Uznanie wniesienia składników majątku do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa i uznanie tej czynności za niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Wnioskodawca, będący czynnym podatnikiem VAT, prowadzi działalność w zakresie wynajmu nieruchomości. Posiada dwa lokale mieszkalne i planuje nabyć trzy lokale użytkowe, które będą wynajmowane. Zamierza utworzyć fundację rodzinną i wnieść do niej wszystkie składniki majątku związane z tą działalnością, w tym nieruchomości, ruchomości, umowy najmu, umowy na media…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
4 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie uznania, że wniesienie składników majątku do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa i uznania tej czynności za niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Pan (…) (dalej określany jako „Wnioskodawca”) prowadzi opisaną poniżej działalność w zakresie wynajmowania nieruchomości. W związku z tą działalnością Wnioskodawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT.
Wnioskodawca nie prowadzi zarejestrowanej działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców, a w konsekwencji nie jest wpisany do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG).
Wnioskodawca jest obecnie właścicielem dwóch lokali mieszkalnych położonych w (…) (dalej określanych jako „lokale mieszkalne”). Są to następujące lokale:
· lokal mieszkalny położony przy ul. (…); lokal ma powierzchnię (…) m²; do lokalu przynależy miejsce parkingowe; aktualnie lokal jest wynajmowany na cele mieszkaniowe;
· lokal mieszkalny położony przy ul. (…); lokal ma powierzchnię (…) m²; do lokalu przynależy miejsce parkingowe; aktualnie lokal jest wynajmowany na cele mieszkaniowe.
Ponadto w najbliższym czasie Wnioskodawca stanie się właścicielem trzech lokali użytkowych położonych w (…) (dalej określanych jako „lokale użytkowe”). W chwili obecnej Wnioskodawca ma zawarte umowy przedwstępne na zakup następujących lokali:
· lokal użytkowy położony przy ul. (…); lokal będzie miał powierzchnię (…) m²; lokal ma zostać oddany do odbioru w lipcu 2026 r.; docelowo lokal będzie wynajmowany na cele mieszkaniowe albo na cele użytkowe;
· lokal użytkowy położony przy ul. (…); lokal będzie miał powierzchnię (…) m²; lokal ma zostać oddany do odbioru w lipcu 2026 r.; docelowo lokal będzie wynajmowany na cele mieszkaniowe albo na cele użytkowe;
· lokal użytkowy położony przy ul. (…); lokal będzie miał powierzchnię (…) m²; lokal ma zostać oddany do odbioru w marcu 2026 r.; docelowo lokal będzie wynajmowany na cele użytkowe; deweloper zawarł już przedwstępną umowę najmu tego lokalu, która po sprzedaży lokalu zostanie przeniesiona w drodze cesji na Wnioskodawcę.
Jak już wskazano Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie wynajmowania nieruchomości. Aktualnie działalność ta dotyczy wynajmowania dwóch lokali mieszkalnych, a w przyszłości działalność ta będzie dotyczyła również wynajmowania trzech lokali użytkowych. Poza działalnością w zakresie wynajmowania nieruchomości Wnioskodawca nie wykonuje innych czynności, które mieściłyby się w zakresie opodatkowania podatkiem VAT.
W najbliższej przyszłości planowane jest utworzenie fundacji rodzinnej, która będzie działała na podstawie przepisów ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej. Wnioskodawca będzie fundatorem tej fundacji rodzinnej. Fundacja rodzinna będzie prowadziła działalność gospodarczą m.in. w zakresie wynajmowania nieruchomości. Fundacja rodzinna będzie zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.
Wnioskodawca planuje wnieść wszystkie opisane poniżej składniki majątku do fundacji rodzinnej. Wniesienie to może mieć formę prawną wkładu do fundacji rodzinnej wnoszonego przez Wnioskodawcę będącego fundatorem albo formę prawną darowizny na rzecz fundacji rodzinnej wnoszonej przez Wnioskodawcę będącego darczyńcę. Wniesienie wszystkich opisanych składników majątku do fundacji rodzinnej będzie miało miejsce na podstawie jednej czynności prawnej (nie będzie dzielone na kilka czynności prawnych).
Na moment wniesienia do fundacji rodzinnej Wnioskodawca będzie posiadał następujące składniki majątku związane z działalnością w zakresie wynajmowania nieruchomości, które to składniki zostaną wniesione do fundacji rodzinnej:
a) nieruchomości – Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo własności dwóch lokali mieszkalnych oraz prawo własności trzech lokali użytkowych; ponadto do lokali mieszkalnych będą przynależne dwa miejsca parkingowe,
b) ruchomości – każdy z dwóch lokali mieszkalnych będzie wyposażony w meble oraz podstawowe sprzęty umożliwiające korzystanie z lokalu, takiej jak np. telewizor, pralka, lodówka,
c) umowy najmu – na pewno będą istniały dwie umowy najmu lokali mieszkalnych oraz jedna umowa najmu lokalu użytkowego; na moment wniesienia mogą również istnieć dwie umowy najmu pozostałych lokali użytkowych; Wnioskodawcy będą przysługiwały prawa i obowiązki wynikające z każdej z tych umów najmu,
d) umowy na media – w związku z każdym z lokali mieszkalnych i lokali użytkowych będą zawarte umowy na dostarczanie mediów (np. energii elektrycznej); Wnioskodawcy będą przysługiwały prawa i obowiązki wynikające z każdej z tych umów,
e) wierzytelności i zobowiązania – Wnioskodawcy będą przysługiwały wynikające z umów najmu wierzytelności (np. wierzytelność i zapłatę czynszu) oraz zobowiązania (np. zobowiązanie do zwrotu kaucji) – dalej określane łącznie jako „składniki majątku”.
W oparciu o wskazane składniki majątku fundacja rodzinna będzie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania nieruchomości. Fundacja rodzinna będzie wynajmowała lokale mieszkalne i lokale użytkowe oraz kontynuowała umowy najmu zawarte wcześniej przez Wnioskodawcę.
Celem niniejszego wniosku jest ustalenie, czy opisane składniki majątku stanowią przedsiębiorstwo, a w konsekwencji czy wniesienie tych składników majątku do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa, która jest wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT.
Pytanie
Czy wniesienie przez Wnioskodawcę składników majątku do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa, która będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług?
Pana stanowisko w sprawie
Zasady opodatkowania podatkiem VAT określają przepisy ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej w skrócie u.p.t.u.).
Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.p.t.u. „Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:
1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2) eksport towarów;
3) import towarów na terytorium kraju;
4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów”.
Natomiast zgodnie z art. 6 pkt 1 u.p.t.u. „Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa”.
Na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u. wyłączone z opodatkowania podatkiem VAT są transakcje zbycia przedsiębiorstwa. Określenie „zbycie” nie zostało zdefiniowane w u.p.t.u., ale należy je rozumieć szeroko, jako każdą formę przeniesienia przedsiębiorstwa na inny podmiot. Formą „zbycia” przedsiębiorstwa będzie zatem np. sprzedaż, zamiana, darowizna lub aport.
Potwierdza to np. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 lutego 2026 r. (sygn. 0111-KDIB3-3.4012.707.2025.4.AK), w której stwierdzono: „Przy czym użyte w ww. przepisie sformułowanie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu”.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że wniesienie przez Wnioskodawcę składników majątku do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję „zbycia” tych składników majątku. Dotyczy to zarówno sytuacji, w której składniki majątku będą wnoszone do fundacji rodzinnej w formie wkładu przez Wnioskodawcę będącego fundatorem fundacji rodzinnej, jak również w sytuacji, w której składniki majątku będą wnoszone do fundacji w formie darowizny przez Wnioskodawcę będącego darczyńcą.
Przepisy u.p.t.u. nie określają co należy rozumieć przez „przedsiębiorstwo”. W związku z tym wskazane jest odwołanie się do ogólnej definicji „przedsiębiorstwa” zawartej w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej w skrócie k.c.).
Zgodnie z art. 55¹ k.c. „Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”.
W ocenie Wnioskodawcy omawiane składniki majątku, które mają zostać wniesione do fundacji rodzinnej spełniają definicję „przedsiębiorstwa” w rozumieniu art. 55¹ k.c.
Po pierwsze, przedsiębiorstwo to zespół składników materialnych i niematerialnych. Oznacza to, że w skład przedsiębiorstwa muszą wchodzić zarówno składniki materialne (np. nieruchomości, ruchomości), jak również składniki niematerialne (np. wierzytelności, zezwolenia, prawa autorskie). W przedstawionym zdarzeniu przyszłym warunek ten będzie spełniony, ponieważ wśród składników majątku, które mają zostać wniesione do fundacji rodzinnej są zarówno składniki materialne (nieruchomości, ruchomości), jak również składniki niematerialne (umowy najmu, umowy na media, wierzytelności i zobowiązania).
Po drugie, wskazany wcześniej zespół składników materialnych i niematerialnych musi mieć charakter „zorganizowany”. Oznacza to, że pomiędzy poszczególnymi składnikami przedsiębiorstwa muszą istnieć powiązania organizacyjne i funkcjonalne, dzięki którym mogą one służyć do realizacji określonych zadań gospodarczych. W przedstawionym zdarzeniu przyszłym warunek ten będzie spełniony, ponieważ wszystkie składniki majątku, które mają być wniesione do fundacji rodzinnej są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że umożliwiają prowadzenie działalności w zakresie wynajmowania nieruchomości. Punktem wyjścia są oczywiście nieruchomości, które razem z ruchomościami i umowami na media umożliwiają zawarcie umów najmu, a w konsekwencji powstawanie wierzytelności i zobowiązań wynikających z tych umów. Tym samym składniki majątku są ze sobą tak powiązane, że razem stanowią zorganizowaną całość służącą do prowadzenia działalności w zakresie wynajmowania nieruchomości.
Po trzecie, zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych ma być przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej. Innymi słowy składniki majątku mają być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Jak już wskazano składniki majątku, które mają zostać wniesione do fundacji rodzinnej umożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania nieruchomości. Aktualnie składniki te służą Wnioskodawcy do prowadzenia działalności w zakresie wynajmowania nieruchomości. Natomiast po wniesieniu ich do fundacji rodzinnej będą one służyły fundacji rodzinnej, która w oparciu o te składniki również zamierza prowadzić działalność gospodarczą w zakresie wynajmowania nieruchomości. Oznacza to, że omawiane składniki majątku stanowią i będą stanowiły na tyle zorganizowany zespół składników, który umożliwia i będzie umożliwiał prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmowania nieruchomości.
Na zakończenie należy podkreślić, że katalog składników przedsiębiorstwa zawarty w art. 55¹ k.c. ma charakter wyliczenia przykładowego. W zależności od konkretnej działalności gospodarczej w skład przedsiębiorstwa mogą nie wchodzić wskazane tam składniki (np. nie każde przedsiębiorstwo posiada koncesje, licencje i zezwolenia) albo mogą wchodzić inne niż wskazane tam składniki. W związku z tym, jeśli w zespole składników nie ma któregoś ze składników wymienionych w katalogu zawartym w art. 55¹ k.c., to nie jest to przeszkodą dla uznania, że zespół ten stanowi przedsiębiorstwo.
Przedstawione stanowisko potwierdza np. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 25 czerwca 2025 r. (sygn. 0112-KDIL1-3.4012.254.2025.2.MG), w której stwierdzono: „Wszystkie składniki majątkowe będące przedmiotem planowanego przekazania w drodze darowizny stanowią funkcjonalnie i organizacyjnie zorganizowaną całość, za pomocą której możliwe jest prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi. Na Fundację rodzinną przejdą składniki majątku konieczne do podjęcia przez Fundację działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana w dotychczasowym zakresie. W wyniku przekazania Fundacja rodzinna będzie mogła przejąć całe przedsiębiorstwo uzyskując możliwość dalszego prowadzenia przedsiębiorstwa, w dotychczasowym kształcie i będzie miała faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w oparciu o nabyte składniki. Należy zatem stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku zostaną spełnione wszystkie przesłanki do uznania zespołu składników majątkowych, wchodzących w skład prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, a będącego przedmiotem darowizny na rzecz Fundacji rodzinnej za przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 551 Kodeksu cywilnego. Tym samym ww. transakcja będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy”.
Stanowisko Wnioskodawcy potwierdza również m.in.:
· interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 sierpnia 2025 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.610.2025.1.ESZ),
· interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 5 sierpnia 2025 r. (sygn. 0114-KDIP1-1.4012.571.2025.1.AKA),
· interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 11 marca 2025 r. (sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.53.2025.1.MK).
Reasumując: wniesienie przez Wnioskodawcę składników majątku do fundacji rodzinnej będzie stanowiło transakcję zbycia przedsiębiorstwa, która będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 u.p.t.u.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o VAT stanowi:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Jednocześnie przepis art. 6 ustawy o VAT wskazuje na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są w nim wskazane czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług, z uwagi jednak na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.
I tak, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy o VAT:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Zatem w przypadku, gdy przedmiotem transakcji jest zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, czynność ta nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.
Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”, zatem dla potrzeb przepisów podatkowych należy stosować definicję zawartą w art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.), zgodnie z którym:
Przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.
Obejmuje ono w szczególności:
1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5) koncesje, licencje i zezwolenia;
6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8) tajemnice przedsiębiorstwa;
9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sformułowanie zawarte w zacytowanym art. 55¹ Kodeksu cywilnego „obejmuje ono w szczególności”, pozwala uznać, że definicja wymienia tylko przykładowe elementy przedsiębiorstwa. W rezultacie przedsiębiorstwo może obejmować także inne, niewymienione w tym przepisie składniki, jak również może składać się z niektórych tylko elementów wyliczenia zawartego w art. 55¹ Kodeksu cywilnego.
Kluczowym dla uznania, że przedmiot transakcji stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego (a co za tym idzie, ustawy o VAT) jest więc to, że stanowi on „zespół” składników materialnych i niematerialnych o cechach „zorganizowania” oraz „przeznaczenia do prowadzenia działalności gospodarczej”.
Potwierdza to z art. 552 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:
Czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.
Przedsiębiorstwo, jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla badanej kwestii jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Przedsiębiorstwo, w rozumieniu powyższego przepisu, powinno więc łączyć mienie w funkcjonalnie zorganizowane przedsięwzięcie gospodarcze, a nie tylko stanowić zgromadzone niematerialne i materialne składniki stanowiące sobą przedsiębiorstwo w przedstawionym znaczeniu przedmiotowym. Organizacyjna i funkcjonalna istota przedsiębiorstwa kreuje powstanie samodzielnego podmiotu gospodarczego, zdolnego do funkcjonowania w obrocie na niezmienionych zasadach, pomimo jego zbycia. Ponadto, przepis art. 551 Kodeksu cywilnego wskazuje, że przedsiębiorstwo jest „zespołem składników”. Pojęcie zespół (a nie zbiór) zakłada istnienie pewnego poziomu powiązań organizacyjnych pomiędzy składnikami przedsiębiorstwa.
Transakcja mająca za przedmiot zbycie przedsiębiorstwa ma miejsce jedynie wówczas, gdy wymienione w art. 551 Kodeksu cywilnego elementy (o ile występują w danym stanie faktycznym), zostaną przekazane nabywcy. Należy podkreślić, że na gruncie przytoczonego przepisu, istnieje możliwość umownego wyłączenia pewnych elementów z transakcji zbycia przedsiębiorstwa, ale tylko wówczas, gdy elementy te nie mają istotnego znaczenia dla funkcjonowania przedsiębiorstwa. W przeciwnym przypadku, danej transakcji nie można uznać za zbycie przedsiębiorstwa.
Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że:
„(…) celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów”.
W wyroku z 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christel Schriever, TSUE wywiódł, że:
„(…) regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje natomiast samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, że nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. W wyroku tym Trybunał wywiódł, że jeżeli działalność gospodarcza tego nie wymaga, przedmiotem zbycia nie muszą być wszystkie składniki z nią związane, aby czynność ta wyłączona była z opodatkowania na podstawie art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy”.
Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy ponadto zwrócić uwagę na przepisy dotyczące działalności fundacji rodzinnej, która uregulowana została w ustawie z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.), zwanej dalej ustawą o fundacji rodzinnej.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.
Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.
W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:
Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:
1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;
2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;
3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;
4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;
5) udzielania pożyczek:
a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,
b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,
c) beneficjentom;
6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;
7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;
8) gospodarki leśnej.
Stosownie do art. 17 ww. ustawy:
Fundator wnosi do fundacji rodzinnej mienie na pokrycie funduszu założycielskiego o wartości określonej w statucie, nie niższej niż 100 000 zł.
W kontekście zatem zbycia przedsiębiorstwa, z wyłączenia stosowania przepisów ustawy korzysta przekazanie przedsiębiorstwa (lub jego niezależnej części), w tym dóbr materialnych oraz ewentualnie elementów niematerialnych, które razem tworzą przedsiębiorstwo (lub jego część) zdolne do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Nabywca musi jednakże mieć na celu prowadzenie przekazanego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jedynie natychmiastową likwidację danej działalności lub sprzedanie zapasów, zasobów, jeśli istnieją.
Sformułowanie zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa, należy rozumieć w sposób funkcjonalny, tzn. analizując, czy dany zespół aktywów, który jest przedmiotem zbycia, pozwala na prowadzenie i służy w sposób trwały prowadzeniu samodzielnej działalności gospodarczej nabywcy, realizowanej uprzednio w przedsiębiorstwie zbywcy.
O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.
Aby można było uznać, że przedmiotem dokonywanej czynności jest przedsiębiorstwem, to przedmiotem tym muszą być objęte bezwzględnie te elementy, które umożliwią kontynuowanie działalności gospodarczej. Nie można w tym zakresie formułować jednoznacznych, uniwersalnych wzorów czy kryteriów. Będą się one zmieniały przy każdej dokonywanej czynności, a okoliczności konkretnego przypadku stanowią podstawę oceny, czy przedmiotem czynności prawnej jest przedsiębiorstwo czy też nie. Tym samym, ocena czy doszło do zbycia przedsiębiorstwa jest możliwa w sytuacji, kiedy miarodajne będzie ustalenie, czy zbyto minimum środków, bez których kontynuowanie przez nabywcę działalności gospodarczej realizowanej przed zbyciem nie jest możliwe. Przy czym, strony – jak wynika z art. 552 Kodeksu cywilnego – mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące przedsiębiorstwo objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa.
Z opisu sprawy wynika, że jest Pan zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i prowadzi Pan działalność w zakresie wynajmowania nieruchomości. Planuje Pan utworzenie fundacji rodzinnej, której będzie Pan fundatorem oraz wnieść do niej następujące składniki majątku:
1) nieruchomości – prawo własności do lokali mieszkalnych wraz z miejscami parkingowymi i prawo własności do lokali użytkowych;
2) ruchomości – meble oraz podstawowe sprzęty umożliwiające korzystanie z lokali;
3) umowy najmu – prawa i obowiązku wynikające z zawartych umów;
4) umowy na media – prawa i obowiązki wynikające z zawartych umów;
5) wierzytelności i zobowiązania.
Wniesienie ww. składników majątku do fundacji rodzinnej będzie miało miejsce na podstawie jednej czynności prawnej. Fundacja rodzinna będzie wynajmowała lokale mieszkalne i lokale użytkowe.
Mając zatem na uwadze okoliczności sprawy, należy uznać, że przedmiotem planowanej transakcji będzie przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 551 Kodeksu cywilnego. Tym samym, jego przekazanie (wniesienie do Fundacji rodzinnej) będzie korzystało z wyłączenia z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.
Tym samym uznałem Pana stanowisko za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej bądź celno–skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników, co oznacza, że należy je traktować indywidualnie. W konsekwencji powołane interpretacje nie mogą stanowić podstawy do rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k – 14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k – 14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k – 14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), lub
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo