Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.379.2026.2.AJB

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z nabyciem Usług Doradczych. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 26 maja 2026 r. (według daty wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego

Grupa VAT (dalej jako: Grupa lub Wnioskodawca), jest podmiotem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny i działa w oparciu o regulacje wynikające z art. 15a ust. 1-15 ustawy z dnia 11marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa VAT). W skład Grupy wchodzą następujący członkowie:

·      X, który jest jednostką dominującą w międzynarodowej grupie kapitałowej ... – działającej m.in. na rynkach w Polsce, Hiszpanii, Rumunii, Włoszech – i prowadzi działalność inwestycyjną bezpośrednio lub pośrednio poprzez podmioty zależne, w których obejmuje udziały lub certyfikaty inwestycyjne. Ponadto przedmiotem prowadzonej działalności X jest udzielanie pożyczek podmiotom powiązanym, udzielanie poręczeń spłaty zobowiązań oraz świadczenie usług w zakresie zarządzania wierzytelnościami, usług windykacji wierzytelności oraz tzw. usług wsparcia na potrzeby podmiotów z grupy kapitałowej ... (np. usługi IT, usługi z zakresu kadr i płac, usługi księgowe),

·      … (dalej: A) – która prowadzi usługi kompleksowej obsługi postępowań sądowo-egzekucyjnych na potrzeby procesu windykacyjnego podmiotów z Grupy oraz na zlecenie podmiotów spoza Grupy, w tym podmiotów niepowiązanych.

·      B (dalej: B) – funkcjonujący na zasadach wskazanych w ustawie z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (dalej: ustawa o funduszach). Działając w interesie swoich uczestników B inwestuje środki pieniężne w aktywa zdefiniowane w statucie (w tym pakiety wierzytelności) w celu osiągania zysków z tych inwestycji. Głównym przychodem osiąganym przez B są przede wszystkim przychody z tytułu spłacanych wierzytelności uprzednio nabytych przez ten fundusz.

·      C niestandaryzowany fundusz wierzytelności fundusz inwestycyjny zamknięty (dalej: C ), funkcjonujący na zasadach wskazanych w ustawie o funduszach. C nie nabywa aktywnie nowych wierzytelności, natomiast posiada nabyte w przeszłości portfele wierzytelności. Głównym przychodem osiąganym przez C są przede wszystkim przychody z tytułu spłacanych wierzytelności uprzednio nabytych przez ten fundusz.

·      D (dalej: D ) na mocy ustawy o funduszach zarządza i reprezentuje fundusze B i C .

Wnioskodawca zwraca uwagę, że członkowie Grupy prowadzą uzupełniającą się względem siebie działalność związaną z windykacją należności, przy czym poszczególni członkowie sprawują odmienne i dedykowane funkcje w tym procesie. Rozdział tych funkcji został ukształtowany w ten sposób, iż pakiety wierzytelności nabywane są przez B i C , a kwestiami związanymi z dochodzeniem tych wierzytelności na rzecz funduszy zajmują się X i A. W szczególności X świadczy usługę zarządzania wierzytelnościami, a A prowadzi kompleksową obsługę postępowań sądowo-egzekucyjnych na potrzeby procesu windykacyjnego. D z kolei, na mocy ustawy o funduszach, reprezentuje i zarządza funduszami inwestycyjnymi Prokurą i C . Wnioskodawca wskazuje, że Grupa w ramach swojej działalności wykonuje na rzecz podmiotów spoza Grupy czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: „opodatkowanie VAT”), w tym czynności zwolnione z opodatkowania VAT, a także wykonuje pewne czynności niepodlegające opodatkowaniu. Do czynności podlegającym opodatkowaniu VAT stawką 23% można zaliczyć przede wszystkim usługi windykacji i obsługi prawnej wierzytelności, usługi IT, czy usługi wsparcia dla podmiotów należących do grupy kapitałowej … (które jednocześnie nie należą do Grupy). Do usług zwolnionych zaliczyć można m.in. usługi udzielania pożyczek czy udzielania poręczeń spłaty zobowiązań. W związku z tym oraz przy uwzględnieniu zróżnicowanego charakteru dokonywanych zakupów w toku działalności Grupa dokonuje nabyć:

·      towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego,

·      towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego,

·      towarów i usług wykorzystywanych zarówno do wykonywania czynności dających prawo do odliczenia podatku naliczonego, jak i do czynności, które prawa takiego nie dają.

Przechodząc zaś do opisu planowanych działań (które jako ogół powiązanych ze sobą zespołu czynności zwane będą dalej we wniosku jako: „transformacja”), Wnioskodawca wskazuje, iż przedstawiciel Grupy (X) zamierza rozdzielić sprawowaną funkcję inwestycyjną i operacyjną – poprzez wydzielenie działalności operacyjnej z X do dedykowanych spółek. Majątek zostanie przeniesiony na spółki przejmujące w drodze podziału przez wyodrębnienie w rozumieniu art. 529 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (dalej: „KSH”), i majątek ten będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”) w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy VAT. Jako element opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazuje, że zastosowanie znajdzie art. 93c par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dalej: „ordynacja podatkowa”) zgodnie z którym, osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im w planie podziału składnikami majątku. Natomiast na gruncie prawa cywilnego, sukcesja w omawianym przypadku będzie wynikała z art. 494 par. 1 KSH, który stanowi, iż spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej. Oznacza to, że działalność operacyjna będzie na moment podziału wyodrębniona organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie oraz będzie zdolna do samodzielnego prowadzenia odpowiednio: działalności związanej z zarządzaniem wierzytelnościami oraz działalności windykacyjnej jak i działalności związanej ze świadczeniem usług wewnątrzgrupowych. Dotychczasowe umowy, których stroną był ... SA, pozostające w związku z przydzielonymi spółkom przejmującym w planie podziału składnikami majątku, przekształcą się z mocy prawa w umowy których stroną – w miejsce X – zostaną w drodze sukcesji spółki przejmujące. Na podstawie niektórych z tych umów spółki przejmujące będą świadczyć czynności podlegające opodatkowaniu VAT wg stawki podstawowej. Oznacza to także, że do spółek przejmujących wskutek podziału przeniesiona zostanie działalność operacyjna (poprzez „działalność operacyjną” w niniejszym wniosku rozumie się działalność opodatkowaną podatkiem VAT, przede wszystkim inną niż zwolniona z opodatkowania VAT) obejmująca w szczególności czynności związane z zarządzaniem wierzytelnościami, świadczeniem usług windykacyjnych oraz świadczeniem usług wewnątrzgrupowych opodatkowanych stawką 23%. Wskazane rodzaje przenoszonych zasobów obejmują w szczególności:

·      pracowników i współpracowników realizujących czynności związane z tą działalnością,

·      środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne wykorzystywane w tej działalności (w tym kluczowe oprogramowanie oraz oprogramowanie w trakcie rozwoju związane z tymi działalnościami),

·      rachunki bankowe oraz znajdujące się na nich środki pieniężne niezbędne do prowadzenia każdej z działalności,

·      umowy związane z tą działalnością (np. umowy na świadczenie usług: zarządzania wierzytelnościami, windykacyjnych, wewnątrzgrupowych (np. usługi IT, usługi księgowe, usługi z zakresu cyberbezpieczeństwa)) oraz należności z nich wynikające,

·      zobowiązania związane z tą działalnością, w tym zwłaszcza zobowiązania z tytułu nabywania towarów i usług oraz zobowiązania z tytułu obligacji prospektowych wyemitowanych przez X.

Po przeprowadzeniu podziału w X pozostaną zasoby i procesy służące prowadzeniu działalności inwestycyjnej. Według założonych planów nastąpi wówczas przejecie przez X innej spółki kapitałowej posiadającej status alternatywnej spółki inwestycyjnej o której mowa w art. 8a ustawy o funduszach (w której 100% udziałów będzie posiadać X) w drodze połączenia – na skutek czego X w drodze sukcesji generalnej uzyska status alternatywnej spółki inwestycyjnej (ASI). Zakłada się, iż połączenie nastąpi przez przeniesienie całego majątku spółki przejmowanej (ASI) na spółkę przejmującą tj. w trybie połączenia „zwykłego”, w sposób uproszczony, zgodnie z art. 516 § 6 KSH, tj. bez podwyższenia kapitału zakładowego i emitowania nowych akcji w spółce przejmującej. Na skutek połączenia ustanie byt prawny spółki przejmowanej, a jej aktywa i zobowiązania w oparciu o zasadę sukcesji uniwersalnej praw i obowiązków zostaną przeniesione na X. Wnioskodawca informuje, że w docelowej strukturze X uzyskawszy status alternatywnej spółki inwestycyjnej (ASI) będzie inwestował środki pieniężne głównie poprzez obejmowanie/nabywanie udziałów i akcji spółek kapitałowych, a także poprzez obejmowanie/nabywanie certyfikatów inwestycyjnych funduszy inwestycyjnych. Będzie również udzielał pożyczek podmiotom zależnym. Natomiast spółki przejmujące działalność operacyjną na skutek wydzielenia jej z X będą prowadzić działalność opodatkowaną VAT m.in. w zakresie windykacji należności, zarządzania wierzytelnościami czy wsparcia na rzecz innych podmiotów z grupy kapitałowej ….

Na potrzeby wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazuje jako element opisu – niepodlegający ocenie – że na skutek transformacji Grupa straci status podatnika (zostanie ona wyrejestrowana przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego w związku z powiadomieniem złożonym przez Grupę o wystąpieniu zmian w stanie faktycznym skutkujących naruszeniem warunków uznania Grupy za podatnika). Wnioskodawca informuje również, że realizacja ww. planowanych działań transformacji podyktowana jest względami biznesowymi jak i regulacyjnymi. Przede wszystkim w związku z bezprecedensową skalą planowanych inwestycji, X stoi przed koniecznością pozyskania kapitału na rekordowym poziomie w swojej historii. Natomiast działanie w formie alternatywnej spółki inwestycyjnej, z uwagi na szczególne ułatwienia wynikające z jej statusu jako funduszu inwestycyjnego może ułatwiać pozyskiwanie kapitału (w tym kapitału z niższym kosztem finansowym) oraz powinno umożliwić rozszerzenie grona potencjalnych inwestorów. Ponadto wprowadzenie jednoznacznego rozdziału pomiędzy działalnością operacyjną a działalnością inwestycyjną stanowi kluczowy element optymalizacji procesów zarządzania aktywami przez Grupę. W przyjętym modelu charakterystyczne jest to, że to podmiot inwestycyjny (w tym przypadku X posiadający status ASI) koncentrować się będzie na pozyskiwaniu oraz efektywnej alokacji kapitału. Natomiast podmioty operacyjne z grupy kapitałowej ... (w tym zwłaszcza nowo utworzone spółki które przejmą część operacyjną dotychczasowej działalności X) koncentrować będą się na optymalnej realizacji zadań związanych z zarządzaniem portfelami wierzytelności czy świadczeniem usług wewnątrzgrupowych. Innymi słowy, rozdzielenie działalności inwestycyjnej i operacyjnej ma na celu również zwiększenie efektywności zarządzania oraz nadzoru nad poszczególnymi strumieniami działalności Grupy, a w konsekwencji – optymalizację funkcjonowania tych działalności. Wnioskodawca wskazuje, że wyżej wymienione kroki zmierzające do optymalnego dostosowania struktury grupy kapitałowej ... stanowią zespół połączonych ze sobą czynności, a ponadto są traktowane jako jeden kompleksowy projekt, którego formalnym kryterium sukcesu będzie rozdzielenie działalności inwestycyjnej i operacyjnej pomiędzy spółkami z grupy kapitałowej ... wraz z uzyskaniem odpowiednich licencji i zgód wymaganych pod kątem regulacyjnym. Natomiast biznesowe kryterium sukcesu projektu jest nakierowane na ułatwienie dostępu do finansowania oraz na optymalizację funkcjonowania zarówno działalności inwestycyjnej jak i operacyjnej w grupie kapitałowej .... Należy zauważyć, iż dla celów sprawnego przeprowadzenia projektu transformacji został on podzielony na szereg podprojektów. Przy czym podprojekty podlegają priorytetyzacji i ocenie pod kątem nadrzędnych celów kompleksowego projektu. Ponadto ich zainicjowanie ma swoją przyczynę w podjęciu decyzji o przeprowadzeniu transformacji przez zarząd X, a więc podprojekty te nie mają charakteru samoistnego – a stanowią środek do realizacji nadrzędnych celów transformacji.

Biorąc pod uwagę złożoność i pracochłonność transformacji, X zdecydował się skorzystać z usług profesjonalnych doradców, których zadaniem jest świadczenie usług doradczych (dalej: „Usługi Doradcze”) jak m.in.:

1.  Przygotowanie kompleksowego raportu wskazującego i opisującego rekomendowaną strukturę Transakcji wraz ze szczegółowym jej harmonogramem, czynnościami koniecznymi do wykonania w celu jej wdrożenia oraz wskazaniem potencjalnych ryzyk związanych ze strukturą transformacji;

2.  Założenie alternatywnej spółki inwestycyjnej, w tym w szczególności doradztwo przy wyborze struktury prawno-kapitałowej, przygotowanie dokumentacji korporacyjnej i licencyjnej zgodnej z wymaganiami Ustawy o Funduszach, opracowanie procedur i polityk regulacyjnych w zakresie kwestii prawnych, wsparcie w rejestracji spółki oraz bieżące doradztwo regulacyjne w trakcie procesu licencyjnego i organizacyjnego;

3.  Przeprowadzenie procesu wyodrębnienia działalności operacyjnej z X, w tym w szczególności wsparcie korporacyjne w przygotowaniu ewentualnego planu podziału przez wyodrębnienie i dokumentacji korporacyjnej, organizację zgromadzeń i reprezentację przed sądem rejestrowym, doradztwo regulacyjne w zakresie zgodności reorganizacji z wymogami Ustawy o Funduszach;

4.  Przeprowadzenie procesu połączenia alternatywnej spółki akcyjnej z ..., w tym kompleksowe wsparcie korporacyjne i transakcyjne w zakresie przygotowania planu połączenia, dokumentacji korporacyjnej oraz organizacji zgromadzeń i reprezentacji przed sądem rejestrowym, doradztwo regulacyjne obejmujące przygotowanie wniosków i prowadzenie postępowań przed KNF w zakresie zgód na zmiany organizacyjne oraz wprowadzenia ASI.

5.  Przygotowanie opinii w zakresie skutków podatkowych transformacji w zakresie m.in. przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku od towarów i usług, ustawy o opodatkowaniu wyrównawczym jednostek składowych grup międzynarodowych i krajowych.

6.  Przygotowanie projektów wniosków o interpretację oraz opinie właściwych organów podatkowych istotnych z punktu widzenia reorganizacji.

7.  Złożenie wniosków o których mowa w pkt 6 i reprezentowanie spółek z grupy kapitałowej ... w tym zakresie w toku postępowania przed organami administracji publicznej.

8.  Bieżące wsparcie podatkowe w toku transformacji, które może obejmować analizę innych kwestii podatkowych.

9.  Przygotowanie księgowego raportu feasibility study w zakresie obejmującym wysokopoziomową identyfikację kluczowych ryzyk z perspektywy księgowej, raportowania finansowego i konsolidacji w przedstawionej przez zespół prawny i podatkowy propozycji docelowej struktury Grupy.

10.  Bieżące wsparcie doradcze w zakresie zapytań X dotyczących kwestii księgowych związanych z realizacją projektu obejmujących miedzy innymi analizę wpływu rozpatrywanych zmian na ujęcie i wycenę istotnych pozycji bilansowych, metod konsolidacji, zasady rachunkowości.

Wszystkie wydatki poniesione w związku z ww. Usługami Doradczymi są i będą w całości ponoszone przez przedstawiciela Grupy tj. przez X oraz będą odpowiednio udokumentowane poprzez faktury potwierdzające nabycie Usług przez Grupę. Na moment złożenia niniejszego wniosku Grupa otrzymała już określoną ilość faktur dokumentujących nabycie Usług Doradczych. Jednocześnie (z uwagi na nadal toczący się proces zmierzający do realizacji planowanych działań) w przyszłości Grupa spodziewa się otrzymać kolejne faktury dokumentujące Usługi Doradcze. W konsekwencji, niniejszy wniosek dotyczy zarówno stanu faktycznego (podatek VAT naliczony na fakturach już otrzymanych), jak i zdarzenia przyszłego (odliczenie podatku VAT w przyszłości).

Wnioskodawca informuje, że poszczególne faktury za Usługi Doradcze mogę dotyczyć prac, które można przyporządkować do poszczególnych podprojektów realizowanych w ramach transformacji – w tym poszczególnych prac wymienionych w pkt 1-10 powyżej – jak i mogą dotyczyć usług, których Wnioskodawca nie jest w stanie przyporządkować do poszczególnych podprojektów, a dotyczą ogółu transformacji. Przy czym Wnioskodawca wskazuje jeszcze raz, że podprojekty podlegają priorytetyzacji i ocenie pod kątem nadrzędnych celów kompleksowego projektu (ułatwienie dostępu do finansowania, optymalizacja działalności operacyjnej i inwestycyjnej), a prace nad poszczególnymi podprojektami nie mają charakteru samoistnego – a stanowią środek do realizacji nadrzędnych założeń transformacji.

Należy również zauważyć, iż realizacja transformacji uzależniona jest od wielu kroków formalno-prawnych, w tym uzyskania zgód Komisji Nadzoru Finansowego, zgód korporacyjnych Rady Nadzorczej i Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, uzyskania opinii właściwych organów administracji publicznej, a także odpowiednich uzgodnień z partnerami biznesowymi X. W związku z tym na moment składania wniosku nie ma pewności, że na skutek czynników niezależnych od X i Grupy, nie uda się przeprowadzić transformacji lub zostanie ona przeprowadzona tylko częściowo.

Ponadto, w uzupełnieniu wniosku wskazano, że:

1.  Wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych są/będą ponoszone (regulowane) przez X i to ten podmiot ostatecznie poniesie koszt ekonomiczny wydatku. X jest także stroną umów na podstawie których świadczone są Usługi Doradcze i widnieje jako odbiorca na fakturach dot. Usług Doradczych (Grupa VAT wskazany jest natomiast na fakturach jako nabywca).

2.  Wydatki ponoszone przez X mają na celu przeprowadzenie transformacji. Jak wskazano we wniosku, realizacja planowanych działań transformacji podyktowana jest kwestią ułatwienia X pozyskiwania kapitału, w tym kapitału z niższym kosztem finansowym. Pozyskany kapitał będzie docelowo wydatkowany przez X (już po uzyskaniu przez niego statusu alternatywnej spółki inwestycyjnej) na obejmowanie/nabywanie udziałów, akcji w spółkach kapitałowych oraz na obejmowanie/nabywanie certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych.

Ponadto celem transformacji jest wprowadzenie jednoznacznego rozdziału pomiędzy działalnością operacyjną a działalnością inwestycyjną. W wyniku czego, spółki przejmujące działalność operacyjną na skutek wyodrębnienia jej z X – w drodze sukcesji praw i obowiązków pozostających z przejmowaną działalnością operacyjną – staną się z mocy prawa stroną dotychczasowych umów (w miejsce umowy ... SA) na podstawie których m.in. będą świadczyć czynności podlegające opodatkowaniu VAT wg stawki podstawowej na rzecz podmiotów, które aktualnie są członkami Grupa VAT jak i na rzecz pozostałych podmiotów. Wnioskodawca wskazuje, że spółki które przejmą działalność operacyjną na skutek wyodrębnienia jej z X nie są członkami Grupa VAT.

W związku z tym, ponoszone koszty Usług Doradczych mają docelowo przyczynić się do zwiększenia skali ponoszonych przez X inwestycji w udziały, akcje i certyfikaty inwestycyjne, a więc do prowadzenia czynności zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT (profesjonalny obrót) jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (udziały, akcje, certyfikaty inwestycyjne nabywane w celu długoterminowego wzrostu ich wartości). Ponoszone koszty Usług Doradczych pozostają również w związku z umożliwieniem świadczenia czynności opodatkowanych stawką 23% (usługi windykacyjne, usługi wewnątrzgrupowe), które będą realizowane przez spółki przejmujące.

W takim rozumieniu, wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych są/będą przyporządkowane do X oraz spółek przejmujących, które będą prowadzić działalność operacyjną w wyniku jej wyodrębnienia z X.

3.  W pierwszej kolejności Wnioskodawca zwraca uwagę, że członkowie Grupa VAT nie występują w charakterze odrębnych podatników podatku od towaru i usług – stąd samodzielnie nie dokonują sprzedaży żadnych czynności opodatkowanych lub zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zakładając jednak, że pytanie odnosi się do czynności świadczonych przez poszczególnych członków Grupa VAT przy założeniu, że działaliby oni jako samodzielni podatnicy podatku od towarów i usług to podział przedstawiałby się następująco:

... S.A. świadczy:

·      czynności opodatkowane VAT:

-     usługi zarządzania wierzytelnościami,

-     usługi windykacyjne,

-     usługi wsparcia (np. IT, kadry i płace, księgowość).

·      czynności zwolnione z VAT:

-     udzielanie pożyczek,

-     udzielanie poręczeń,

-     usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi.

·      czynności niepodlegające VAT:

-     działalność inwestycyjna (np. obejmowanie udziałów, akcji, certyfikatów inwestycyjnych).

A świadczy:

·      czynności opodatkowane VAT polegające na kompleksowej obsłudze postępowań sądowo-egzekucyjnych.

B FIZ dokonuje:

·      czynności niepodlegające VAT tj. inwestowanie w wierzytelności i uzyskiwanie przychodów z ich spłat.

C FIZ dokonuje:

·      czynności niepodlegające VAT tj. osiąganie przychodów ze spłat uprzednio nabytych pakietów wierzytelności.

... D S.A. świadczy:

·      czynności zwolnione z VAT tj. usługi zarządzania i reprezentowania funduszy inwestycyjnych oraz usługi udzielania pożyczek

4.  Wydatki ponoszone przez X mają na celu przeprowadzenie transformacji. Jak wskazano we wniosku, realizacja planowanych działań transformacji podyktowana jest kwestią ułatwienia X pozyskiwania kapitału, w tym kapitału z niższym kosztem finansowym. Pozyskany kapitał będzie docelowo wydatkowany przez X (już po uzyskaniu przez niego statusu alternatywnej spółki inwestycyjnej) na obejmowanie/nabywanie udziałów, akcji w spółkach kapitałowych oraz na obejmowanie/nabywanie certyfikatów inwestycyjnych w funduszach inwestycyjnych. Możliwe jest również to, że po transformacji X będzie udzielał oprocentowanych pożyczek.

Ponadto celem transformacji jest wprowadzenie jednoznacznego rozdziału pomiędzy działalnością operacyjną a działalnością inwestycyjną. W wyniku czego, spółki przejmujące działalność operacyjną na skutek wyodrębnienia jej z X – w drodze sukcesji praw i obowiązków pozostających z przejmowaną działalnością operacyjną – staną się z mocy prawa stroną dotychczasowych umów (w miejsce umowy ... SA) na podstawie których m.in. będą świadczyć czynności podlegające opodatkowaniu VAT wg stawki podstawowej na rzecz podmiotów, które aktualnie są członkami Grupa VAT jak i na rzecz pozostałych podmiotów.

W związku z tym, ponoszone koszty Usług Doradczych mają docelowo przyczynić się do zwiększenia skali ponoszonych inwestycji w udziały, akcje i certyfikaty inwestycyjne, a więc do prowadzenia czynności zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT (profesjonalny obrót) oraz czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (udziały, akcje, certyfikaty inwestycyjne nabywane w celu długoterminowego wzrostu ich wartości). Możliwe jest również to, że po transformacji X będzie udzielał oprocentowanych pożyczek, które będą zwolnione z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT. Ponoszone koszty Usług Doradczych pozostają również w związku z umożliwieniem świadczenia czynności opodatkowanych stawką 23% (usługi windykacyjne, usługi wewnątrzgrupowe), które będą realizowane przez spółki przejmujące, realizujące działalność operacyjną wyodrębnioną z X.

5. i 6.   Ponownie Wnioskodawca zwraca uwagę, że ponoszone koszty Usług Doradczych mają docelowo przyczynić się do zwiększenia skali ponoszonych inwestycji przez X w udziały, akcje i certyfikaty inwestycyjne. Inwestycje będą podejmowane w celu osiągniecia z nich zysku. Możliwe jest również to, że po transformacji X będzie udzielał oprocentowanych pożyczek.

Ponadto celem transformacji jest wprowadzenie jednoznacznego rozdziału pomiędzy działalnością operacyjną a działalnością inwestycyjną. W wyniku czego spółki przejmujące działalność operacyjną na skutek wyodrębnienia jej z X – w drodze sukcesji praw i obowiązków pozostających z przejmowaną działalnością operacyjną – staną się z mocy prawa stroną dotychczasowych umów (w miejsce umowy ... SA) na podstawie których będą świadczyć w celach zarobkowych czynności podlegające opodatkowaniu VAT wg stawki podstawowej na rzecz podmiotów, które aktualnie są członkami Grupa VAT jak i na rzecz pozostałych podmiotów.

Wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych mają i będą mieć zatem wyłącznie związek z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT.

7.  Poszczególne elementy transformacji zmierzające do optymalnego dostosowania struktury grupy kapitałowej ... stanowią zespół połączonych ze sobą czynności, a ponadto są traktowane jako jeden kompleksowy projekt, którego formalnym kryterium sukcesu będzie rozdzielenie działalności inwestycyjnej i operacyjnej pomiędzy spółkami z grupy kapitałowej ... wraz z uzyskaniem odpowiednich licencji i zgód wymaganych pod kątem regulacyjnym. Natomiast biznesowe kryterium sukcesu projektu jest nakierowane na ułatwienie dostępu do finansowania oraz na optymalizację funkcjonowania zarówno działalności inwestycyjnej jak i operacyjnej w grupie kapitałowej .... Podprojekty realizowane w ramach transformacji podlegają priorytetyzacji i ocenie pod kątem nadrzędnych celów kompleksowego projektu. Ponadto ich zainicjowanie ma swoją przyczynę w podjęciu decyzji o przeprowadzeniu transformacji przez zarząd X, a więc podprojekty te nie mają charakteru samoistnego – a stanowią środek do realizacji nadrzędnych celów transformacji. Celem tym jest zwiększenie skali ponoszonych inwestycji przez X w udziały, akcje i certyfikaty inwestycyjne (czynności zwolnione oraz czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT) przy jednoczesnym umożliwieniu świadczenia czynności opodatkowanych stawką 23% (usługi windykacyjne, usługi wewnątrzgrupowe), które będą realizowane przez spółki przejmujące, realizujące działalność operacyjną wyodrębnioną z X.

Dlatego Wnioskodawca wskazuje, że nie będzie obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT.

8. i 9.   Jak wskazano wyżej, ponoszone koszty Usług Doradczych mają docelowo przyczynić się do zwiększenia skali ponoszonych inwestycji przez X w udziały, akcje i certyfikaty inwestycyjne, a więc do prowadzenia czynności zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT (profesjonalny obrót) oraz czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (udziały, akcje, certyfikaty inwestycyjne nabywane w celu długoterminowego wzrostu ich wartości). Możliwe jest również to, że po transformacji X będzie udzielał oprocentowanych pożyczek, które będą zwolnione z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT.

Ponoszone koszty Usług Doradczych pozostają również w związku z umożliwieniem świadczenia czynności opodatkowanych stawką 23% (usługi windykacyjne, usługi wewnątrzgrupowe), które będą realizowane przez spółki przejmujące.

Przy czym Wnioskodawca wskazuje, że na skutek transformacji Grupa VAT straci status podatnika tj. zostanie ona wyrejestrowana przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego w związku z powiadomieniem złożonym przez Grupę o wystąpieniu zmian w stanie faktycznym skutkujących naruszeniem warunków uznania Grupy za podatnika. W związku z tym nie będzie wówczas możliwości realizowania czynności dot. dostawy towarów i świadczenia usług na rzecz Grupa VAT, ponieważ nie będzie ona na ten czas istniała. Jednocześnie zakłada się, że X nie będzie po transformacji świadczył czynności opodatkowanych, innych niż czynności zwolnione z opodatkowania. Natomiast spółki przejmujące działalność operacyjną na skutek wyodrębnienia jej z X – w drodze sukcesji praw i obowiązków pozostających z przejmowaną działalnością operacyjną – staną się z mocy prawa stroną dotychczasowych umów (w miejsce umowy ... SA) na podstawie których będą m.in. świadczyć czynności podlegające opodatkowaniu VAT wg stawki podstawowej na rzecz podmiotów, które aktualnie są członkami Grupa VAT jak i na rzecz pozostałych podmiotów.

10.  Przed powstaniem ... Grupy VAT jedynie X stosował proporcję na podstawie art. 90 ustawy VAT. A natomiast wykonywał wyłącznie czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, natomiast pozostali członkowie Grupa VAT nie wykonywali czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

11.  Grupa VAT widnieje jako nabywca na fakturach związanych z nabyciem Usług Doradczych. Jako odbiorca na fakturach wskazany jest natomiast X.

Pytanie

Czy Grupie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego według proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 w związku z art. 90 ust. 10c ustawy o VAT, od wydatków związanych z nabyciem Usług Doradczych?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Wnioskodawcy, Grupie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego według proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 w związku z art. 90 ust. 10c ustawy o VAT, od wydatków związanych z nabyciem Usług Doradczych.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy VAT w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Natomiast w świetle art. 90 ust. 2 ustawy VAT, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo (art. 90 ust. 3 ustawy VAT).

Dalej, art. 90 ust. 10c ustawy VAT wskazuje, iż w przypadku grupy VAT proporcję, o której mowa w ust. 2, przyjmuje się odrębnie dla każdego jej członka, przy czym w roku, w którym ta grupa VAT uzyskała status podatnika, proporcję tę przyjmuje się w wartości ustalonej przez członków grupy VAT na moment jej utworzenia.

Natomiast zgodnie z art. 90 ust. 10d ustawy VAT, w przypadku gdy grupa VAT dokonuje nabyć towarów lub usług, które są wykorzystywane przez tę grupę VAT do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, oraz nie jest możliwe przyporządkowanie tych czynności do poszczególnych członków grupy VAT, grupa VAT jest obowiązana do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z tymi czynnościami, w stosunku do których przysługuje jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego w sposób określony w ust. 1. Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w zdaniu pierwszym, grupa VAT jest obowiązana do ustalenia proporcji, o której mowa w ust. 2.

W świetle wyżej wymienionych przepisów, decydującym kryterium przy ustalaniu prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest to czy nabywane towary i usługi są wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT bądź wykorzystywane są zarówno do czynności opodatkowanych VAT i czynności zwolnionych/niepodlegającym opodatkowaniu VAT. Jeżeli odpowiedź jest twierdząca to – prawo to przysługuje (w całości lub części, w zależności od konieczności zastosowania proporcji o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy VAT).

Wnioskodawca zwraca więc uwagę, że Usługi Doradcze (m.in. przygotowanie kompleksowej struktury transakcji, wsparcie przy podziale przez wyodrębnienie, proces połączenia, przygotowanie dokumentacji korporacyjnej i licencyjnej, opinie podatkowe, opinie dot. sprawozdawczości rachunkowej oraz bieżące wsparcie regulacyjne i księgowe) są wydatkami będącymi w pośrednim, ale realnym i istotnym związku przyczynowo-skutkowym z czynnościami opodatkowanymi VAT wykonywanymi przez Grupę jako jednego podatnika (art. 15a ustawy o VAT).

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, działalność operacyjna podlegająca opodatkowaniu VAT, ma w założeniu być przedmiotem wydzielenia do spółek przejmujących (zarządzanie wierzytelnościami, windykacja, kompleksowa obsługa postępowań sądowo-egzekucyjnych, usługi IT, kadrowo-płacowe, księgowe, itd.), a stroną dotychczasowych umów na podstawie których X świadczył czynności w tym zakresie, staną się z mocy prawa spółki przejmujące.

W sytuacji będącej przedmiotem niniejszego wniosku, spółki przejmujące będą zatem kontynuatorami działalności operacyjnej prowadzonej dotychczas przez X, zarówno pod kątem organizacyjnym, personalnym, majątkowym jak i finansowym.

Należy przy tym zauważyć, iż transformacja ma m.in. na celu zwiększenie efektywności działalności operacyjnej, opodatkowanej VAT. Dzięki niej Grupa będzie mogła bowiem uniknąć konfliktów interesów pomiędzy funkcją inwestycyjną a operacyjną skoncentrowaną dotychczas w jednej spółce, a także skupić zasoby operacyjne na rozwoju windykacji i usług wsparcia oraz pozostałych usług operacyjnych opodatkowanych VAT. Usługi Doradcze służą bezpośrednio przygotowaniu i wdrożeniu zmian, których efektem będzie m.in. rozwój i optymalizacja czynności opodatkowanych VAT. Nawet gdy część Usług Doradczych dotyczy także aspektów inwestycyjnych, niepodlegających opodatkowaniu VAT lub zwolnionych z opodatkowania VAT (udzielanie pożyczek, inwestycje w certyfikaty/udziały) to nie pozbawia to prawa do częściowego odliczenia podatku od tego rodzaju wydatków. Koszty te należą bowiem do kategorii opisanej w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym – tj. intencja ich ponoszenia ma swoje źródło w podjęciu decyzji o realizacji transformacji, a cel ich ponoszenia został zdeterminowany potrzebą optymalizacji działalności operacyjnej (podlegającej opodatkowaniu VAT) jak i działalności inwestycyjnej grupy kapitałowej .... Wnioskodawca zwraca również uwagę, że zasadność prawa do odliczenia podatku VAT nie zależy od zachowania statusu grupy VAT po transformacji. Nawet gdyby w wyniku planowanej transformacji Grupa przestała istnieć jako jeden podatnik (tj. członkowie utraciliby możliwość stosowania art. 15a ustawy o VAT), nie pozbawia to Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego od Usług Doradczych.

Prawo do odliczenia VAT powstaje bowiem w momencie nabycia usługi i powinno być oceniane wyłącznie według stanu i zamiaru Wnioskodawcy na ten moment. Natomiast na dzień wykonania fakturowanych Usług Doradczych, Grupa istnieje i działa jako jeden podatnik, a wydatki są ponoszone w interesie członków Grupy, w szczególności w ogólnym interesie X i prowadzonej działalności operacyjnej. Ewentualna utrata statusu Grupy VAT nie zmieni charakteru ekonomicznego prowadzonej działalności ani przeznaczenia poniesionych już kosztów. Nie powinno to prowadzić do retroaktywnej utraty prawa do odliczenia nabytego wcześniej, w szczególności nie zachodzą przesłanki do korekty odliczonego podatku (tj. Usługi Doradcze nie są środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi podlegającymi amortyzacji – a więc art. 91 ustawy VAT nie znajduje zastosowania).

Przechodząc zaś do kwestii ustalania proporcji odliczenia, to należy zauważyć, iż w świetle art. 90 ust. 2-3 oraz ust. 10c-10d ustawy VAT jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w art. 90 ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Proporcję ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo. Przy czym w przypadku grupy VAT proporcję przyjmuje się odrębnie dla każdego jej członka, o ile możliwe jest przyporządkowanie nabywanych usług i towarów do czynności świadczonych przez poszczególnych członków grupy VAT.

Powyższe przepisy są przedmiotem oficjalnej wykładni zaprezentowanej w wydanych przez Ministerstwo Finansów Objaśnieniach podatkowych w zakresie grup VAT z dnia 11 października 2022 r. (dalej: „Objaśnienia”).

Zgodnie z Objaśnieniami w odniesieniu do zakupów, dla których możliwe jest ich przyporządkowanie do konkretnego członka grupy VAT: „W każdym kolejnym okresie rozliczeniowym po utworzeniu grupy VAT, stosowany będzie współczynnik wyliczany odrębnie dla każdego członka grupy VAT. Wyliczony współczynnik znajdzie zastosowanie do zakupów towarów i usług dokonywanych przez tego członka grupy VAT, wykorzystywanych do celów działalności opodatkowanej VAT, jak i działalności od tego podatku zwolnionej”.

Oznacza to, że w przypadku ponoszenia wydatków na Usługi Doradcze przez X, które można przyporządkować jednoznacznie do działalności przez niego prowadzonej tj. do działalności inwestycyjnej i operacyjnej, gdzie wydatki te mają na celu zoptymalizowanie obu typów działalności jednocześnie, więc zarówno działalności opodatkowanej VAT jak i zwolnionej z VAT – wówczas zastosowanie znajdzie proporcjonalne odliczenie podatku przy uwzględnieniu art. 90 ust. 2-3 oraz art. 90 ust. 10c ustawy VAT.

Końcowo Wnioskodawca chciałby zwrócić uwagę, że również w sytuacji gdy ostatecznie transformacja nie zostanie dokonana lub zostanie dokonana częściowo, prawo do odliczenia podatku naliczonego powstałe w momencie nabycia towarów lub usług i powinno być oceniane na podstawie zamierzonego (intencjonalnego) sposobu ich wykorzystania przez podatnika. Na dzień poniesienia wydatków Wnioskodawca miał bowiem rzeczywisty i udokumentowany zamiar przeprowadzenia transformacji w celu optymalizacji działalności gospodarczej X i grupy kapitałowej ....

Fakt, że transformacja może nie dojść do skutku lub dojdzie do skutku tylko częściowo (z przyczyn niezależnych od Grupy, np. brak zgód KNF, decyzji korporacyjnych Rady Nadzorczej/WZA, opinii organów administracji publicznej lub uzgodnień z partnerami biznesowymi), nie pozbawia Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku. Nie nastąpiła bowiem zmiana przeznaczenia wydatków – usługi zostały wykorzystane do przygotowania planowanej działalności gospodarczej (w tym działalności opodatkowanej). Wnioskodawca zwraca uwagę, że ocena, czy prawo do odliczenia podatku rzeczywiście nie podlega korekcie w przypadku ostatecznego braku realizacji transformacji wymaga zbadania okoliczności, na skutek których podatnik jej zaniechał. Taki wniosek można wyciągnąć z orzeczeń TSUE, a mianowicie w sprawie C-37/95 oraz C-110/94. W obu przypadkach chodziło o sytuacje, w których podatnik zaniechał inwestycji z przyczyn "pozostających poza jego kontrolą" – a TSUE uznał, że prawo do odliczenia podatku VAT w takich przypadkach jest uzasadnione.

Zatem Wnioskodawca jest uprawniony do odliczenia podatku VAT naliczonego z tytułu nabycia usług doradczych związanych z transformacją, która ma służyć m.in. działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, a nabyte prawo do odliczenia pozostaje w mocy, nawet jeśli w wyniku niezależnych od niego okoliczności Wnioskodawca nigdy nie wykorzysta nabytych usług do transakcji podlegających opodatkowaniu VAT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu.

Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść.

Na podstawie art. 2 pkt 47 ustawy:

Stosownie do art. 2 pkt 48 ustawy:

W myśl art. 8c ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 8c ust. 2 ustawy:

Natomiast zgodnie z art. 8c ust. 3 ustawy:

A zatem na podstawie art. 8c ustawy transakcje dostawy towarów i świadczenia usług pomiędzy podmiotami z grupy VAT nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W transakcjach z podmiotami spoza grupy VAT, grupa VAT jest uznawana jako jeden podatnik, bez podziału na tworzące ją spółki.

Głównym skutkiem wprowadzenia systemu grupowego rozliczania VAT, jest umożliwienie traktowania podmiotów, którzy są ściśle powiązani pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym, nie jako odrębnych podatników VAT, lecz jako jednego podatnika. Innymi słowy, pewna liczba ściśle powiązanych ze sobą podatników ulega połączeniu w jednego nowego podatnika do celów VAT.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.

I tak, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane są przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 15a ust. 1 ustawy:

Jak wynika z art. 15a ust. 1 ustawy, w celu założenia przez dwa lub więcej podmiotów grupy VAT, konieczne jest, aby podmioty te były powiązane finansowo, ekonomicznie, organizacyjnie oraz aby zawarły umowę o utworzeniu grupy VAT. Warunki utworzenia grupy VAT zostały szczegółowo wymienione w art. 15a ust. 3-5 ustawy. W przepisach tych wskazano jak należy interpretować wymagane powiązania finansowe, ekonomiczne i organizacyjne.

Stosownie do art. 15a ust. 3 ustawy:

W myśl art. 15a ust. 4 ustawy:

Przez powiązania o charakterze ekonomicznym należy rozumieć nie tylko taki sam charakter głównej działalności członków grupy, ale także uzupełnianie się i współzależność prowadzonej działalności czy też prowadzenie działalności w całości lub w dużej mierze wykorzystywanej przez członków grupy.

Powiązanie ekonomiczne należy uznać za istniejące, jeśli działalność członków Grupy VAT jest tego samego rodzaju, nawet jeżeli ich działania są prowadzone w różnych sektorach gospodarki.

Komplementarna lub wzajemna działalność członków, może natomiast obejmować przypadki, gdy towary lub usługi wytwarzane przez członka Grupy VAT są niezbędne do działania dla innych członków oraz przypadki, w których towary lub usługi są konsumowane wspólnie.

Natomiast działalność członków Grupy VAT, którzy całkowicie lub częściowo działają na korzyść innych członków, może obejmować przypadki, w których podmiot bezpośrednio dostarcza towary lub usługi innemu członkowi, nawet jeśli działalność tego ostatniego nie jest koniecznie zależna od tych dostaw lub usług.

Zgodnie z art. 15a ust. 5 ustawy:

Całkowicie lub częściowo dzielone struktury zarządzania skutkują podejmowaniem decyzji w Grupie VAT przez jeden podmiot, który zapewnia strategiczne przywództwo dla całej Grupy VAT będącej już w rozumieniu VAT pojedynczym podatnikiem. Obecność takiego podmiotu zarządzającego działającego poprzecznie w całej grupie VAT można ustalić na podstawie jego miejsca w hierarchii (np. dzielone kierownictwo najwyższego szczebla) lub rodzaju działań, o których ma prawo decydować (np. wspólnego zarządzania sprawami prawnymi lub zagadnieniami finansowymi). Podmiot taki powinien być w stanie narzucić swoją wolę innym członkom Grupy VAT podlegającym jakiejś formie nadzoru i rozliczalności.

Zgodnie z art. 15a ust. 6 ustawy:

Podczas całego okresu istnienia Grupy VAT zachodzić muszą wszystkie trzy typy powiązań. Należy mieć na względzie, że Grupa VAT jest specjalnym rodzajem podatnika, który powstaje w oparciu o wyjątkowe podstawy obwarowane ściśle określonymi warunkami, co można osiągnąć przez łączne spełnienie powyższych wymogów.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym:

Z powołanego przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego) oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Z kolei na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:

W przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych od podatku, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepisy te uzupełniają generalną zasadę wyrażoną w wyżej cyt. art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy:

W myśl art. 90 ust. 3 ustawy:

W art. 90 ust. 4 ustawy wskazano, że:

Przepis art. 90 ust. 8 ustawy stanowi, że:

W myśl art. 90 ust. 9 ustawy:

Zgodnie z art. 90 ust. 10 ustawy:

Według art. 90 ust. 10c ustawy:

Na mocy art. 90 ust. 10d ustawy:

Grupa VAT ma prawo do odliczenia podatku naliczonego na zasadach wskazanych w ustawie, tj. w zakresie, w jakim zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Jeśli towary i usługi nabywane przez Grupę VAT są wykorzystywane zarówno do sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT, jak i do sprzedaży zwolnionej od podatku VAT wykonywanej przez tę Grupę VAT, jest ona zobowiązana do przyporządkowywania dokonywanych zakupów do tych dwóch rodzajów. Jest to realizacja zasady alokacji bezpośredniej – podstawowej zasady odliczania podatku VAT.

Ponadto, jak wynika z art. 8c ust. 1 ustawy, w przypadku utworzenia Grupy VAT czynności dokonywane wewnątrz Grupy VAT będą neutralne z punktu widzenia VAT, zatem nie będą powodować konieczności zastosowania sposobu określenia proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.

Z opisu sprawy wynika, są Państwo zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny i działają w oparciu o art. 15a ust. 1-15 ustawy. W skład Grupy wchodzą następujący członkowie:

·      X świadcząca czynności opodatkowane VAT (usługi zarządzania wierzytelnościami, usługi windykacyjne, usługi wsparcia (np. IT, kadry i płace, księgowość), czynności zwolnione z VAT (udzielanie pożyczek, udzielanie poręczeń, usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi) oraz czynności niepodlegające VAT (działalność inwestycyjna (np. obejmowanie udziałów, akcji, certyfikatów inwestycyjnych).

·      Kancelaria Prawna A świadcząca czynności opodatkowane VAT polegające na kompleksowej obsłudze postępowań sądowo-egzekucyjnych.

·      B niestandaryzowany fundusz wierzytelności fundusz inwestycyjny zamknięty świadcząca czynności niepodlegające VAT tj. inwestowanie w wierzytelności i uzyskiwanie przychodów z ich spłat.

·      C niestandaryzowany fundusz wierzytelności fundusz inwestycyjny zamknięty świadczący czynności niepodlegające VAT tj. osiąganie przychodów ze spłat uprzednio nabytych pakietów wierzytelności .

·      ... D S.A. świadcząca czynności zwolnione z VAT tj. usługi zarządzania i reprezentowania funduszy inwestycyjnych oraz usługi udzielania pożyczek.

Przedstawiciel Grupy (X) zamierza rozdzielić sprawowaną funkcję inwestycyjną i operacyjną – poprzez wydzielenie działalności operacyjnej z X do dedykowanych spółek. Biorąc pod uwagę złożoność i pracochłonność transformacji, X zdecydował się skorzystać z usług profesjonalnych doradców, których zadaniem jest świadczenie Usług Doradczych. Wszystkie wydatki poniesione w związku z ww. Usługami Doradczymi są i będą w całości ponoszone przez przedstawiciela Grupy tj. przez X oraz będą odpowiednio udokumentowane poprzez faktury potwierdzające nabycie Usług przez Grupę. Grupa VAT widnieje jako nabywca na fakturach związanych z nabyciem Usług Doradczych. Wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych są/będą ponoszone (regulowane) przez X. X jest także stroną umów na podstawie których świadczone są Usługi Doradcze i widnieje jako odbiorca na fakturach dot. Usług Doradczych. Ponoszone koszty Usług Doradczych mają docelowo przyczynić się do zwiększenia skali ponoszonych przez X inwestycji w udziały, akcje i certyfikaty inwestycyjne, a więc do prowadzenia czynności zwolnionych na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT (profesjonalny obrót) jak i czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT (udziały, akcje, certyfikaty inwestycyjne nabywane w celu długoterminowego wzrostu ich wartości) oraz czynności opodatkowanych stawką 23% (usługi windykacyjne, usługi wewnątrzgrupowe), które będą realizowane przez spółki przejmujące.

Wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych są/będą przyporządkowane do X oraz spółek przejmujących, które będą prowadzić działalność operacyjną w wyniku jej wyodrębnienia z X. Wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych mają i będą mieć wyłącznie związek z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy VAT oraz nie będzie obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT. Przed powstaniem ... Grupy VAT jedynie X stosował proporcję na podstawie art. 90 ustawy VAT.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a jedną z podstawowych przesłanek pozytywnych jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Dla ustalenia zakresu prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest stwierdzenie możliwości przyporządkowania danego zakupu do konkretnych czynności. Jeżeli możliwa jest alokacja zakupu wyłącznie do czynności opodatkowanych (dowolnego) członka danej Grupy VAT, Grupie VAT stanowiącej podatnika tego podatku przysługuje prawo do odliczenia podatku w całości. W przypadku przyporządkowania do czynności niepodlegających opodatkowaniu oraz zwolnionych realizowanych faktycznie przez (dowolnego) członka – prawo do odliczenia nie przysługuje.

W celu zapewnienia neutralności podatku VAT konieczne pozostaje ustalenie ostatecznego wykorzystania dokonanych zakupów.

W przypadku zakupów, które są związane równocześnie z wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej czynnościami opodatkowanymi i zwolnionymi oraz realizacją zadań w ramach działalności innej niż działalność gospodarcza – czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, dla ustalenia kwoty podatku naliczonego przysługującego do odliczenia, należy zastosować dwuetapowy podział podatku naliczonego.

W pierwszym etapie, w przypadku zakupów towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów pozostających poza taką działalnością, których nie ma możliwości bezpośrednio przyporządkować do działalności gospodarczej, należy dokonać obliczenia kwoty podatku naliczonego, zgodnie z zasadami określonymi w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.

Z kolei w drugim etapie, w odniesieniu do zakupów związanych z działalnością gospodarczą, tj. związanych z zarówno z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług, jak i zwolnionymi od opodatkowania tym podatkiem, w sytuacji, gdy nie ma obiektywnej możliwości przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w części odpowiadającej proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 ustawy.

Wyjaśnić przy tym należy, że czynności pozostające poza zakresem działania ustawy, nie mają wpływu na ustalenie proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy, bowiem nie stanowią obrotu w rozumieniu ustawy.

Zatem w przypadku ustalenia ostatecznego wykorzystania dokonanych zakupów do czynności opodatkowanych, zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających opodatkowaniu – w sytuacji kiedy alokacja bezpośrednia wydatku do odpowiedniego członka Grupy VAT będzie możliwa, to odliczenie podatku przez nabywcę nastąpi według prewspółczynnika oraz współczynnika członka Grupy VAT, który będzie końcowo wykorzystywał nabywany do Grupy towar lub usługę (ostatecznego odbiorcy w Grupie VAT).

Natomiast, w sytuacji kiedy alokacja bezpośrednia wydatku do odpowiedniego członka Grupy VAT nie będzie możliwa, obowiązkowe okaże się ustalenie prewspółczynnika i wskaźnika proporcji dla całej Grupy VAT – dotyczy to również zakupów służących czynnościom realizowanym wewnątrz Grupy VAT. Prewspółczynnik oraz proporcja winny zostać wyliczone według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego w formie protokołu.

Jak wyżej wskazano, w przypadku utworzenia Grupy VAT - dostawy oraz usługi świadczone wewnątrz Grupy VAT nie będą stanowiły transakcji dla celów VAT, o czym stanowi art. 8c ust. 1 ustawy. Czyli dostawa towarów lub świadczenie usług wewnątrz Grupy VAT nie będą opodatkowane podatkiem VAT. Jednocześnie należy uznać, że czynności dokonane przez członka Grupy VAT na rzecz innego członka tej samej Grupy VAT wykonywane będą w ramach działalności gospodarczej i nie będą stanowić obok niej odrębnego przedmiotu działalności.

W przypadku, gdy Grupa VAT (członkowie Grupy VAT) będzie dokonywać zakupu na potrzeby realizacji usług na rzecz członków Grupy VAT lub na rzecz podmiotów będących poza Grupą VAT, który będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności niepodlegających opodatkowaniu bądź czynności zwolnionych, Grupie VAT nie będzie przysługiwało prawo do odliczenie podatku VAT (zakup nie będzie miał bowiem związku z czynnościami opodatkowanymi Grupy VAT).

Z okoliczności sprawy wynika, że wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych są/będą przyporządkowane do członka Grupy VAT, tj. X, który to wykonuje czynności opodatkowane podatkiem VAT, niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT oraz zwolnione od ww. podatku. Jednocześnie wskazali Państwo, że ww. wydatki związane z nabyciem Usług Doradczych mają/będą miały wyłącznie związek z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy oraz nie będzie obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT.

Zatem mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do wydatków związanych z nabyciem Usług Doradczych, które są/będą przyporządkowane do członka Grupy VAT, tj. X z uwagi na fakt, iż – jak Państwo wskazali – ww. wydatki mają/będą miały wyłącznie związek z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz nie będzie obiektywnej możliwości odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT, przysługuje/będzie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem proporcji ustalonej dla ww. członka Grupy VAT, tj. X na podstawie art. 90 ust. 2 i następne ustawy w związku z art. 90 ust. 10c ustawy.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że w sytuacji gdy ostatecznie transformacja nie zostanie dokonana lub zostanie dokonana częściowo to zachowają Państwo prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu wydatków poniesionych na zakup Usług Doradczych, na podstawie art. 90 ust. 2 ustawy i na zasadach wskazanych w dalszych ustępach art. 90 ustawy, wyłącznie w przypadku gdy powyższe nastąpi z przyczyn od Państwa niezależnych, pozostających poza Państwa kontrolą.

W związku z powyższym oceniając Państwa stanowisko, z którego wynika, że Grupie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego według proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 2 w związku z art. 90 ust. 10c ustawy o VAT, od wydatków związanych z nabyciem Usług Doradczych, uznałem je za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

·      stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

·      zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jednocześnie podkreślić należy, iż wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej nie prowadzę postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia pisemnej informacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa. Tut. Organ informuje, iż nie jest właściwy do przeprowadzenia postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby weryfikację opisanego zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.