Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w Polsce jako czynny podatnik VAT, zajmując się handlem obuwiem i odzieżą. Nabywa towary od sprzedawcy, który jest zarejestrowanym podatnikiem VAT, ale w procesie zakupu nie umożliwia wskazania numeru NIP nabywcy, co skutkuje fakturami bez tego numeru. Sprzedawca traktuje transakcje jako sprzedaż konsumencką, umieszczając na fakturach adnotacje, że nie można odliczać…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 23 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Sprzedawcę. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Polski, w zakresie m.in. handlu obuwiem oraz odzieżą. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT i dokonuje wyłącznie sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT. W ramach wykonywania działalności Wnioskodawca nabywa towary od dostawców z różnych platform internetowych, którzy również są czynnymi podatnikami VAT, a następnie prowadzi ich dalszą sprzedaż w ramach działalności gospodarczej.
Wnioskodawca występuje w transakcjach handlowych jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą i nabywa towary wyłącznie na potrzeby tej działalności. Sprzedawca nie umożliwia jednak wskazania numeru NIP nabywcy w procesie składania zamówienia, co skutkuje wystawianiem faktur bez numeru NIP Wnioskodawcy, pomimo że zakup dokonywany jest do celów działalności gospodarczej.
Wśród dostawców, od których Wnioskodawca nabywa towary, znajduje się m.in. podmiot X(dalej jako Sprzedawca). Sprzedawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku VAT i figuruje na tzw. białej liście podatników. Sprzedawca posiada sieć magazynów na terytorium Polski, a każdy zakupiony od niego towar wysyłany jest z magazynu zlokalizowanego na terytorium kraju.
W Ogólnych Warunkach Handlowych oraz regulaminach dostępnych na stronie internetowej Sprzedawcy wskazano, że sprzedaż kierowana jest wyłącznie do konsumentów oraz że składając zamówienie kupujący potwierdza, iż działa wyłącznie w celach prywatnych. Sprzedawca wskazuje również, że jego oferty skierowane są wyłącznie do konsumentów dokonujących zakupów do celów niezwiązanych z działalnością komercyjną ani zawodową.
Pomimo powyższego Wnioskodawca dokonuje zakupów wyłącznie w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, a nabywane towary stanowią towary handlowe przeznaczone do dalszej odsprzedaży. Brak możliwości wskazania numeru NIP w procesie składania zamówienia wynika wyłącznie z ograniczeń technicznych narzuconych przez Sprzedawcę i nie jest zależny od woli Wnioskodawcy.
Z tytułu dokonanych zakupów Wnioskodawca otrzymuje od Sprzedawcy dokument określony jako Faktura VAT, jednak faktura ta nie zawiera numeru NIP Wnioskodawcy, pomimo że zakup dokonywany jest wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie nabywa towarów w żadnym przypadku jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej.
Ilość, częstotliwość oraz powtarzalność zakupów dokonywanych przez Wnioskodawcę jednoznacznie wskazują na ich handlowy, a nie osobisty charakter. Zakupy maja charakter zorganizowany, ciągły i są bezpośrednio związane z dalszą sprzedażą towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca pragnie podkreślić, że nabywany towar służy mu wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Towar nabywany od Sprzedawcy dostarczany jest z magazynu zlokalizowanego na terytorium Polski i zgodnie z ustaleniami Wnioskodawcy poczynionymi na podstawie listów przewozowych oraz możliwości śledzenia przesyłek nie przekracza granic państw członkowskich Unii Europejskiej.
Pomimo gospodarczego charakteru transakcji Sprzedawca identyfikuje przedmiotową sprzedaż jako sprzedaż konsumencką. Otrzymywany przez Wnioskodawcę dokument zawiera adnotacje następującej treści: Ten rachunek nie może zostać wykorzystany do odliczenia naliczonego podatku VAT. Zakup został dokonany wyłącznie do użytku osobistego, co sugeruje, że Sprzedawca traktuje taka sprzedaż jako dostawę na rzecz konsumenta.
Z treści faktury wynika, że Sprzedawca nie identyfikuje Wnioskodawcy jako podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, lecz jako osobę fizyczną dokonującą czynności niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą.
Wnioskodawca podkreśla jednak, że każdorazowo dokonuje i będzie dokonywał takich zakupów wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej.
