Instytut badawczy (Wnioskodawca) jest członkiem konsorcjum naukowego realizującego projekt na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa, finansowany przez Centrum ze środków publicznych. Wnioskodawca wykonuje świadczenia na rzecz Lidera konsorcjum, wystawiając faktury, a Lider…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Instytut (…) z siedzibą w (…) ul. (…), NIP: (…) („Wnioskodawca”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług („Podatek VAT”). Zgodnie ze statutem Wnioskodawca działa na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.04.2010 o instytutach badawczych. Działalność Wnioskodawcy obejmuje m.in.:
1) prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych w dziedzinie nauk przyrodniczych i technicznych (PKD 72.1);
2) prowadzenie pozostałych badań i analiz technicznych (PKD 71.20.B);
3) realizację pozostałej działalności w zakresie doskonalenia metod prowadzenia badań naukowych (PKD 74.90.Z);
4) podnoszenie kwalifikacji naukowych i zawodowych pracowników (PKD 85.59.B);
5) prowadzenie pozostałej działalności usługowej związanej z działalnością Instytutu (PKD 96.09);
6) upowszechnianie wyników badań i prac przez działalność wydawniczą (PKD 58.14.Z);
7) upowszechnianie wyników badań i prac przez działalność wystawienniczą (PKD 82.30.Z);
8) prowadzenie szkoleń (PKD 85.60.Z);
9) produkowanie gotowych wyrobów włókienniczych specjalnych (PKD 13.92.Z);
10) produkowanie pozostałych wyrobów, gdzie indziej niesklasyfikowanych (PKD 32.99.Z);
11) prowadzenie sprzedaży hurtowej produktów i półproduktów objętych przedmiotem działania Instytutu (PKD 46.1);
12) prowadzenie pozostałej sprzedaży detalicznej poza siecią sklepową wyrobów będących przedmiotem działania Instytutu (PKD 47.99.Z).
Dnia (...) roku Wnioskodawca podpisał umowę konsorcjum naukowego („Umowa Konsorcjum”) o wykonanie projektu pt. „…” („Konsorcjum”). Funkcję lidera konsorcjum pełni (…) w (…) z siedzibą w (…) przy ul. (…), (…) („Lider”).
Zgodnie z Umową Konsorcjum Lider działa w imieniu pozostałych członków Konsorcjum na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Wnioskodawca w ramach rozliczeń, na podstawie Umowy Konsorcjum, wystawia faktury na rzecz Lidera. Dnia (...) roku została podpisana umowa pomiędzy (…) z siedzibą w (…) ul. (…) („Centrum”), a Liderem działającym w imieniu Konsorcjum o wykonanie i finansowanie projektu realizowanego na rzecz obronności i bezpieczeństwa państwa w ramach konkursu nr (…) („Umowa”). Przedmiotem Umowy jest realizacja projektu pt. „…” („Projekt”). W Umowie Wnioskodawca występuje jako Współwykonawca tj. członek Konsorcjum w skład którego wchodzą, poza Liderem, trzy inne podmioty.
Zgodnie z § 2 ust. 1 Umowy jej przedmiotem jest określenie zasad finansowania Projektu, który obejmuje realizację etapu prac naukowych oraz etapu prac rozwojowych. Projekt jest realizowany na podstawie Umowy, a jego zakres jest szczegółowo opisany w załącznikach do Umowy.
Wnioskodawca, jako członek Konsorcjum, jest zobowiązany do wykonania wszystkich niezbędnych czynności w celu zrealizowania Projektu zgodnie z treścią Umowy, w szczególności do realizowania Projektu zgodnie z opisem Projektu oraz harmonogramem wykonania Projektu. Z tytułu realizacji świadczeń w ramach Umowy, Wnioskodawca otrzyma wynagrodzenie w ramach tzw. „Finansowania”. Zgodnie ze słowniczkiem Umowy przez „Finansowanie”, strony rozumieją wartość wsparcia finansowego udzielonego Wykonawcy (Liderowi) i Współwykonawcom (pozostałym członkom Konsorcjum w tym Wnioskodawcy) przez Centrum ze środków publicznych na podstawie Umowy.
Zgodnie z § 4 ust. 2 Umowy Lider, po spełnieniu warunków wynikających z Umowy, otrzyma od Centrum Finansowanie na realizację Projektu, w tym na pokrycie zobowiązań z tytułu Podatku VAT („Podatek VAT kwalifikowany”). Otrzymane Finansowanie jest przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów związanych z realizacją Projektu oraz stanowi zapłatę za wykonane w ramach Projektu świadczenia.
Zgodnie z § 13 ust. 1 Umowy Finansowanie przekazywane jest Liderowi w transzach w formie zaliczek lub refundacji wypłacanych w wysokości określonej w harmonogramie płatności Projektu, stanowiącym załącznik nr 4 do Umowy, na podstawie złożonych przez Lidera i zaakceptowanych przez Centrum wniosków o płatność. W uzasadnionych przypadkach lub w przypadku wątpliwości dotyczących prawidłowej realizacji Projektu, finansowanie przekazywane będzie wyłącznie w formie refundacji. Do czasu przekazania zaliczki lub refundacji Lider zobowiązany jest do finansowania Projektu ze środków własnych. Po otrzymaniu zaliczek Lider wystawia faktury zaliczkowe zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11.03.2024 roku o podatku od towarów i usług („Ustawa VAT”). W sytuacji gdy faktury zaliczkowe nie obejmują całej zapłaty za wykonany etap/projekt po zakończeniu realizacji etapu/projektu Lider wystawia na rzecz Centrum fakturę końcową zgodnie z postanowieniami Ustawy o VAT oraz przesyła ją wraz z wnioskiem o refundację.
Umowa reguluje również kwestię zasad kwalifikacji tzw. kosztów kwalifikowanych (§ 14 Umowy) tj. kosztów ponoszonych przez Wnioskodawcę, które są finansowane na podstawie Umowy przez Centrum, a także określa zasady zwrotu finansowania (§ 15 Umowy). Projekt jest realizowany przez Konsorcjum, którego członkiem jest Wnioskodawca. Lider na podstawie Umowy dokonuje zakupów świadczeń, niezbędnych do realizacji Projektu, od pozostałych członków Konsorcjum w tym od Wnioskodawcy. Z tytułu wykonanych świadczeń na rzecz Lidera Wnioskodawca wystawia faktury. Lider dokonuje zapłaty na rzecz Wnioskodawcy w ramach otrzymanego od Centrum Finansowania. Przekazywanie środków Wnioskodawcy przez Lidera następuje w transzach w postaci zaliczek lub refundacji. Do czasu przekazania zaliczki lub refundacji, Wnioskodawca jest zobowiązany do finansowania realizacji Projektu ze środków własnych. Zgodnie z Umową wszelkie prawa własności intelektualnej powstałe w związku z realizacją Projektu Wnioskodawca, jako członek Konsorcjum, zobowiązany jest przenieść na rzecz Skarbu Państwa w ramach otrzymanego Finansowania tj. otrzymanych zaliczek lub refundacji. W efekcie prawa własności intelektualnej powstałe w wyniku realizacji Projektu, przekazywane są przez Wnioskodawcę na rzecz Skarbu Państwa w zamian za wynagrodzenie, którym jest otrzymane od Centrum Finansowanie. Istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy otrzymaną zapłatą a wykonaniem ww. świadczeń, ponieważ w przypadku braku zapłaty, świadczenia te nie zostałyby wykonane (nie powstałyby prawa własności intelektualnej o których mowa wyżej).
W dniu (...) roku została podpisana umowa pomiędzy członkami Konsorcjum w tym Wnioskodawcą, a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Komendanta (…) z siedzibą w (…) przy ul. (…), (…) („Umowa o przeniesienie praw”) na podstawie której, członkowie Konsorcjum, w tym Wnioskodawca, przenoszą na rzecz Skarbu Państwa prawa własności do powstałego w wyniku realizacji Projektu (...). Ponadto dnia (...) roku został podpisany pomiędzy członkami Konsorcjum w tym Wnioskodawcą, a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Komendanta (…) z siedzibą w (…) przy (…), (…), protokół przekazania praw własności intelektualnej wytworzonych w ramach realizacji Projektu („Protokół”). Na podstawie Protokołu członkowie Konsorcjum w tym Wnioskodawca, przekazują na rzecz Skarbu Państwa reprezentowanego przez Komendanta (…), wytworzone w czasie trwania Umowy (tj. realizacji Projektu) utwory w rozumieniu ustawy z 04.02.1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz wynalazki, wzory użytkowe i wzory przemysłowe lub topografie układu scalonego o których mowa w ustawie z dnia 30.06.2000 roku Prawo własności przemysłowej oraz wyhodowane albo odkryte i wyprowadzone odmiany roślin – powstałe w wyniku realizacji Projektu („Utwory”). Umowa o przeniesienie praw oraz Protokół stanowią wykonanie zapisów Umowy zgodnie z którymi, wszelkie prawa własności intelektualnej powstałe w związku z realizacją Projektu, Wnioskodawca zobowiązany jest przenieść na rzecz Skarbu Państwa w ramach otrzymanego finansowania tj. otrzymanych zaliczek lub refundacji.
Pytania
1) Czy kwota Finansowania w postaci zaliczek i dopłat, przysługująca Wnioskodawcy z tytułu czynności realizowanych w ramach Projektu i na podstawie Umowy oraz otrzymywana przez Wnioskodawcę na podstawie wystawionych na rzecz Lidera faktur, która została sfinansowana na podstawie Umowy przez Centrum („Finansowanie”), podlega opodatkowaniu Podatkiem VAT?
2) Czy przekazania na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie Umowy o przeniesienie praw oraz Protokołu, praw powstałych w ramach realizacji Projektu, spowoduje powstanie po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego na podstawie przepisów Ustawy VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Ad. 1.
Zdaniem Wnioskodawcy kwota Finansowania w postaci zaliczek i dopłat, przysługująca Wnioskodawcy z tytułu czynności realizowanych w ramach Projektu i na podstawie Umowy oraz otrzymywana przez Wnioskodawcę na podstawie wystawionych na rzecz Lidera faktur, która została sfinansowana na podstawie Umowy przez Centrum („Finansowanie”), podlega opodatkowaniu Podatkiem VAT, ponieważ stanowi zapłatę, otrzymaną w formie dotacji, za zrealizowane w ramach Projektu świadczenia.
Ad. 2.
Przekazanie na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie Umowy o przeniesienie praw oraz Protokołu, praw powstałych w ramach realizacji Projektu, nie spowoduje powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego na podstawie przepisów Ustawy VAT, ponieważ obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania dotacji stanowiących zapłatę za przeniesienie tych praw.
Uzasadnienie
Ad. 1.
Z treści Umowy wynika, iż jej przedmiotem jest realizacja Projektu, który jest realizowany przez Konsorcjum. Wnioskodawca jest członkiem Konsorcjum, w ramach którego wykonuje świadczenia na rzecz Lidera. Lider na podstawie Umowy dokonuje zakupów świadczeń, niezbędnych do realizacji Projektu, od pozostałych członków Konsorcjum w tym od Wnioskodawcy. Z tytułu wykonanych świadczeń, Wnioskodawca wystawia na rzecz Lidera faktury. Lider dokonuje zapłaty na rzecz Wnioskodawcy w ramach otrzymanego od Centrum Finansowania. Przekazywanie środków Wnioskodawcy przez Lidera, następuje w transzach w postaci zaliczek lub refundacji na podstawie wystawionych przez Wnioskodawcę faktur i jest finansowane ze środków otrzymanych przez Lidera od Centrum w postaci Finansowania. Z Umowy wynika, iż Finansowanie jest formą dotacji przekazanej na konkretny cel tj. na realizację Projektu, stanowiącej wynagrodzenie wypłacane przez Skarb Państwa członkom Konsorcjum (w tym Wnioskodawcy) za świadczenia realizowane w ramach Projektu. Na charakter dotacji wskazują również charakterystyczne zapisy Umowy, określające zasady kwalifikacji tzw. kosztów kwalifikowanych oraz warunki i zasady zwrotu Finansowania.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 Ustawy VAT podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Oznacza to, że dotacja podlega opodatkowaniu tylko wtedy, gdy ma bezpośredni wpływ na cenę towarów lub usług. Przepisy Ustawy VAT nie definiują pojęcia bezpośredniego wpływu na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Przyjmuję się jednak, że przesłanka ta zostanie spełniona w przypadku, gdy dotację można powiązać z konkretnym świadczeniem tj. świadczeniem usług lub dostawą towarów sfinansowanych dotacją.
