Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.272.2021.9.KC

Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

1)    ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 21 kwietnia 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2025 r. sygn. akt I FSK 250/22 (data wpływu wyroku 7 sierpnia 2025 r.)

2)    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 kwietnia 2021 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych utrzymaniem Budynku przy zastosowaniu proporcji.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 1 czerwca 2021 r. (data wpływu 8 czerwca 2021 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

Gmina jest czynnym podatnikiem VAT, który w ramach swojej działalności statutowej i zadań wynikających z ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 poz. 994 ze zm.), zajmuje się zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty. W ramach swoich zadań Gmina m. in. zarządza mieniem komunalnym, którego jest właścicielem.

Gmina jest właścicielem budynku znajdującego się w (…) przy ul. (…)  (dalej: Budynek). Łączna powierzchnia użytkowa Budynku wynosi (…) m² i składają się na nią następujące rodzaje lokali/powierzchni:

1.    lokale służące do wykonywania działalności opodatkowanej VAT przy zastosowaniu stawki podatku 23%, tj. 5 lokali użytkowych wynajmowanych przez Gminę o powierzchniach: (…) m², (…) m², (…) m², (…) m², (…) m², co łącznie daje (…) m²,

2.    lokale służące do wykonywania działalności zwolnionej z VAT, tj. dwa lokale mieszkalne o łącznej powierzchni (…) m²,

3.    lokale, które służą Gminie do wykonywania innej działalności, niż działalność gospodarcza, o łącznej powierzchni (…) m²,

4.    części wspólne służące wszystkim powyższym lokalom, tj. pomieszczenie kotłowni o powierzchni (…) m² oraz ciągi komunikacyjne o powierzchni (…) m² oraz (…) m² co daje łącznie (…) m².

Mając na uwadze powyższe szczegółowe dane co do powierzchni poszczególnych rodzajów lokali i powierzchni wspólnych Gmina jest w stanie precyzyjnie określić jaka część powierzchni Budynku jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, czyli do działalności podlegającej VAT (zwolnionej z VAT i opodatkowanej stawkami VAT). Wyliczenie to następuje w ten sposób, że w liczniku ułamka znajduje się powierzchnia lokali wynajmowanych, czyli użytkowych oraz mieszkalnych, stanowiących łącznie (…) m², natomiast w mianowniku znajduje się łączna powierzchnia Budynku z wyłączeniem powierzchni części wspólnych, czyli (…) m². Oznacza to, że powierzchnia lokali użytkowych, które wykorzystywane są do działalności gospodarczej wynosi 76,44% powierzchni Budynku (powierzchnie wspólne pozostają bez wpływu na konstrukcję proponowanego klucza, dlatego zostały pominięte).

Na podstawie szczegółowych danych co do powierzchni Budynku Gmina jest także w stanie precyzyjnie określić jaka część powierzchni Budynku jest wykorzystywana do działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, z tytułu której Gmina rozlicza należny podatek VAT (a więc działalności opodatkowanej stawkami VAT). Wyliczenie to następuje w ten sposób, że w liczniku ułamka znajduje się powierzchnia lokali użytkowych (…) m², natomiast w mianowniku znajduje się łączna powierzchnia Budynku z wyłączeniem powierzchni części wspólnych, czyli (…) m². Oznacza to, że powierzchnia lokali użytkowych które wykorzystywane są do działalności gospodarczej i z tytułu których Gmina rozlicza podatek należny wynosi 34,4% powierzchni Budynku.

Gmina ponosi różnego rodzaju wydatki związane z bieżącym utrzymaniem Budynku, takie jak remonty, serwis urządzeń w kotłowni, koszty ogrzewania Budynku, energii elektrycznej w częściach wspólnych Budynku, itp. Tam gdzie jest to możliwe Gmina przyporządkowuje poszczególne wydatki bezpośrednio do konkretnych lokali, przez co określenie czy w danym przypadku Gminie przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego z danego wydatku nie budzi wątpliwości. Takim przykładem jest np. remont poszczególnych pomieszczeń, w tym wymiana okien. Wiedząc z jakim lokalem związany jest dany wydatek Gmina określa, czy prawo do odliczenia podatku naliczonego przy danym zakupie jej przysługuje (wynajmowane lokale użytkowe, których wynajem opodatkowany jest stawką VAT 23%), czy też nie przysługuje (lokale mieszkalne, których wynajem zwolniony jest z VAT, lokale nie wykorzystywane w działalności gospodarczej).

Tym niemniej, niektóre rodzaje wydatków ponoszonych przez Gminę są wydatkami dotyczącymi całego Budynku, a więc związane są zarówno z lokalami, od których Gminie przysługuje odliczenie podatku naliczonego, jak i z lokalami, od których odliczenie takie nie przysługuje. Przykładem takich wydatków są wydatki na remont dachu, elewacji Budynku, serwisu urządzeń w kotłowni Budynku, utrzymanie części wspólnych Budynku, itp.

Jako jednostka samorządu terytorialnego Gmina oblicza oraz stosuje w odniesieniu do wydatków, których nie jest w stanie bezpośrednio przyporządkować do działalności gospodarczej lub do innych rodzajów działalności wykonywanej przez Gminę, tzw. prewspółczynnik, czyli proporcję odliczenia VAT wyliczoną w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17.12.2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz.U. z 2015 r. poz. 2193, dalej: Rozporządzenie). Uwzględniając zasady wynikające z art. 86 ust. 2g ustawy o VAT dla roku 2020 prewspółczynnik wynosi 2% i jest stały na przestrzeni ostatnich lat.

Natomiast współczynnik, o którym mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, czyli tzw. WSS stosowany dla potrzeb odliczenia podatku naliczonego związanego z działalnością gospodarczą Gminy, w sytuacji gdy Gmina nie jest w stanie przyporządkować danego wydatku bezpośrednio do działalności zwolnionej z VAT lub działalności opodatkowanej stawkami VAT, wynosi dla roku 2020 63%. Wartość ta na przestrzeni lat jest zasadniczo stała, natomiast z uwagi na specyfikę jego liczenia może nieznacznie się zmieniać.

Ponadto w uzupełnieniu wniosku wskazano:

1.    W odpowiedzi na pytanie: „W jakim okresie czasu Gmina ponosi/będzie ponosiła wydatki dotyczące całego Budynku, objęte zakresem zadanego pytania (proszę podać miesiąc i rok)?”, wskazali Państwo, że przedmiotem wniosku o interpretację oraz zadanego przez Gminę pytania są „nabywane w przeszłości oraz w przyszłości towary i usługi, które związane są z Budynkiem”. Oznacza to, że przedmiotem zapytania Gminy są określone zakupy dokonane w przeszłości, jak i w przyszłości, niezależnie od daty (miesiąc i rok) ich poniesienia. Gmina jest właścicielem przedmiotowego Budynku od 2016 r., i od tego czasu ponosi różne koszty związane z tym Budynkiem i opisane w treści wniosku. Większe wydatki remontowe opisane w treści wniosku nastąpiły począwszy od marca 2020 r. i trwają do chwili obecnej, a także planowane jest ich kontynuowanie w kolejnych miesiącach. Przykładowo, wznowienie niektórych prac (przerwanych obecnie ze względu na brak dostępności ekip budowlanych) i ponoszonych w związku z tym kosztów, nastąpi we wrześniu 2021 r.

2.    W odpowiedzi na pytanie: „Czy odnośnie wydatków dotyczących całego Budynku, objętych zakresem zadanego pytania, istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?”, wskazali Państwo, że w odniesieniu do wydatków będących przedmiotem wniosku o interpretację, a dotyczących całego Budynku nie istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

3.    W odpowiedzi na pytanie: „Czy w przypadku wydatków dotyczących całego Budynku, objętych zakresem zadanego pytania, Wnioskodawca ma/będzie miał obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?”, wskazali Państwo, że w odniesieniu do wydatków będących przedmiotem wniosku o interpretację, a dotyczących całego Budynku Wnioskodawca nie będzie miał obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi z VAT.

4.    W odpowiedzi na pytanie: „Mając na uwadze przedstawione we wniosku uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy do pytania nr 1 wniosku, należy podać:

-        przesłanki jakimi kierował się Wnioskodawca, uznając że wskazany we wniosku sposób obliczenia proporcji jest/będzie bardziej reprezentatywny – najbardziej odpowiada/będzie odpowiadał specyfice wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności oraz dokonywanych przez niego nabyć?

i jednocześnie

-        przesłanki potwierdzające ocenę Wnioskodawcy, że sposób określenia proporcji wynikający z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r. poz. 2193 z późn. zm.) – jest/będzie mniej reprezentatywny od sposobu zaproponowanego we wniosku?”

wskazali Państwo, że prewspółczynnik wyliczony metodą określoną w Rozporządzeniu wynosi dla Urzędu Gminy 2%. Stosując zatem tak wyliczony prewspółczynnik przy odliczaniu kosztów związanych np. z remontem przedmiotowego Budynku nie powinno być wątpliwości, że odliczenie podatku naliczonego nie byłoby współmierne do zakresu wykorzystania Budynku do działalności gospodarczej oraz, w konsekwencji, do działalności dającej prawo do odliczenia VAT. Nie można za reprezentatywny w tym przypadku uznać prewspółczynnik zbudowany w oparciu o dane finansowe dotyczące takich aspektów działalności Gminy, które z Budynkiem nie mają żadnego związku. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, iż wskazany w Rozporządzeniu wzór liczenia prewspółczynnika zawiera w swoim mianowniku dane finansowe odnoszące się do takich przychodów Gminy, jak przykładowo przychody z podatków dochodowych osób fizycznych zamieszkałych na terenie Gminy, podatku dochodowego od osób prawnych mających w Gminie swoją siedzibę, przychody z podatku od nieruchomości, w tym od nieruchomości rolnych i leśnych, subwencja edukacyjna, dotacje na realizację zadań zleconych w ramach administracji rządowej oraz tym podobne kwoty, które z Budynkiem i jego funkcjonowaniem nie mają żadnego związku. Z tego względu, odpowiadając na drugą część pytania nr 4 zawartego w wezwaniu, Wnioskodawca uważa, że powody te stanowią wystarczające przesłanki do uznania, iż sposób określenia proporcji wynikający z Rozporządzenia jest/będzie mniej reprezentatywny od sposobu zaproponowanego przez Wnioskodawcę. W oparciu o metodę zaproponowaną przez Wnioskodawcę prewspółczynnik budowany jest wyłącznie poprzez zastosowanie określonych danych liczbowych odnoszących się bezpośrednio do Budynku, stąd, odpowiadając na część pierwszą pytania nr 4 zawartego w wezwaniu, Wnioskodawca uważa, że zaproponowana przez niego metoda jest/będzie bardziej reprezentatywna dla działalności Gminy w tym zakresie niż sposób wynikający z Rozporządzenia i bardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez Gminę działalności w przedmiotowym zakresie i dokonywanych przez Gminę nabyć.

5.    W odpowiedzi na pytanie: „Czy wskazane przez Gminę sposoby obliczenia proporcji, o których mowa w pytaniach nr 1 i 2 wniosku, zapewniają/będą zapewniać dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane?” wskazali Państwo, że wskazane przez Gminę sposoby obliczenia proporcji, o których mowa w pytaniach nr 1 i 2 wniosku, zapewniają/będą zapewniać dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane, w przeciwieństwie do metody kalkulacji prewspółczynnika wynikającej z Rozporządzenia.

6.    W odpowiedzi na pytanie: „Czy wskazane przez Gminę sposoby obliczenia proporcji, o których mowa w pytaniach nr 1 i 2 wniosku, obiektywnie odzwierciedlają/będą odzwierciedlać część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?” wskazali Państwo, że wskazane przez Gminę sposoby obliczenia proporcji, o których mowa w pytaniach nr 1 i 2 wniosku, obiektywnie odzwierciedlają/będą odzwierciedlać część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Pytania

1.  Czy w stosunku do nabywanych w przeszłości oraz w przyszłości towarów i usług, które związane są z całym Budynkiem, czyli zarówno z lokalami, w stosunku do których Gminie przysługuje odliczenie podatku naliczonego, jak i lokalami, w stosunku do których odliczenie takie nie przysługuje, odliczenie to może nastąpić w oparciu o:

             i.    prewspółczynnik wyliczony metodą wskazaną w art. 86 ust. 2c pkt 4 ustawy o VAT oraz

            ii.   WSS, o którym mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, przez co Gminie przysługiwałoby odliczenie podatku naliczonego związanego z takimi wydatkami w określonym stosunku, który dla danych dla roku 2020 wynosi 48,51% (tj. 77% x 63%)?

2.  W przypadku, gdy odpowiedź na pytanie nr 1 będzie negatywna, to czy Gmina może dokonywać odliczenia podatku naliczonego w oparciu o wyliczony stosunek powierzchni lokali wynajmowanych, których wynajem podlega opodatkowaniu VAT 23% w stosunku do całej powierzchni Budynku z pominięciem powierzchni części wspólnych, który to stosunek wynosi obecnie 34,4%.

Państwa stanowisko w sprawie

Ad. 1

W stosunku do nabywanych w przeszłości oraz w przyszłości towarów i usług, które związane są z całym Budynkiem, czyli zarówno z lokalami, w stosunku do których Gminie przysługuje odliczenie podatku naliczonego, jak i lokalami, w stosunku do których odliczenie takie nie przysługuje, odliczenie to może nastąpić w oparciu o prewspółczynnik wyliczony metodą wskazaną w art. 86 ust. 2c pkt 4 ustawy o VAT oraz ii) WSS o którym mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, przez co Gminie przysługiwałoby odliczenie podatku naliczonego związanego z takimi wydatkami w określonym stosunku, który dla danych dla roku 2020 wynosi 48,51% (tj. 77% x 63%).

Ad. 2

W przypadku, gdyby odpowiedź na pytanie nr 1 była negatywna, to zdaniem Wnioskodawcy Gmina może dokonywać odliczenia podatku naliczonego w oparciu o wyliczony stosunek powierzchni lokali wynajmowanych, których wynajem podlega opodatkowaniu VAT 23% w stosunku do całej powierzchni Budynku z pominięciem powierzchni części wspólnych, który to stosunek wynosi obecnie 34,4%.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Natomiast w stosunku do tych podatników, którzy wykorzystują nabywane towary i usługi do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, zastosowanie mają szczególne zasady odliczania podatku naliczonego określone w art. 86 ust. 2a - 2h ustawy o VAT. Dodatkowo, na mocy art. 86 ust. 22 ustawy o VAT Minister właściwy do spraw finansów uzyskał delegację do określenia, w drodze rozporządzenia, sposobu określenia proporcji, w przypadku niektórych podatników, który to sposób uznany jest za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego. Efektem tej delegacji jest Rozporządzenie.

Tym niemniej, zgodnie z art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.

Biorąc zatem pod uwagę fakt, że prewspółczynnik wyliczony metodą określoną w Rozporządzeniu wynosi dla Gminy 2%, to uwzględniając specyfikę prowadzonej przez Gminę działalności gospodarczej związanej z Budynkiem nie budzi wątpliwości fakt, że prewspółczynnik ten nie jest reprezentatywny dla tej działalności. Trudno bowiem za taki uznać prewspółczynnik zbudowany w oparciu o dane finansowe dotyczące takich aspektów działalności Gminy, które z Budynkiem nie mają żadnego związku. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, iż wskazany w Rozporządzeniu wzór liczenia prewspółczynnika zawiera w swoim mianowniku dane finansowe odnoszące się do takich przychodów Gminy, jak przykładowo przychody z podatków dochodowych osób fizycznych zamieszkałych na terenie Gminy, podatku dochodowego od osób prawnych mających w Gminie swoją siedzibę, przychody z podatku od nieruchomości, w tym od nieruchomości rolnych i leśnych, dotacje na realizację zadań zleconych w ramach administracji rządowej oraz tym podobne kwoty, które z Budynkiem i jego funkcjonowaniem nie mają żadnego związku. Natomiast w oparciu o metodę zaproponowaną powyżej przez Gminę prewspółczynnik budowany jest wyłącznie poprzez zastosowanie określonych danych liczbowych odnoszących się bezpośrednio do Budynku, stad jest on bardziej reprezentatywny dla działalności Gminy w tym zakresie.

A zatem Gmina ma prawo, w oparciu o art. 86 ust. 2h ustawy o VAT wybrać inny, bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji, którym w tym przypadku będzie sposób opisany w art. 86 ust. 2c pkt 4 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane: średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością. Jak Gmina wskazała w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, w stosunku do Budynku proporcja ta wynosi 76,44%, przez co po zaokrągleniu w górę zgodnie z art. 86 ust. 2g ustawy o VAT wynosi 77%.

W ten sposób określona została proporcja odliczenia podatku naliczonego w stosunku do wykonywanej przez Gminę działalności gospodarczej związanej z Budynkiem, jednak należy uwzględnić także fakt, iż w ramach tej działalności gospodarczej Gmina wykonuje zarówno czynności podlegające opodatkowaniu VAT w oparciu o stawkę VAT 23%, jak i czynności zwolnione z VAT. W takim przypadku zastosowanie znajdzie także proporcja odliczenia podatku określona w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT, która w przypadku Gminy wynosi 63%. W konsekwencji, procent odliczenia podatku naliczonego przez Gminę w stosunku do przedmiotowych wydatków jest iloczynem prewspółczynnika, czyli 77% oraz WSS, czyli 63% przez co wynosi 48,51%.

Ad. 2

W przypadku, gdyby metoda wskazana w uzasadnieniu do pytania nr 1 okazała się niewłaściwa, to zdaniem Gminy zastosowanie mogą mieć inne zasady odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami towarów i usług, które dotyczą całego Budynku, czyli zarówno lokali, w stosunku do których Gminie przysługuje odliczenie podatku naliczonego, jak i lokali, w stosunku do których odliczenie takie nie przysługuje.

Zgodnie bowiem do art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z przepisu tego jednoznacznie wynika, iż podstawową zasadą odliczania podatku naliczonego jest ustalenie zakresu odliczenia przez podatnika. Przepis ten nie nakazuje „zero-jedynkowego” traktowania określonych wydatków jako generujących prawa do odliczenia, bądź nie generujących takiego prawa, a nakazuje określenie zakresu odliczenia. Jednym słowem dany wydatek może w jakimś zakresie dawać prawo do odliczenia podatku naliczonego, a w jakimś zakresie takiego prawa nie dawać. Określenie tego zakresu należy do podatnika, a dopiero w sytuacji, gdy podatnik nie jest w stanie takiego zakresu ustalić, to zastosowanie mają określone metody wyliczenia prewspółczynników wskazane w szczególności w art. 86 ust. 2a i następnych oraz art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.

W przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca może samodzielnie określić w sposób precyzyjny jaki jest zakres danego wydatku z prowadzoną przez niego działalnością, która daje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Skoro w oparciu o powierzchnię Budynku i powierzchnię lokali wynajmowanych przez Gminę, który to wynajem podlega opodatkowaniu VAT według stawki VAT 23%, można ustalić, iż lokale te stanowią 34,4%, to zakres w jakim towary i usługi są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności opodatkowanych, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, wynosi dokładnie 34,4%.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości wskazanych stanowisk do poszczególnych pytań.

Interpretacja indywidualna

Rozpatrzyłem Państwa wniosek – 23 czerwca 2021 r. wydałem interpretację indywidualną znak 0113-KDIPT1-2.4012.272.2021.2.JSZ, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych utrzymaniem Budynku przy zastosowaniu proporcji.

Interpretację doręczono Państwu 23 czerwca 2021 r.

Skarga na interpretację indywidualną

9 lipca 2021 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Skarga wpłynęła do mnie 16 lipca 2021 r.

Wnieśli Państwo o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny w (…) oddalił skargę – wyrokiem z 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 440/21.

Naczelny Sąd Administracyjny w związku ze skargą kasacyjną Gminy – wyrokiem z 21 maja 2025 r. sygn. akt I FSK 250/22:

-     uchylił w całości zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…) z 19 października 2021 r. sygn. akt I SA/Bd 440/21,

-     uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną z 23 czerwca 2021 r. nr 0113-KDIPT1-2.4012.272.2021.2.JSZ,

Ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynął do mnie 7 sierpnia 2025 r.

Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):

Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:

•        uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w ww. wyroku;

•        ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym oraz w przypadku zdarzenia przyszłego w dacie pierwotnej interpretacji, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2025 r. sygn. akt I FSK 250/22.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, w myśl tego przepisu,

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z przywołanych przepisów prawa wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Ponadto, podkreślić należy, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z uwagi na brzmienie cytowanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Wnioskodawca ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.

Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy.

Stosownie do art. 86 ust. 2a ustawy:

Jak stanowi art. 86 ust. 2b ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:

Zgodnie z art. 86 ust. 2d ustawy:

Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:

W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:

Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy:

Na podstawie ww. przepisu art. 86 ust. 22 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”. Rozporządzenie to określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji” oraz wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji (§ 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia).

W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

Zgodnie z § 2 pkt 8 rozporządzenia w sprawie sposobu określenia proporcji, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:

Z § 2 pkt 5 rozporządzenia wynika, że przez:

Przez jednostkę budżetową, zgodnie z § 2 pkt 6 rozporządzenia:

Z kolei zakładem budżetowym jest, stosownie do § 2 pkt 7 rozporządzenia:

W myśl § 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie sposobu określenia proporcji:

Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych.

Powyższe rozporządzenie wprowadza wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.

W przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, jako sposób określenia proporcji – na mocy § 3 ust. 2 rozporządzenia – podaje się sposób ustalony wg wzoru:

 

X = A x 100 / D_UJST

 

gdzie poszczególne symbole oznaczają:

X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,

A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,

D_UJST – dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.

W myśl § 2 pkt 4 rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie:

Przez dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego – w myśl § 2 pkt 9 rozporządzenia:

Natomiast zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia:

Wyłączenie powyższych transakcji z przychodów wykonanych jednostki budżetowej (mianownik proporcji) zapewnia spójność z wyłączeniem tych transakcji z obrotu z działalności gospodarczej (licznik proporcji) i ma na celu „oczyszczenie” kwoty przychodów przyjmowanej do wyliczenia proporcji z danych, które mogłyby zniekształcić proporcję.

Należy zauważyć, że powołany wyżej przepis art. 86 ust. 2a ustawy wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych. Zgodnie z tą normą, w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Wobec tego należy stwierdzić, że za podatnika VAT będzie uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów opodatkowanej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

Ponadto należy zauważyć, że na mocy art. 15 ust. 6 ustawy:

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006, str. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej,  np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Tylko w tym zakresie ich czynności mają bowiem charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

Należy zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 90 ust. 2 ustawy:

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy:

Przepis art. 90 ust. 4 ustawy stanowi, że:

Stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy:

W świetle art. 90 ust. 10a ustawy:

Jak stanowi art. 90 ust. 10b ustawy:

Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje zatem, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

Należy też jednak podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. A zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).

Przedstawione wyżej zasady odliczania podatku naliczonego wykluczają zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W oparciu o art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r., poz. 713, ze zm.):

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:

W myśl art. 7 ust. 1 pkt. 3 ustawy o samorządzie gminnym:

Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym:

Z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem).

W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz (w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem) w art. 90 ust. 2 i następne ustawy.

W odniesieniu do kwestii objętej zakresem pytań zadanych we wniosku należy stwierdzić, że jak wynika z wyżej cytowanego przepisu art. 86 ust. 2a ustawy, sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.

Z uwagi na różnorodność i bogactwo życia gospodarczego wybór sposobu, według którego dokonuje się tego proporcjonalnego przypisania, należy do podatnika. Przepisy ustawowe wymagają jedynie, aby odpowiadał on najbardziej specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Będzie to spełnione, jeśli sposób ten:

-        zapewni dokonanie odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w części przypadającej na działalność gospodarczą (co do zasady dotyczącej czynności opodatkowanych VAT) oraz

-        obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadających na działalność gospodarczą oraz na cele inne (z wyjątkiem celów prywatnych) – gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.

Sposób określenia proporcji, jak wyżej wskazano, powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Oznacza to, że podatnik zobowiązany jest do wyodrębnienia takiej części podatku naliczonego, którą można przypisać prowadzonej działalności gospodarczej. Warto nadmienić, że zastosowane przez podatnika metody, czy też sposoby, na podstawie których dokona on wydzielenia odpowiedniej kwoty podatku naliczonego, muszą odpowiadać wartościom faktycznym i rzeczywistym. Ciężar rzetelnego ustalenia, jaka część podatku naliczonego związana jest z prowadzoną działalnością gospodarczą, a jaka część wykorzystywana jest dla potrzeb innych niż prowadzona działalność gospodarcza, spoczywa zawsze na podatniku.

Przy czym, korzystając z delegacji ustawowej zawartej w art. 86 ust. 22 ustawy, Minister Finansów w cytowanym wyżej rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2015 r. określił dla jednostek samorządu terytorialnego sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanych przez te jednostki działalności i dokonywanych przez nie nabyć.

Ponadto w ww. rozporządzeniu dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego przyjęto zasadę, że dla celów zastosowania sposobu obliczenia proporcji – całkowity „obrót” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT odpowiada wysokości dochodów wykonanych (z uwzględnieniem wyłączeń wskazanych w cytowanym powyżej § 2 pkt 9 oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia).

W tak zdefiniowanych dochodach wykonanych, mieścić się będą zarówno dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jak i działalności niemającej charakteru gospodarczego. Kwota, która pozostanie po odjęciu dochodów z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, odpowiada zatem niejako „cenie” lub „obrotowi” z tytułu świadczonych przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego zadań mieszczących się poza systemem VAT.

Wskazać należy, że ustawodawca, na mocy art. 86 ust. 2h ustawy, daje podatnikom, w tym jednostkom samorządu terytorialnego, możliwość zastosowania innego sposobu określenia proporcji niż wskazują przepisy art. 86 ust. 22 ustawy, natomiast tylko w sytuacji, gdy wybrany sposób jest bardziej reprezentatywny.

Zatem podatnik może zastosować inną metodę tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wybrana przez niego metoda jest bardziej reprezentatywna i tym samym najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej działalności.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT, który w ramach swojej działalności statutowej i zadań wynikających z ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zajmuje się zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty. W ramach swoich zadań m.in. zarządzają Państwo mieniem komunalnym, którego są Państwo właścicielem.

Państwo są właścicielem budynku. Łączna powierzchnia użytkowa budynku wynosi (…) m² i składają się na nią następujące rodzaje lokali/powierzchni:

1.    lokale służące do wykonywania działalności opodatkowanej VAT przy zastosowaniu stawki podatku 23%, tj. 5 lokali użytkowych wynajmowanych przez Gminę o powierzchniach: (…) m², (…) m², (…) m², (…) m², (…) m², co łącznie daje (…) m²,

2.    lokale służące do wykonywania działalności zwolnionej z VAT, tj. dwa lokale mieszkalne o łącznej powierzchni (…) m²,

3.    lokale, które służą Państwu do wykonywania innej działalności, niż działalność gospodarcza, o łącznej powierzchni (…) m²,

4.    części wspólne służące wszystkim powyższym lokalom, tj. pomieszczenie kotłowni o powierzchni (…) m² oraz ciągi komunikacyjne o powierzchni (…) m² oraz (…) m² co daje łącznie (…) m².

Mając na uwadze powyższe szczegółowe dane co do powierzchni poszczególnych rodzajów lokali i powierzchni wspólnych są Państwo w stanie precyzyjnie określić jaka część powierzchni Budynku jest wykorzystywana do działalności gospodarczej, czyli do działalności podlegającej VAT (zwolnionej z VAT i opodatkowanej stawkami VAT). Wyliczenie to następuje w ten sposób, że w liczniku ułamka znajduje się powierzchnia lokali wynajmowanych, czyli użytkowych oraz mieszkalnych, stanowiących łącznie (…) m², natomiast w mianowniku znajduje się łączna powierzchnia budynku z wyłączeniem powierzchni części wspólnych, czyli (…) m². Oznacza to, że powierzchnia lokali użytkowych, które wykorzystywane są do działalności gospodarczej wynosi 76,44% powierzchni budynku (powierzchnie wspólne pozostają bez wpływu na konstrukcję proponowanego klucza, dlatego zostały pominięte).

Na podstawie szczegółowych danych co do powierzchni budynku są Państwo także w stanie precyzyjnie określić jaka część powierzchni budynku jest wykorzystywana do działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, z tytułu której Państwo rozliczają należny podatek VAT (a więc działalności opodatkowanej stawkami VAT). Wyliczenie to następuje w ten sposób, że w liczniku ułamka znajduje się powierzchnia lokali użytkowych (…) m², natomiast w mianowniku znajduje się łączna powierzchnia budynku z wyłączeniem powierzchni części wspólnych, czyli (…) m². Oznacza to, że powierzchnia lokali użytkowych, które wykorzystywane są do działalności gospodarczej i z tytułu których Państwo rozliczają podatek należny wynosi 34,4% powierzchni budynku.

Niektóre rodzaje wydatków ponoszonych przez Państwa są wydatkami dotyczącymi całego budynku, a więc związane są zarówno z lokalami, od których przysługuje Państwu odliczenie podatku naliczonego, jak i z lokalami, od których odliczenie takie nie przysługuje. Przykładem takich wydatków są wydatki na remont dachu, elewacji budynku, serwisu urządzeń w kotłowni budynku, utrzymanie części wspólnych budynku, itp.

W odniesieniu do wydatków będących przedmiotem wniosku o interpretację, a dotyczących całego budynku nie istnieje możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W odniesieniu do wydatków będących przedmiotem wniosku o interpretację, a dotyczących całego budynku podatnik nie będzie miał obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi z VAT.

Jak Państwo wskazali, prewspółczynnik wyliczony metodą określoną w Rozporządzeniu wynosi dla Urzędu Gminy 2%. Stosując zatem tak wyliczony prewspółczynnik przy odliczaniu kosztów związanych np. z remontem przedmiotowego budynku nie powinno być wątpliwości, że odliczenie podatku naliczonego nie byłoby współmierne do zakresu wykorzystania budynku do działalności gospodarczej oraz w konsekwencji do działalności dającej prawo do odliczenia VAT. Nie można za reprezentatywny w tym przypadku uznać prewspółczynnik zbudowany w oparciu o dane finansowe dotyczące takich aspektów działalności Gminy, które z budynkiem nie mają żadnego związku. Zwrócić bowiem należy uwagę na fakt, że wskazany w Rozporządzeniu wzór liczenia prewspółczynnika zawiera w swoim mianowniku dane finansowe odnoszące się do takich przychodów Państwa, jak przykładowo przychody z podatków dochodowych osób fizycznych zamieszkałych na terenie Gminy, podatku dochodowego od osób prawnych mających w Gminie swoją siedzibę, przychody z podatku od nieruchomości, w tym od nieruchomości rolnych i leśnych, subwencja edukacyjna, dotacje na realizację zadań zleconych w ramach administracji rządowej oraz tym podobne kwoty, które z budynkiem i jego funkcjonowaniem nie mają żadnego związku. Z tego względu podatnik uważa, że powody te stanowią wystarczające przesłanki do uznania, że sposób określenia proporcji wynikający z Rozporządzenia jest/będzie mniej reprezentatywny od sposobu zaproponowanego przez podatnika.

W Państwa ocenie wskazane we wniosku sposoby obliczenia proporcji, zapewniają/będą zapewniać dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane, w przeciwieństwie do metody kalkulacji prewspółczynnika wynikającej z Rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 maja 2025 r. sygn. akt I FSK 250/22 podkreślił, że:

Ponadto jak wskazał NSA:

W ocenie NSA:

Jak wskazał NSA:

NSA podkreślił, że:

NSA ponadto również wskazał, że:

W ocenie NSA:

Ponadto NSA wskazał, że:

Uwzględniając powyższy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 maja 2025 r., sygn. akt I FSK 250/22 należy podkreślić, że mogą Państwo zastosować inną metodę niż w rozporządzeniu tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy wybrana metoda jest bardziej reprezentatywna i tym samym najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez Państwa działalności.

Wypełniając natomiast zalecenia NSA należy dokonać oceny adekwatności proponowanych przez Państwa metod i ich zgodności z wymogami ustawowymi.

Odnosząc się do metody objętej zakresem pytania nr 1, należy wskazać, że w przypadku wykorzystywania Budynku do działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania) jak i celów innych niż działalność gospodarcza, wyłączenie części wspólnych z ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością, przeczy zasadzie wskazanej w art. 86 ust. 2c pkt 4 ustawy o VAT. Części wspólne Budynku są bowiem składnikiem ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Ponadto w przypadku stosowania proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy, przepisy nie przewidują uwzględnienia kryterium powierzchniowego. Zgodnie z art. 90 ust. 3 ustawy, proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Oceniając natomiast metodę objętą pytaniem nr 2, należy ponownie  wskazać, że wyłączenie części wspólnych z ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością, przeczy zasadzie wskazanej w art. 86 ust. 2c pkt 4 ustawy o VAT. Części wspólne Budynku są bowiem składnikiem ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.

Ponadto przyjęcie wyłącznie powierzchni lokali wynajmowanych, których wynajem podlega opodatkowaniu VAT 23%, jako średnioroczna powierzchnia wykorzystywana do działalności gospodarczej, w przypadku gdy w ramach działalności gospodarczej mieszczą się także czynności zwolnione z opodatkowania, powoduje, że przyjęta wielkość nie obrazuje wszystkich czynności, które mieszczą się w ramach działalności gospodarczej. Nie można przyjąć, że jedynymi czynnościami w ramach działalności gospodarczej są czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji stwierdzić należy, że nie wskazali Państwo wiarygodnych przesłanek pozwalających na stwierdzenie, że przedstawione przez Państwa sposoby będą gwarantować, że zakres wykorzystywania do działalności gospodarczej nabywanych towarów i usług będzie odzwierciedlony w sposób obiektywny i pełny. Zdaniem Organu, przedstawione sposoby nie są w pełni obiektywne i nie są w stanie precyzyjnie odzwierciedlić stopnia wykorzystania wydatków związanych z całym Budynkiem do działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem) oraz do działalności innej niż gospodarcza.

Metody przedstawione przez Państwa, objęte pytaniami nr 1 i 2 nie spełniają przesłanki określonej w art. 86 ust. 2b ustawy, a tym samym nie mogą być stosowane przez Państwa do dokonywania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z całym Budynkiem.   

Podsumowując, w związku z wykorzystywaniem Budynku przez Państwa zarówno do działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem), jak też czynności pozostających poza zakresem regulacji ustawy, to w stosunku do wydatków, co do których nie jest możliwe przypisanie w całości do działalności gospodarczej, nie przysługuje/nie będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia części podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących ww. wydatki za pomocą prewspółczynnika i współczynnika, objętego pytaniem nr 1 oraz za pomocą prewspółczynnika, objętego pytaniem nr 2.  

Tym samym, Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wydania pierwotnej interpretacji z 23 czerwca 2021 r. znak 0113-KDIPT1-2.4012.272.2021.2.JSZ.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.