Wnioskodawca, będący wspólnikiem spółki jawnej prowadzącej działalność hotelarską, planuje wnieść do tej spółki aportem cztery nieruchomości (I, II, III, IV). Nieruchomości te zostały nabyte w różnych latach od osób fizycznych, bez VAT. Część z nich była oddana w nieodpłatne używanie spółce i wykorzystywana w jej działalności. Na niektórych nieruchomościach znajdują się obiekty wybudowane…
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i w zakresie:
‒ uznania, że czynność wniesienia Nieruchomości II w formie Aportu do Spółki Jawnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT – jest prawidłowe;
‒ uznania, że czynność wniesienia Nieruchomości I, III i IV w formie Aportu do Spółki Jawnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT – jest nieprawidłowe;
‒ braku zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla Aportu Nieruchomości III – jest prawidłowe;
‒ zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla Aportu Nieruchomości I i IV – jest prawidłowe;
‒ prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości I i IV – jest nieprawidłowe;
‒ prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości III – jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
27 stycznia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 27 stycznia 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy czynność wniesienia Nieruchomości I, II, III i IV w formie Aportu do Spółki Jawnej będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, czy Aport Nieruchomości I, II, III i IV będzie korzystać ze zwolnienia od podatku VAT oraz prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości I, II, III i IV.
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania: A.A.
2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: B.B.
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca - będący stroną niniejszego postępowania - jest jednym z dwóch wspólników spółki jawnej działającej pod firmą (…) spółka jawna (Zainteresowanej niebędącej stroną postępowania, przywoływanej dalej jako: Spółka Jawna lub Spółka). Wnioskodawcy przysługuje 50% udziału w zyskach i stratach Spółki. Dochody uzyskiwane z tytułu udziału w Spółce podlegają opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym od osób fizycznych, według zasad podatku liniowego. Na dzień złożenia wniosku Wnioskodawca nie prowadzi jednoosobowej działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej: VAT).
Spółka Jawna powstała w dniu 9 stycznia 2002 roku w wyniku przekształcenia spółki cywilnej (której umowa została zawarta przez wspólników w dniu 10 marca 1997 r.) w spółkę jawną.
Jej podstawowym przedmiotem działalności jest świadczenie usług hotelarskich (PKD 55.10.Z). Działalność ta prowadzona jest z wykorzystaniem należących do niej nieruchomości - dwa główne obiekty hotelowe zarządzane przez Spółkę zlokalizowane są w miejscowościach (…) oraz (…) (woj. (…)). Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane, dające jej pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Wnioskodawca jest współwłaścicielem czterech nieruchomości gruntowych położonych w miejscowościach (…) oraz (…), sąsiadujących z nieruchomościami należącymi do Spółki - opisanych we wniosku jako Nieruchomość I, Nieruchomość II, Nieruchomość III oraz Nieruchomość IV (dalej łącznie: Nieruchomości). W ramach planowanej czynności Wnioskodawca zamierza wnieść Nieruchomości do Spółki Jawnej jako wkład niepieniężny (dalej: Aport).
Z uwagi na sposób nabycia oraz dotychczasowe wykorzystywanie Nieruchomości, Zainteresowani powzięli wątpliwości dotyczące skutków planowanej czynności na gruncie podatku od towarów i usług.
Opis Nieruchomości I – (…), działki nr 1 i 2 (własność na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej)
W dniu 14 kwietnia 1997 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabył do majątku wspólnego zabudowaną nieruchomość położoną w (…), obejmującą działki ewidencyjne nr 1 oraz 2.
Zakup nastąpił od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Ponieważ transakcja została dokonana przed wprowadzeniem podatku od towarów i usług do krajowego porządku prawnego - nie podlegała ona opodatkowaniu VAT.
Od momentu nabycia Nieruchomość I stanowi grunt zabudowany. Na działce 1 znajduje się część budynku hotelu robotniczego wzniesionego przez przedsiębiorstwo budowlane z siedzibą w (...), a na sąsiedniej działce nr 2 zlokalizowane są przyłącza sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej doprowadzone do obiektu (stanowiące własność przedsiębiorstw sieciowych) oraz wewnętrzna droga pożarowa. W ocenie Wnioskodawcy przyłącza sieciowe oraz wewnętrzna droga przeciwpożarowa stanowią „budowle” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Bezpośrednio po nabyciu cała Nieruchomość I została oddana w nieodpłatne używanie Spółce Jawnej. Pełnia praw właścicielskich niezmiennie przysługuje Wnioskodawcy oraz jego żonie, natomiast to Spółka Jawna pozostaje faktycznym użytkownikiem nieruchomości. Spółka jako jedyna eksploatuje znajdujące się na niej obiekty i osiąga korzyści gospodarcze z ich wykorzystywania w ramach prowadzonej działalności hotelarskiej.
Budynki i budowle zlokalizowane na nieruchomości zostały przyjęte do używania przez Spółkę Jawną, jako środki trwałe, od których dokonywane były odpisy amortyzacyjne.
Na działce nr 2 znajduje się także fragment ogrodzenia obejmującego cały kompleks hotelowy w (…). W ocenie Wnioskodawcy ogrodzenie to stanowi „urządzenie budowlane” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego tj. urządzenie techniczne związane funkcjonalnie z budynkiem hotelu, mimo że sam budynek położony jest na sąsiedniej działce. Ogrodzenie zostało w całości sfinansowane i wzniesione przez Spółkę Jawną w latach 1997-2002. Obiekt został przyjęty do użytkowania w 2002 r. i od tego czasu pozostaje w faktycznym i ekonomicznym władaniu Spółki Jawnej. Przed dokonaniem planowanego Aportu nie dojdzie pomiędzy właścicielami a Spółką Jawną do rozliczenia nakładów poniesionych na jego wybudowanie. Z tego względu, sam fragment ogrodzenia - jako pozostający we władaniu Spółki Jawnej - nie będzie przedmiotem Aportu.
Od momentu przekazania Nieruchomości I na rzecz Spółki Jawnej, właściciele nie wykorzystywali nieruchomości do celów prywatnych ani nie ponosili żadnych nakładów na ulepszenie znajdujących się na niej obiektów. Również Spółka Jawna, w okresie dwóch lat poprzedzających planowane wniesienie Aportu, nie ponosiła wydatków na ulepszenie budynków i budowli zlokalizowanych na działkach nr 1 i 2 w wysokości co najmniej 30% ich wartości początkowej.
Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Nieruchomość I położona jest na obszarze oznaczonym symbolami B.U.6 (tereny usług) oraz KDG.2 (tereny dróg publicznych klasy głównej).
Opis Nieruchomości II – (…), działka nr 3 (udział 50% na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej)
W dniu 4 lutego 2008 r., po spełnieniu warunków umowy warunkowej zawartej w dniu 10 grudnia 2007 r., wspólnicy Spółki Jawnej nabyli od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej zabudowaną nieruchomość położoną w (…), oznaczoną jako działka ewidencyjna nr 3. Transakcja nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Zgodnie z treścią aktu notarialnego, nieruchomość została nabyta na współwłasność przez wspólników Spółki Jawnej oraz ich małżonków za fundusze dorobkowe pochodzące z ich majątków wspólnych. W rezultacie każdemu ze wspólników przysługuje po 1/2 udziału w prawie własności działki nr 3. Od momentu zakupu na działce znajdują się:
· budynek mieszkalny o powierzchni użytkowej 112 m2, który pozostaje niezamieszkały,
· budynek niemieszkalny w postaci garażu, zachowany jedynie w formie fundamentów,
· przyłącza sieci energetycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej doprowadzone do budynku mieszkalnego.
Powyższe obiekty nie są i nigdy nie były wykorzystywane przez właścicieli, ani przez Spółkę w żadnym celu.
Nabycie przedmiotowej nieruchomości miało charakter funkcjonalny - pierwotnym celem zakupu było zapewnienie dogodnego dojazdu do hotelu w (…) od strony ul. (…), jednak ostatecznie Nieruchomość II nie była wykorzystywana ani jako dojazd do hotelu, ani w jakimkolwiek innym celu. W okresie ostatnich dwóch lat Wnioskodawca nie ponosił żadnych nakładów na ulepszenie obiektów znajdujących się na Nieruchomości II (nie ponosili ich również pozostali właściciele, ani Spółka). Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, działka położona jest na terenie oznaczonym symbolem B.MNU.15, obejmującym obszar zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i usług.
Opis Nieruchomości III – (…), działka nr 4 (własność na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej)
W dniu 25 listopada 2015 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabyli do majątku wspólnego niezabudowaną działkę gruntu rolnego położoną w (…), oznaczoną numerem ewidencyjnym 4. Nabycie nastąpiło od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT.
W 2017 r. Nieruchomość III została przeznaczona na cel rozbudowy kompleksu hotelowego w (…) zarządzanego przez Spółkę Jawną i od tamtej chwili jest przedmiotem nieodpłatnego użyczenia na jej rzecz.
W ramach rozbudowy realizowanej w latach 2017-2020 r. Spółka Jawna objęła teren nieruchomości wspólnym ogrodzeniem oraz przeznaczyła część działki na utworzenie wewnętrznej drogi przeciwpożarowej zapewniającej dojazd do budynku hotelu. Wszelkie nakłady związane z budową ogrodzenia i drogi wewnętrznej ponosiła wyłącznie Spółka Jawna z jej własnych środków. W ocenie Wnioskodawcy ogrodzenie stanowi „urządzenie budowlane” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, natomiast wewnętrzna droga przeciwpożarowa, jako utwardzony dojazd związany funkcjonalnie z budynkiem hotelu, stanowi „budowlę” w rozumieniu tych przepisów. Obiekty zostały przyjęte do użytkowania przez Spółkę Jawną w 2020 r. i od tamtej chwili pozostają w jej faktycznym i ekonomicznym władaniu. Przed planowanym Aportem nie dojdzie pomiędzy właścicielami a Spółką Jawną do rozliczenia nakładów poniesionych przez Spółkę na ich wzniesienie. W konsekwencji, ogrodzenie oraz droga wewnętrzna nie będą stanowiły przedmiotu wkładu niepieniężnego.
Ponadto, w 2018 r. małżonkowie zawarli umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, na podstawie której na Nieruchomości III ustanowiono służebność przesyłu. Służebność ta uprawnia przedsiębiorstwo energetyczne do korzystania z nieruchomości w każdym czasie, w zakresie niezbędnym do posadowienia, eksploatacji i konserwacji urządzeń przesyłowych. W wyniku zawartej umowy na działce posadowiono transformator kontenerowy, stanowiący własność przedsiębiorstwa sieciowego.
Urządzenie to zasila m.in. hotel w (…), prowadzony przez Spółkę, oraz inne obiekty zlokalizowane na terenie gminy. Obiekt ten także nie będzie przedmiotem wkładu niepieniężnego. Właściciele nie ponosili żadnych nakładów na wzniesienie, ani ulepszenie znajdujących się na nieruchomości obiektów. Także Spółka Jawna, w okresie dwóch lat poprzedzających planowany Aport, nie ponosiła wydatków na ulepszenie ogrodzenia ani drogi wewnętrznej w wysokości stanowiącej co najmniej 30% ich wartości początkowej.
Zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, Nieruchomość III położona jest na terenie oznaczonym symbolem 1MU, przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem obiektów usługowych i produkcyjnych.
Opis Nieruchomości IV – (…), działki nr 5, 6 i 7 (udział 50% na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej)
W dniu 19 czerwca 2017 r. Wnioskodawca wraz z małżonką nabył do majątku wspólnego udział wynoszący 50% w prawie własności pierwszej z trzech działek wchodzących w skład Nieruchomości IV, tj. działki nr 5 położonej w miejscowości (…). Pozostałe dwie sąsiadujące działki nr 6 oraz 7 zostały nabyte na zasadach analogicznych w dniu 26 lutego 2018 r. Nabycie wszystkich trzech działek nastąpiło od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Transakcje nie podlegały opodatkowaniu VAT.
Zakup Nieruchomości IV miał charakter inwestycyjny i służył zabezpieczeniu terenu pod ewentualną przyszłą rozbudowę kompleksu hotelowego w (…). Obecnie teren nieruchomości udostępniany jest okazjonalnie (w zależności od potrzeb) przez właścicieli jako nieodpłatny parking dla klientów hotelu.
W chwili nabycia działki stanowiły grunty niezabudowane (sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako grunty orne). W 2018 r., decyzją właścicieli Nieruchomość III została ogrodzona w granicach władania. Ogrodzenie przebiega częściowo przez każdą z trzech działek, tzn. znajduje się zarówno na działce 5, 6 jak i 7. Wszelkie nakłady związane ze wzniesieniem ogrodzenia były ponoszone wyłącznie przez właścicieli i finansowane z ich środków prywatnych. W ocenie Wnioskodawcy, ogrodzenie okalające nieruchomość stanowi typowe ogrodzenie terenowe (wykonane z siatki rozpiętej na metalowych słupkach, bez widocznej podmurówki) i może stanowić „budowlę” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W okresie ostatnich dwóch latach Wnioskodawca ani pozostali właściciele nie ponosili żadnych wydatków na ulepszenie ogrodzenia. Zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy (…), działki wchodzące w skład Nieruchomości IV położone są na terenach przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z dopuszczeniem obiektów usługowych i produkcyjnych - oznaczonych symbolem 1MU.
Aktualnie, wszystkie Nieruchomości mają zostać wniesione do Spółki Jawnej w ramach Aportu, w zakresie przysługujących Wnioskodawcy udziałów w prawie własności. Małżonka Wnioskodawcy udzieli zgody na dokonanie czynności rozporządzającej w zakresie składników objętych wspólnością ustawową.
Aport zostanie dokonany w drodze aktu notarialnego i skutkować będzie przeniesieniem na Spółkę:
1) własności Nieruchomości I,
2) 50% udziału w prawie własności Nieruchomości II,
3) własności Nieruchomości III,
4) 50% udziału w prawie własności Nieruchomości IV,
- wraz z naniesieniami, które są trwale związane z gruntem i stanowią jego części składowe w rozumieniu art. 46 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 z późn. zm., dalej jako: Kodeks cywilny).
Świadczeniem wzajemnym po stronie Spółki będzie zwiększenie ogółu praw i obowiązków Wnioskodawcy w Spółce Jawnej. Zainteresowani nie przewidują żadnych dopłat pieniężnych. Wartość Aportu zostanie określona według wartości rynkowej.
Pytania
1. Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia Nieruchomości I, II, III i IV w formie Aportu do Spółki Jawnej będzie podlegała – w całości lub w części - przepisom ustawy o VAT?
2. W przypadku uznania, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe, czy dostawa Nieruchomości I, II, III lub IV dokonywana przez Wnioskodawcę będzie korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług?
3. W przypadku uznania, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe, czy Spółce - jako czynnemu podatnikowi VAT - będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1
Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia Nieruchomości I, II, III i IV w formie Aportu do Spółki Jawnej nie będzie podlegała przepisom ustawy o VAT.
Stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 2
W przypadku uznania przez organ interpretujący, że planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia do Spółki Jawnej wkładu niepieniężnego w postaci Nieruchomości I, II, III lub IV stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, to w ocenie Wnioskodawcy, dostawa:
· Nieruchomości III - nie będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług,
· Nieruchomości I, II, IV - będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 3
W przypadku uznania przez organ interpretujący, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 jest nieprawidłowe, według Wnioskodawcy, Spółce Jawnej - jako czynnemu podatnikowi VAT - będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 1
W świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem VAT jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: (1) czynność musi mieścić się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, (2) czynność ta musi zostać wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem działa w charakterze podatnika tego podatku.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Towarami, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Stosownie do treści art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się m.in. odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Natomiast art. 7 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
Powołane przepisy posługują się pojęciem „dostawy towarów” przez co rozumieć należy przeniesienie prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel. Na gruncie podatku VAT, pojęcia „przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” nie należy jednak utożsamiać z przeniesieniem prawa własności w sensie cywilnoprawnym. W wyroku z dnia 8 lutego 1990 r. C-320/88 (Staatssecretaris van Financien v. Shipping and Forwarding Enterprise Safe BV) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) wskazał, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Kluczowe jest czy na nabywcę przechodzi faktyczna możliwość dysponowania rzeczą - tj. własność ekonomiczna. Za dostawę towarów należy uznać każde faktyczne przeniesienie władztwa nad rzeczą, niezależnie od formy prawnej czynności (np. sprzedaż, zamianę, darowiznę czy inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu) - nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności nad rzeczą w sensie prawnym.
W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest także pogląd, że zbycie udziału we współwłasności rzeczy (np. nieruchomości) stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, jako czynność skutkująca przeniesieniem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel na inny podmiot. Pogląd ten potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów z dnia 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
Czynność wniesienia wkładu niepieniężnego (aportu) w postaci nieruchomości lub udziałów w nieruchomości do spółki prawa handlowego lub cywilnego może więc stanowić dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, jako zdarzenie przenoszące prawo do rozporządzania towarem jak właściciel na inny podmiot, o ile jednocześnie ma charakter odpłatny.
Ustawa o VAT nie zawiera definicji czynności „odpłatnych” lub „częściowo odpłatnych”. Kwestia ta była jednak wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa TSUE, np. w wyroku w sprawie C-102/86 (Apple and Pear Development Council) Trybunał wskazał, że określoną czynność można uznać za wykonaną odpłatnie, jeśli istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto gdy odpłatność za otrzymane świadczenie pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miała być opodatkowana VAT. Wynagrodzenie nie musi więc przyjmować formy pieniężnej - wystarczy, że posiada wymierną wartość ekonomiczną.
W konsekwencji, Aport opisanych we wniosku Nieruchomości będzie stanowić odpłatną dostawę towarów, jeżeli:
· następuje faktyczne (w sensie ekonomicznym) przeniesienie prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel na inny podmiot oraz
· charakter czynności jest odpłatny, czyli w zamian istnieje świadczenie ekwiwalentne lub posiadające inną wymierną wartość ekonomiczną.
W ocenie Wnioskodawcy, w wyniku wniesienia do Spółki Jawnej wkładu niepieniężnego w postaci Nieruchomości I, II, III i IV dojdzie do przeniesienia prawa rozporządzenia nimi jak właściciel na inny podmiot. Czynność ta będzie również miała charakter odpłatny, bowiem Wnioskodawca otrzyma w zamian ekwiwalent w postaci zwiększenia ogółu praw i obowiązków w Spółce Jawnej, co stanowi formę wynagrodzenia za wniesiony wkład i przesądza o spełnieniu przesłanki odpłatności.
Nie każda jednak czynność stanowiąca odpłatną dostawę towarów podlega przepisom ustawy o VAT. Drugim niezbędnym warunkiem jest to, aby czynność ta została wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika, w rozumieniu ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami VAT są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Przez działalnością gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. W szczególności obejmuje ona czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przepisy te implementują art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L z 2006 r. 347 str. 1, z późn. zm., zwanej dalej: Dyrektywą 2006/112/WE), zgodnie z którym podatnikiem VAT jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel, czy też rezultaty takiej działalności. Art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE dopuszcza, że państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności: (a) dostawy budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem, (b) dostawy terenu budowlanego.
Należy w tym miejscu jednak przywołać orzecznictwo TSUE - w szczególności z wyroków z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych C-180/10 (Jarosław Słaby) oraz C-181/10 (Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć) - z których wynika, że dostawa terenu budowlanego przez osobę fizyczną podlega VAT tylko wówczas, gdy nie stanowi czynności wykonywanej w ramach zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. W świetle tych orzeczeń, działanie w charakterze podatnika występuje, gdy dana osoba podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, tj.: uzbrojenie terenu, jego podział, zabieganie o decyzje administracyjne, uzyskanie warunków zabudowy czy prowadzenie działań marketingowych.
Dostawa towarów (w tym nieruchomości) podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług jedynie w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Dla ustalenia czy dana osoba fizyczna występuje w charakterze podatnika VAT, kluczowe jest określenie, czy w ramach konkretnej transakcji działa ona w sposób zorganizowany, z zamiarem uzyskania korzyści ekonomicznej, czy też dokonuje czynności w ramach zwykłego zarządu własnym „majątkiem osobistym”.
Pojęcie „majątku osobistego” nie pojawia się w treści analizowanych przepisów ustawy o VAT. W tym zakresie zasadnym jest jednak odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), z którego wynika, że nawet jeśli podatnik w rozumieniu artykułu 2 (1) VI Dyrektywy sprzedaje majątek, którego część przeznaczył na cele inne niż związane z prowadzoną działalnością i którą to część zarezerwował na potrzeby osobiste, w odniesieniu do sprzedaży tej części nie występuje on jako podatnik. Transakcja taka nie podlega opodatkowaniu VAT.
Powyższe potwierdzone zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r. w sprawie C-25/03 (Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE), który stwierdził, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w przypadku używania dobra inwestycyjnego do celów zarówno zawodowych, jak i prywatnych, zainteresowany może na potrzeby podatku VAT dokonać wyboru i bądź zaliczyć to dobro w całości do majątku swojego przedsiębiorstwa, bądź pozostawić całość w ramach majątku prywatnego, wyłączając je tym samym całkowicie z systemu podatku VAT.
W kontekście niniejszej sprawy, opodatkowanie planowanej czynności byłoby więc możliwe jedynie, w sytuacji gdyby Wnioskodawca działał w sposób zorganizowany, powtarzalny i nastawiony na uzyskanie korzyści ekonomicznej. Jak wynika z przytoczonej definicji działalności gospodarczej - cechuje ją zorganizowanie i ciągłość - tymczasem, Aport Nieruchomości I, II, III i IV ma charakter incydentalny. Nieruchomości zostały nabyte odpowiednio w latach: 1997, 2008, 2015 oraz 2017-2018 (do majątku osobistego Wnioskodawcy objętego wspólnością małżeńską) i aktualnie mają być przedmiotem wniesienia do Spółki Jawnej. Zdaniem Wnioskodawcy, takiemu jednorazowemu działaniu nie można przypisać cech zorganizowania i ciągłości specyficznych dla działania w warunkach działalności gospodarczej.
Okolicznością istotną w zakresie identyfikacji skutków podatkowych planowanej czynności jest ciągłe pozostawanie Nieruchomości I, II, III i IV w majątku osobistym Wnioskodawcy. Nieruchomości nie były i nie są wykorzystywane przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej.
W świetle przytoczonych przepisów oraz utrwalonego orzecznictwa - osoba fizyczna dokonująca zbycia składników majątku osobistego nie występuje w odniesieniu do tej czynności w charakterze podatnika VAT. W konsekwencji, Wnioskodawca dokonując Aportu Nieruchomości I, II, III i IV do Spółki Jawnej nie będzie działał w charakterze podatnika VAT prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1-2 ustawy o VAT, lecz jako osoba prywatna zarządzająca majątkiem osobistym.
Podsumowując, z uwagi na niespełnienie łącznie obu przesłanek warunkujących opodatkowanie czynności podatkiem od towarów i usług - tj. (1) planowana czynność co prawda mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jednak (2) nie zostanie wykonana przez podmiot działający w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT - Aport:
· Nieruchomości I - nie będzie podlegać przepisom ustawy o VAT,
· Nieruchomości II - nie będzie podlegać przepisom ustawy o VAT,
· Nieruchomości III - nie będzie podlegać przepisom ustawy o VAT,
· Nieruchomości IV - nie będzie podlegać przepisom ustawy o VAT.
Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 1 należy uznać za prawidłowe.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 2
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W świetle art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, zaś w myśl art. 2 pkt 6 - towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W rozumieniu ustawy o VAT, istotą dostawy towarów nie jest samo przeniesienie prawa własności, lecz przekazanie możliwości faktycznego dysponowania towarem jak właściciel. Oznacza to, że regulacje te obejmują każde przeniesienie prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot - nawet w sytuacji, gdy nie dochodzi do przeniesienia własności w sensie prawnym.
Zagadnienie statusu Wnioskodawcy jako podatnika VAT zostało szczegółowo omówione w uzasadnieniu do pytania nr 1. W niniejszym kontekście, jeżeli organ interpretujący uzna, że wniesienie Nieruchomości I, II, III lub IV do Spółki Jawnej stanowi przejaw wykonywania działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, to mimo braku prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej - w odniesieniu do tej czynności - Wnioskodawca wystąpi jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Okoliczność, że opisane Nieruchomości stanowią składniki majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską, pozostaje bez znaczenia dla oceny skutków podatkowych. Z uwagi na rzeczywisty przebieg planowanej czynności skutki na gruncie podatku od towarów i usług powstaną wyłącznie po stronie Wnioskodawcy (żona Wnioskodawcy udzieli zgody na dokonanie czynności rozporządzającej w zakresie składników objętych wspólnością ustawową). W konsekwencji, przed dokonaniem Aportu Wnioskodawca dopełni obowiązku rejestracji jako czynny podatnik VAT, zgodnie z art. 96 ustawy o podatku od towarów i usług.
Podstawowa stawka podatku VAT, zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, wynosi 23%. Jednocześnie w treści ustawy o VAT, ustawodawca przewidział katalog czynności korzystających ze zwolnienia od podatku. Zakres i zasady tych zwolnień określone są w szczególności w art. 43 oraz art. 113 ustawy o VAT.
Na podstawie art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy o VAT zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200.000 zł, a w przypadku rozpoczynających działalność w trakcie roku - jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy tego limitu w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej. Zwolnienie to - zgodnie z art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c i d - nie ma zastosowania do podatników dokonujących dostawy budynków, budowli lub ich części w przypadkach określonych w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b oraz terenów budowlanych. W konsekwencji, w niniejszej sprawie Wnioskodawca nie będzie uprawniony do zastosowania zwolnienia podmiotowego.
Z kolei art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, zwalnia od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, przez „tereny budowlane” rozumie się: grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Inne dokumenty lub dotyczące nieruchomości ewidencje (w tym np. ewidencja gruntów i budynków) nie mają znaczenia przy ustalaniu statusu i przeznaczenia gruntu (por. pismo Ministra Finansów z dnia 14 czerwca 2013 r., sygn. PT10/033/12/207/WLI/13/RD58639). Jednocześnie, ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „terenu niezbudowanego”. W świetle jednolitej praktyki organów podatkowych, dla celów VAT, za działkę niezabudowaną uznaje się teren, na którym nie znajdują się obiekty budowlane w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm., dalej jako: Prawo budowlane).
Stosownie do treści art. 3 ustawy Prawo budowlane - ilekroć w ustawie jest mowa o:
- (pkt 1): obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych,
- (pkt 2): budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach,
- (pkt 3): budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, morskich turbin wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową,
- (pkt 9): urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Zatem zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy ma zastosowanie wyłącznie do dostaw gruntów niezabudowanych, które nie stanowią terenów budowlanych w rozumieniu art. 2pkt 33 ustawy o VAT. Co ważne, dla ustalenia statusu gruntu jako niezabudowanego albo zabudowanego nie bierze się jednak pod uwagę urządzeń sieciowych stanowiących własność przedsiębiorstw przesyłowych, które zgodnie z art. 49 §1 Kodeksu Cywilnego nie należą do części składowych nieruchomości. Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS z dnia 17 czerwca 2021 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.180.2021.2.MKA oraz z dnia 22 czerwca 2021 r. 0114-KDIP1-1.4012.192.2021.3.JO.
Z kolei, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, zwolniona z opodatkowania jest dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Przez pierwsze zasiedlenie, zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o VAT, rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich: wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
W przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia na podstawie powołanego wyżej przepisu, podatnik może skorzystać ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, w myśl którego - zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a jest bezzasadne.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga natomiast przepis art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, który stanowi, że w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych (albo ich części) z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu, co oznacza, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia z VAT, to również sprzedaż gruntu korzysta z takiego zwolnienia.
Dla oceny skutków podatkowych planowanego Aportu kluczowe znaczenie ma ustalenie faktycznego przedmiotu dostawy w odniesieniu do każdej z nieruchomości oraz możliwość zastosowania zwolnień przewidzianych w art. 43 ustawy o VAT.
Nieruchomość I: Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Nieruchomość I stanowi teren zabudowany częścią budynku hotelowego wraz z przyłączami sieciowymi, wewnętrzną drogą pożarową i ogrodzeniem. Zlokalizowane na działce 2 przyłącza sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej nie będą jednak przedmiotem Aportu, jako obiekty stanowiące własność podmiotów trzecich (przedsiębiorstw przesyłowych).
Także fragment ogrodzenia, posadowiony na tej samej działce, stanowiący obiekt w całości wzniesiony ze środków finansowych Spółki Jawnej i pozostający w jej wyłącznym władaniu, nie będzie stanowił przedmiotu Aportu. Przed dokonaniem Aportu nie dojdzie między właścicielami a Spółką do rozliczenia nakładów poniesionych przez Spółkę na wybudowanie ogrodzenia.
Przedmiotem Aportu będzie część budynku hotelu oraz wewnętrzna droga pożarowa wraz z gruntem, na którym zostały posadowione. Obiekty te nie stanowią odrębnego od gruntu przedmiotu własności, lecz jego części składowe. W momencie dokonywania Aportu, prawo do rozporządzania nimi jak właściciel, będzie przysługiwało Wnioskodawcy oraz jego żonie. Pierwsze zasiedlenie powyższych obiektów nastąpiło jeszcze przed nabyciem udziałów w Nieruchomości I przez Wnioskodawcę, a w ciągu dwóch lat poprzedzających planowaną czynność nie poniesiono żadnych nakładów na ich ulepszenie. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, dostawa Nieruchomości I spełnia przesłanki do zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Nieruchomości II: Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Nieruchomość II obejmuje działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym, przyłączami energetycznym, wodociągowym i kanalizacyjnym doprowadzonymi do tego budynku oraz pozostałościami po obiekcie niemieszkalnym (garażu). Obiekty te nie są i nigdy nie były wykorzystywane przez właścicieli, ani przez Spółkę w jakimkolwiek celu. Do ich pierwszego zasiedlenia doszło jeszcze przed nabyciem przez Wnioskodawcę udziałów w prawie własności Nieruchomości II (ponad 2 lata temu), a w okresie ostatnich dwóch lat Wnioskodawca nie ponosił indywidualnie żadnych nakładów, których łączna wartość przekraczałaby 30% ich wartości początkowej (nie ponosili ich także inni właściciele). Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, Aport Nieruchomości II spełnia przesłanki zastosowania zwolnienia z VAT określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, właściwego dla dostawy budynków lub ich części. Jednocześnie - stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy o VAT - zwolnienie to obejmie również grunt, na którym budynek jest posadowiony.
Nieruchomość III: Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Nieruchomość III stanowi grunt, na którym posadowione są obiekty (transformator, fragment drogi wewnętrznej oraz ogrodzenia) należące do podmiotów trzecich, tj. przedsiębiorstwa energetycznego oraz Spółki Jawnej. Obiekty te nie stanowią części składowych gruntu należącego do Wnioskodawcy. Wnioskodawca ani jego małżonka nie ponosili nakładów na ich wytworzenie ani ulepszenie, jak również nigdy nie przysługiwało im prawo do rozporządzania nimi jak właściciel. Przed wniesieniem Aportu nie dojdzie także do rozliczenia nakładów poniesionych przez podmioty trzecie na wzniesienie obiektów, co potwierdza, że nie będą one przedmiotem Aportu. Przedmiotem dostawy będzie wyłącznie grunt. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego działka nr 4 stanowi teren przeznaczony pod zabudowę, a więc teren budowlany w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, dostawa Nieruchomości III nie będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, lecz będzie podlegać opodatkowaniu VAT.
Nieruchomości IV: Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Nieruchomość IV jest zabudowana ogrodzeniem stanowiącym własność właścicieli, którzy sfinansowali jego budowę w całości ze środków prywatnych. Od momentu wzniesienia przedmiotowego ogrodzenia upłynął okres dłuższy niż dwa lata, a w ostatnich dwóch latach nie ponoszono nakładów na jego ulepszenie. Ogrodzenie nie pozostaje w funkcjonalnym związku z żadnym budynkiem lub budowlą, ponieważ (poza nim) na działce nie znajdują się żadne inne obiekty budowlane. W związku z powyższym, przedmiotowe ogrodzenie nie może być traktowane jako „urządzenie budowlane” w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego, lecz jako samodzielny obiekt budowlany stanowiący „budowlę” w rozumieniu art. 3 pkt 1 tej ustawy - takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r., sygn. II OSK 187/11 oraz z dnia 23 lutego 2020 r., sygn. II OSK 1879/17. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, planowany Aport Nieruchomości IV będzie stanowił dostawę korzystającą ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Reasumując, w przypadku uznania, że planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia do Spółki Jawnej wkładu niepieniężnego w postaci Nieruchomości I, II, III lub IV stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, w ocenie Wnioskodawcy, dostawa:
· Nieruchomości I - będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT,
· Nieruchomości II - będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT,
· Nieruchomości III - nie będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług,
· Nieruchomości IV - będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
W konsekwencji, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należy uznać za prawidłowe.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 3
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego od towarów i usług nabytych w zakresie, w jakim są one wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi w szczególności suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług lub dokonania całości albo części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Nie każda jednak faktura z wykazanym podatkiem może stanowić podstawę do odliczenia. Zgodnie z art. 88 ust. 3a ustawy o VAT, prawo do odliczenia nie przysługuje w przypadkach, gdy: - (pkt 1): sprzedaż została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący, - (pkt 2): transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu lub jest zwolniona od podatku, - (pkt 4): faktura stwierdza czynności, które nie zostały dokonane, podaje kwoty niezgodne z rzeczywistością, bądź potwierdza czynności sprzeczne z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 58 i 83).
Mając na uwadze przywołane przepisy, dla powstania prawa do odliczenia konieczne jest łączne spełnienie kilku warunków:
1) zakup towarów lub usług musi być faktycznie zrealizowany i pozostawać w związku z działalnością opodatkowaną VAT, tj. wraz z transakcją, z którą związany jest odliczany podatek, musi powstać obowiązek podatkowy (art. 86 ust. 1 i ust. 10 ustawy o VAT),
2) w przypadkach, gdy kwota podatku naliczonego wynika z otrzymanej faktury, konieczne jest posiadanie faktury dokumentującej rzeczywistą transakcję między stronami wskazanymi na tym dokumencie (art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT),
3) nie mogą wystąpić negatywne przesłanki z art. 88 ustawy o VAT, wyłączające prawo do odliczenia.
Samo posiadanie faktury jest więc jedynie jednym z elementów umożliwiających odliczenie, lecz nie przesądza o jego zasadności.
W analizowanym zdarzeniu przyszłym nie ulega wątpliwości, że Spółka Jawna nabędzie przedmiotowe nieruchomości w celu ich wykorzystania w działalności opodatkowanej podatkiem VAT. Z tym faktem co do zasady wiąże się powstanie po jej stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z ugruntowaną praktyką interpretacyjną organów podatkowych (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 lutego 2024 r., 0114-KDIP4-2.4012.706.2023.1.MC).
Wątpliwości w tej sprawie mogą wynikać z brzmienia art. 88 ust. 3a pkt 1 i 2 ustawy o VAT, zgodnie z którymi faktury wystawione przez Wnioskodawcę nie stanowiłyby dla Spółki podstawy do odliczenia podatku naliczonego, w przypadku gdyby:
1) formalne przeniesienie własności nieruchomości na Spółkę Jawną nie stanowiłoby czynności podlegającej opodatkowaniu (gdyż faktyczna dostawa miała już miejsce wcześniej),
2) Wnioskodawca nie posiadałby statusu podatnika VAT w odniesieniu do tej czynności,
3) lub też czynność wniesienia Aportu korzystałaby ze zwolnienia z VAT.
Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionych okolicznościach, jeżeli organ podatkowy uzna, że wniesienie Nieruchomości I, II, III lub IV w formie aportu do Spółki Jawnej stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, to Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez wspólników, dokumentujących nabycie tych nieruchomości przez Spółkę.
Prawo to powstanie w rozliczeniu za okres, w którym nastąpi przeniesienie prawa własności nieruchomości na Spółkę i zostaną otrzymane stosowne faktury, zgodnie z art. 86 ust. 10 i ust. 10b ustawy o VAT.
Jednocześnie, mając na względzie treść art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c i d ustawy o VAT, w zakresie planowanej czynności Wnioskodawca nie może korzystać ze zwolnienia podmiotowego przewidzianego w art. 113 ust. 1 i 9 ustawy. Zatem, o ile czynność ta zostanie uznana za opodatkowaną VAT, Wnioskodawca - nawet jeżeli nie był dotąd zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym - będzie zobowiązany do dokonania takiej rejestracji. Sam fakt wcześniejszego braku rejestracji nie ma jednak wpływu na możliwość odliczenia podatku naliczonego, o ile pozostałe przesłanki uprawniające do odliczenia zostaną spełnione.
Podsumowując, w przypadku uznania przez organ interpretujący, że planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia do Spółki Jawnej wkładu niepieniężnego w postaci Nieruchomości I, II, III lub IV stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, to Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia Nieruchomości, które to czynności zostaną udokumentowane fakturami wystawionymi przez Wnioskodawcę.
Zgodnie z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 3 należy uznać za prawidłowe.
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie:
‒ uznania, że czynność wniesienia Nieruchomości II w formie Aportu do Spółki Jawnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT – jest prawidłowe;
‒ uznania, że czynność wniesienia Nieruchomości I, III i IV w formie Aportu do Spółki Jawnej nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT – jest nieprawidłowe;
‒ braku zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla Aportu Nieruchomości III – jest prawidłowe;
‒ zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla Aportu Nieruchomości I i IV – jest prawidłowe;
‒ prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości I i IV – jest nieprawidłowe;
‒ prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości III – jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości;
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości gruntowej) stanowi odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
Należy w tym miejscu wyjaśnić, że problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kodeksem cywilnym.
Na mocy art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.
Jak stanowi art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
W świetle art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Art. 198 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Należy zatem uznać, że udział każdego ze współwłaścicieli jest ze swej istoty szczególną postacią prawną własności.
Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
W oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, należy przyjąć, że zbycie udziałów w nieruchomościach gruntowych (działce), traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Kwestie stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks Rodzinny i Opiekuńczy (t. j. Dz. U. 2023 r. poz. 2809 ze zm.).
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez obojga małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
Zatem, istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
W myśl art. 36 § 1 oraz § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Aport to wkład na utworzenie lub powiększenie majątku spółki, który daje prawo do udziału w jej zyskach. Przedmiotem aportu mogą być pieniądze (aporty pieniężne), rzeczy lub prawa (aporty rzeczowe) oraz umiejętności, kompetencje techniczne czy zawodowe.
W związku z wniesieniem wkładu do spółki realizują się dwa rodzaje świadczeń ekonomicznych:
- wnoszący wkład (aport) przenosi na spółkę, do której dokonuje wkładu, prawo do rozporządzania określonymi składnikami majątku,
- w zamian za aport wnoszący otrzymuje pewne uprawnienia (udziały) mające określoną wartość.
Taka transakcja bez wątpienia ma charakter odpłatny. Odpłatność może przybierać różne formy – nie jest konieczne, aby została ustalona lub dokonana w pieniądzu. Odpłatnością jest więc także np. otrzymanie udziałów spółki, w związku, z którym wnoszący aport uzyskuje pewną wymierną korzyść.
Wniesienie aportu do spółki prawa handlowego lub cywilnego – w zależności od tego co jest jego przedmiotem – spełnia definicję odpłatnej dostawy towarów lub odpłatnego świadczenia usług. Tym samym, w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy, uznawane jest za sprzedaż, ponieważ odbywa się za wynagrodzeniem: istnieje bowiem bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem w formie wyrażonych pieniężnie udziałów.
W sytuacji zatem, gdy przedmiotem aportu są towary w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy i gdy czynność ta prowadzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel, mamy do czynienia z odpłatną dostawą towarów w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy.
Nie każdą jednak czynność stanowiącą dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, można uznać za czynność opodatkowaną. Aby dana czynność była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podmiot, który w ramach tej czynności jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
Status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Podatnikiem podatku od towarów i usług jest więc ten z małżonków, który dokona czynności podlegającej opodatkowaniu.
Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.
Jeżeli zatem przedmiotem dokonywanej dostawy/lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik podatku VAT.
Należy zaznaczyć, że sprzedaż składników wykorzystywanych w działalności gospodarczej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT, jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te winny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie:
‒ po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
‒ po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „gospodarczą” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem, w kwestii podlegania opodatkowaniu czynności wniesienia Nieruchomości I, II, III i IV, istotne jest, czy w celu dokonania ich dostawy Wnioskodawca/Zainteresowany będący stroną postępowania podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Skutkowałoby to koniecznością uznania Wnioskodawcy/Zainteresowanego będącego stroną postępowania za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług. Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje poza działalnością gospodarczą nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Trybunał nie uznał za podatnika VAT w rozumieniu prawa UE osoby fizycznej dokonującej sprzedaży gruntu, która prowadziła działalność rolniczą na tym gruncie nabytym ze zwolnieniem od podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, jeżeli nie wykonywała ona dodatkowych czynności (oprócz podziału) w związku z tą sprzedażą.
Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W tym miejscu wskazać należy, że kwestię zawierania umów reguluje ustawa Kodeks cywilny.
Zasada swobody umów zapisana została w art. 3531 Kodeksu cywilnego, w myśl którego:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Zatem strony mogą dowolnie ustalać stosunki cywilnoprawne, jednakże postanowienia umów nie mogą pozostawać w sprzeczności z innymi przepisami prawa, do stosowania których strony są zobowiązane.
Wskazać należy, że umowa użyczenia jest jedną z umów nazwanych, obok najmu i dzierżawy regulujących zasady używania rzeczy. Umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną, zgodnie bowiem z art. 710 Kodeksu cywilnego:
Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
Istotnymi cechami tej umowy są zatem dwa elementy: oddanie rzeczy do używania na pewien czas i nieodpłatność. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy. Oznacza to, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.
Z powołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów/świadczenie usług podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy czynność dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotne do określenia, czy w odniesieniu do konkretnej transakcji mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Zasadne zatem jest wyłączenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny, użyczenia towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. Ocenie podlegać muszą przede wszystkim działania, jakie podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.
Z opisu sprawy wynika, że:
- Wnioskodawca/Zainteresowany będący stroną postępowania jest jednym z dwóch wspólników spółki jawnej działającej pod firmą (…) spółka jawna (Zainteresowany niebędący stroną postępowania). Podstawowym przedmiotem działalności jest świadczenie usług hotelarskich. Działalność ta prowadzona jest z wykorzystaniem należących do niej nieruchomości - dwa główne obiekty hotelowe zarządzane przez Spółkę zlokalizowane są w miejscowościach (…) oraz (…).
- Wnioskodawca jest współwłaścicielem Nieruchomości I, II, III i IV położonych w miejscowościach (…) oraz (…), sąsiadujących z nieruchomościami należącymi do Spółki.
- W ramach planowanej czynności Wnioskodawca zamierza wnieść Nieruchomości do Spółki Jawnej jako wkład niepieniężny. Świadczeniem wzajemnym po stronie Spółki będzie zwiększenie ogółu praw i obowiązków Wnioskodawcy w Spółce Jawnej. Zainteresowani nie przewidują żadnych dopłat pieniężnych.
- Aport zostanie dokonany w drodze aktu notarialnego i skutkować będzie przeniesieniem na Spółkę: własności Nieruchomości I, 50% udziału w prawie własności Nieruchomości II, własności Nieruchomości III, 50% udziału w prawie własności Nieruchomości IV;
- Nieruchomość I – (…), działki nr 1 i 2 (własność na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej).
· w dniu 14 kwietnia 1997 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabył do majątku wspólnego zabudowaną nieruchomość,
· na działce nr 1 znajduje się część budynku hotelu robotniczego wzniesionego przez przedsiębiorstwo budowlane z siedzibą w (…), a na sąsiedniej działce nr 2 zlokalizowane są przyłącza sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej doprowadzone do obiektu (stanowiące własność przedsiębiorstw sieciowych) oraz wewnętrzna droga pożarowa,
· bezpośrednio po nabyciu cała Nieruchomość I została oddana w nieodpłatne używanie Spółce Jawnej. Pełnia praw właścicielskich niezmiennie przysługuje Wnioskodawcy oraz jego żonie, natomiast to Spółka Jawna pozostaje faktycznym użytkownikiem nieruchomości. Spółka jako jedyna eksploatuje znajdujące się na niej obiekty i osiąga korzyści gospodarcze z ich wykorzystywania w ramach prowadzonej działalności hotelarskiej,
· na działce nr 2 znajduje się także fragment ogrodzenia obejmującego cały kompleks hotelowy w (…).
- Nieruchomość II – (…), działka nr 3 (udział 50% na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej).
· w dniu 4 lutego 2008 r., po spełnieniu warunków umowy warunkowej zawartej w dniu 10 grudnia 2007 r., wspólnicy Spółki Jawnej nabyli od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej zabudowaną nieruchomość położoną w (…), oznaczoną jako działka ewidencyjna nr 3. Transakcja nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
· nieruchomość została nabyta na współwłasność przez wspólników Spółki Jawnej oraz ich małżonków za fundusze dorobkowe pochodzące z ich majątków wspólnych. W rezultacie każdemu ze wspólników przysługuje po 1/2 udziału w prawie własności działki nr 3,
· od momentu zakupu na działce znajdują się: budynek mieszkalny, który pozostaje niezamieszkały, budynek niemieszkalny w postaci garażu, zachowany jedynie w formie fundamentów oraz przyłącza sieci energetycznej, wodociągowej i kanalizacyjnej doprowadzone do budynku mieszkalnego. Powyższe obiekty nie są i nigdy nie były wykorzystywane przez właścicieli, ani przez Spółkę w żadnym celu.
· nabycie przedmiotowej nieruchomości miało charakter funkcjonalny - pierwotnym celem zakupu było zapewnienie dogodnego dojazdu do hotelu w (…), jednak ostatecznie Nieruchomość II nie była wykorzystywana ani jako dojazd do hotelu, ani w jakimkolwiek innym celu
- Nieruchomość III – (…), działka nr 4 (własność na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej).
· w dniu 25 listopada 2015 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabyli do majątku wspólnego niezabudowaną działkę nr 4,
· w 2017 r. Nieruchomość III została przeznaczona na cel rozbudowy kompleksu hotelowego w (…) zarządzanego przez Spółkę Jawną i od tamtej chwili jest przedmiotem nieodpłatnego użyczenia na jej rzecz,
· w ramach rozbudowy realizowanej w latach 2017-2020 r. Spółka Jawna objęła teren nieruchomości wspólnym ogrodzeniem oraz przeznaczyła część działki na utworzenie wewnętrznej drogi przeciwpożarowej zapewniającej dojazd do budynku hotelu. Wszelkie nakłady związane z budową ogrodzenia i drogi wewnętrznej ponosiła wyłącznie Spółka Jawna z jej własnych środków. Obiekty zostały przyjęte do użytkowania przez Spółkę Jawną w 2020 r. i od tamtej chwili pozostają w jej faktycznym i ekonomicznym władaniu. Przed planowanym Aportem nie dojdzie pomiędzy właścicielami a Spółką Jawną do rozliczenia nakładów poniesionych przez Spółkę na ich wzniesienie. W konsekwencji, ogrodzenie oraz droga wewnętrzna nie będą stanowiły przedmiotu wkładu niepieniężnego.
· w 2018 r. małżonkowie zawarli umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, na podstawie której na Nieruchomości III ustanowiono służebność przesyłu. Służebność ta uprawnia przedsiębiorstwo energetyczne do korzystania z nieruchomości w każdym czasie, w zakresie niezbędnym do posadowienia, eksploatacji i konserwacji urządzeń przesyłowych. W wyniku zawartej umowy na działce posadowiono transformator kontenerowy, stanowiący własność przedsiębiorstwa sieciowego. Urządzenie to zasila m.in. hotel w (…), prowadzony przez Spółkę, oraz inne obiekty zlokalizowane na terenie gminy. Obiekt ten także nie będzie przedmiotem wkładu niepieniężnego.
- Nieruchomość IV – (…), działki nr 5, 6 i 7 (udział 50% na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej).
· w dniu 19 czerwca 2017 r. Wnioskodawca wraz z małżonką nabył do majątku wspólnego udział wynoszący 50% w prawie własności działki nr 5,
· zakup Nieruchomości IV miał charakter inwestycyjny i służył zabezpieczeniu terenu pod ewentualną przyszłą rozbudowę kompleksu hotelowego w (…). Obecnie teren nieruchomości udostępniany jest okazjonalnie (w zależności od potrzeb) przez właścicieli jako nieodpłatny parking dla klientów hotelu. W 2018 r. decyzją właścicieli Nieruchomość III została ogrodzona w granicach władania. Ogrodzenie przebiega częściowo przez każdą z trzech działek, tzn. znajduje się zarówno na działce 5, 6 jak i 7. Wszelkie nakłady związane ze wzniesieniem ogrodzenia były ponoszone wyłącznie przez właścicieli i finansowane z ich środków prywatnych.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że dostawa towarów (w tym nieruchomości gruntowych) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Warto w tym miejscu zaznaczyć, że powyższe może mieć miejsce również w odniesieniu do czynności dokonanej jednorazowo. Dla uznania czynności za wykonywaną w ramach działalności gospodarczej nie ma bowiem znaczenia częstotliwość jej wykonywania, lecz zamiar, z jakim została zrealizowana i okoliczności, w jakich ją wykonano. Oznacza to, że w niniejszej sprawie należy przeanalizować całokształt działań, jakie Wnioskodawca/Zainteresowany będący strona postępowania już podjął/podejmie w odniesieniu do posiadanych udziałów w Nieruchomościach I, II, III i IV będących przedmiotem planowanego Aportu.
Okoliczności niniejszej sprawy wskazują, że w stosunku do planowanego Aportu udziału w Nieruchomości II brak jest przesłanek pozwalających uznać Wnioskodawcę za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z tytułu tej czynności.
Z przedstawionego opisu sprawy nie wynika taka aktywność Wnioskodawcy, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Jak wynika bowiem z wniosku, 4 lutego 2008 r. Wnioskodawca nabył od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej Nieruchomość II – działkę nr 3 (udział 50% na zasadzie wspólności małżeńskiej majątkowej). Transakcja nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Od chwili zakupu na działce znajdują się budynek mieszkalny (obecnie niezamieszkały), budynek niemieszkalny - garaż (obecnie pozostałości w postaci fundamentów), przyłącza energetyczne, wodociągowe i kanalizacyjne doprowadzone do budynku mieszkalnego. Nieruchomość II została nabyta celem zapewnienia dogodnego dojazdu do hotelu. Zgodnie z Państwa wskazaniem, Nieruchomość II (działka nr 3) ostatecznie nie była wykorzystywana jako dojazd do hotelu w (…) oraz od momentu nabycia Nieruchomości II znajdujące się na niej budynki oraz budowle nie były wykorzystywane w żadnym celu.
Należy zatem uznać, że dokonując Aportu udziału w Nieruchomości II Wnioskodawca będzie korzystał z przysługującego prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak tego statusu pozbawia Wnioskodawcę cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 cyt. ustawy, w zakresie Aportu ww. Nieruchomości, a dostawę - cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.
Brak jest zatem przesłanek pozwalających uznać Wnioskodawcę za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prowadzącego działalność gospodarczą w myśl art. 15 ust. 2 cyt. ustawy. Całokształt okoliczności wskazuje, że są to działania należące do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie będą miały zastosowania.
Tym samym, Aport udziału w Nieruchomości II (udziału w działce nr 3) nie będzie działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ustawy i w zakresie tej dostawy Wnioskodawca nie będzie podatnikiem VAT. W konsekwencji, planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia Nieruchomości II do Spółki Jawnej nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zatem, Państwa stanowisko, że planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia Nieruchomości II do Spółki Jawnej nie będzie podlegała przepisom ustawy o VAT uznałem za prawidłowe.
Z okoliczności przedstawionych w złożonym wniosku nie wynika, aby Nieruchomości I, III i IV służyły wyłącznie do zaspokojenia potrzeb osobistych Wnioskodawcy przez cały okres posiadania. Z wniosku wynika, że mające być przedmiotem Aportu Nieruchomości I, III i IV sąsiadują z należącymi do Spółki Jawnej nieruchomościami, na których Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług hotelarskich. Wnioskodawca nie korzystał z Nieruchomości I do celów prywatnych. Od momentu nabycia, budynek hotelu znajdujący się na Nieruchomości I pozostaje przedmiotem nieodpłatnego użyczenia na rzecz Spółki Jawnej, która wykorzystuje go w prowadzonej działalności hotelarskiej i osiąga z tego tytułu korzyści gospodarcze.
W dniu 25 listopada 2015 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabyli do majątku wspólnego niezabudowaną działkę nr 4. W 2017 r. Nieruchomość III została przeznaczona na cel rozbudowy kompleksu hotelowego w (…) zarządzanego przez Spółkę Jawną i od tamtej chwili jest przedmiotem nieodpłatnego użyczenia na jej rzecz. Zakup Nieruchomości IV miał charakter inwestycyjny i służył zabezpieczeniu terenu pod ewentualną przyszłą rozbudowę kompleksu hotelowego w (…). Obecnie teren nieruchomości udostępniany jest okazjonalnie (w zależności od potrzeb) przez właścicieli jako nieodpłatny parking dla klientów hotelu.
Z uwagi na powyższe, w tej konkretnej sytuacji nie można uznać, że przedmiotem dostawy będzie składnik majątku osobistego Wnioskodawcy. Z okoliczności sprawy wynika, że Nieruchomość I, Nieruchomość III, Nieruchomość IV nie były w żadnym okresie posiadania wykorzystywane w celu zaspokojenia potrzeb osobistych Wnioskodawcy, lecz miały służyć obecnie lub w przyszłości na potrzeby prowadzonej przez Spółkę Jawną działalności hotelarskiej. Zgodnie z Państwa wskazaniem, Nieruchomości I, III i IV były/są wykorzystywane w działalności gospodarczej Spółki Jawnej oraz Nieruchomość IV miała służyć zabezpieczeniu terenu pod ewentualną rozbudowę kompleksu hotelowego.
Mając na uwadze powyższe, dokonując Aportu Nieruchomości I, III i IV, Wnioskodawca nie będzie korzystać z prawa do rozporządzania własnym majątkiem prywatnym, nie jest to bowiem typowe (zwykłe) rozporządzanie prawem własności. Sposób wykorzystywania przedmiotowych Nieruchomości, cel nabycia oraz podejmowane i planowane przez Wnioskodawcę działania, wykluczają Aport ww. Nieruchomości w ramach zarządu majątkiem osobistym. Zgodnie z orzeczeniem TSUE C-291/92, które wskazuje kierunek w jakim należy dokonywać interpretacji pojęcia „majątku prywatnego” nie sposób uznać, że Nieruchomości I, III i IV stanowią majątek osobisty Wnioskodawcy, a tym samym, że ich Aport będzie dysponowaniem przez Wnioskodawcę własnym majątkiem osobistym. Przymiot „majątku prywatnego” może być nadany jedynie wówczas, gdy podatnik w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazuje zamiar jej wykorzystywania w ramach majątku osobistego, z czym w analizowanej sprawie nie mamy do czynienia.
W konsekwencji, skoro w przedmiotowej sprawie wystąpią przesłanki stanowiące podstawę uznania Wnioskodawcę za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, to planowana czynność wniesienia Aportem do Spółki Jawnej Nieruchomości I, Nieruchomości III, Nieruchomości IV podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Tym samym, Państwa stanowisko, że planowana przez Wnioskodawcę czynność wniesienia Nieruchomości I, III i IV do Spółki Jawnej nie będzie podlegała przepisom ustawy o VAT uznałem za nieprawidłowe.
Odnosząc się z kolei do pytania nr 2 wskazuję, że w celu wyjaśnienia Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności należy ustalić, co będzie przedmiotem Aportu.
Zgodnie z art. 46 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Na podstawie art. 47 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
1. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności (…).
2. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
W myśl art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Powyższy przepis łączy się z art. 191 Kodeksu cywilnego, wyrażającym klasyczną zasadę superficies solo cedit:
Własność nieruchomości rozciąga się na rzecz ruchomą, która została połączona z nieruchomością w taki sposób, że stała się jej częścią składową.
Wzniesienie budynku w całości na cudzym gruncie ma miejsce z zachowaniem zasady superficies solo cedit.
Z punktu widzenia prawa cywilnego właściciel gruntu, na którym podmiot korzystający z tego gruntu wybudował naniesienia, jest również właścicielem tych naniesień. Sposób rozliczenia się przez strony umowy na podstawie której został udostępniony grunt, w związku z ulepszeniami poczynionymi przez użytkownika na nieruchomość, pozostawiony jest, w ramach swobody zawierania umów, woli stron, chyba że treść lub cel umów w tym przedmiocie sprzeciwiałyby się właściwości (naturze) stosunku łączącego strony, ustawie lub zasadom współżycia społecznego, co wynika z treści art. 3531 Kodeksu cywilnego.
Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, definiujący pojęcie „dostawa towarów” nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży, czy też przeniesienia prawa własności, stąd też nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego. W celu właściwego zinterpretowania pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy mieć na uwadze, że dotyczy ono tego rodzaju czynności, które dają nabywcy prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem wyrażenia „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawo własności”.
Czynności przejęcia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejęcie własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy. W konsekwencji, pojęcie „dostawa towarów” oraz ekonomiczne aspekty transakcji nie muszą wiązać się ze skutkami powstającymi na gruncie cywilistycznego prawa własności.
Powyższe tezy znajdują potwierdzenie zarówno w orzecznictwie krajowym (wyrok NSA z 10 października 2013 r., sygn. akt I FSK 310/12), jak również w orzecznictwie europejskim (orzeczenie C-320/88 Shipping and Forwarding Safe B.V. v. Staatsecretaris van Financien), w którym to orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że:
„wyrażenie „dostawa towarów” w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy oznacza także przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, nawet jeżeli nie dochodzi do przeniesienia własności rzeczy w sensie prawnym” (pkt 1),
jednak jednocześnie zastrzegł, że:
„zadaniem sądu krajowego jest określenie w każdym przypadku, na podstawie stanu rzeczy, czy przeniesienie prawa do dysponowania rzeczą jak właściciel, w rozumieniu artykułu 5(1) VI Dyrektywy, miało miejsce” (pkt 2).
Dla uznania, że miała miejsce dostawa towarów wystarczy, że podmiot nabędzie tzw. własność ekonomiczną, tzn. będzie miał możliwość dowolnego rozporządzania i dysponowania uzyskanym towarem. Przykładowo dostawą towarów będzie faktyczne rozporządzanie nieruchomością nawet bez zachowania formy aktu notarialnego, sprzedaż rzeczy znalezionej, której własności znalazca jeszcze nie nabył.
Zatem rozważając skutki podatkowe transakcji polegającej na dostawie gruntu na rzecz właściciela nakładów posadowionych na tym gruncie należy mieć na uwadze nie jej aspekty cywilnoprawne, lecz te, które mają znaczenie z punktu widzenia ustawy o podatku od towarów i usług.
O ile jest oczywiste, że zbycie gruntu spowoduje przeniesienie na nowego właściciela także własności posadowionych na nim budynków i/lub budowli, jako części składowych gruntu, to bynajmniej nie jest oczywiste, że tym samym dojdzie do dostawy towarów, jakimi są niewątpliwie budynki i/lub budowle w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.
W sytuacji, gdy przedmiotem sprzedaży jest grunt, na którym posadowiony jest budynek/budowla, niestanowiący własności zbywcy, to mimo, że ten obiekt budowlany stanowi w świetle prawa cywilnego część składową nieruchomości - w świetle ustawy o podatku od towarów i usług nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania tym obiektem jak właściciel (zarówno w sensie ekonomicznym, jak i w sensie prawnym), a zatem przedmiotem dostawy jest w takim przypadku tylko sam grunt.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienie od podatku. Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych - rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jako akt prawa miejscowego wiąże zarówno organy administracji, osoby fizyczne, osoby prawne, jak i inne jednostki organizacyjne. Zatem w sytuacji, gdy na danym terenie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to właśnie zapisom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego należy nadać decydujące znaczenie dla oceny przeznaczenia danego terenu, w tym również dla potrzeb art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Powyższa regulacja stanowi implementację art. 135 ust. 1 lit. k Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym:
Państwa członkowskie zwalniają dostawy terenów niezabudowanych, inne niż dostawy terenów budowlanych, o których mowa w art. 12 ust. 1 lit. b.
Stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 – Gemeente Emmen przeciwko Belastingdienst Grote Ondernemingen:
„teren budowlany oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę”.
Tym samym, również w świetle orzeczeń TSUE za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
W przypadku dostawy budynków lub budowli zwolnienie od podatku przysługuje na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz 10a ustawy o VAT.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady – zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Według art. 2 pkt 14 ustawy o VAT:
Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
a) wybudowaniu lub
b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do używania. Zatem, aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich części oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne podatnika – bowiem w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.
W tym miejscu należy zauważyć, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.
W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak wynika z powyższego, prawo do zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, przysługuje wówczas, gdy w stosunku do obiektów, będących przedmiotem sprzedaży, nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Tak więc, aby dostawa budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, muszą być spełnione łącznie dwa warunki występujące w tym artykule.
Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Z powołanego przepisu wynika, że dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
· towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
· przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie może przysługiwać dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie choćby jednego ze wskazanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z kilku podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.
Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w myśl którego:
W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.
Jednocześnie wskazania wymaga, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”, „budowli”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 ze zm.).
I tak, w myśl art. 3 pkt 1, pkt 2, pkt 3 i pkt 9 ustawy Prawo budowlane:
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1) obiekcie budowlanym – należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;
2) budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.
3) budowli – należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych, biogazowni, biogazowni rolniczej, biometanowni i innych urządzeń), oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, w tym pod morskie turbiny wiatrowe oraz stacje elektroenergetyczne zlokalizowane na morzu, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
9) urządzeniach budowlanych – należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.
Urządzenia budowlane stanowią urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, nie są to samodzielne budowle zdefiniowane w art. 3 pkt 3 ww. ustawy Prawo budowlane, które uznaje się za towar na gruncie podatku od towarów i usług. Jednakże urządzenia te należy traktować, jako elementy przynależne do budynku/budowli i opodatkować łącznie z budynkiem/budowlą, z którym są powiązane, a tym samym należy przypisać zwolnienie dla sprzedawanego obiektu budowlanego znajdującego się na tej samej działce, co urządzenie techniczne. Brak podstaw do stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów w zakresie zwolnienia od podatku VAT dla ww. urządzeń w oderwaniu od budynków/budowli, do których przynależą, gdyż w świetle obowiązujących przepisów nie mają one samodzielnego bytu.
Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania nr 2 zadanego we wniosku należy zauważyć, że od momentu nabycia Nieruchomość I stanowi grunt zabudowany.
Jak wynika z okoliczności sprawy, na działce 1 znajduje się część budynku hotelu robotniczego, a na sąsiedniej działce nr 2 zlokalizowane są przyłącza sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej doprowadzone do obiektu (stanowiące własność przedsiębiorstw sieciowych) oraz wewnętrzna droga pożarowa. W ocenie Wnioskodawcy przyłącza sieciowe oraz wewnętrzna droga przeciwpożarowa stanowią „budowle” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Na działce nr 2 znajduje się także fragment ogrodzenia obejmującego cały kompleks hotelowy w (…). W ocenie Wnioskodawcy ogrodzenie to stanowi „urządzenie budowlane” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego tj. urządzenie techniczne związane funkcjonalnie z budynkiem hotelu, mimo że sam budynek położony jest na sąsiedniej działce. Ogrodzenie zostało w całości sfinansowane i wzniesione przez Spółkę Jawną w latach 1997-2002. Obiekt został przyjęty do użytkowania w 2002 r. i od tego czasu pozostaje w faktycznym i ekonomicznym władaniu Spółki Jawnej. Przed dokonaniem planowanego Aportu nie dojdzie pomiędzy właścicielami a Spółką Jawną do rozliczenia nakładów poniesionych na jego wybudowanie. Z tego względu, sam fragment ogrodzenia - jako pozostający we władaniu Spółki Jawnej - nie będzie przedmiotem Aportu. Od momentu przekazania Nieruchomości I na rzecz Spółki Jawnej, właściciele nie wykorzystywali nieruchomości do celów prywatnych ani nie ponosili żadnych nakładów na ulepszenie znajdujących się na niej obiektów. Również Spółka Jawna, w okresie dwóch lat poprzedzających planowane wniesienie Aportu, nie ponosiła wydatków na ulepszenie budynków i budowli zlokalizowanych na działkach nr 1 i 2 w wysokości co najmniej 30% ich wartości początkowej.
Co do zasady, ustawy podatkowe nie uznają za przedmiot opodatkowania umów i czynności cywilnoprawnych, lecz rezultaty tych czynności.
Jak wcześniej wskazano, z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że istotą dostawy jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, przy czym chodzi tutaj o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.
Skoro istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania nimi jak właściciel, zasadne jest przyjęcie, że ekonomiczne władanie budowlami należało do Spółki z chwilą ich wybudowania, chociaż nie należało do Spółki prawo własności gruntu.
W analizowanej sytuacji zbywca nie dokonuje dostawy budowli tj. przyłącza sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i elektroenergetycznej doprowadzonych do obiektu, gdyż stanowią one własność przedsiębiorstw sieciowych. Obiekt nie jest składnikiem majątku zbywcy i nie może stanowić przedmiotu planowanego aportu. Skoro więc Wnioskodawca nie będzie posiadać władztwa ekonomicznego w odniesieniu do ww. budowli sieci posadowionej na działce 2 to nie można przyjąć, że Wnioskodawca dokona dostawy tej budowli.
Jak wynika z opisu sprawy, Nieruchomość I nabyta w 1997 r. stanowi grunt zabudowany, na działce 1 znajduje się część budynku hotelu robotniczego, a na działce nr 2 zlokalizowana jest wewnętrzna droga pożarowa, która stanowi „budowlę” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. Od momentu przekazania Nieruchomości I na rzecz Spółki Jawnej, właściciele nie wykorzystywali nieruchomości do celów prywatnych ani nie ponosili żadnych nakładów na ulepszenie znajdujących się na niej obiektów. Zatem okres od zasiedlenia do planowanej sprzedaży przekracza znacznie dwa lata, a ponadto – jak wynika z opisu sprawy – nie ponosili Państwo nakładów na ulepszenie przekraczających 30% wartości początkowej budynku oraz budowli, to dostawa tego budynku oraz tej budowli będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W związku z powyższym również czynność wniesienia aportem do Spółki gruntów, na którym znajduje się budynek hotelu robotniczego oraz wewnętrzna droga pożarowa będzie zwolniona z podatku VAT, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT.
Podsumowując, wniesienie aportem do Spółki wkładu niepieniężnego w postaci Nieruchomości I obejmującą działki ewidencyjne nr 1 oraz 2, będzie korzystało ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. czynności – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy – jest bezzasadna.
Czynność wniesienia aportem działki nr 4 (Nieruchomości III) do Spółki Jawnej będzie stanowiła dla Wnioskodawcy odpłatną dostawę towarów, która na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Z opisu sprawy wynika, iż, w 2017 r. Nieruchomość III została przeznaczona na cel rozbudowy kompleksu hotelowego w (…) zarządzanego przez Spółkę Jawną i od tamtej chwili jest przedmiotem nieodpłatnego użyczenia na jej rzecz. W ramach rozbudowy realizowanej w latach 2017-2020 r. Spółka Jawna przeznaczyła część działki na utworzenie wewnętrznej drogi przeciwpożarowej zapewniającej dojazd do budynku hotelu. Wszelkie nakłady związane z budową drogi wewnętrznej ponosiła wyłącznie Spółka Jawna z jej własnych środków. Wewnętrzna droga przeciwpożarowa, jako utwardzony dojazd związany funkcjonalnie z budynkiem hotelu, stanowi „budowlę” w rozumieniu tych przepisów. Obiekt został przyjęty do użytkowania przez Spółkę Jawną w 2020 r. i od tamtej chwili pozostają w jej faktycznym i ekonomicznym władaniu. Przed planowanym Aportem nie dojdzie pomiędzy właścicielami a Spółką Jawną do rozliczenia nakładów poniesionych przez Spółkę na ich wzniesienie. W konsekwencji, droga wewnętrzna nie będzie stanowiła przedmiotu wkładu niepieniężnego. Ponadto, w 2018 r. małżonkowie zawarli umowę z przedsiębiorstwem energetycznym, na podstawie której na Nieruchomości III ustanowiono służebność przesyłu. Służebność ta uprawnia przedsiębiorstwo energetyczne do korzystania z nieruchomości w każdym czasie, w zakresie niezbędnym do posadowienia, eksploatacji i konserwacji urządzeń przesyłowych. W wyniku zawartej umowy na działce posadowiono transformator kontenerowy, stanowiący własność przedsiębiorstwa sieciowego. Urządzenie to zasila m.in. hotel w (…), prowadzony przez Spółkę, oraz inne obiekty zlokalizowane na terenie gminy. Obiekt ten także nie będzie przedmiotem wkładu niepieniężnego. Właściciele nie ponosili żadnych nakładów na wzniesienie, ani ulepszenie znajdujących się na nieruchomości obiektów.
W konsekwencji należy wskazać, że w analizowanej sprawie przedmiotem planowanej czynności będzie wyłącznie grunt. Wprawdzie na nieruchomości znajdują się określone obiekty budowlane, jednak nie stanowią one własności zbywcy ani nie znajdują się w jego ekonomicznym władaniu.
W rezultacie w ramach planowanego aportu Nieruchomości III nie dojdzie do dostawy budowli w postaci wewnętrznej drogi przeciwpożarowej ani urządzeń przesyłowych. Przedmiotem dostawy będzie wyłącznie grunt, na którym te obiekty są posadowione.
Nieruchomość III nie stanowi gruntu niezabudowanego, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ponieważ grunt mający być przedmiotem planowanej dostawy już jest terenem zabudowanym (na gruncie znajduje się budowla). Zatem dostawa ww. nieruchomości nie będzie mogła korzystać ze zwolnienia od podatku w myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Skoro nie zaistniały przesłanki umożliwiające zastosowanie zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, należy przeanalizować warunki do zastosowania zwolnienia dla dostawy nieruchomości wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2.
Z okoliczności sprawy wynika, że w dniu 25 listopada 2015 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabyli do majątku wspólnego niezabudowaną działkę gruntu rolnego położoną w (…), oznaczoną numerem ewidencyjnym 4. Nabycie nastąpiło od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i nie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT. Zatem, przy nabyciu przez Wnioskodawcę działki nr 4 nie wystąpił podatek VAT naliczony, który mógłby podlegać odliczeniu. Nie można więc uznać, że Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu działki nr 4, lub że takie prawo Wnioskodawcy nie przysługiwało, skoro dostawa nie była objęta podatkiem VAT.
Dla dostawy Nieruchomości III nie znajdzie więc zastosowania również zwolnienie od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Należy zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że transakcja Aportu Nieruchomości III na rzecz Spółki Jawnej będzie obejmowała jedynie grunt (działkę nr 4) i będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z art. 7 ust. 1 ustawy, która nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy.
Wnioskodawca będzie zobowiązany do opodatkowania podatkiem VAT Aportu na rzecz Spółki Jawnej Nieruchomości III z zastosowaniem stawki podatku VAT właściwej dla przedmiotu dostawy.
Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie braku zastosowania zwolnienia od podatku VAT dla dostawy Nieruchomości III uznaję za prawidłowe.
W celu ustalenia, czy w analizowanej sprawie dla planowanego Aportu Nieruchomości IV w ramach Transakcji zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, należy w pierwszej kolejności rozstrzygnąć, czy i kiedy w odniesieniu do naniesień posadowionych na ww. Nieruchomościach miało miejsce pierwsze zasiedlenie.
Przedstawione we wniosku okoliczności wskazują, że działki nr 5, 6 i 7 w chwili nabycia w 2017 r. i w 2018 r. stanowiły grunty niezabudowane. W 2018 r. decyzją właścicieli Nieruchomość III została ogrodzona w granicach władania. Ogrodzenie przebiega częściowo przez każdą z trzech działek, tzn. znajduje się zarówno na działce 5, 6 jak i 7. Wszelkie nakłady związane ze wzniesieniem ogrodzenia były ponoszone wyłącznie przez właścicieli i finansowane z ich środków prywatnych. W ocenie Wnioskodawcy, ogrodzenie okalające nieruchomość stanowi typowe ogrodzenie terenowe i może stanowić „budowlę” w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W okresie ostatnich dwóch latach Wnioskodawca ani pozostali właściciele nie ponosili żadnych wydatków na ulepszenie ogrodzenia.
Zatem do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy w stosunku do budowli posadowionej na Nieruchomości IV doszło wiele lat wcześniej w momencie oddania ww. budowli do użytkowania. Wobec tego planowany Aport ww. budowli nastąpi w okresie dłuższym niż 2 lata od pierwszego zasiedlenia.
Biorąc pod uwagę powyższe oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy należy stwierdzić, że spełnione zostaną przesłanki warunkujące zastosowanie zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT do Aportu budowli posadowionej na Nieruchomości IV, ponieważ planowana czynność nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia oraz od daty pierwszego zasiedlenia ww. budowli minie okres przekraczający 2 lata.
Jak wskazano powyżej, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki i budowle na nim posadowione. W konsekwencji – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy – również zbycie w ramach Aportu udziałów w gruncie (udziału w działkach nr 5, 6 i 7), na którym ww. budowla jest posadowiona, będzie zwolnione od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.
W związku z tym, że planowana czynność wniesienia Aportem Nieruchomości IV będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy, dalsza analiza zwolnień ww. czynności – wynikająca z przepisów art. 43 ust. 1 pkt 10a lub pkt 2 ustawy – jest bezzasadna.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla dostawy Nieruchomości IV uznaję za prawidłowe.
Jednocześnie nie udzielam odpowiedzi w zakresie pytania nr 2 dla Nieruchomości II, ponieważ jak wcześniej wskazałem, stanowisko do braku podlegania przepisom ustawy o VAT dostawy Nieruchomości II jest prawidłowe, natomiast pytanie nr 2 jest postawione pod warunkiem uznania stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii, czy Spółka Jawna będzie uprawniona do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu.
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
W myśl art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Według art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Jak stanowi art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Należy również podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Stosownie do art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z powyższymi przepisami, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, a transakcja udokumentowana fakturą podlega opodatkowaniu i nie jest zwolniona od podatku.
Z wniosku wynika, że Spółka jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT i w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług hotelarskich (PKD 55.10.Z). Działalność ta prowadzona jest z wykorzystaniem należących do Spółki nieruchomości - dwa główne obiekty hotelowe zarządzane przez Spółkę zlokalizowane są w miejscowościach (…) oraz (…). W ramach planowanej czynności Wnioskodawca zamierza wnieść Aportem do Spółki Jawnej Nieruchomości I, II, III i IV (położone w miejscowościach (…) oraz (…) - sąsiadujące z nieruchomościami należącymi do Spółki).
Jednocześnie, jak rozstrzygnięto w niniejszej interpretacji, planowana czynność wniesienia Aportem przez Wnioskodawcę do Spółki Jawnej Nieruchomości I, Nieruchomości III, udziału w Nieruchomości IV podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Transakcja Aportu Nieruchomości I oraz Nieruchomości IV na rzecz Spółki, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
Natomiast transakcja Aportu Nieruchomości III na rzecz Spółki Jawnej będzie obejmowała jedynie grunt (działkę nr 4) nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 i pkt 2 ustawy i będzie opodatkowana podatkiem VAT według właściwej dla przedmiotu dostawy stawki podatku VAT.
W konsekwencji, mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, należy stwierdzić, że Spółka Jawna będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony z tytułu Aportu Nieruchomości III. Wynika to z faktu, że w analizowanym przypadku będą spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego.
Natomiast Spółce Jawnej nie będzie przysługiwało prawa do odliczenia podatku naliczonego z związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości I oraz Nieruchomości IV, z uwagi na zaistnienie negatywnej przesłanki wyłączające prawo do odliczenia podatku naliczonego przewidzianej w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości III uznaję za prawidłowe, natomiast w zakresie prawa Spółki do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur wystawionych przez Wnioskodawcę w związku z dokonaniem Aportu Nieruchomości I i IV uznaję za nieprawidłowe.
Jednocześnie nie udzielam odpowiedzi w zakresie pytania nr 3 dla Nieruchomości II, ponieważ jak wcześniej wskazałem, stanowisko do braku podlegania przepisom ustawy o VAT dostawy Nieruchomości II jest prawidłowe, natomiast pytanie nr 3 jest postawione pod warunkiem uznania stanowiska w zakresie pytania nr 1 za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy oraz we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności kwestii dokumentowania fakturą czynności wniesienia Nieruchomości I, II, III i IV do Spółki jawnej czy zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy VAT do planowanej czynności.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko Wnioskodawcy, który wystąpił z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w jego sprawie i nie wywołuje skutków prawnych dla innych podmiotów – małżonki Wnioskodawcy.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo