Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.420.2026.2.PRP

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

28 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 28 kwietnia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT składek członkowskich otrzymywanych od członków zwyczajnych i członków wspierających oraz ich udokumentowania. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 8 czerwca 2026 r. (wpływ 8 czerwca 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

     I.        Cele

Stowarzyszenie jest stowarzyszeniem o charakterze ...., zrzeszającym członków indywidualnych oraz podmioty gospodarcze, których działalność jest związana z ...

Stowarzyszenie jest zarejestrowane dla celów VAT w Polsce jako podatnik VAT czynny.

Stowarzyszenie działa na podstawie statutu.

Celem jest: (...)

Stowarzyszenie realizuje swoje cele statutowe poprzez: (...)

    II.        Członkostwo

Wśród członków można wyróżnić:

1)    członków zwyczajnych,

2)    członków honorowych,

3)    członków wspierających.

Członkostwo jest dobrowolne.

Członkowie zwyczajni

Członkami zwyczajnymi mogą być:

·         inżynierowie i technicy ....

·         inne osoby z wykształceniem wyższym lub średnim, ...

·         osoby, których osiągnięcia zawodowe uzasadniają przyjęcie na członka Stowarzyszenia,

·         studenci.

Na członkach zwyczajnych ciążą pewnie obowiązki, w szczególności muszą oni regularnie opłacać składki członkowskie.

Wśród członków zwyczajnych rozróżnia się następujące grupy:

·         członków czynnych zawodowo, w wieku powyżej 30 lat,

·         młodzież – osoby, które nie ukończyły 30 roku życia,

·         emerytów

- przy czym młodzieży i emerytom przysługuje ulgowa składka członkowska.

Członkowie zwyczajni mają prawo do:

·         czynnego i biernego wyboru do władz Stowarzyszenia oraz jego przedstawicielstw w organach poza stowarzyszeniowych,

·         udziału na zasadach ulgowych w imprezach organizowanych przez Stowarzyszenie,

·         otrzymywania na zasadach ulgowych czasopisma oraz innych wydawnictw Stowarzyszenia,

·         korzystania z wszelkich form pomocy koleżeńskiej organizowanej przez Stowarzyszenie,

·         noszenia odznak stowarzyszeniowych.

Jednocześnie Stowarzyszenie może okazjonalnie pozostawiać do dyspozycji członkom zwyczajnym lokale i urządzenia Stowarzyszenia, przy czym stanowi to wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek. W szczególności członkowie zwyczajni nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Członkowie honorowi

Członkiem honorowym może zostać:

·         członek zwyczajny, z uwagi na wieloletnią działalność w Stowarzyszeniu lub,

·         osoba niebędąca członkiem zwyczajnym, która wniosła niezaprzeczalny wkład w rozwój Stowarzyszenia,

·         osoba, której uprzednio przyznano Odznakę Honorową Stowarzyszenia,

·         osoba pełniąca funkcję prezesa/sekretarza generalnego (lub dyrektora wykonawczego) zagranicznych stowarzyszeń (...) na okres pełnienia nią takiej funkcji.

Członek honorowy posiada prawa i obowiązki członka zwyczajnego, przy czym jest zwolniony jest z opłacania składek członkowskich.

Członkowie wspierający

Członkiem wspierającym może być osoba prawna lub fizyczna, zainteresowana realizacją celów Stowarzyszenia i wspierająca finansowo realizację celów i zadań Stowarzyszenia.

Członek wspierający opłaca składki w wysokości ustalanej przez Radę Stowarzyszenia.

Reprezentant członka wspierającego ma prawo do: (...)

Jednocześnie pracownicy instytucji - członka wspierającego mają pierwszeństwo udziału w imprezach organizowanych przez Stowarzyszenie (organizowanych w ramach działalności gospodarczej X). Pierwszeństwo to nie wyłącza obowiązku zapłaty ceny za wstęp - odrębnie od składki członkowskiej (zapłata za wstęp na ww. imprezy jest dokumentowana odrębnie na zasadach ogólnych).

  III.        Sekcje X/członkostwo w Sekcjach

W ramach Stowarzyszenia można wyróżnić następujące jednostki organizacyjne (Sekcje) skupiające członków indywidualnych i wspierających: (...)

Sekcja ....

Jej działalność wspierana jest finansowo przez jej członków poprzez wnoszenie składek.

Celami jej działalności Sekcji jest: (...).

Członkiem Sekcji może zostać każdy podmiot gospodarczy (krajowy lub zagraniczny), będący członkiem wspierającym Stowarzyszenie ....

Każdy z członków Sekcji spełnia swoje funkcje poprzez uczestnictwo w Radzie Dyrektorów, do której desygnuje swojego przedstawiciela.

Każdy Członek Sekcji zobowiązuje się do udostępniania danych statystycznych niezbędnych do przygotowania informacji zbiorczych.

Informacje statystyczne po ich przetworzeniu mogą być udostępniane Członkom w zakresie ustalonym przez Radę Dyrektorów Sekcji, przy czym udostępnianie tych informacji stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek Sekcji. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Za udział w Sekcji pobierane są roczne składki, wynikające ze składek wspierających Stowarzyszenie i składek Sekcji oraz ewentualnie dodatkowo refundacja składki wniesionej przez Stowarzyszenie do Konfederacji proporcjonalnie do ilości (...) wyprodukowanego przez poszczególnych producentów. Składki wspierające przeznaczone są na działalność ogólną.

Każdy członek Sekcji ma prawo korzystać na równych prawach z materiałów informacyjnych, przygotowywanych przez biuro Stowarzyszenia (wszelkie materiały są rozsyłane do wszystkich członków Sekcji), przy czym udostępnianie tych materiałów stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Wszelkie prace, leżące poza ustalonym przez Radę zakresem finansowania, biuro X wykonuje w ramach umów dodatkowych z poszczególnymi członkami według cen umownych, w ramach działalności gospodarczej.

Sekcja ....

Jej działalność wspierana jest finansowo przez jej członków poprzez wnoszenie składek.

Celami jej działalności Sekcji jest: reprezentowanie interesów jej członków wobec organów administracji publicznej i samorządowej, ocena bieżących i przyszłych problemów ....

Członkiem Sekcji może zostać każdy podmiot gospodarczy (krajowy lub zagraniczny), będący członkiem wspierającym Stowarzyszenie ...

Każdy z członków Sekcji spełnia swoje funkcje poprzez uczestnictwo w Radzie Dyrektorów, do której desygnuje swojego przedstawiciela.

Każdy Członek Sekcji zobowiązuje się do udostępniania informacji statystycznych niezbędnych do przygotowania sprawozdania w zakresie wymaganym przez Federację, której Stowarzyszenie jest członkiem.

Informacje statystyczne po ich przetworzeniu mogą być udostępniane Członkom w zakresie ustalonym przez Radę Dyrektorów Sekcji, przy czym udostępnianie tych informacji stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek Sekcji. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Za udział w Sekcji pobierane są roczne składki, wynikające ze składek wspierających Stowarzyszenie i składek Sekcji, oraz dodatkowo refundacja składki wniesionej przez Stowarzyszenie, .... Składki wspierające przeznaczone są na działalność ogólną.

Każdy członek Sekcji ma prawo korzystać na równych prawach z materiałów informacyjnych, przygotowywanych przez biuro Stowarzyszenia (wszelkie materiały są rozsyłane do wszystkich członków Sekcji), przy czym udostępnianie tych materiałów stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Wszelkie prace, leżące poza ustalonym przez Radę zakresem finansowania, biuro Stowarzyszenie wykonuje w ramach umów dodatkowych z poszczególnymi członkami według cen umownych, w ramach działalności gospodarczej.

Sekcja ....

Jej działalność wspierana jest finansowo przez jej członków poprzez wnoszenie składek.

Celami jej działalności jest: reprezentowanie interesów jej członków wobec organów administracji publicznej i samorządowej, ocena bieżących i przyszłych ....

Członkiem Sekcji może zostać każdy podmiot (krajowy lub zagraniczny), będący członkiem wspierającym Stowarzyszenie, działający na terenie Polski....

Każdy z członków Sekcji spełnia swoje funkcje poprzez uczestnictwo w Radzie Dyrektorów, do której desygnuje swojego przedstawiciela.

Każdy Członek Sekcji zobowiązuje się do udostępniania danych statystycznych związanych ze swoją działalnością, niezbędnych do przygotowania informacji zbiorczych.

Informacje statystyczne po ich przetworzeniu mogą być udostępniane Członkom w zakresie ustalonym przez Radę Dyrektorów Sekcji, przy czym udostępnianie tych informacji stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek Sekcji. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Za udział w Sekcji pobierane są roczne składki, wynikające ze składek wspierających Stowarzyszenie i składek Sekcji. Składki wspierające przeznaczone są na działalność ogólną.

Każdy członek Sekcji ma prawo korzystać na równych prawach z materiałów informacyjnych, przygotowywanych przez biuro Stowarzyszenia (wszelkie materiały są rozsyłane do wszystkich członków Sekcji), przy czym udostępnianie tych materiałów stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

Wszelkie prace, leżące poza ustalonym przez Radę zakresem finansowania, biuro wykonuje w ramach umów dodatkowych z poszczególnymi członkami według cen umownych, w ramach działalności gospodarczej.

Sekcja ....

Jej działalność wspierana jest finansowo przez jej członków poprzez wnoszenie składek.

Celami jej działalności Sekcji są: (...)

Członkiem Sekcji jest każda osoba fizyczna będąca członkiem Stowarzyszenia.

Każdy członek Sekcji ma prawo korzystać na równych prawach z materiałów informacyjnych, przygotowywanych przez biuro Stowarzyszenia, przy czym udostępnianie tych materiałów stanowi wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek X. W szczególności Członkowie Sekcji nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia.

  IV.        Finansowanie /składki członkowskie

Działalność Stowarzyszenia jest finansowana głównie ze składek członkowskich.

Jak wynika z wskazanych na wstępie celów, poza zasadniczą działalnością w zakresie swoich celów statutowych, prowadzi także w pewnym zakresie działalność gospodarczą opodatkowaną VAT.

Dodatkowe przychody uzyskane w ramach działalności gospodarczej, .... (co do zasady, podlegające opodatkowaniu lub korzystające ze zwolnienia z opodatkowania VAT) stanowią niewielką część całkowitych przychodów.

Osiągnięte przychody ze składek oraz z działalności gospodarczej przeznacza na realizację swoich celów statutowych (w tym na działalność poszczególnych Sekcji). Zdarza się również, że Stowarzyszenie przeznacza środki statutowe (tj. uzyskane ze składek członkowskich) na finansowanie tej działalności gospodarczej.

Członkowie zasadniczo nie otrzymują od Stowarzyszenia korzyści w zamian za składki członkowskie od (są one przeznaczane na cele statutowe). W szczególności składki członkowskie nie upoważniają członków z opłat za wstępy na imprezy / konferencje organizowane przez Stowarzyszenie (sprzedaż usługi wstępu na konferencje jest dokumentowana fakturami), choć udział niektórych członków w takich wydarzeniach organizowanych odbywa się na zasadach ulgowych.

Wszelkie dodatkowe usługi świadczone przez Stowarzyszenie (np. związane z udziałem w konferencjach) są oddzielnie rozliczane pomiędzy Stowarzyszeniem a członkami i podlegają opodatkowaniu jako usługi (rozliczane są na podstawie odrębnych faktur/paragonów wystawianych przez).

Ponadto, w odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu o treści:

1.     Do czego zobowiązuje/będzie zobowiązywać Państwa wniesienie opłaty za członkostwo (składki członkowskiej) w Stowarzyszeniu przez członków zwyczajnych i wspierających, czy na Państwu ciąży/będzie ciążył obowiązek wykonania jakiegokolwiek świadczenia na rzecz tych ww. członków?

Odp. Wniesienie składki członkowskiej przez członków zwyczajnych i wspierających zobowiązuje/będzie zobowiązywać do realizacji celów statutowych określonych w statucie, tj.: (...)

Płacenie składek jest/będzie obowiązkiem członków zwyczajnych i wspierających.

Stowarzyszenie nie jest/nie będzie zatem zobowiązane, w zamian za wnoszenie składek, do wykonania jakichkolwiek konkretnych świadczeń na rzecz ww. członków.

Członkowie zwyczajni i wspierający Stowarzyszenie mają/będą mieć pewne obowiązki i uprawnienia (wskazane w Ad. 2. niniejszego pisma), jednak nie są/nie będą one bezpośrednim skutkiem zapłaty składek. W szczególności tacy członkowie nie mają/nie będą mieć prawa żądać wykonania danego świadczenia przez Stowarzyszenie na podstawie składek, a także brak wniesienia składki nie oznacza automatycznie ich pozbawienia (wymaga to skreślenia z listy członków).

2.     Czy składki członkowskie są/będą wyłącznie pobierane ze względu na przynależność do Stowarzyszenia?

Odp. Składki członkowskie pobierane są/będą wyłącznie ze względu na przynależność do Stowarzyszenia. Wynikiem tego członkostwa są/będą wskazane w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego obowiązki i uprawnienia istniejące po stronie członków zwyczajnych i wspierających.

Jako przykładowe obowiązki członków można wymienić: obowiązek przestrzegania statutu i regulaminu oraz uchwał władz Stowarzyszenia, brania udziału w ich pracach oraz przestrzegania zasad etyki poszczególnych Sekcji.

Natomiast uprawnienia członków zostały wymienione w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego:

·         w przypadku członków zwyczajnych, jest/będzie to prawo do czynnego i biernego wyboru do władz Stowarzyszenia oraz jego przedstawicielstw w organach poza stowarzyszeniowych, udziału na zasadach ulgowych (tzn. nadal odrębnie odpłatnego) w imprezach organizowanych przez Stowarzyszenie, otrzymywania na zasadach ulgowych (tzn. nadal odrębnie odpłatnego) czasopisma oraz innych wydawnictw Stowarzyszenia, korzystania z wszelkich form pomocy koleżeńskiej organizowanej przez Stowarzyszenie, noszenia odznak stowarzyszeniowych; jednocześnie może okazjonalnie pozostawiać do dyspozycji członkom zwyczajnym lokale i urządzenia Stowarzyszenia, przy czym stanowi to wyłącznie uprawnienie, a nie obowiązek (w szczególności członkowie zwyczajni nie są uprawnieni do żądania ich udostępnienia),

·         w przypadku członków wspierających, reprezentant członka wspierającego ma/będzie miał prawo do otrzymywania czasopisma stowarzyszeniowego oraz innych wydawnictw na warunkach ulgowych (tzn. nadal odrębnie odpłatnego) oraz czynnego uczestniczenia w wyborach władz Stowarzyszenia; jednocześnie pracownicy instytucji - członka wspierającego mają/będą mieć pierwszeństwo udziału w imprezach organizowanych przez Stowarzyszenie (organizowanych w ramach działalności gospodarczej) - pierwszeństwo to nie wyłącza obowiązku zapłaty ceny za wstęp - odrębnie od składki członkowskiej (zapłata za wstęp na ww. imprezy jest/będzie dokumentowana odrębnie na zasadach ogólnych).

3.     Czy członkowie zwyczajni i wspierający mają/będą mieli bezpośredni wpływ na spożytkowanie składki członkowskiej?

Odp. Członkowie zwyczajni i wspierający nie mają/nie będą mieli bezpośredniego wpływu na sposób spożytkowania kwot wniesionych z tytułu składki członkowskiej. Decyzje co do ich zadysponowania podejmuje samo Stowarzyszenie (poprzez odpowiednie organy Stowarzyszenia, które mają charakter kolegialny). Członkowie X (lub ich przedstawiciele) mogą wchodzić w skład tych organów, jednak nie mają/nie będą mieli samodzielnie bezpośredniej możliwości wpłynięcia na sposób zadysponowania środków pochodzących ze składek.

4.     W jaki sposób zostanie spożytkowana składka członkowska?

5.     Czy wpływy ze składek członkowskich przeznaczone są/będą wyłącznie na działalność statutową, a członkowie zwyczajni i wspierający nie mają/nie będą mieli bezpośredniego wpływu na ich wydatkowanie?

Odp. Ad. 4 i Ad. 5

Składki członkowskie są i będą spożytkowane na realizację celów statutowych określonych w Statucie, wskazanych w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. Może zdarzyć się również, że Stowarzyszenie przeznaczy środki statutowe, tj. uzyskane ze składek członkowskich, w pewnej części na finansowanie działalności gospodarczej. W każdym wypadku jednak członkowie zwyczajni i wspierający nie mają/nie będą mieli bezpośredniego wpływu na ich wydatkowanie.

6.     Czy zostali Państwo utworzeni także w celu wykonywania na rzecz swoich członków zwyczajnych i wspierających konkretnych świadczeń, a jeśli tak to jakich świadczeń i czy za te świadczenia pobierają/będą pobierać Państwo wynagrodzenie odrębne od pobieranej składki członkowskiej?

Odp. Stowarzyszenie zostało utworzone w celu realizacji celów statutowych wskazywanych już wyżej oraz we wniosku o wydanie interpretacji.

Stowarzyszenie nie zostało zatem utworzone w celu wykonywania na rzecz swoich członków zwyczajnych i wspierających konkretnych świadczeń.

Niemniej jednak, Stowarzyszenie pobocznie prowadzi także działalność gospodarczą (w ramach której uzyskuje dodatkowe środki, takie jak np. opłaty za prenumeratę czasopism i wydawnictw, dochody z konferencji, kursów). Wskazana działalność gospodarcza nie jest jednak skierowana na świadczenie na rzecz członków zwyczajnych i wspierających, lecz do wszelkich zainteresowanych osób i instytucji.

Nie oznacza to, że w ramach działalności gospodarczej nie może dokonywać sprzedaży na rzecz członków. Taka sprzedaż na rzecz członków jest/będzie jednak rozliczana oddzielnie pomiędzy Stowarzyszeniem a członkami (na podstawie odrębnych faktur/paragonów wystawianych przez Stowarzyszenie – poza składkami będącymi przedmiotem wniosku).

7.     W jaki sposób jest/będzie ustalana/określona wysokość składki członkowskiej? Proszę m.in. wskazać:

Od czego zależna jest/będzie wysokość składki członkowskiej?

Odp. Wysokość składki członkowskiej zależna jest/będzie od ustaleń organów (ustalana przez Radę Stowarzyszenia).

a)    Czy wysokość ww. składki członkowskiej uzależniona jest/będzie od poziomu korzyści wynikających z członkostwa?

Odp. Nie – wysokość składki członkowskiej nie jest/nie będzie uzależniona od poziomu korzyści wynikających z członkostwa, jest jednak różna dla członków zwyczajnych i wspierających.

b)    Czy wysokość składki członkowskiej uiszczanej przez członków zwyczajnych i wspierających jest/będzie stałą kwotą?

Odp. Wysokość składki członkowskiej jest stałą kwotą. Jej wysokość może ulegać jednak aktualizacji - jest zatwierdzana przez Radę Stowarzyszenia (posiedzenia Rady odbywają się nie rzadziej niż 2 razy w roku).

Pytania

1)    Czy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X świadczy/będzie świadczyć usługi na rzecz członków zwyczajnych w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie i w związku z tym składki te podlegają/będą podlegać opodatkowaniu VAT?

2)    Czy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X świadczy/będzie świadczyć usługi na rzecz członków wspierających w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie i w związku z tym składki te podlegają/będą podlegać opodatkowaniu?

3)    Czy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X może dokumentować otrzymywanie składek od członków zwyczajnych oraz członków wspierających notami obciążeniowymi (księgowymi)?

Państwa stanowisko w sprawie (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)

Stanowisko Wnioskodawcy

1)    W opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków zwyczajnych w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie. W związku z tym otrzymywane składki pozostają i będą pozostawać poza zakresem opodatkowania VAT.

2)    W opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków wspierających w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie. W związku z tym składki te pozostają i będą pozostawać poza zakresem opodatkowania VAT.

3)    W opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X może dokumentować otrzymywanie składek od członków zwyczajnych oraz członków wspierających notami obciążeniowymi (księgowymi).

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Ad. 1-2: Brak świadczenia usług ze względu na wykonywanie czynności przez Wnioskodawcę poza zakresem prowadzonej działalności gospodarczej

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W związku z tym, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, po pierwsze musi być wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika VAT, tj. podmiotu wykonującego samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1–2 ustawy o VAT.

Jak wskazuje się w orzecznictwie oraz doktrynie prawa podatkowego, czynności podlegające opodatkowaniu, które są wykonane przez podmiot niewystępujący w tym przypadku w charakterze podatnika - nawet jeżeli jest on podatnikiem w odniesieniu do innych czynności pozostają poza zakresem opodatkowania VAT (por. wyrok TSUE z 4 października 1995 r. w sprawie C-291/92 Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrech oraz T. Michalik [w:] VAT. Komentarz, wyd. 17, 2024).

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy występuje on jako podatnik VAT w odniesieniu wyłącznie do części swojej działalności stanowiącej opisaną w stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym działalności gospodarczą (np. organizacja odpłatnych konferencji), natomiast nie ma statusu podatnika w odniesieniu do działalności o charakterze czysto statutowym, finansowanym ze składek członkowskich.

Realizacja statutowych celów X finansowanych składkami członkowskimi:

·         nie ma charakteru zarobkowego,

·         służy realizacji interesu ogólnego środowiska (...) oraz celów statutowych X, a nie świadczeniu odpłatnych usług na rzecz poszczególnych członków,

·         nie polega na oferowaniu usług na rynku w warunkach konkurencji, lecz na prowadzeniu działalności stowarzyszeniowej.

W tym zakresie X nie wykonuje działalności gospodarczej, a więc nie działa jako podatnik VAT.

Skoro zaś X nie występuje w tym obszarze w charakterze podatnika, to czynności te – w tym pobieranie i wydatkowanie składek – w ogóle nie mieszczą się w zakresie podmiotowym ustawy o VAT.

W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie można mówić ani o odpłatnym świadczeniu usług, ani o nieodpłatnym świadczeniu usług przez podatnika, skoro w tym zakresie X działa poza zakresem prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT.

Mając na uwadze powyższe zdaniem Wnioskodawcy:

·         w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków zwyczajnych w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie,

·         w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków wspierających w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie.

Niezależnie od powyższych uwag dotyczących statusu podmiotowego Stowarzyszenia (które same w sobie powinny być przesądzające), zdaniem Wnioskodawcy czynności będące przedmiotem zapytania nie wpisują się również w zakres przedmiotowy ustawy o VAT – o czym szerzej poniżej.

Ad. 1-2: Brak świadczenia usług z uwagi na niespełnienie przesłanki bezpośredniego beneficjenta

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1)    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)    eksport towarów;

3)    import towarów na terytorium kraju;

4)    wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)    wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)    przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)    świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Kwestia analizy kiedy dochodzi do świadczenia usług była przedmiotem licznych wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), a także wyroków polskich sądów administracyjnych. Zgodnie z wypracowaną linią orzeczniczą TSUE oraz odnoszącymi się do niej orzeczeniami polskich sądów administracyjnych, czynność będzie mogła zostać uznana za usługę, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki:

·         istnieje konkretny podmiot, który jest bezpośrednim beneficjentem danej usługi, tj. usługobiorcą,

·         spełnienie świadczenia przez usługodawcę odpowiada wynagrodzeniu (świadczeniu wzajemnemu) wypłacanemu przez usługobiorcę,

·         obowiązek świadczenia usługi wynika ze stosunku prawnego.

Aby uznać konkretną czynność za usługę w rozumieniu ustawy o VAT, powinien istnieć bezpośredni związek pomiędzy jej wykonaniem, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem). Musi istnieć możliwość określenia jasnych i ekwiwalentnych korzyści, które otrzymują usługobiorca i usługodawca. Wynagrodzenie otrzymane w zamian za wykonane świadczenie powinno być rzeczywistym i wynikać z obowiązującego strony stosunku prawnego. Ponadto, usługobiorca powinien być bezpośrednim beneficjentem świadczenia i uzyskiwać wymierną korzyść. Dodatkowo, związek pomiędzy wykonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że wynagrodzenie jest należne z tytułu tego świadczenia.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) – członkowie zwyczajni/wspierający X co do zasady uiszczają składki. W zamian za ich opłacanie przysługują im pewne uprawnienia, a także obowiązki.

W ocenie Wnioskodawcy opłacenie składek nie upoważnia członków zwyczajnych/wspierających do żadnego konkretnego świadczenia. Żadne z przysługujących im w związku z członkostwem w X uprawnień opisanych w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym (prawa głosowania, noszenia odznak, korzystania z ulg, itd.) nie mogą zostać uznane za wpisujące się w definicję świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT. Są to typowe uprawnienia przysługujące wszelkim członkom tego rodzaju organizacji branżowych.

Tak długo, jak członkowie zwyczajni/wspierający nie otrzymują żadnego konkretnego, zindywidualizowanego świadczenia w zamian za opłacaną składkę członkowską z tytułu uczestnictwa w X oraz sekcyjną z tytułu członkostwa w poszczególnych sekcjach – składki te, w ocenie Wnioskodawcy, nie będą stanowić wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług opodatkowanych VAT.

Warto ponownie zaznaczyć, że w przypadku, gdy członkowie zwyczajni/wspierający nabywają dodatkowe usługi/towary od X (np. związane z udziałem w konferencji), są zobowiązani do uiszczenia dodatkowej opłaty – w takim wypadku pojawia się wyraźnie sprecyzowane wynagrodzenie z tytułu świadczenia precyzyjnie określonych usług.

Cele statutowe X są skierowane na integrację środowiska branżowego, podtrzymywanie pewnych branżowych tradycji, reprezentacji branży. Zatem członkowie zwyczajni/wspierający X, choć mogą w pewien sposób odnosić pewną korzyść z rozwoju branży ... jako takiej, są jedynie pośrednimi beneficjentami działalności statutowej Stowarzyszenia. W szczególności Wnioskodawca nie dostrzega konkretnej korzyści wynikającej z płacenia składek przez członków zwyczajnych/wspierających (brak odpłatnego świadczenia).

W konsekwencji, składka uiszczana przez członków zwyczajnych/ wspierających na rzecz X, w ocenie Wnioskodawcy, nie stanowi wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług.

W tym miejscu Wnioskodawca pragnie zauważyć, iż TSUE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council stwierdził, że nie ma bezpośredniego związku między składkami członkowskimi uiszczanymi przez plantatorów a konkretnymi korzyściami, jakie otrzymują oni od Apple and Pear Development Council (dalej: Rada) będącej organizacją zajmująca się promowaniem wspólnych interesów plantatorów. W ocenie TSUE uiszczane przez plantatorów składki nie stanowią wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług, ponieważ działalność Rady nie może być postrzegana jako mająca na celu przyniesienie określonych wartości/korzyści konkretnym plantatorom.

Z postanowienia odsyłającego w ww. sprawie wynika, że funkcje Rady są związane ze wspólnymi interesami plantatorów. W zakresie, w jakim Rada jest usługodawcą, korzyści płynące z tych usług przypadają całemu sektorowi. Jeżeli poszczególni plantatorzy jabłek i gruszek otrzymują korzyści, to czerpią je pośrednio z korzyści, które przypadają na ogół całej branży. W tym względzie należy stwierdzić, że nie można wykluczyć, iż w pewnych okolicznościach tylko plantatorzy jabłek lub tylko plantatorzy gruszek mogą czerpać korzyści z wykonywania określonych działań przez radę ds. rozwoju.

Ponadto nie istnieje żaden związek między poziomem korzyści, jakie indywidualni plantatorzy czerpią z usług świadczonych przez Radę, a wysokością obowiązkowych opłat, które są oni zobowiązani uiszczać na mocy rozporządzenia z 1980 r. Opłaty, które są nakładane nie na mocy zobowiązania, lecz na mocy obowiązku ustawowego, są zawsze możliwe do odzyskania od każdego plantatora z osobna jako dług należny Radzie, niezależnie od tego, czy dana usługa przynosi mu korzyść, czy też nie.

TSUE stwierdził, że obowiązkowe opłaty, takie jak te, nałożone na plantatorów w tym przypadku, nie stanowią świadczenia wzajemnego mającego bezpośredni związek z korzyściami przypadającymi indywidualnym plantatorom w wyniku wykonywania funkcji Rady. W tych okolicznościach wykonywanie tych funkcji nie stanowi zatem odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 2 ust. 1 Szóstej Dyrektywy 77/388/EEC z 17.05.1977.

W ocenie Wnioskodawcy powyższe potwierdza, że składka członkowska, taka jak płacona do X, nie powinna podlegać opodatkowaniu VAT, gdyż nie stanowi wynagrodzenia mającego związane z tym bezpośrednie korzyści (usługi).

Podobnie wypowiedział się również WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21.12.2012 r. sygn. akt: III SA/Wa 1161/12, w którym wskazał, że:

„(...) Nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług płatność (składka członkowska), która dokonywana jest jedynie w związku z przynależnością do określonej organizacji. Szczególnie gdy organizacja ma dowolność co do przeznaczenia otrzymanych środków, zaś jej członkowie nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. W tym przypadku nie można uznać, że składka członkowska ma charakter zapłaty za usługę, bowiem brak jest bezpośredniego związku pomiędzy płatnością, a korzyściami jakie osiągają poszczególni jej członkowie. Zasadniczo zatem uiszczane przez członków składki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pod warunkiem jednak, że nie można im przypisać konkretnego świadczenia wynikającego z opłacenia składki. W sytuacji jednak, gdy stanowić one będą wynagrodzenie za otrzymane przez członka świadczenie, zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku od towarów i usług (…)”.

Powyższe rozumowanie znajduje potwierdzenie także w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, przykładowo:

·         z 20 grudnia 2024 r. sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.867.2024.2.JSZ:

„(…) Zatem w przedmiotowej sprawie nie występuje wzajemność świadczeń, tj. poprzez wniesienie składki członkowskiej na podstawie wystawionej faktury nie powstaje między Państwem a F. stosunek prawny, przedmiotem którego jest żądanie ze strony Państwa wyświadczenia skonkretyzowanej usługi przez F. Składka członkowska zapłacona przez Państwa jako członka ww. Stowarzyszenia nie ma charakteru zapłaty za usługę, ponieważ brak jest bezpośredniego związku pomiędzy uiszczoną składką członkowską a otrzymanym świadczeniem, które przynosi Państwu bezpośrednie i skonkretyzowane korzyści. W konsekwencji składka członkowska uiszczana przez Państwa na rzecz F. nie stanowi/nie będzie stanowić wynagrodzenia za usługę, o której mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Podsumowując, stwierdzam, że skoro w okolicznościach niniejszej sprawy nie dochodzi do świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, to tym samym uiszczając składkę członkowską z uwagi na przynależność do Stowarzyszenia nie są/nie będą Państwo zobowiązani do rozliczenia podatku poprzez rozpoznanie importu usług, o którym mowa w art. 2 pkt 9 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy.”

·         z 28.11.2023 r. sygn. 0114-KDIP4-2.4012.527.2023.2.WH:

„(...) Zapłata składki członkowskiej związanej z przynależnością do Stowarzyszenia będzie umożliwiała Państwu realizację celów statutowych, nie będzie rodziła jednak po Państwa stronie jakiegokolwiek zobowiązania do dokonywania określonych świadczeń na rzecz konkretnego podmiotu - członka uiszczającego ww. składkę. Członkowie będą mogli uzyskać określone korzyści wynikające z przynależności do Stowarzyszenia (określone w Statucie), będą miały one jednak charakter pośredni. Pomiędzy opłacaniem składki członkowskiej na działalność statutową, a ewentualnym uzyskaniem konkretnej korzyści przez konkretnego członka Stowarzyszenia - nie zachodzi bezpośredni związek. Wskazanym przez Państwa świadczeniom nie można w żaden sposób przypisać waloru ekwiwalentności. Składki członkowskie przeznaczone będą na finansowanie statutowej działalności Stowarzyszenia. W konsekwencji składki członkowskie finansujące Państwa działalność statutową, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy (...)”;

·         z 08.12.2023 r. sygn. 0112-KDIL1-3.4012.505.2023.1.JŚ:

„(...) Jak wskazał Wnioskodawca, w związku z członkostwem w (...), Wnioskodawca (...) zobowiązany jest do uiszczania składek członkowskich. Składka członkowska, wpłacana przez Wnioskodawcę do organizacji, dokumentowana jest wystawioną przez Stowarzyszenie (...) fakturą zawierającą adnotację o obowiązku rozliczenia faktury w mechanizmie „revers charge". Faktura ta zawiera także opis „MEMBERSHIP FEE 2023 (...)". Roczne opłaty członkowskie, wnoszone przez (...) na rzecz organizacji nie są związane ze świadczeniem przez tą organizację konkretnych usług na rzecz (.), bowiem obowiązek zapłaty składki członkowskiej wynika wprost ze Statutu i występuje niezależnie od tego, czy do świadczenia określonych usług w rzeczywistości dojdzie. Wnioskodawca, jako członek organizacji, faktycznie nie ma samodzielnego wpływu na sposób zadysponowania kwotami wniesionymi z tytułu opłaty członkowskiej i w związku z tym nie może samodzielnie wymóc na organizacji określonego działania. Zatem w przedmiotowej sprawie nie występuje wzajemność świadczeń, tj. poprzez wniesienie składki członkowskiej na podstawie wystawionej faktury nie powstaje między Wnioskodawcą a (.) stosunek prawny, przedmiotem którego jest żądanie ze strony Wnioskodawcy wyświadczenia skonkretyzowanej usługi przez (.). Składka członkowska zapłacona przez Wnioskodawcę jako członka ww. Stowarzyszenia nie ma charakteru zapłaty za usługę, ponieważ brak jest bezpośredniego związku pomiędzy uiszczoną składką członkowską a otrzymanym świadczeniem, które przynosi bezpośrednie i skonkretyzowane korzyści Wnioskodawcy. Wobec powyższego, skoro w okolicznościach niniejszej sprawy nie dochodzi do świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, to tym samym Wnioskodawca w świetle ustawy o podatku od towarów i usług nie jest zobowiązany do rozliczenia podatku (poprzez rozpoznanie importu usług, o którym mowa w art. 2 pkt 9 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy) w związku z otrzymaniem faktury od (…).

Jak zatem wynika z wyżej przytoczonych stanowisk TSUE, sądów administracyjnych oraz organów podatkowych, składka członkowska wpłacana przez na rzecz X nie powinna stanowić wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług, ponieważ nie posiada ona skonkretyzowanego świadczenia wzajemnego na rzecz członków.

Mając na uwadze powyższe zdaniem Wnioskodawcy:

·         w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków zwyczajnych w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie,

·         opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków wspierających w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie.

Ad. 3: Dokumentowanie otrzymywania składek notami obciążeniowymi (księgowymi)

Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Na podstawie art. 111 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Przez sprzedaż w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy rozumie się odpłatną dostawę towarów, odpłatne świadczenie usług, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanym stanie faktycznym składki członkowskie uiszczane na rzecz X nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług oraz pozostają poza zakresem jego działalności gospodarczej.

Skoro składki członkowskie nie dokumentują odpłatnej dostawy towarów ani odpłatnego świadczenia usług, to ich pobieranie nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT.

W konsekwencji na X nie ciąży obowiązek wystawiania faktur w związku z otrzymywaniem składek członkowskich. Tak samo obowiązek ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących dotyczy sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Skoro pobieranie składek członkowskich nie stanowi sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT, to nie powstaje obowiązek ewidencjonowania tych wpływów przy użyciu kasy rejestrującej ani tym samym obowiązek wystawiania paragonów z tego tytułu.

Ustawa o VAT nie reguluje wprost sposobu dokumentowania przez podatników czynności pozostających poza zakresem opodatkowania.

Zdaniem Wnioskodawcy dla celów dowodowych i księgowych prawidłowe jest dokumentowanie wpływu składek członkowskich za pomocą not obciążeniowych (not księgowych) – zamiast faktur lub paragonów fiskalnych. Taki sposób dokumentowania odpowiada charakterowi składek: są to wpływy o charakterze statutowym, niebędące wynagrodzeniem za czynności opodatkowane VAT.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X może dokumentować otrzymywanie składek od członków zwyczajnych oraz członków wspierających notami obciążeniowymi (księgowymi).

W nawiązaniu do powyższych odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu X podtrzymuje wcześniej przedstawione stanowisko, iż w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X nie świadczy/nie będzie świadczyć usług na rzecz członków zwyczajnych oraz członków wspierających w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie oraz że w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym X może dokumentować otrzymywanie składek od członków zwyczajnych oraz członków wspierających notami obciążeniowymi (księgowymi).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy:

Natomiast na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:

Z powołanych regulacji wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności gospodarczej, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). W przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.

Dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Wskazać należy, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. I tak, przykładowo w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise, TSUE uznał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma przeciwko Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie podkreślono, że usługi świadczone są za wynagrodzeniem, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

Uwzględniając powyższe, jak również stanowisko Trybunału zaprezentowane w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development, zgodnie z którym korzyści wynikające z wykonywanych przez usługodawcę zadań muszą mieć bezpośredni związek z usługobiorcą, zaś w sytuacji, gdy taki związek nie istnieje (np. związek ma wyłącznie charakter pośredni, bo usługobiorcą jest cała branża, a nie konkretny plantator), nie można uznać takich czynności za usługi opodatkowane VAT, stwierdzić należy, że co do zasady nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług płatność (składka członkowska), która dokonywana jest jedynie w związku z przynależnością do określonej organizacji. Szczególnie gdy, jak w ostatnim z powołanych wyroków, organizacja ma dowolność co do przeznaczenia otrzymanych środków, zaś jej członkowie nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. W tym bowiem przypadku nie można uznać, że składka członkowska ma charakter zapłaty za usługę, bowiem brak było bezpośredniego związku pomiędzy płatnością a korzyściami jakie osiągają poszczególni jej członkowie. Powyższe rozważania nie mogą być jednak, co do zasady, stosowane wobec wszystkiego rodzaju składek członkowskich. Jeżeli bowiem określona organizacja została utworzona także w celu wykonywania na rzecz swoich członków jednego, czy kilku konkretnych świadczeń, to w tym przypadku składkę na jej rzecz można potraktować jako zapłatę za określone świadczenie (usługę).

Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy:

Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:

W analizowanej sprawie Państwa celem jest:(...)

Płacenie składek jest/będzie obowiązkiem członków zwyczajnych i wspierających. Nie są/nie będą Państwo zobowiązani, w zamian za wnoszenie składek, do wykonania jakichkolwiek konkretnych świadczeń na rzecz ww. członków. Składki członkowskie są i będą spożytkowane na realizację Państwa celów statutowych określonych w Państwa Statucie. Członkowie zwyczajni i wspierający nie mają/nie będą mieli bezpośredniego wpływu na sposób spożytkowania kwot wniesionych z tytułu składki członkowskiej. Decyzje co do ich zadysponowania podejmują Państwo (poprzez odpowiednie organy Stowarzyszenia, które mają charakter kolegialny). Zostali Państwo utworzeni w celu realizacji ww. celów statutowych. Nie zostali Państwo utworzeni w celu wykonywania na rzecz swoich członków zwyczajnych i wspierających konkretnych świadczeń.

Zatem, należy stwierdzić, że skoro składka członkowska przeznaczona jest/będzie na Państwa cele statutowe, nie ma/nie będzie miała ona charakteru ekwiwalentnego – nie upoważnia/nie będzie upoważniała członków zwyczajnych i wspierających do otrzymania jakiejś konkretnej usługi z Państwa strony, to składki członkowskiej nie można uznać za wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług, gdyż nie istnieje/nie będzie istniał bezpośredni związek pomiędzy czynnościami wykonywanymi przez Państwa na rzecz konkretnego członka zwyczajnego i wspierającego, a uiszczonymi składkami. Zapłata składki członkowskiej związana jest/będzie z przynależnością do Państwa Stowarzyszenia. Wpłacone kwoty umożliwiają/będą umożliwiały Państwu realizację celów statutowych, nie rodzą/nie będą rodzić jednak po Państwa stronie jakiegokolwiek zobowiązania do dokonywania określonych świadczeń na rzecz konkretnego podmiotu – członka zwyczajnego i wspierającego uiszczającego składkę członkowską.

W świetle przywołanych regulacji oraz przedstawionych okoliczności sprawy wskazać należy, że w rozpatrywanym przypadku nie zostały wypełnione wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie, iż mamy/będziemy mieli do czynienia z odpłatnym świadczeniem usług, w rozumieniu art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym Państwo nie świadczą/nie będą świadczyć usług na rzecz członków zwyczajnych i członków wspierających w zamian za uiszczane przez nich składki członkowskie i w związku z tym składki te nie podlegają/nie będą podlegać opodatkowaniu VAT.

Wobec powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i nr 2 uznałem za prawidłowe.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości objętych zakresem zadanego pytania nr 3 wskazać należy, że zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Według art. 106e ust. 1 pkt 1-15 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że faktury są dokumentami sformalizowanymi. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla w sposób prawidłowy zdarzenie gospodarcze. Faktura potwierdza zaistniałe zdarzenia gospodarcze, a jej elementy formalne wymagane przez art. 106e ust. 1 ustawy, mają znaczenie dowodowe.

W analizowanej sprawie należy wskazać, że pobierane przez Państwa składki członkowskie od członków zwyczajnych i członków wspierających na realizację Państwa celów statutowych – jak już wyżej stwierdzono – pozostają/będą pozostawać poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT, tym samym nie ma/nie będzie podstaw do wystawienia faktury dokumentującej takie zdarzenie, bowiem – jak wynika z art. 106b ust. 1 ustawy – faktury są dowodem dokumentującym sprzedaż.

W związku z tym, pobierane przez Państwa składki członkowskie od członków zwyczajnych i członków wspierających na realizację Państwa celów statutowych nie powinny być dokumentowane fakturą, a innym dokumentem księgowym, np. notą księgową.

Zaznaczyć należy, że ustawa oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie jej upoważnienia w żadnym zakresie nie regulują kwestii wystawiania not księgowych. Noty księgowe stanowią dokumenty księgowe na podstawie ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 522 ze zm.), a nie przepisów dotyczących podatku VAT.

Należy zatem wskazać, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych przepisów, brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług dla takiego sposobu dokumentowania.

Podsumowując, stwierdzam, że mogą/będą mogli Państwo dokumentować otrzymywanie składek członkowskich od członków zwyczajnych oraz członków wspierających notami obciążeniowymi (księgowymi).

W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

• stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
• zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (zapytania). Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.