Z tej przyczyny można przypuszczać, że Sprzedawca nie deklaruje przedmiotowych transakcji w swoich plikach JPK_VAT jako sprzedaży na rzecz podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, lecz wykazuje je jako sprzedaż konsumencką. W związku z tym, że Sprzedawca nie wykazuje faktur sprzedażowych wystawionych na rzecz Wnioskodawcy w swoich ewidencjach podatkowych jako sprzedaży na rzecz podatnika, Wnioskodawca dostrzega ryzyko wystąpienia technicznych i formalnych problemów z realizacją prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z tych transakcji. Sprzedawca odprowadza należny podatek VAT od tych transakcji, jednak rozlicza je jako sprzedaż na rzecz konsumentów.
Ponadto na otrzymywanych fakturach Sprzedawca posługuje się określeniami numer rachunku zamiast numer faktury, rachunek z dnia zamiast faktura z dnia oraz adres rachunku zamiast adres nabywcy, przy jednoczesnym określeniu dokumentu jako Faktura VAT.
Dokument otrzymywany od Sprzedawcy spełnia wymogi przewidziane dla faktury wynikające z art. 106e ustawy o podatku od towarów i usług, z wyjątkiem braku numeru NIP nabywcy, i zawiera w szczególności:
1. datę wystawienia;
2. kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje dokument;
3. imię i nazwisko lub nazwę sprzedawcy oraz dane nabywcy;
4. nazwę (rodzaj) towaru;
5. miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów;
6. cenę jednostkową towaru bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
7. kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen;
8. wartość dostarczonych towarów bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
9. stawkę podatku;
10. sumę wartości sprzedaży netto z podziałem na poszczególne stawki podatku;
11. kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto z podziałem na poszczególne stawki;
12. kwotę należności ogółem.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy w opisanym stanie faktycznym, w związku z tym, że Sprzedawca:
· nie umożliwia wskazania numeru NIP nabywcy w procesie składania zamówienia, w konsekwencji czego faktura nie zawiera numeru NIP Wnioskodawcy,
· zamieszcza na fakturach VAT informacje, iż dokument nie może zostać wykorzystany do odliczenia podatku VAT oraz że zakup został dokonany do użytku osobistego,
· traktuje sprzedaż jako sprzedaż konsumencką,
- Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Sprzedawcę.
Pytanie
Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur otrzymywanych od Sprzedawcy?
Pana stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu pełne prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów od Sprzedawcy.
Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje w takim zakresie, w jakim nabywane towary są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Stosownie natomiast do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikającego z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Jak wynika z powołanych przepisów, zasadniczą przesłanką o charakterze materialnym warunkującą powstanie po stronie nabywcy będącego podatnikiem prawa do odliczenia podatku VAT jest istnienie związku pomiędzy dokonanym zakupem a czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
W niniejszej sprawie związek ten występuje w sposób bezpośredni i bezsporny, gdyż nabywane towary stanowią towary handlowe przeznaczone do dalszej odsprzedaży w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Podkreślić należy, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części pod warunkiem spełnienia zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, jak i braku zaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT. Przepis art. 88 ustawy o VAT zawiera zamknięty katalog sytuacji, w których podatnik zostaje pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W katalogu tym nie została wymieniona okoliczność polegająca na braku numeru NIP nabywcy na fakturze, jeżeli faktura dokumentuje rzeczywiste zdarzenie gospodarcze.
Warto również wskazać, że w art. 106e ust. 1 ustawy o VAT ustawodawca określił katalog elementów obligatoryjnych, jakie powinna zawierać faktura. Faktura stanowi dokument sformalizowany, jednak jej elementy formalne mają przede wszystkim znaczenie dowodowe. Oznacza to, że o prawidłowości faktury decyduje przede wszystkim to, czy dokumentuje ona rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Jedynie braki o charakterze merytorycznym, polegające na dokumentowaniu czynności, która nie miała miejsca albo miała miejsce pomiędzy innymi podmiotami, mogą skutkować pozbawieniem prawa do odliczenia podatku VAT.
Z powyższego wynika, że o prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatników powinno decydować w pierwszej kolejności ustalenie, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe. W konsekwencji, jeżeli w fakturach dokumentujących transakcje występują tzw. wadliwości mniejszej wagi, które nie wpływają na przedmiot ani podstawę opodatkowania, brak jest podstaw do kwestionowania zarówno samych faktur, jak i prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Należy zauważyć, że chociaż faktura powinna zawierać dane wymienione w art. 106e ustawy o VAT, to jednak niewskazanie niektórych z tych informacji w szczególności numeru NIP nabywcy nie wyklucza możliwości identyfikacji nabywcy na podstawie pozostałych danych zawartych na fakturze, ani nie uniemożliwia ustalenia rzeczywistego charakteru transakcji. Brak numeru NIP nabywcy w niniejszej sprawie wynika wyłącznie z ograniczeń technicznych po stronie Sprzedawcy i pozostaje niezależny od woli Wnioskodawcy.
Analogicznie, posługiwanie się przez Sprzedawcę określeniami takimi jak numer rachunku zamiast numer faktury czy rachunek z dnia zamiast faktura z dnia, przy jednoczesnym prawidłowym udokumentowaniu transakcji, stanowi wadę techniczną niewyłączającą możliwości weryfikacji zdarzenia gospodarczego i pozostającą bez wpływu na wysokość zobowiązania podatkowego.
Takie podejście znajduje potwierdzenie w wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej interpretacjach indywidualnych, w tym m.in. w interpretacji z dnia 26 lipca 2024 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.347.2024.1.IK, w której organ wskazał, że nieprawidłowości polegające na użyciu sformułowań numer rachunku zamiast numer faktury czy adres rachunku zamiast adres nabywcy nie stanowią przesłanki negatywnej z art. 88 ustawy o VAT i nie pozbawiają podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, o ile faktura odzwierciedla rzeczywiste zdarzenie gospodarcze.
Prawo do odliczenia podatku VAT pozostaje również zachowane w sytuacji, gdy faktura zawiera adnotacje: Ten rachunek nie może zostać wykorzystany do odliczenia naliczonego podatku VAT. O prawie do odliczenia decydują bowiem przesłanki obiektywne, a nie jednostronne zastrzeżenia sprzedawcy. Prawo do odliczenia podatku VAT jest jedną z fundamentalnych zasad tego podatku i nie może zostać ograniczone w drodze oświadczeń sprzedawcy, jeżeli spełnione zostały warunki wynikające z ustawy.
Stanowisko to znajduje pełne potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak wynika m.in. z wyroku TSUE z dnia 15 września 2016 r. w sprawie C-518/14, zgodnie z zasadą neutralności VAT uchybienia formalne faktury w tym brak numeru identyfikacji podatkowej nabywcy nie mogą prowadzić do utraty prawa do odliczenia podatku VAT, o ile nie zachodzi ryzyko oszustwa podatkowego lub świadomego nadużycia prawa. Trybunał wielokrotnie podkreślał, że prawo do odliczenia podatku VAT powstaje z chwilą spełnienia materialnych przesłanek odliczenia, nawet jeżeli nie zostały spełnione wszystkie wymogi formalne. TSUE wskazuje również, że państwa członkowskie mogą ustanawiać sankcje za naruszenia formalne, jednak sankcje te nie mogą naruszać zasady neutralności VAT ani wykraczać poza to, co jest konieczne do zapewnienia prawidłowego poboru podatku. Odmowa prawa do odliczenia podatku VAT nawet czasowa stanowiłaby sankcję nieproporcjonalną w sytuacji, gdy brak numeru NIP na fakturze wynika z okoliczności niezależnych od podatnika, a transakcja miała rzeczywisty charakter gospodarczy.
Analogiczne stanowisko prezentowane jest również w interpretacjach indywidualnych organów podatkowych, m.in.:
· 0112-KDIL1-1.4012.303.2019.1.AK,
· 0114-KDIP1-3.4012.42.2022.1.KP,
· 0112-KDIL1-2.4012.287.2021.2.DS.
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy przysługuje mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Sprzedawcę w okolicznościach przedstawionych we wniosku, pomimo braku numeru NIP na fakturach, jeżeli nabywane towary służą do wykonywania czynności opodatkowanych i nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 88 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
W świetle art. 2 pkt 31 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze – rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.
Zakres informacji, jakie powinna zawierać faktura wskazany został w art. 106e ust. 1 ustawy.
Stosownie do treści art. 106e ust. 1 ustawy:
Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b; pkt 26 i 27;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;
13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15) kwotę należności ogółem (…)
Faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych przepisami prawa.
Z ww. uregulowań wynika, że faktura powinna m.in. jednoznacznie określać imiona i nazwiska lub nazwy podatnika (sprzedawcy) i nabywcy oraz ich adresy. Faktura powinna zawierać dane nabywcy towaru lub usługi i tym samym dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca powinni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Każdorazowo należy ustalić więc nabywcę towaru lub usługi, który winien wynikać z zawartej umowy.
Należy podkreślić, że celem faktury jest przede wszystkim udokumentowanie rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział.
Co do zasady, faktury muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. Oznacza to, że nie można uznać za prawidłową faktury, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy mają wyłącznie znaczenie dowodowe. Jedynie braki merytoryczne faktury mogą wywołać skutek materialny w postaci zmian w przedmiocie lub podstawie opodatkowania, a także doprowadzić do niewłaściwego określenia wysokości podatku.
Z powyższego wynika, że o prawidłowości faktur wystawianych i otrzymywanych przez podatników powinny decydować przede wszystkim ustalenia, czy dokumenty te potwierdzają rzeczywiste transakcje handlowe. A zatem jeżeli w fakturach dokumentujących transakcje występują tzw. wadliwości mniejszej wagi, należy uznać, że nie ma podstawy do kwestionowania faktur, w tym prawa do odliczenia podatku naliczonego, wyłącznie z powodu ww. braków. Są to tego rodzaju wadliwości, które co prawda powodują, że faktura nie odpowiada wymogom określonym w przepisach, jednakże same w sobie nie wpływają na przedmiot i podstawę opodatkowania.
Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego - w całości lub w części – z otrzymanej faktury, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Na mocy art. 88 ust. 3a ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:
1) sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
a) wystawionymi przez podmiot nieistniejący;
b) (uchylona)
2) transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3) (uchylony)
4) wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
a) stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
b) podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
c) potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności;
5) faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6) (uchylony)
7) wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.
Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Na zakres prawa do odliczenia w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług, wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik, w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy zwrócić uwagę, że prawo do odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym i fundamentalnym prawem podatnika, wynikającym z konstrukcji podatku od towarów i usług jako podatku od wartości dodanej. Unormowanie to jest implementacją wcześniej obowiązującego art. 17 ust. 2 lit. a) VI Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej. To samo wynika z art. 168 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.). Przepis ten jednoznacznie wskazuje, że odliczenie przysługuje jedynie w odniesieniu do podatku powstałego w wyniku czynności wykonanej przez innego podatnika, a dla realizacji tego prawa – stosownie do art. 178 lit. a) tej Dyrektywy – konieczne jest posiadanie faktury wystawionej zgodnie z art. 220, art. 236, art. 238, art. 239 i art. 240 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
Konieczność posiadania faktury w kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego potwierdzają wyroki TSUE. Przykładowo w wyroku z 14 lipca 1988 r. w sprawie C-123/87 (Jeunehomme), TSUE wskazał, że artykuły 18 ust. 1 lit. a), 22 ust. 3 lit. a) i (b) oraz 22 ust. 8 VI Dyrektywy zezwalają Państwom Członkowskim na wprowadzenie wymogu, zgodnie z którym prawo do odliczenia VAT uzależnione jest od posiadania faktury, która oprócz spełnienia minimalnych warunków wymienionych w VI Dyrektywie, musi zawierać określone dane niezbędne do tego, by zapewnić stosowanie VAT i umożliwić organom skarbowym sprawowanie nadzoru. Liczba tych danych ani ich rodzaj nie może uniemożliwiać lub nadmiernie utrudniać korzystanie z prawa do odliczenia. Również w orzeczeniu z 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-152/02 (Terra Baubedarf-Handel GmbH), Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 2 lit. a) i pierwszy akapit art. 18 ust. 2 VI Dyrektywy należy interpretować w ten sposób, że prawo do odliczenia przysługuje w okresie rozliczeniowym, w którym są spełnione dwa warunki wymagane przez te przepisy, tj. towary powinny być dostarczone lub usługi wykonane, a podatnik powinien być w posiadaniu faktury lub innego dokumentu, który według kryteriów danego państwa członkowskiego jest uznawany za odpowiednik faktury.
Zatem podstawę do dokonania odliczenia podatku naliczonego może stanowić wyłącznie faktura odzwierciedlająca faktyczne zdarzenie gospodarcze w aspekcie podmiotowym, przedmiotowym oraz ilościowym. Tym samym faktura musi potwierdzać, że w rzeczywistości doszło do dostawy towarów lub świadczenia usług pomiędzy konkretnymi podmiotami, w zakresie ściśle określonego towaru lub usługi oraz w zakresie ilości danego towaru lub usługi. Niezgodność któregokolwiek z tych aspektów eliminuje możliwość odliczenia podatku naliczonego, zawartego w fakturze, która nie odzwierciedla rzeczywistego zdarzenia gospodarczego.
Sama faktura nie tworzy prawa do odliczenia podatku w niej wykazanego. Prawo do odliczenia przysługuje zatem wówczas, gdy podatek naliczony związany jest z faktycznie dokonanymi czynnościami opodatkowanymi.
Potwierdzeniem tego może być wyrok Trybunału Sprawiedliwości z 13 grudnia 1989 r. w sprawie Genius Holding BV v. Staatssecretaris van Financiën, C-342/87, w którym stwierdzono, że zgodnie z artykułem 17 (2) podatnik może korzystać z prawa do odliczenia podatku VAT przewidzianego w VI Dyrektywie z tytułu dostaw towarów lub świadczenia usług przez innego podatnika wyłącznie w odniesieniu do podatków faktycznie należnych, tj. podatków przypadających do zapłaty z tytułu działalności podlegającej opodatkowaniu lub zapłaconych, o ile były one należne. Zasada ta nie dotyczy podatku, który jest należny tylko z tego powodu, że został wykazany na fakturze. Dysponowanie przez nabywcę fakturą wystawioną przez zbywcę stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z tego uprawnienia. Prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego powstałego na poprzednim etapie obrotu.
Zatem sam fakt otrzymania faktury z wykazanym podatkiem VAT nie jest wystarczającą przesłanką do realizacji prawa do dokonania obniżenia podatku należnego.
Aby powstało prawo do odliczenia u wystawcy faktury podatek VAT musi być wymagalny, co oznacza, że powstał obowiązek podatkowy z tytułu czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem, a także powstała podstawa opodatkowania z tytułu zrealizowania jednej z czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
Pana wątpliwości dotyczą kwestii, czy przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Sprzedawcę.
Jak wskazano powyżej, najistotniejszym warunkiem umożliwiającym czynnemu podatnikowi VAT realizację prawa do odliczenia jest związek dokonanych zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Jednocześnie oceny, czy związek ten istnieje lub będzie istniał w przyszłości, należy dokonać w momencie realizowania zakupów zgodnie z zasadą niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik – aby mógł skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego – nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Przy czym należy podkreślić, że faktura stanowi podstawę dla nabywcy towaru lub usługi do odliczenia podatku naliczonego, bowiem z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy wynika, że podatkiem naliczonym jest kwota podatku wynikająca z faktury.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego, jako integralna część systemu VAT, w zasadzie nie może być ograniczane ani pod względem czasu, ani też pod względem zakresu przedmiotowego. Możliwość wykonania tego prawa powinna być zapewniona niezwłocznie i względem wszystkich kwot podatku, które zostały pobrane (naliczone) od transakcji związanych z zakupami. Ponownie wskazać należy, że ustawodawca przewidział sytuacje, których wystąpienie wyłącza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, które zostały wskazane w art. 88 ustawy.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan czynnym podatnikiem podatku VAT. Pana działalnością jest zakup towarów w sklepach internetowych oraz ich dalsza odsprzedaż. Wśród dostawców, od których nabywa Pan towary, znajduje się m.in. podmiot X (dalej jako Sprzedawca). Sprzedawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku VAT i figuruje na tzw. białej liście podatników. Sprzedawca posiada sieć magazynów na terytorium Polski, a każdy zakupiony od niego towar wysyłany jest z magazynu zlokalizowanego na terytorium kraju. Nabywany towar służy Panu wyłącznie do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Z tytułu dokonanych zakupów otrzymuje Pan od Sprzedawcy dokument określony jako Faktura VAT, jednak faktura ta nie zawiera Pana numeru NIP, pomimo że zakup dokonywany jest wyłącznie do celów działalności gospodarczej. Pomimo gospodarczego charakteru transakcji Sprzedawca identyfikuje przedmiotową sprzedaż jako sprzedaż konsumencką. Otrzymywany przez Pana dokument zawiera adnotacje następującej treści: Ten rachunek nie może zostać wykorzystany do odliczenia naliczonego podatku VAT. Zakup został dokonany wyłącznie do użytku osobistego, co sugeruje, że Sprzedawca traktuje taka sprzedaż jako dostawę na rzecz konsumenta. Z tej przyczyny można przypuszczać, że Sprzedawca nie deklaruje przedmiotowych transakcji w swoich plikach JPK_VAT jako sprzedaży na rzecz podatnika prowadzącego działalność gospodarczą, lecz wykazuje je jako sprzedaż konsumencką. Ponadto na otrzymywanych fakturach Sprzedawca posługuje się określeniami numer rachunku zamiast numer faktury, rachunek z dnia zamiast faktura z dnia oraz adres rachunku zamiast adres nabywcy, przy jednoczesnym określeniu dokumentu jako Faktura VAT. Dokument otrzymywany od Sprzedawcy spełnia wymogi przewidziane dla faktury wynikające z art. 106e ustawy o podatku od towarów i usług.
Mając na uwadze powyższe oraz powołane regulacje prawne należy stwierdzić, że w rozpatrywanej sprawie ma Pan, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego występującego przy nabyciu towarów wykazanego przez Sprzedawcę na fakturach opisanych we wniosku. Przepis art. 88 ustawy określa listę przypadków, w których podatnik został pozbawiony prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony, jednakże nie wymienia opisanych we wniosku nieprawidłowości - braku Pana nr NIP na fakturze lub zapisów „Ten rachunek nie może zostać wykorzystany do odliczenia naliczonego podatku VAT. Zakup został dokonany wyłącznie do użytku osobistego” oraz „numer rachunku” zamiast „numer faktury”, „rachunek z dnia” zamiast „faktura z dnia” oraz „adres rachunku” zamiast „adres nabywcy” - jako przesłanki negatywnej powodującej utratę prawa do odliczenia podatku naliczonego (w sytuacji, gdy faktura odzwierciedla prawdziwe zdarzenie gospodarcze). Zatem brak nr NIP na fakturze lub ww. zapisy na fakturze nie przesądzają o braku prawa do odliczenia podatku VAT. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie uzależniają prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od umieszczenia na fakturach dodatkowych zapisów. Również prawa do odliczenia podatku VAT z faktur nie pozbawi Pana sytuacja, w której Sprzedawca nie wykaże wystawionych dla Pana faktur w swoich plikach JPK_VAT identyfikując je jako sprzedaż dokonaną na rzecz konsumenta. Należy również podkreślić, że wszelkie ustalenia co do przebiegu i dokumentowania transakcji powinny być przedmiotem uzgodnień pomiędzy stronami tej transakcji w celu uniknięcia nieprawidłowości w rozliczaniu podatku VAT zarówno przez Sprzedawcę, jak i przez Pana.
W efekcie odpowiadając na Pana pytanie stwierdzić należy, że przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego z faktur wystawionych przez Sprzedawcę, które nie zawierają Pana nr NIP lub zawierają ww. zapisy na fakturze, w sytuacji gdy nabyte towary służą czynnościom opodatkowanym i nie zachodzą przesłanki negatywne z art. 88 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowo należy wskazać, że to kontrahenci dokonujący transakcji są odpowiedzialni za takie jej przeprowadzenie i udokumentowanie aby nie było wątpliwości co do prawidłowości jej realizacji. To z postanowień umowy powinno jasno wynikać kto jest nabywcą towarów, czy podmiot prowadzący działalność gospodarczą czy nieprowadzący takiej działalności i nabywający towary na cele osobiste. Okoliczność ta jest istotna ze względu na różne dokumentowanie tych transakcji. W przypadku nabycia towarów przez podatnika prowadzącego działalność gospodarczą faktura powinna zawierać NIP nabywcy. W związku z tym, podatnik powinien dołożyć należytej staranności przy realizowaniu transakcji i tak ułożyć stosunki z kontrahentem, aby miał on świadomość, że strona występuje jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Zauważyć należy, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej na wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W przedmiotowej sprawie powyższa interpretacja indywidualna wywiera zatem skutek prawny wyłącznie dla Pana.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo