie sporządzał oraz przekazywał wymagane przepisami prawa sprawozdania dotyczące przetwarzania, odzysku i zagospodarowania odpadów w zakresie, w jakim będzie on podmiotem wykonującym te czynności.

Każda ze stron będzie realizowała obowiązki ewidencyjne i sprawozdawcze w zakresie odpowiadającym jej ustawowym kompetencjom i zakresowi wykonywanych czynności.

d)    W ocenie Wnioskodawcy odpowiedzialność administracyjną i finansową za naruszenia przepisów prawa w zakresie przetwarzania, odzysku oraz dalszego zagospodarowania odpadów będzie ponosił podmiot realizujący zagospodarowanie odpadów, jako podmiot faktycznie wykonujący te czynności oraz posiadający stosowne decyzje administracyjne i zezwolenia – ale o tym nie decyduje Wnioskodawca i nie może mieć pewności, że inne organy inaczej tego nie ocenią.

Wnioskodawca jako gmina będzie ponosił odpowiedzialność w zakresie obowiązków przypisanych mu przepisami prawa jako organizatorowi systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie zapewnienia funkcjonowania systemu zgodnie z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

e)    Postanowienia zawartej umowy nie będą przenosiły odpowiedzialności administracyjnej wynikającej z przepisów prawa, gdyż jest ona przypisana ustawowo do konkretnego podmiotu.

Umowa będzie mogła przewidywać odpowiedzialność kontraktową stron względem siebie. Nie będzie jednak dochodziło do przeniesienia ustawowej odpowiedzialności administracyjnej.

 

Na pytanie nr 3 o treści:

 

3.  Czy przedmiotem umowy w zakresie ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie realizacja zadań własnych gminy (wynikających z ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym bądź ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach), czy umowa będzie dotyczyła odrębnej działalności gospodarczej o charakterze cywilnoprawnym? Proszę wskazać podstawę prawną Państwa ustawowych obowiązków.

 

Udzielił następującej odpowiedzi:

3.    Obowiązek zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy i na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne wynika z art. 6c ust. 1 i 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

 

Na pytanie nr 4 o treści:

 

4.    Jaka jest wysokość wydatków miesięcznych oraz rocznych (proszę podać wartość netto oraz wartość brutto) wydatków związanych bezpośrednio z procesem ponownego zagospodarowania odpadów?

 

Udzielił następującej odpowiedzi:

 

4.    Wnioskodawca wyjaśnia, że wniosek dotyczy zdarzenia przyszłego. Na moment składania wniosku oraz udzielania niniejszej odpowiedzi Wnioskodawca nie będzie posiadał danych pozwalających na wskazanie konkretnych kwot miesięcznych ani rocznych wydatków związanych bezpośrednio z procesem ponownego zagospodarowania odpadów.

 

Na pytanie nr 5 o treści:

 

5.    Z opisu sprawy wynika, iż:

Proszę wskazać:

a)    wysokość wynagrodzenia miesięcznego i rocznego jakie będą Państwo otrzymywać z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych. Należy wskazać kwotę netto i brutto wynagrodzenia.

b)    z tytułu świadczenia jakich usług lub dostawy jakich towarów związanych z ponownym zagospodarowaniem odpadów komunalnych będą Państwo otrzymywać wynagrodzenie na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem realizującym zagospodarowanie odpadów? Proszę szczegółowo wymienić.

c)    w związku z przedstawionym „udziałem w przychodach” z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych, prosimy o szczegółowe wyjaśnienie w jaki sposób otrzymany przez Państwa „udział w przychodach” jest powiązany z realizacją konkretnych działań podejmowanych przez Państwa? Które z tych działań będą miały bezpośredni wpływ na uzyskiwanie przez Państwa ww. „udziału w przychodach”? Proszę szczegółowo wymienić.

d)    w jaki sposób zostanie określony mechanizm ustalania „udziału w przychodach” w kontekście ryczałtowanego wynagrodzenia przewidzianego w umowie cywilnoprawnej?

e)    czy wynagrodzenie przysługujące Państwu będzie określone procentowo, kwotowo, czy będzie zależeć od ilości lub wartości przetworzonych odpadów itp.? Proszę wskazać jakie czynniki będą brane pod uwagę przy ustaleniu tej kwoty?

f)     czy będą mieli Państwo wpływ na sposób kalkulacji przychodów, z których jest przyznawany ww. udział (np. kontrola kosztów, wgląd do ewidencji przyjętych odpadów itp.)?

 

Udzielił następującej odpowiedzi:

 

5.    Na początkowym etapie realizacji modelu współpracy Wnioskodawca przewidzi wynagrodzenie o charakterze ryczałtowym.

Roczne wynagrodzenie netto będzie mieściło się w przedziale od (…) zł do (…) zł.

Odpowiadająca temu wartość brutto będzie mieściła się w przedziale od (…) zł do (…) zł (przy założeniu opodatkowania stawką 23%).

W ujęciu miesięcznym wynagrodzenie netto będzie mieściło się w przedziale od (…) zł do (…) zł, natomiast wynagrodzenie brutto będzie mieściło się w przedziale od (…) zł do (…) zł.

Ryczałtowe wynagrodzenie zostanie wprowadzone na początkowym etapie współpracy w celu umożliwienia wdrożenia modelu gospodarczego oraz „rozruchu” sprzedaży frakcji podlegających ponownemu zagospodarowaniu. Docelowo Wnioskodawca planuje odejście od modelu ryczałtowego i powiązanie wynagrodzenia z rzeczywistą skalą i wartością przetworzonych odpadów.

b)    Wnioskodawca będzie otrzymywał wynagrodzenie z tytułu wykonywania czynności polegających na:

-        organizacji i utrzymaniu systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych – Wnioskodawca wydzieli frakcje tak, aby to było możliwie opłacalne,

-        zapewnieniu infrastruktury umożliwiającej wyodrębnienie frakcji podlegających recyklingowi (w tym funkcjonowania PSZOK oraz innych punktów zbiórki),

-        zapewnieniu strumienia odpadów komunalnych nadających się do dalszego przetwarzania,

-        zapewnieniu warunków organizacyjnych umożliwiających podmiotowi zagospodarowującemu dalsze przetwarzanie i sprzedaż wyodrębnionych frakcji,

-        współpracy organizacyjnej i koordynacyjnej w zakresie przekazywania odpadów do dalszego zagospodarowania.

Wynagrodzenie będzie związane z udziałem Wnioskodawcy w procesie organizacyjnym i systemowym, który umożliwi powstanie przychodu po stronie podmiotu zagospodarowującego.

 

c)    Otrzymywany przez Wnioskodawcę udział w przychodach będzie bezpośrednio powiązany z działaniami, które podejmie w ramach organizacji systemu.

Bezpośredni wpływ na uzyskiwanie wynagrodzenia będą miały w szczególności:

-        organizacja selektywnej zbiórki odpadów w sposób umożliwiający wyodrębnienie frakcji nadających się do recyklingu,

-        zapewnienie infrastruktury technicznej służącej do zbiórki i przekazywania odpadów,

-        działania informacyjne i organizacyjne zwiększające poziom selektywnej zbiórki,

-        zapewnienie odpowiedniej jakości i czystości frakcji przekazywanych do dalszego przetworzenia,

-        zapewnienie ciągłości i stabilności strumienia odpadów.

 

d)    Na etapie początkowym mechanizm wynagrodzenia zostanie określony w sposób ryczałtowy, jako stała kwota należna Wnioskodawcy w danym okresie rozliczeniowym.

Ryczałt zostanie ustalony jako wynagrodzenie przejściowe, niezależne od bieżącej wartości sprzedaży przetworzonych frakcji, i będzie miał charakter organizacyjno-wdrożeniowy. Docelowo Wnioskodawca planuje wprowadzenie mechanizmu, w którym wynagrodzenie będzie powiązane z rzeczywistą skalą ponownego zagospodarowania odpadów, w szczególności z ilością lub wartością przetworzonych frakcji oraz z przychodami uzyskiwanymi przez podmiot zagospodarowujący.

e)    Na etapie początkowym wynagrodzenie będzie określone kwotowo (ryczałt roczny).

W przyszłości Wnioskodawca planuje, aby wynagrodzenie:

-        było określone procentowo jako udział w przychodach uzyskiwanych z tytułu sprzedaży wyodrębnionych frakcji, lub

-        było powiązane z ilością przetworzonych odpadów (np. stawka za tonę określonych frakcji), lub

-        było uzależnione od wartości sprzedaży surowców wtórnych.

 

f)     W ramach umowy Wnioskodawca przewidzi możliwość weryfikacji danych dotyczących ilości i przede wszystkim rodzaju przekazanych odpadów oraz uzyskiwanych przychodów.

Wnioskodawca nie będzie jednak ingerował w strukturę kosztową działalności podmiotu zagospodarowującego ani w jego wewnętrzną politykę handlową. Wpływ Wnioskodawcy będzie ograniczony do weryfikacji danych stanowiących podstawę ustalenia należnego Wnioskodawcy wynagrodzenia.

Na pytanie nr 6 o treści:

 

6.    Z opisu sprawy wynika, iż:

We własnym stanowisku wskazali Państwo, iż:

Proszę o szczegółowe określenie:

a)    wydatków inwestycyjnych oraz bieżących, które będą służyły wyłącznie realizacji Państwa obowiązków w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, objętych zakresem wniosku;

b)    wydatków inwestycyjnych oraz bieżących, które będą służyły wyłącznie czynnościom wykonywanym przez Państwa na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym czynnościom związanym z uzyskiwaniem udziału w przychodach z ponownego zagospodarowania odpadów, objętych zakresem wniosku;

c)    wydatków inwestycyjnych oraz bieżących, które będą służyły zarówno realizacji Państwa obowiązków w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi jak i czynnościom odpłatnym wykonywanym na podstawie umów cywilnoprawnych, objętych zakresem wniosku.

d)    czy wydatki inwestycyjne oraz bieżące, objęte zakresem wniosku ponoszone na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, czy również do celów innych niż działalność gospodarcza?

e)    w sytuacji, gdy ww. wydatki inwestycyjne oraz bieżące, objęte zakresem wniosku, ponoszone na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych będą wykorzystywane przez Państwa do celów prowadzonej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, czy będzie istniała możliwość przyporządkowania tych wydatków w całości do celów wykonywanej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy?

f)     w sytuacji, gdy ww. wydatki inwestycyjne oraz bieżące, objęte zakresem wniosku ponoszone na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz czynności zwolnionych od podatku VAT, czy będzie istniała możliwość przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego do poszczególnych rodzajów czynności?

Udzielił następującej odpowiedzi:

6.        

a)    Wydatki inwestycyjne – zakup koszy do selektywnego zbierania odpadów. Wydatki bieżące - zakup usługi odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych, koszty administracyjne (wynagrodzenia, szkolenia, materiały biurowe).

b)    Gmina Miasto (…) zawiera umowę na odbieranie i zagospodarowanie odpadów z podmiotem wybranym w drodze przetargu na podstawie art. 6d ust. 1 i art. 6f ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. To wykonawca odpowiada w całości za zagospodarowanie zebranych odpadów również tych zebranych selektywnie.

c)    Wydatki inwestycyjne - zakup koszy do selektywnego zbierania odpadów.

Wydatki bieżące - zakup usługi odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych, koszty administracyjne (wynagrodzenia, szkolenia, materiały biurowe).

d)    Również do innych celów.

e)    W części tak – np. zakup koszy do konkretnych frakcji, jednokomorowych, a w części nie – np. zakup pojemników na 10 różnych frakcji, wielokomorowych.

f)     Tak, w części tak, ale nie w całości.

 

Na pytanie nr 7 o treści:

7.    Z opisu sprawy wynika, iż:

Proszę wskazać:

a)    jakie konkretne frakcje odpadów będą wyodrębniane w ramach dalszego przetwarzania, odzysku lub ponownego zagospodarowania (np. papier, metale i tworzywa sztuczne, szkło, bioodpady, odpady zmieszane)? Które frakcje będą podlegały efektywnemu recyklingowi, w rozumieniu przepisów o gospodarce odpadami?

b)    które z frakcji będą przekazywane do dalszego zagospodarowania w sposób skutkujący uzyskaniem przez Państwa „udziału w przychodach”?

c)    Jaką metodę zamierzają Państwo stosować do alokacji bezpośredniej wydatków do poszczególnych frakcji podlegających recyklingowi, w szczególności w jaki sposób zostaną przypisane wydatki inwestycyjne oraz wydatki bieżące do konkretnych frakcji?

d)    jakie kategorie wydatków inwestycyjnych oraz wydatków bieżących będzie można przypisać do konkretnych frakcji podlegających recyklingowi? Czy będą posiadać Państwo dane pozwalające na alokację kosztów netto / brutto do poszczególnych frakcji?

e)    w przypadku przykładu wskazanego we wniosku, że „jeżeli 2 z 5 frakcji będą podlegały efektywnemu recyklingowi, wydatki związane z pozyskiwanie tych dwu frakcji odpadów będą podlegały odliczeniu”, proszę wskazać w jaki sposób zostanie ustalone, jaka część wydatków dotyczy tych dwóch frakcji? Proszę szczegółowo wyjaśnić w jaki sposób zamierzają Państwo ustalić udział wydatków przypadających na te dwie frakcje w stosunku do wszystkich ponoszonych wydatków związanych z systemem gospodarki odpadami?

 

Udzielił następującej odpowiedzi:

7.    Frakcje:

-        odpady zmieszane,

-        papier,

-        szkło,

-        metale/tworzywa sztuczne/odpady opakowaniowe wielomateriałowe,

-        bioodpady,

-        odpady niebezpieczne,

-        leki,

-        chemikalia,

-        zużyte baterie i akumulatory,

-        zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny,

-        meble i inne odpady wielkogabarytowe,

-        zużyte opony,

-        odpady budowlane i rozbiórkowe,

-        tekstylia i odzież,

-        odpady niekwalifikujące się do odpadów medycznych powstałych w gospodarstwie domowym w wyniku przyjmowania produktów leczniczych w formie iniekcji i prowadzenia monitoringu poziomu substancji we krwi, w szczególności igieł i strzykawek;

 

Efektywnemu recyklingowi poddane będą papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło, odpady opakowaniowe wielomateriałowe oraz bioodpady, zużyte baterie i akumulatory, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny, meble i inne odpady wielkogabarytowe, zużyte opony oraz odpady tekstyliów i odzieży, odpady budowlane i rozbiórkowe z gospodarstw domowych, odpady wysortowane z odpadów zmieszanych.

b)    To wykonawca odpowiada za zagospodarowanie odpadów. Gmina zawierając umowę na odbieranie i zagospodarowanie odpadów nie decyduje o kwestiach zagospodarowania odpadów.

 

c)    Jeszcze Wnioskodawca nie wie, to częściowo zależy od odpowiedzi na interpretację. Przy czym rozlicza się z wykonawcą comiesięcznie na podstawie masy odebranych odpadów. Za każdą frakcję Wnioskodawca ma w umowie określoną cenę jednostkową za tonę odebranych odpadów i tonę zagospodarowanych odpadów z podziałem na poszczególne frakcje. Na fakturze widnieją odrębne pozycje dotyczące każdej frakcji odebranych i zagospodarowanych odpadów.

 

d)    To pytanie o przyszłość i Wnioskodawca nie przewidzi wszystkiego – ale np. zakup koszy jednego przeznaczenia, czy zgniatarki do puszek będzie można przypisać do konkretnych frakcji podlegających recyklingowi. Docelowo Wnioskodawca będzie posiadać dane pozwalające na alokację kosztów netto / brutto do poszczególnych frakcji.

 

e)    Wydatki na odbiór i zagospodarowanie określonej frakcji odpadów wynikają z comiesięcznych faktur. Wydatki na zakup danego rodzaju koszy czy innych środków trwałych też będą wynikać z faktur zakupowych.

 

Pytania

1.    Czy udział gminy w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych, otrzymywany na podstawie umowy cywilnoprawnej, będzie stanowił wynagrodzenie za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT stawką 23%?

 

2.    Jeżeli odpowiedź na pytanie 1 będzie twierdząca – czy gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych w zakresie, w jakim wydatki te będą związane z czynnościami opodatkowanymi VAT, w szczególności z uzyskiwaniem przychodów z ponownego zagospodarowania odpadów, w tym z czynnościami obejmującymi selekcję frakcji podlegających recyklingowi oraz inne działania niezbędne do ich dalszego odzysku i zagospodarowania?

Państwa stanowisko w sprawie

1.    W ocenie Wnioskodawcy udział gminy w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca będzie uzyskiwał udział w przychodach na podstawie umowy cywilnoprawnej zawartej z podmiotem realizującym zagospodarowanie odpadów. Świadczenie to nie będzie miało charakteru daniny publicznoprawnej ani elementu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranej od mieszkańców. Wysokość otrzymywanego wynagrodzenia będzie zależała od faktycznych przychodów osiąganych z odzysku lub ponownego wykorzystania odpadów, co będzie potwierdzało jego ekwiwalentny charakter.

W tym zakresie Wnioskodawca będzie wykonywał czynności polegające na zapewnieniu organizacji systemu selektywnej zbiórki odpadów, dostępu do infrastruktury technicznej oraz stałego strumienia odpadów umożliwiającego ich dalsze zagospodarowanie. Czynności te będą wykonywane na rzecz kontrahenta i będą pozostawały w bezpośrednim związku z uzyskiwanym wynagrodzeniem w postaci udziału w przychodach.

W związku z powyższym Wnioskodawca będzie działał w tym zakresie jako podatnik podatku od towarów i usług, prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Wnioskodawca nie będzie korzystał z wyłączenia przewidzianego dla organów władzy publicznej, ponieważ czynności te nie będą wykonywane w reżimie publicznoprawnym, lecz na podstawie umowy cywilnoprawnej.

W konsekwencji otrzymywany przez Wnioskodawcę udział w przychodach z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie stanowił wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług i będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych.

Jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania stawek obniżonych, lub zwolnienia, zatem wnioskodawca zastosuje stawkę 23%.

2.    W ocenie Wnioskodawcy, jeżeli udział w przychodach z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych w zakresie, w jakim wydatki te będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT.

Wnioskodawca będzie ponosił wydatki inwestycyjne oraz bieżące związane z funkcjonowaniem systemu gospodarki odpadami, w tym wydatki dotyczące infrastruktury technicznej, selektywnej zbiórki, obsługi punktów selektywnego zbierania odpadów, usług odbioru i zagospodarowania odpadów oraz nadzoru nad systemem. Wydatki te będą dokumentowane fakturami VAT wystawionymi na gminę.

Wydatki te, w zakresie w jakim związane będą z wydzieleniem frakcji podlegających recyklingowi, będą pozostawały w związku z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT, w szczególności z uzyskiwaniem przez Wnioskodawcę przychodów z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów. Bez poniesienia tych wydatków nie byłoby możliwe zapewnienie selekcji frakcji podlegających recyklingowi ani innych działań niezbędnych do ich dalszego odzysku i zagospodarowania, a tym samym nie byłoby możliwe osiąganie przychodów podlegających opodatkowaniu VAT.

W konsekwencji spełniona będzie podstawowa przesłanka prawa do odliczenia podatku naliczonego, polegająca na wykorzystaniu nabywanych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Prawo do odliczenia będzie przysługiwało Wnioskodawcy w zakresie, w jakim ponoszone wydatki będą faktycznie związane z tą działalnością opodatkowaną. Przykładowo, jeżeli 2 z 5 frakcji będą podlegały efektywnemu recyklingowi, wydatki związane z pozyskiwanie tych dwu frakcji odpadów będą podlegały odliczeniu.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

-        prawidłowe w zakresie uznania, iż udział gminy w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie będzie korzystał ze zwolnienia od podatku VAT,

-        nieprawidłowe w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie fakt, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Nie każda jednak czynność, stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonana przez podatnika.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy:

Z cyt. wyżej art. 15 ust. 6 ustawy wynika, że wyłączenie przewidziane w tym przepisie dotyczy wyłącznie organów władzy publicznej oraz odnosi się tylko do tych czynności, które związane są z realizacją zadań nałożonych na te podmioty przepisami prawa, do realizacji których zostały one powołane.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE. L. Nr 347 z 11 grudnia 2006 s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Dokonując wykładni powołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 6 ustawy, należy rozgraniczyć sferę imperium, która jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług od sfery dominium, w której stosownie do wskazanych wyżej przepisów, organy powinny być traktowane jak podatnicy tego podatku. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot gospodarczy. Z  tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że organy nie są podatnikami w  zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Powyższy przepis nie jest samodzielną podstawą do określenia, kiedy organ władzy publicznej jest podatnikiem VAT. Nie można go bowiem interpretować w oderwaniu od wynikającej z art. 15 ust. 1 ustawy definicji podatnika jako podmiotu wykonującego działalność gospodarczą w rozumieniu ust. 2 tego artykułu, przy czym działalność ta musi być wykonywana samodzielnie – we własnym imieniu i na własny rachunek. Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter wyłącznie podmiotowo-przedmiotowy.

W świetle wskazanych unormowań, jednostki samorządu terytorialnego, na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

-     podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nie odrębnymi przepisami prawa oraz

-     podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.), zwanej dalej ustawą o samorządzie gminnym:

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym:

Wyłączenie z grona podatników VAT podmiotów prawa publicznego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji państwowych, np. w  zakresie administracji, sądownictwa, obrony narodowej. Wówczas wyłączenie z opodatkowania nie prowadzi do naruszenia zasad konkurencji. Podmioty prawa publicznego są podatnikami VAT jedynie w zakresie czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku
w gminach (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 733):

Stosownie do art. 3 ww. ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach,

Zgodnie z art. 6c. ust. 1 i ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

W myśl art. 6r ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 2, 25, 30 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1587 ze zm.):

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Są Państwo zobowiązani do realizacji obowiązków, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W przyszłości planują Państwo realizację zadania własnego w zakresie organizacji systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W ramach organizacji systemu będą Państwo zawierali umowy z podmiotami zewnętrznymi albo spółką komunalną na odbiór, transport oraz zagospodarowanie odpadów komunalnych, w tym odpadów zbieranych selektywnie. Umowy te będą regulowały również zasady dalszego przetwarzania, odzysku lub ponownego zagospodarowania wybranych frakcji odpadów, które będą posiadały wartość użytkową lub handlową. W ramach zawartych umów przewidują Państwo mechanizm, zgodnie z którym odpady pochodzące z selektywnej zbiórki będą podlegały dalszemu zagospodarowaniu w postaci recyklingu, odzysku materiałowego lub energetycznego, a następnie sprzedaży lub innego odpłatnego wykorzystania. Z tytułu ponownego zagospodarowania tych odpadów będą powstawały przychody po stronie podmiotu realizującego zagospodarowanie, ale także po Państwa stronie. Na podstawie postanowień umownych będą Państwo otrzymywali określony udział w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych. Otrzymywany udział w przychodach nie będzie elementem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranej od mieszkańców, lecz będzie wynikał wyłącznie z umowy cywilnoprawnej zawartej przez Państwa. Zostanie zawarta umowa na odbieranie i zagospodarowanie odpadów z podmiotem wybranym w drodze przetargu. Wykonawca będzie odpowiadał w całości za zagospodarowanie zebranych odpadów również tych zebranych selektywnie. Na podstawie umowy będą Państwo uprawnieni do otrzymywania określonego udziału w przychodach uzyskiwanych przez podmiot zagospodarowujący z tytułu ponownego zagospodarowania wyodrębnionych frakcji odpadów. Podmiot realizujący zagospodarowanie odpadów będzie zobowiązany do odbioru odpadów przekazanych w ramach systemu oraz do ich dalszego zagospodarowania zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności poprzez przetwarzanie, odzysk, recykling lub inne formy dopuszczalne prawem. Podmiot ten będzie prowadził procesy technologiczne związane z wyodrębnieniem frakcji nadających się do dalszego wykorzystania oraz będzie dokonywał ich sprzedaży lub przekazania do dalszego przetworzenia. Z tytułu tych czynności będzie uzyskiwał przychody, których część – zgodnie z postanowieniami umowy – będzie przekazywana Państwu jako udział w przychodach. Będą Państwo otrzymywali wynagrodzenie z tytułu wykonywania czynności polegających na organizacji i utrzymaniu systemu selektywnej zbiórki odpadów komunalnych, zapewnieniu infrastruktury umożliwiającej wyodrębnienie frakcji podlegających recyklingowi, zapewnieniu strumienia odpadów komunalnych nadających się do dalszego przetwarzania, zapewnieniu warunków organizacyjnych umożliwiających podmiotowi zagospodarowującemu dalsze przetwarzanie i sprzedaż wyodrębnionych frakcji, współpracy organizacyjnej i koordynacyjnej w zakresie przekazywania odpadów do dalszego zagospodarowania. Wynagrodzenie będzie związane z Państwa udziałem w procesie organizacyjnym i systemowym, który umożliwi powstanie przychodu po stronie podmiotu zagospodarowującego. Otrzymywany udział w przychodach będzie bezpośrednio powiązany z działaniami, które podejmą Państwo w ramach organizacji systemu. Na etapie początkowym mechanizm wynagrodzenia zostanie określony w sposób ryczałtowy, jako stała kwota należna Państwu w danym okresie rozliczeniowym. Ryczałt zostanie ustalony jako wynagrodzenie przejściowe, niezależne od bieżącej wartości sprzedaży przetworzonych frakcji, i będzie miał charakter organizacyjno-wdrożeniowy.

Uwzględniając opis sprawy stwierdzić należy, że Państwa udział w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie stanowił wynagrodzenie dla Państwa z tytułu podejmowanych czynności w procesie organizacyjnym i systemowym dotyczącym odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, który umożliwi powstanie przychodu po stronie podmiotu zagospodarowującego. Świadczona przez Państwa usługa wynika z zawartej przez Państwa umowy cywilnoprawnej. Zatem pomiędzy Państwem, a odbiorcą świadczonych przez Państwa usług powstanie wzajemny, zobowiązaniowy stosunek umowny o charakterze odpłatnym.

W związku z tym, że świadczone przez Państwa ww. czynności będą wykonywane odpłatnie (za wynagrodzeniem) w ramach zawartej umowy cywilnoprawnej, należy stwierdzić, że w odniesieniu do świadczenia tych usług nie będą działać Państwo jako organ władzy publicznej i w konsekwencji nie będą mogli Państwo skorzystać z wyłączenia, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. W przedmiotowej sprawie nie można uznać, że Państwa działania w tym zakresie podporządkowane są ścisłemu reżimowi publicznoprawnemu. W odniesieniu do ww. czynności należy uznać Państwa za podmiot działający w charakterze podatnika w rozumieniu przepisów art. 15 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 2 ustawy.

W konsekwencji, otrzymane przez Państwa wynagrodzenia za ww. czynności należy uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczonych odpłatnych usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Otrzymane ww. wynagrodzenie, które podmiot realizujący zagospodarowanie odpadów będzie zobowiązany wypłacić Państwu w związku z realizacją umowy cywilnoprawnej, będzie stanowiło wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.

Ani w ustawie, ani też w wydanych na jej podstawie aktach wykonawczych ustawodawca nie przewidział zwolnienia od podatku dla ww. czynności w zamian za którą Państwo będą otrzymywać wynagrodzenie. Zatem czynność ta nie będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego, otrzymywany przez Państwa udział w przychodach z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie stanowił odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i niekorzystające ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zauważam, że Organ nie wydaje interpretacji indywidualnych w zakresie stawki podatku VAT. Kwestie te są rozstrzygane w ramach odrębnej instytucji – wiążących informacji stawkowych.

Tym samym Państwa stanowisko, w zakresie uznania, iż udział gminy w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i nie będzie korzystał ze zwolnienia, jest prawidłowe.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości, dotyczących prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków ponoszonych na organizację systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych, wskazania wymaga, że podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Doprecyzowaniem powołanego wyżej przepisu art. 86 ust. 1 ustawy jest przepis art. 86 ust. 2a ustawy, zgodnie z którym:

Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:

W myśl art. 86 ust. 2c ustawy:

Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:

Natomiast stosownie do art. 86 ust. 2e ustawy:

Według art. 86 ust. 2f ustawy:

Jak stanowi art. 86 ust 2g ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.

Stosownie do § 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia:

W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

W świetle zapisów § 2 pkt 8 rozporządzenia:

Na mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia:

Oznacza to, że sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla:

·         urzędu obsługującego jednostki samorządu terytorialnego (tj. urzędu Gminy, urzędu miasta, starostwa powiatowego oraz urzędu marszałkowskiego),

·         jednostki budżetowej,

·         zakładu budżetowego.

W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych.

Wyżej wymienione rozporządzenie wprowadza wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.

W § 3 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia ustawodawca podał ustalony według wzoru sposób określania proporcji w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.

Zauważyć należy, że w przypadku jednostki samorządu terytorialnego, na którą przepisy nakładają realizację określonych zadań i która realizuje te zadania przy pomocy swoich jednostek organizacyjnych, uzasadnione jest – pomimo że podatnikiem podatku VAT jest Gmina – wyliczenie kwoty podatku naliczonego podlegającego odliczeniu przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o sposoby określania proporcji ustalone odrębnie dla wskazanych jednostek organizacyjnych, które wykorzystują majątek powstały w ramach konkretnej inwestycji.

Należy również zauważyć, że powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

W analizowanej sytuacji będą Państwo ponosić zarówno wydatki inwestycyjne m.in. na zakup koszy do selektywnego zbierania odpadów, jak i bieżące, w szczególności na zakup usługi odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych oraz na koszty administracyjne. Wydatki inwestycyjne oraz bieżące, nie będą wykorzystywane przez Państwa wyłącznie do celów prowadzonej działalności gospodarczej, ale również do celów innych niż działalność gospodarcza. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie stanowią natomiast zapłaty za usługi, a daninę publicznoprawną. Uzyskują Państwo opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi na zasadach określonych w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, stanowi więc ona Państwa dochód, lecz jest traktowana przez Państwa jako dochód niepodlegający VAT. Uzyskane przez Państwa środki z opłat są przeznaczane wyłącznie na realizację zadań własnych nałożonych na Gminę ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. W przyszłości będą Państwo realizowali zadanie własne w zakresie organizacji systemu odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. System ten będą Państwo finansowali z opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi wnoszonych przez właścicieli nieruchomości położonych na terenie gminy, oraz dochodów własnych. Poniesione wydatki będą służyły zarówno realizacji obowiązków gminy w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, jak i czynnościom wykonywanym przez gminę na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym czynnościom związanym z uzyskiwaniem udziału w przychodach z ponownego zagospodarowania odpadów. Wynagrodzenie będzie związane z Państwa udziałem w procesie organizacyjnym i systemowym, który umożliwi powstanie przychodu po stronie podmiotu zagospodarowującego.

Należy wskazać, iż zgodnie z art. 6r ust. 2 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, działania takie jak odbieranie, transport, zbieranie, odzysk oraz unieszkodliwianie odpadów komunalnych są finansowane w ramach opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pobieranej od mieszkańców, z której gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Oznacza to, że działania gminy tworzą jednolity system gospodarowania odpadami, w którym opłata pokrywa wszystkie etapy funkcjonowania tego systemu, w tym także proces odzysku odpadów.

Nie ulega wątpliwości, że realizacja przez Państwa systemu gospodarowania odpadami komunalnymi stanowi w przeważającej części wykonywanie zadań własnych o charakterze publicznoprawnym. W tym zakresie działają Państwo jako organ władzy publicznej, a pobierane opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowią daninę publicznoprawną, niepodlegającą opodatkowaniu VAT. Tym samym ta część Państwa aktywności pozostaje poza działalnością gospodarczą.

Przy czym, jak wskazali Państwo, poniesione wydatki będą służyły zarówno realizacji obowiązków gminy w zakresie organizacji systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, jak i czynnościom wykonywanym przez gminę na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym czynnościom związanym z uzyskiwaniem udziału w przychodach z ponownego zagospodarowania odpadów. W szczególności wydatki te będą pozostawały w związku z czynnościami, bez których osiąganie przychodów z ponownego zagospodarowania odpadów nie byłoby możliwe.

Zatem będą Państwo funkcjonować równolegle zarówno w sferze cywilnoprawnej, jak i publicznoprawnej. W ramach sfery cywilnoprawnej będą Państwo zawierać umowy z podmiotami zajmującymi się odbiorem i zagospodarowaniem odpadów oraz uczestniczyć w mechanizmie uzyskiwania przychodów z ponownego zagospodarowania odpadów. Z kolei  w sferze publicznoprawnej będą Państwo realizować zadania wynikające z przepisów prawa, związane z organizacją i funkcjonowaniem systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.

Należy przy tym podkreślić, że ponoszone przedmiotowe wydatki – zarówno inwestycyjne, jak i bieżące – będą niezbędne dla funkcjonowania całego systemu gospodarowania odpadami, który jednocześnie będzie służył realizacji zadań publicznych oraz umożliwi wykonywanie czynności opodatkowanych VAT, w tym uzyskiwanie przychodów z ponownego zagospodarowania odpadów.

Wszystkie wydatki będą związane z całokształtem działalności systemu gospodarowania odpadami i dotyczyć będą funkcjonowania systemu jako całości. Państwa koszty nie ograniczają się wyłącznie do pojedynczych działań, takich jak odzysk odpadów, lecz obejmują wszystkie etapy działania systemu.

Ten sam system – jako zorganizowana i jednolita struktura – będzie jednocześnie wykorzystywany do wykonywania czynności o charakterze publicznoprawnym oraz cywilnoprawnym, stanowiących działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o VAT. W szczególności dotyczy to sytuacji, w których będą Państwo otrzymywali określony udział w przychodach uzyskiwanych z tytułu ponownego zagospodarowania odpadów komunalnych. Istotne jest przy tym, że osiągnięcie tych przychodów nie byłoby możliwe bez stworzenia i utrzymywania całego systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, finansowanego m.in. z pobieranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowiących daninę publicznoprawną.

Niezależnie od wskazywanej przez Państwa możliwości przypisania części kosztów do określonych frakcji odpadów, należy stwierdzić - wbrew Państwa stwierdzeniom -  że nie będzie możliwe dokonanie pełnej i jednoznacznej alokacji jakichkolwiek wydatków wyłącznie do działalności gospodarczej. Wynika to z faktu, że cała infrastruktura oraz organizacja systemu będzie miała charakter mieszany i będzie służyła równocześnie realizacji zadań w sferze cywilnoprawnej oraz publicznoprawnej.

W konsekwencji należy uznać, że wydatki na infrastrukturę tj. wydatki inwestycyjne m.in. na zakup koszy do selektywnego zbierania odpadów oraz wydatki bieżące na zakup usługi odbierania i zagospodarowania odpadów komunalnych, koszty administracyjne (wynagrodzenia, szkolenia, materiały biurowe) będą wykorzystywane jednocześnie do celów działalności gospodarczej oraz do celów innych niż działalność gospodarcza.

Z uwagi na to, że wydatki będą służyć zarówno działalności gospodarczej, jak i działalności innej niż gospodarcza, i przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej Państwa nie jest możliwe, należy uznać, że spełnione zostaną przesłanki do zastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT i następne ustawy, z uwzględnieniem przepisów ww. rozporządzenia.

W związku z powyższym, skoro wydatki na infrastrukturę będą wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych) oraz niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, i przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych) Państwa nie jest możliwe, to wskazać należy, że będzie Państwu przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2a i następne ustawy, z uwzględnieniem przepisów rozporządzenia. Prawo to będzie przysługiwało Państwu pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),

albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.