Natomiast warunek opodatkowania dotacji Podatkiem VAT nie jest spełniony w przypadku, gdy dotacja jest przeznaczona i wykorzystana na sfinansowanie ogólnych kosztów, nie dających się przyporządkować do konkretnego świadczenia. Zwrócił na to uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku C-184/00 w którym stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego.
Podejście takie potwierdza również stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w piśmie z dnia 07.11.2024 roku nr 0113-KDIPT1-1.4012.691.2024.2.ŻR, wydanym na wniosek Wnioskodawcy w analogicznej sprawie, dotyczącej realizacji podobnego projektu („Pismo KIS”). W piśmie tym czytamy „Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy. Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.”
W analizowanym stanie faktycznym z tytułu realizacji świadczeń w ramach Projektu, Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie na podstawie faktur wystawianych na rzecz Lidera. Jednakże płatności są realizowane ze środków otrzymanych przez Lidera w ramach Finansowania tj. z dotacji otrzymanej w ramach Projektu od Centrum. Forma wypłaty tj. zaliczka lub refundacja nie ma znaczenia z punktu widzenia uznania, iż otrzymywane przez Wnioskodawcę wynagrodzenie jest sfinansowane z dotacji mającej bezpośredni związek z usługami świadczonymi w ramach Projektu przez Wnioskodawcę.
Potwierdza to również Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w Piśmie KIS gdzie w stosunku do analogicznego projektu realizowanego przez Wnioskodawcę stwierdził „Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że w analizowanym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. Przekazywane Państwu środki finansowe na realizację powierzonych Państwu zadań w ramach realizowanego projektu należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki (dotacje, subwencje, lub dopłaty o podobnym charakterze) mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług.
Zauważenia bowiem wymaga, że otrzymane środki nie zostały przeznaczone na Państwa ogólną działalność, lecz mogły być wykorzystane tylko i wyłącznie na określone i wskazane działania wykonywane w ramach realizowanego projektu. Otrzymane dofinansowanie jest przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów związanych z realizacją Projektu, o którym mowa we wniosku oraz stanowi zapłatę za wykonane w ramach Projektu świadczenia, które – jak wynika z wniosku – zostaną przekazane na rzecz Skarbu Państwa”. Reasumując należy stwierdzić, że kwota Finansowania w postaci zaliczek i dopłat, przysługująca Wnioskodawcy z tytułu czynności realizowanych w ramach Projektu i na podstawie Umowy oraz otrzymana przez Wnioskodawcę na podstawie wystawionych na rzecz Lidera faktur, która została sfinansowana na podstawie Umowy przez Centrum („Finansowanie”), podlega opodatkowaniu Podatkiem VAT, ponieważ stanowi zapłatę za zrealizowane w ramach Projektu świadczenia, otrzymaną przez Wnioskodawcę w formie dotacji.
Zgodnie z art. 29a ust. 1 Ustawy VAT otrzymanie dotacji w takim przypadku stanowi podstawę opodatkowania Podatkiem VAT, a świadczenia wykonane przez Wnioskodawcę podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy VAT.
Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 Ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania dotacji tj. z chwilą otrzymania przez Wnioskodawcę zapłaty z tytułu wystawionych na rzecz Lidera faktur.
Ad. 2.
Projekt realizowany jest przez Konsorcjum, którego członkiem jest Wnioskodawca. Koszty realizacji Projektu finansowane są przez Centrum w formie wypłat zaliczek dokonywanych na rzecz Lidera Konsorcjum. Lider Konsorcjum dokonuje zakupu świadczeń od członków Konsorcjum w tym od Wnioskodawcy. Wnioskodawca, z tytułu świadczeń realizowanych w ramach Projektu, wystawia na rzecz Lidera faktury, których zapłata jest realizowana ze środków pochodzących z Finansowania tj. środków przekazanych Liderowi przez Centrum w formie dotacji. Ponieważ dotacja jest przeznaczona wyłącznie na pokrycie kosztów związanych z realizacją Projektu w tym zapłatę za świadczenia realizowane przez Wnioskodawcę, dotacja stanowi podstawę opodatkowania Podatkiem VAT na podstawie art. 29a ust. 1 Ustawy VAT, a obowiązek podatkowy z tego tytułu powstaje na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 2 Ustawy VAT z chwilą jej otrzymania tj. z chwilą otrzymania przez Wnioskodawcę zapłaty z tytułu wystawionych faktur.
Zgodnie z Umową wszelkie prawa w tym prawa własności intelektualnej powstałe w związku z realizacją Projektu (prawa do Utworów), Wnioskodawca zobowiązany jest przenieść na rzecz Skarbu Państwa w ramach otrzymanego Finansowania tj. w ramach dotacji o której mowa wyżej. W celu realizacji tych zapisów została podpisana Umowa o przeniesienie praw własności do symulatora wspomagający szkolenie policjantów w realizacji czynności na miejscu zdarzenia drogowego (powstałego w wyniku realizacji Projektu) oraz Protokół na podstawie którego członkowie Konsorcjum w tym Wnioskodawca, przekazują na rzecz Skarbu Państwa prawa do Utworów powstałych w ramach realizacji Umowy (Projektu).
Umowa o przeniesienie praw oraz Protokół stanowią wykonanie zapisów Umowy zgodnie z którymi, wszelkie prawa powstałe w związku z realizacją Projektu, Wnioskodawca zobowiązany jest przenieść na rzecz Skarbu Państwa w ramach otrzymanego finansowania tj. otrzymanych zaliczek lub refundacji. Oznacza to, że Umowa o przeniesienie praw własności oraz Protokół nie tworzą nowego stosunku prawnego lecz są formalnym wykonaniem zapisów Umowy. Zapłata za przeniesienie praw o których mowa w Umowie o przeniesienie praw oraz w Protokole, nastąpiła na podstawie faktur wystawionych przez Wnioskodawcę na rzecz Lidera z tytułu realizacji świadczeń w ramach Projektu. Faktury te zostały opłacone dotacją otrzymaną w ramach Finansowania od Centrum.
Zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 Ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1.
Z kolei w myśl art. 19a ust. 6 Ustawy VAT w przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, obowiązek podatkowy powstaje w odniesieniu do otrzymanej kwoty. Oznacza to, że obowiązek podatkowy w Podatku VAT z tytułu:
powstaje z chwilą otrzymania całości lub części dotacji tj. z chwilą otrzymania zapłaty przez Wnioskodawcę z tytułu faktur wystawionych na rzecz Lidera za świadczenia zrealizowane przez Wnioskodawcę w ramach Projektu. Ponieważ faktury zostały wystawione na pełną kwotę należności przysługujących Wnioskodawcy, obowiązek podatkowy powstał w stosunku do pełnej kwoty otrzymanej zapłaty. Oznacza to, że przekazanie praw do efektów realizacji Projektu na podstawie Umowy o przeniesienie praw oraz przekazanie praw majątkowych do Utworów powstałych w wyniku realizacji Projektu na podstawie Protokołu, nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania obowiązku podatkowego w Podatku VAT. Stanowisko to potwierdził Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w wydanym na wniosek Wnioskodawcy Piśmie KIS, dotyczącym realizacji analogicznego projektu gdzie stwierdził, że „Z okoliczności sprawy nie wynika, że ww. zaliczki nie stanowią pełnej kwoty Państwa wynagrodzenia, zatem fakt przekazania Skarbowi Państwa praw majątkowych utworów powstałych w ramach realizacji Projektu, nie spowoduje po Państwa stronie powstania obowiązku podatkowego”.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.
Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.
Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde działanie, powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu przepisów ustawy.
Muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
Przy czym oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT).
Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu świadczącego usługę do żądania od odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).
Przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1, ze zm.), zwanej dalej dyrektywą. Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).
TSUE w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen–NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG wskazał, że:
„(...) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT (zob. wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-246/08 Komisja przeciwko Finlandii, Zb. Orz. s. I 10605, pkt 43). W tym świetle świadczenie usługi następuje »odpłatnie« w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG–Kraftfahrzeuge–Factoring, pkt 47). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK, Zb. Orz. s. 1 7505, pkt 27 i przytoczone orzecznictwo)” (pkt 17-19).
W wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon d’Or SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances Trybunał wskazał, że:
„(...) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej (zob. podobnie wyrok Loyalty Management UK i Baxi Group, C–53/09 i C–55/09, EU:C:2010:590, pkt 56)” (pkt 34).
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.
Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy o VAT:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W świetle art. 29a ust. 6 ustawy o VAT:
Podstawa opodatkowania obejmuje:
1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;
2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.
Na podstawie art. 29a ust. 7 ustawy o VAT:
Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:
1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;
2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;
3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.
Z treści tego przepisu wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.
Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane, istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.
Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.
Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że podpisali Państwo umowę konsorcjum naukowego o wykonanie projektu pt. „…”. Funkcję Lidera konsorcjum pełni (…). Zgodnie z umową konsorcjum Lider działa w imieniu pozostałych członków Konsorcjum na podstawie udzielonego pełnomocnictwa. Państwo w ramach rozliczeń, na podstawie umowy konsorcjum, wystawiają faktury na rzecz Lidera. W dniu (...) r. została podpisana umowa pomiędzy członkami Konsorcjum w tym Państwem, a Skarbem Państwa reprezentowanym przez Komendanta (…) z siedzibą w (…) na podstawie której, członkowie Konsorcjum, w tym Państwo, przenoszą na rzecz Skarbu Państwa w ramach otrzymanego finansowania prawa własności do powstałego Projektu.
Art. 29a ust. 1 ustawy o VAT jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy, zgodnie z którym:
W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.
Opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.
Istotnym zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, jest wyjaśnienie pojęcia „dotacja bezpośrednio związana z ceną”.
W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wyroki w sprawach C–184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C–353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).
W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.
W wyroku C-353/00 Trybunał wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.
Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.
Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.
Jeżeli otrzymywana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.
W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towaru lub usługi – tego rodzaju dofinansowanie stanowi, obok ceny, uzupełniający ją element podstawy opodatkowania z tytułu tej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, niedające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest, aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.
Jak wskazano powyżej kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest stwierdzenie, że dotacja przekazywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ponadto, zauważenia wymaga, że otrzymanie dofinansowania (dotacji, dopłaty) nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Dotacje (dopłaty) podlegają bowiem opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.
Analizując zatem kwestię, czy otrzymywana dotacja podlega opodatkowaniu, należy rozważyć, czy występują konkretne podlegające opodatkowaniu czynności (dostawa towarów lub świadczenie usług) wykonywane przez Państwa, z którymi związane jest ww. dofinansowanie.
W tym miejscu wskazania wymaga, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) w ramach tzw. swobody umów.
W konsekwencji, strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego, zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot.
A zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Oznacza to, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
Jak wyżej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy o VAT i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy prowadzi do wniosku, że w omawianym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. Przekazywane Państwu środki finansowe na realizację powierzonych Państwu zadań w ramach realizowanego projektu należy uznać za otrzymane od osoby trzeciej środki mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług. Zauważenia bowiem wymaga, że otrzymane środki nie zostały przeznaczone na Państwa ogólną działalność, lecz mogły być wykorzystane tylko i wyłącznie na określone i wskazane działania wykonywane w ramach realizowanego projektu. Otrzymane dofinansowanie jest przeznaczone wyłącznie na pokrycie kosztów związanych z realizacją Projektu, o którym mowa we wniosku oraz stanowi zapłatę za wykonane w ramach Projektu świadczenia, które – jak wynika z wniosku – zostaną przekazane na rzecz Skarbu Państwa.
Zatem otrzymane przez Państwa środki finansowe – przysługujące Państwu na realizację powierzonych zadań w ramach zawartej umowy, które następnie zostaną przekazane na rzecz Skarbu Państwa – stanowią zapłatę za świadczone usługi.
We wniosku wskazali Państwo, że jako członek Konsorcjum są Państwo zobowiązani do wykonania wszystkich niezbędnych czynności w celu zrealizowania Projektu zgodnie z treścią Umowy, w szczególności do realizowania Projektu zgodnie z opisem Projektu oraz harmonogramem wykonania Projektu. Z tytułu realizacji świadczeń w ramach Umowy, otrzymają Państwo wynagrodzenie w ramach tzw. „Finansowania”. Zgodnie ze słowniczkiem Umowy przez „Finansowanie”, strony rozumieją wartość wsparcia finansowego udzielonego Wykonawcy (Liderowi) i Współwykonawcom (pozostałym członkom Konsorcjum w tym Państwu) przez Centrum ze środków publicznych na podstawie Umowy.
W konsekwencji zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące uznanie wykonywanych przez Państwa na rzecz Lidera w ramach projektu pn. „…” czynności za odpłatne usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, dla których ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania zwolnienia.
W związku z powyższym, kwota otrzymanego finansowania przysługująca Państwu, na realizację opisanego we wniosku projektu, stanowi podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy o VAT, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Przy czym, kwota otrzymanego przez Państwa finansowania, pomniejszona o podatek VAT stanowi podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, wyłącznie w części przysługującej Państwu i tym samym w tej części podlega – po Państwa stronie – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 uznałem za prawidłowe.
Odnosząc się do kwestii, objętej zakresem pytania nr 2 wskazuję, że regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług zawierają przepisy art. 19a ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
Na podstawie art. 19a ust. 2 ustawy o VAT:
W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.
Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Ww. przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres. Jednakże, od tej zasady ustawodawca określił szereg wyjątków, ustalających w sposób odmienny moment powstania obowiązku podatkowego.
I tak, stosownie do treści art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1.
W myśl art. 19a ust. 6 ustawy o VAT:
W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 1 i 2, obowiązek podatkowy powstaje w odniesieniu do otrzymanej kwoty.
Z wniosku wynika, że finansowanie przekazywane jest Państwu w transzach w formie zaliczek lub refundacji wypłacanych w wysokości określonej w harmonogramie płatności Projektu. W uzasadnionych przypadkach lub w przypadku wątpliwości dotyczących prawidłowej realizacji projektu, finansowanie przekazywane będzie wyłącznie w formie refundacji. Po otrzymaniu zaliczek wystawiają Państwo faktury zaliczkowe. W sytuacji, gdy faktury zaliczkowe nie obejmują całej zapłaty za wykonany etap/projekt po zakończeniu realizacji etapu/projektu wystawiają Państwo fakturę oraz przesyłają wraz z wnioskiem o refundację.
Tak więc w przypadku uzyskania przez Państwa dotacji, która jest w istocie formą wynagrodzenia za przekazanie efektów projektu, mającą bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika (art. 29a ust. 1 ustawy o VAT), obowiązek podatkowy powstanie z chwilą otrzymania całości lub części tej dotacji, subwencji lub dopłaty – w odniesieniu do otrzymanej kwoty niezależnie od tego, kiedy wpływ tych środków nastąpi czy przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, czy też po tych zdarzeniach.
W tym miejscu wskazania wymaga, że do dopłat, o których mowa powyżej, stanowiących obrót będący podstawą opodatkowania, zaliczyć należy również refundację, która jest formą wsparcia finansowego udzielonego po wykazaniu faktycznie poniesionych kosztów w związku z podpisaną umową.
Zatem odnośnie kwestii momentu powstania obowiązku podatkowego dla otrzymanej dotacji, wskazania wymaga, że w związku z ustaleniem, że dofinansowanie (dotacja) stanowi podstawę opodatkowania w myśl art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy po Państwa stronie powstanie na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, tj. z chwilą otrzymania dotacji w całości lub w części.
Z okoliczności sprawy nie wynika, że ww. zaliczki nie stanowią pełnej kwoty Państwa wynagrodzenia, zatem fakt przekazania na rzecz Skarbu Państwa praw powstałych w ramach realizacji Projektu, nie spowoduje po Państwa stronie powstania obowiązku podatkowego.
W konsekwencji, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo