Interpretacja 0113-KDIPT1-2.4012.907.2025.2.AB

Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku naliczonego w całości lub w części, wynikającego z wydatków związanych z realizacją projektu (…). Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 5 listopada 2025 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Uniwersytet w (…) (zwany dalej Wnioskodawcą, Beneficjentem, (…) lub Uczelnią) jest akademicką uczelnią publiczną posiadającą osobowość prawną, stanowiącą część systemu szkolnictwa wyższego w rozumieniu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 z późn. zm.). Wnioskodawca działa na podstawie powołanej ustawy, aktów wykonawczych na jej podstawie wydanych oraz statutu (…).

Uniwersytet jako jednostka sektora finansów publicznych podlega też przepisom Ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych oraz Ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W myśl art. 15 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT) obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Obejmuje ona w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

1)    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2)    eksport towarów;

3)    import towarów na terytorium kraju;

4)    wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5)    wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Co do zasady, czynny podatnik VAT ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony (z pewnymi wyjątkami). Posiada również możliwość uzyskania zwrotu podatku, gdy kwota podatku naliczonego przewyższa kwotę podatku należnego w podsumowaniu danego okresu.

W myśl art. 86 ust. 1 przedmiotowej ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Jak stanowi ust. 10 przytoczonego przepisu, prawo to powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy.

Aby podatnik miał możliwość odliczyć podatek VAT od dokonanego zakupu muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

1.    otrzymał fakturę,

2.    powstał obowiązek podatkowy u sprzedawcy,

3.    związek nabycia towarów lub usług z czynnościami opodatkowanymi.

Charakter działalności Uczelni:

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce Uniwersytet w (…) jako uczelnia wyższa jest podmiotem tworzącym system szkolnictwa wyższego i nauki. Zgodnie z art. 11 ust. 1 tej ustawy, podstawowymi zadaniami Wnioskodawcy jako uczelni publicznej m.in. są:

1.    prowadzenie kształcenia na studiach;

2.    prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia;

3.    prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki;

4.    prowadzenie kształcenia doktorantów;

5.    kształcenie i promowanie kadr uczelni;

6.    stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w:

a)    procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia,

b)    kształceniu,

c)    prowadzeniu działalności naukowej;

7.    wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, tradycję narodową, umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka;

8.    stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów;

9.    upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki i kultury, w tym przez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych, informacyjnych i archiwalnych;

10. działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych.

Działalność (…) w zakresie VAT:

Działalność Wnioskodawcy obejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jak również obszar niepodlegający opodatkowaniu (będący poza zakresem ustawy o VAT) oraz zwolniony z opodatkowania (czynności korzystające ze zwolnienia od podatku VAT):

1.    Działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (będąca poza zakresem ustawy o VAT) – przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz badania własne naukowe finansowane z subwencji oraz innych różnego typu dofinansowań, dla których nie przewidziano komercjalizacji.

2.    Odpłatna działalność Wnioskodawcy, korzystająca ze zwolnienia od podatku od towarów i usług – głównie odpłatne usługi kształcenia na studiach niestacjonarnych, podyplomowych, organizacja odpłatnych konferencji naukowych organizacja kursów i szkoleń np. językowych, odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Wnioskodawcy, sprzedaż mienia Uczelni (np. wyposażenia) wykorzystywanego wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT, jeżeli Uczelni nie przysługiwało prawo do odliczenia z tytułu nabycia tych towarów oraz sprzedaż budynków, budowli lub ich części – w przypadku, gdy spełnione są warunki, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lub 10a ustawy o podatku od towarów i usług. W przypadku działalności Uczelni zwolnionej z VAT sprzedaż towarów i usług podlega zasadniczo reżimowi ustawy o VAT, aczkolwiek nie powstaje tu obowiązek „fizycznego” naliczenia i odprowadzenia do urzędu skarbowego podatku należnego.

3.    Działalność opodatkowana podatkiem od towarów i usług, czyli taka względem której trzeba odprowadzić należny podatek. Są to m.in.: noclegi w domach studenckich na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci uczelni, najem pomieszczeń w budynkach należących do uczelni na cele inne niż mieszkaniowe (np. na bufet), refakturowanie (odsprzedaż) mediów na najemców (np. energii elektrycznej, wody), sprzedaż książek i czasopism publikowanych w wydawnictwie należącym do uczelni, komercjalizacja wyników badań naukowych prowadzonych przez uczelnię (np. sprzedaż wyników badań, odpłatne udzielenie licencji do wyników prac badawczych, rozwojowych, wdrożeniowych etc. lub też inne formy odpłatnego ich udostępniania na korzystanie z wynalazku, zbycie praw majątkowych, aport, dzierżawa), sprzedaż mienia uczelni np. pojazdów, wyposażenia (o ile uczelni przysługiwało prawo do odliczenia przy nabyciu tych towarów oraz towary te nie były wykorzystywane wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT), usługi sponsoringowe.

4.    Sprzedaż VAT NP (odwrotne obciążenie) – może wystąpić np. sprzedaż wyników badań, usług sponsoringowych i prac zleconych na rzecz zagranicznych kontrahentów.

W związku ze specyficzną złożonością funkcjonowania Uczelni jako podatnika VAT, w obszarze rozliczania podatku od towarów i usług występują następujące rodzaje możliwych odliczeń podatku naliczonego:

1)    Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego – zakupy związane z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu (poza VAT). W tym przypadku towar/usługę można przyporządkować tylko do działalności niemającej charakteru gospodarczego.

2)    Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego – zakupy związane z czynnościami zwolnionymi z podatku VAT. Towar/usługę można przyporządkować tylko do działalności gospodarczej zwolnionej z podatku VAT.

3)    Brak prawa do odliczenia podatku naliczonego – zakupy związane z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu (poza VAT) i/lub czynnościami zwolnionymi z podatku VAT. Towar/usługę można przyporządkować tylko do działalności niemającej charakteru gospodarczego oraz zwolnionej z podatku VAT.

4)    Pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego – zakupy związane tylko i wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT. Towar/usługę można przyporządkować tylko do działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT.

5)    Odliczenie za pomocą prewspółczynnika – zakupy związane jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu.

6)    Odliczenie za pomocą współczynnika – zakupy związane jednocześnie z czynnościami zwolnionymi z podatku VAT oraz czynnościami opodatkowanymi.

7)    Odliczenie za pomocą prewspółczynnika oraz współczynnika – zakupy związane z wszystkimi trzema rodzajami „działalności”: niepodlegającymi opodatkowaniu (poza VAT), czynnościami zwolnionymi z podatku VAT oraz czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

W związku z otrzymaniem przez Uniwersytet w (…) – uczelni wyższej dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027, Działanie 1.1 Rozwój regionalnego potencjału B+R, na realizację Projektu: (…), Uczelnia występuje z wnioskiem o interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie możliwości odliczenia podatku od towarów i usług w stosunku do zakupów realizowanych w projekcie, a co za tym idzie kwalifikowalności tego podatku.

Zapłacony podatek VAT może być uznany za wydatek kwalifikowalny (tzn. taki, który może być zrefundowany z funduszy projektowych) wyłącznie wówczas, gdy beneficjentowi, zgodnie z obowiązującym prawodawstwem krajowym, nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot podatku VAT. Ponadto Beneficjent – uczelnia ma obowiązek dostarczyć z właściwego organu podatkowego pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą możliwości odzyskania podatku VAT, odnoszącą się do Projektu.

Opis projektu

Celem projektu jest (...). 

Zakupiona w wyniku realizacji projektu infrastruktura pozwoli na intensyfikację badań w dziedzinie nauk ścisłych i przyrodniczych w dyscyplinach takich jak nauki biologiczne, chemiczne i informatyczne, szczególnie w obszarze inżynierii materiałowej, w tym: nanotechnologii, inżynierii biomedycznej, biotechnologii, mikrobiologii, ochrony środowiska oraz biologii molekularnej, ale także wyjaśnialnej sztucznej inteligencji.

Organizacja wnioskowanych pracowni oraz ich wyposażenie stanowić będzie istotne wzmocnienie potencjału badawczo-rozwojowego Uniwersytetu w (…) oraz całego regionu, w tym funkcjonujących tutaj parków naukowo-technologicznych. Obecnie żaden z ośrodków nie dysponuje m.in. (...). Aparatura ta otworzy ścieżkę zaawansowanych i unikatowych badań aplikacyjnych. Planowana aparatura (…) będzie komplementarna z już istniejącymi na Uczelni laboratoriami i centrami naukowymi w regionie. Uniwersytet w (…) skupia specjalistów z nauk ścisłych i przyrodniczych, którzy umiejętnie wykorzystując posiadany potencjał naukowy i aparaturowy współpracują z innymi uczelniami Regionu. Placówka zostanie utworzona we współpracy wydziałów (...). Strategie rozwoju Wydziałów (…) silnie akcentują potrzebę współpracy z instytucjami i przedsiębiorstwami z otoczenia społeczno- gospodarczego. Rozwijana infrastruktura badawcza będzie wykorzystywana do działalności statutowej Uniwersytetu. Efekty projektu nie będą w znacznej części podlegały komercjalizacji.

Wartość przedsięwzięcia to (…) zł, z czego większość kwoty – (…) zł – stanowi dofinansowanie w ramach programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027, Priorytet: I Badania i innowacje, Działanie: 1.1 Rozwój regionalnego potencjału B+R, Typ: 4. Publiczna infrastruktura organizacji badawczych. Jest to projekt wieloobszarowy, w którym będą podejmowane aktualne problemy związane z rozwojem gospodarczym województwa (…) zgodne z kierunkami wskazanymi w dokumencie „(…)”.

Dofinansowanie otrzymane w ramach projektu ma pokryć wydatki kwalifikowane poniesione w Projekcie, które to wydatki, w myśl § 4 pkt. 1 ppk. 5 projektu umowy o dofinansowanie, muszą spełniać warunki określone w „Wytycznych kwalifikowalności” – opublikowanych na portalu: www.funduszeeuropejskie.gov.pl, obowiązujących w dacie poniesienia przedmiotowego wydatku. Wytyczne kwalifikowalności zostały wydane na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 (Dz. U. z 2022 r. poz. 1079).

W myśl „Wytycznych kwalifikowalności” wydatek jest kwalifikowalny, jeżeli:

a)    jest zgodny z przepisami prawa,

b)    jest zgodny z umową o dofinansowanie projektu i Wytycznymi oraz innymi procedurami, do stosowania których beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie projektu,

c)    został faktycznie poniesiony zgodnie z zasadą kasową, tj. nastąpił rozchód środków pieniężnych z kasy lub rachunku płatniczego (nastąpiło obciążenie rachunku płatniczego beneficjenta), w okresie wskazanym w umowie o dofinansowanie projektu, (z wyjątkami takimi jak: wkład niepieniężny, koszty amortyzacji, dokonanie odpisu na ZFŚS i inne),

d)    spełnia warunki określone w programie i szczegółowym opisie priorytetów programu oraz regulaminie wyboru projektów,

e)    jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu lub jego przygotowaniem, o ile szczegółowy opis priorytetów programu lub regulamin wyboru projektów dopuszcza kwalifikowalność kosztów związanych z przygotowaniem projektu,

f)     został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów,

g)    został należycie udokumentowany zgodnie z wymogami określonymi w Wytycznych oraz z zasadami określonymi przez instytucję zarządzającą,

h)    został rozliczony we wniosku beneficjenta o płatność,

i)     dotyczy towarów dostarczonych lub usług wykonanych lub robót budowlanych zrealizowanych.

Zgodnie z § 19 założeń umowy o dofinansowanie, Beneficjent zobowiązuje się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wszystkich wydatków i kosztów Projektu lub do korzystania z odpowiedniego kodu księgowego w sposób przejrzysty, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem, z wyłączeniem wydatków rozliczanych w oparciu o metody uproszczone. Przez wyodrębnioną ewidencję wydatków i kosztów rozumie się, w przypadku Uniwersytetu, ewidencję prowadzoną w oparciu o Ustawę z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości. Beneficjent prowadzący pełną księgowość – księgi rachunkowe zobowiązany jest do prowadzenia, na potrzeby realizowanego przez siebie Projektu, wyodrębnionej ewidencji księgowej zgodnie z zasadami rachunkowości, przez co należy rozumieć ewidencję wyodrębnioną w ramach już prowadzonych przez daną jednostkę ksiąg rachunkowych. System ewidencji księgowej powinien umożliwić sporządzenie sprawozdań i kontroli wykorzystania środków funduszy strukturalnych Unii Europejskiej, poprzez wprowadzenie kont syntetycznych, analitycznych i pozabilansowych.

W myśl uregulowań zawartych w Podrozdziale 3.5 Wytycznych kwalifikowalności, podatek od towarów i usług, może być kosztem kwalifikowalnym, jeżeli został poniesiony przez Beneficjenta w związku z kosztami kwalifikowalnymi oraz:

1.    brak jest prawnej możliwości odzyskania podatku VAT zgodnie z przepisami prawa krajowego – Beneficjentowi zgodnie z obowiązującym prawodawstwem krajowym, nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego lub ubiegania się o zwrot podatku VAT,

2.    Beneficjent dołączy do wniosku o dofinansowanie projektu „Oświadczenie o kwalifikowalności VAT”, w którym to oświadczy, iż w chwili składania wniosku o dofinansowanie projektu nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT oraz zobowiąże się do zwrotu zrefundowanej ze środków unijnych części VAT, jeżeli zaistnieją przesłanki umożliwiające odzyskanie tego podatku. Takie oświadczenie stanowi załącznik do zawieranej z beneficjentem umowy o dofinansowanie projektu.

W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, iż:

Pytanie 1:

Do jakich czynności będą wykorzystywali Państwo efekty realizowanego projektu pn. (…), tj. czy do czynności:

a)    opodatkowanych podatkiem VAT (proszę wskazać nazwę tych czynności)?

b)    zwolnionych od podatku VAT (proszę wskazać nazwę tych czynności oraz na jakiej podstawie prawnej czynności te korzystają ze zwolnienia)?

c)    niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (proszę wskazać nazwę tych czynności)? Proszę wskazać uwzględniając fakt, czy ich wykorzystanie przekłada się na obszar działalności opodatkowanej podatkiem VAT, oraz / lub działalności niepodlegającej podatkiem VAT.

Odpowiedź do Pytania 1:

Efekty realizowanego projektu pn. (…):

a)    wykorzystywane będą do czynności opodatkowanych podatkiem VAT tj. do realizacji przez Uniwersytet odpłatnych usług badawczych (np. ...), zleconych przez podmioty zewnętrzne – firmy z sektora biotechnologii, chemii, nanotechnologii oraz IT, czyli do odpłatnego transferu wiedzy do gospodarki, udostępnianie (wynajem) aparatury badawczej zakupionej w ramach projektu,

b)    wykorzystywane będą do czynności zwolnionych zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b) ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług tj. odpłatnych usług kształcenia na studiach niestacjonarnych, studiach podyplomowych, kursach, szkoleniach,

c)    wykorzystywane będą do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT tj. do działalności statutowej określonej w art. 11 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, m.in. do nieodpłatnych czynności kształcenia w naukach ścisłych i przyrodniczych, otwartych wykładów, warsztatów, pokazów naukowych, wprowadzenia nowych zajęć laboratoryjnych, przygotowania do odbycia staży i praktyk studenckich oraz prowadzenia badań naukowych własnych, w tym zaawansowanych eksperymentów, realizacji nowych programów badawczych, możliwość realizacji badań w ramach prac dyplomowych i doktoranckich, publikacji w prestiżowych czasopismach o zasięgu międzynarodowym, podejmowania nowych współprac badawczych.

Pytanie 2:

Czy efekty realizowanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa do celów prowadzonej działalności gospodarczej jak i do celów innych niż działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług?

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.): Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Odpowiedź do Pytania 2:

Efektem projektu będzie zakup aparatury badawczej, która będzie wykorzystywana do:

1)  Prowadzenia badań statutowych (ok. 87%), niestanowiących działalności gospodarczej, mieszczących się w katalogu podstawowych zadań uczelni określonych w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli to m. in.: prowadzenia kształcenia na studiach, kształcenia i promowania kadr uczelni, prowadzenia działalności naukowej, świadczenia usług badawczych, transferu wiedzy i technologii do gospodarki, upowszechniania i pomnażania osiągnięć nauki i kultury, a także działania na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych. Zgodnie z art. 425 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wykonywanie przez uczelnię zadań, o których mowa w art. 11 tej ustawy, oraz prowadzenie działalności sportowej, rehabilitacyjnej lub diagnostycznej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1480). Aktywność taka, przede wszystkim z uwagi na brak celu zarobkowego, nie wpisuje się też w definicję działalności gospodarczej zawartej w ustawie o podatku od towarów i usług (art. 15 ust. 2).

oraz do:

2)  Wykonywania komercyjnie (odpłatnie, zarobkowo) badań na zlecenie (ok. 13% pośrednich efektów projektu), czyli czynności stanowiących działalność gospodarczą.

Pytanie - Czy Uniwersytet w (…) będzie miał prawo do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku naliczonego w całości lub w części, wynikającego z wydatków związanych z realizacją projektu (…), dotyczy wyłącznie obszaru niezwiązanego z działalnością opodatkowaną, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług?

Czyli dotyczy tylko wydatków związanych z działalnością Uczelni niestanowiącej działalności gospodarczej (będącej poza zainteresowaniem ustawy o VAT) oraz działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług w myśl art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b) tej ustawy.

Pytanie 3:

W sytuacji, gdy efekty realizowanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to czy będzie istniała możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?

Odpowiedź do Pytania 3:

Tak, będzie istniała możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej. Wydatki te będą dokumentowane odrębnymi fakturami. Badania zlecone księgowane będą na wyodrębnionych kontach księgowych. System ewidencji księgowej umożliwiać będzie sporządzenie sprawozdań i analiz poprzez wprowadzenie kont syntetycznych, analitycznych i pozabilansowych, umożliwiać też będzie prawidłowe rozliczenie podatku od towarów i usług, w tym terminowe wywiązywanie się z obowiązków sprawozdawczych (składania pliku JPK_VAT).

Pytanie 4:

W przypadku, gdy efekty realizowanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz do czynności zwolnionych od podatku VAT, to należy wskazać czy będą Państwo mieli obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?

Odpowiedź do Pytania 4:

Odpłatne badania zlecone księgowane będą na wyodrębnionych kontach księgowych co stworzy obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT. Wydatki związane z realizowanymi opodatkowanymi usługami będą dokumentowane odrębnymi fakturami.

W przypadku pojawienia się zakupów związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie będzie możliwe – kwotę podatku naliczonego oblicza się za pomocą prewspółczynnika (art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT).

W przypadku pojawienia się zakupów związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz czynnościami zwolnionymi z podatku VAT – odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego następuje za pomocą współczynnika (art. 90 ustawy o VAT).

W przypadku pojawienia się zakupów związanych zarówno z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu (poza VAT), czynnościami zwolnionymi z podatku VAT oraz czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT – odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego następuje za pomocą prewspółczynnika oraz współczynnika (art. 86 oraz art. 90 ustawy o VAT).

Pytanie 5:

Na kogo zostaną wystawione faktury dokumentujące wydatki ponoszone w związku z realizacją ww. projektu?

Odpowiedź do Pytania 5:

Faktury dokumentujące wydatki ponoszone w związku z realizacją przedmiotowego projektu wystawione zostaną na Wnioskodawcę tj. Uniwersytet w (…).

Pytanie 6:

Co oznacza sformułowanie wskazane w opisie sprawy „Efekty projektu nie będą w znacznej części podlegały komercjalizacji”? W przypadku, gdy efekty projektu będą w jakiejkolwiek części podlegały komercjalizacji, to należy wskazać:

-        na jakich zasadach efekty projektu będą podlegały komercjalizacji?

-        na rzez jakich podmiotów efekty projektu będą podlegały komercjalizacji?

-        czy komercjalizacja efektów będzie odpłatna czy nie odpłatna?

-        czy udostępnienie efektów projektu w ramach komercjalizacji będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i korzystało ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

Odpowiedź do Pytania 6:

Efekty projektu nie będą w znacznej części podlegały komercjalizacji, ponieważ przewidywana jest komercjalizacja zakupionej aparatury badawczej tylko w 13% po zakończeniu przedmiotowego projektu, tj. przedmiotowa aparatura wykorzystywana będzie do prowadzenia badań statutowych w ok. 87% oraz w ok. 13% do komercyjnych badań na zlecenie. Projekt skierowany jest głównie do:

·         kadry naukowej zatrudnionej na Uniwersytecie w (…), która wykorzystując aparaturę pomiarową najnowszej generacji zebraną w Centrum, będzie mogła prowadzić badania na najwyższym światowym poziomie oraz zwiększać swoje kompetencje dydaktyczne w zakresie nowoczesnych rozwiązań aparaturowych i ich zastosowań,

·         studentów Kół Naukowych działających na wydziałach, stażystów i doktorantów, którzy będą angażowani w pozaprogramowe badania naukowe z zastosowaniem zakupionej, najnowocześniejszej aparaturze badawczej. Stworzone zostaną dla nich wakacyjne pilotażowe programy naukowe. Działania takie pozwolą zainteresowanym studentom na nabycie kompetencji niezbędnych do podjęcia pracy w nowoczesnych laboratoriach rozwojowych i kontrolno-badawczych, zdobycie doświadczenia i umiejętności związanych z obsługą nowoczesnej aparatury pomiarowej, a także wykorzystania najnowocześniejszych metod analitycznych wykorzystujących AI.

W dalszej kolejności grupą docelową są też przedsiębiorstwa, głównie z województwa (…), prowadzące prace badawczo-rozwojowe oraz inne podmioty i instytucje z otoczenia społeczno- gospodarczego (…). Komercjalizacji będą podlegały nie same efekty projektu (bo efektem są zakupione urządzenia), ale usługi badawcze realizowane za ich pomocą, w trakcie i po zakończeniu projektu. Same koszty tych badań (koszty odczynników, eksploatacji urządzeń, wynagrodzenia pracowników itp.) również nie są przedmiotem tego projektu i nie są finansowane z projektu.

Z założenia usługi badawcze po zakończeniu projektu mają być odpłatne, będą więc podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Odbiorcami mają być firmy i instytucje badawcze oraz inni zamawiający usługi badawcze.

Pytanie

Czy Uniwersytet w (…) będzie miał prawo do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku naliczonego w całości lub w części, wynikającego z wydatków związanych z realizacją projektu (…), niezwiązanych z działalnością opodatkowaną, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług?

Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Wnioskodawcy, Uczelnia nie będzie miała prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego w całości ani w części, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z realizacją projektu niezwiązanych z działalnością opodatkowaną. Uczelnia realizując założenia projektu realizuje swoje zadania statutowe, które nie stanowią działalności gospodarczej, mieszczą się natomiast w katalogu podstawowych zadań uczelni określonych w art. 11 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Są to m.in.: prowadzenie kształcenia na studiach, kształcenie i promowanie kadr uczelni, prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych, transfer wiedzy i technologii do gospodarki, upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki i kultury, a także działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych. Wymienione zadania uczelni publicznej koncentrują się na realizacji celów społecznych. W tym wymiarze uczelnia publiczna nie jest typowym przedsiębiorstwem.

Odbiorcami bezpośrednimi projektu są pracownicy, studenci i doktoranci biorący udział w badaniach, w tym w badaniach B+R+I Wydziału (…). Korzyści dla studentów włączanych w proces badawczy (magistranci i doktoranci) to: większa atrakcyjność studiów poprzez wprowadzenie nowych zajęć laboratoryjnych oraz programów badawczych, dostęp do nowoczesnej aparatury badawczej umożliwiający zdobycie praktycznych umiejętności obsługi zaawansowanych technologii, prowadzenie unikalnych badań na najwyższym poziomie, co w efekcie ułatwić może absolwentom znalezienie pracy w sektorach wymagających wysokiej klasy specjalistów. Korzyści dla pracowników naukowych i administracyjnych Uniwersytetu w (…) dotyczą zwiększonej możliwości prowadzenia badań na poziomie międzynarodowym poprzez wykorzystanie nowoczesnej infrastruktury badawczej, umożliwienie prowadzenia zaawansowanych eksperymentów i współpracę z prestiżowymi ośrodkami naukowymi. Poprawne osiągnięcie wskazanych w projekcie celów i rezultatów jest możliwe m. in. dzięki zasobom technologicznym, posiadanym przez Uczelnię. W rezultacie realizacji projektu pracownicy Uniwersytetu w (…) będą mogli pracować na nowoczesnym sprzęcie badawczym i prowadzić prace badawczo-rozwojowe, których wyniki będą transferowane do sektora gospodarczego również bezpłatnie w postaci publikacji open access. Sektor szkolnictwa wyższego w ramach prac badawczo-rozwojowych (B+R) prowadzi głównie badania podstawowe, podobnie jest w przypadku Uniwersytetu w (…). Badania podstawowe są źródłem oryginalnych rozwiązań. Udostępnienie informacji o wynikach oryginalnych badań pracowników Uniwersytetu w (…) w wolnym dostępie pozwoli na oszczędność nakładów na B+R w zakresie badań podstawowych w sektorze przedsiębiorstw z tytułu braku konieczności powtarzania tych samych eksperymentów przez pracowników firm. Dodatkowo udostępnione wyniki badań mogą być inspiracją do prowadzenia dalszych prac B+R w firmach. Przy szacowaniu korzyści społecznych związanych z oszczędnością środków finansowych na B+R w sektorze przedsiębiorstw zdecydowano się uwzględnić głównie firmy z (…), które będą bardziej skłonne szukać współpracowników na uczelniach w swoim regionie i dlatego będą bardziej zainteresowanie korzystaniem z oferowanych przez uczelnię z regionu usług badawczych.

Również art. 425 Ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wskazuje, że wykonywanie przez uczelnię zadań, o których mowa w art. 11, oraz prowadzenie działalności sportowej, rehabilitacyjnej lub diagnostycznej nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 roku – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 236). Podstawowa działalność wyższych uczelni nie podlega podatkowi od towarów i usług. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zaś w świetle art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Otrzymane w ramach projektu dofinansowanie nie będzie miało wpływu na jakąkolwiek cenę dostarczanych towarów lub usług świadczonych przez Uniwersytet. Efekty projektu pod nazwą (…) bezpośrednio w około 87% nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W tej części Uczelnia nie będzie prowadziła sprzedaży opodatkowanej podatkiem VAT z wykorzystaniem dokonanych zakupów w ramach projektu. Uczelnia zatem w tym przypadku nie będzie nabywała towarów i usług w związku z żadną czynnością opodatkowaną VAT, a warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny. Beneficjent wykorzystywać będzie nabyte w ramach projektu usługi/towary/środki trwałe do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, więc nie jest możliwe odliczenie lub zwrot tego podatku. Wystąpi tu brak prawa do odliczenia podatku naliczonego – realizowane zakupy będą związane z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu (poza VAT). W tym przypadku towar/usługę będzie można przyporządkować tylko do działalności niemającej charakteru gospodarczego.

Infrastruktura badawcza uzyskana w wyniku realizacji projektu, będzie w ok. 87% wykorzystywana na cele działalności niegospodarczej, a komercyjne jej wykorzystanie będzie miało charakter wyłącznie pomocniczy (wymiar działalności o charakterze komercyjnym ma wynosić ok. 13% łącznego czasu wykorzystania infrastruktury w stosunku do całkowitej rocznej wydajności infrastruktury).

Odbiorcami pośrednimi projektu są podmioty gospodarcze działające głównie na (…), krajowe i zagraniczne ośrodki naukowo-badawcze oraz organizacje samorządowe i rządowe. Zakłada się wykorzystanie planowanych do zakupu urządzeń przez około 8 godzin dziennie (wyjątkiem jest (...), który może pracować non stop przez cały rok). Łączna planowana liczba godzin użytkowania aparatury to (...) godzin rocznie (suma liczby godzin pracy każdego z urządzeń). Działalność gospodarcza będzie pełniła funkcję działalności pomocniczej, a łączne planowane zaangażowanie aparatury w ramach tej działalności wyniesie około (...) godzin rocznie (około 13% łącznego czasu użytkowania). W celu prawidłowego rozliczenia czasu pracy urządzeń prowadzony będzie rejestr czasu wykorzystania aparatury naukowo-badawczej.

Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego zostało uregulowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm., dalej: ustawa o VAT). Zgodnie z tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 tej ustawy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego. Przedstawiona zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Zatem, aby prawo do odliczenia przysługiwało Uczelnia musiałaby wykazać związek zakupów z czynnościami opodatkowanymi, co w tym przypadku nie będzie miało miejsca.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza (w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT) obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jak już wskazał Wnioskodawca wcześniej działalność podstawowa (statutowa) uczelni wyższej nie stanowi działalności gospodarczej.

Wydatki poniesione w ramach projektu będą dokumentowane odrębnymi fakturami. Faktury zakupowe dotyczące realizowanego projektu będą wystawiane na Uniwersytet w (…) jako nabywcę towarów i / lub usług. Identyfikacja faktur dokumentujących wydatkowane kwoty oraz ich wyłączne przyporządkowanie do projektu będzie przejrzyste z uwagi na stosowany w projekcie sposób ewidencji. Zgodnie z § 19 założeń umowy o dofinansowanie, Uniwersytet jako Beneficjent zobowiązał się do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji wszystkich wydatków i kosztów Projektu, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem. Wydatki projektowe zaksięgowane zostaną w sposób umożliwiający ich identyfikację. Wszelkie płatności dotyczące projektu realizowane będą przez wyodrębniony rachunek bankowy. Przechowywanie zgromadzonej dokumentacji projektowej gwarantuje dostępność, poufność i bezpieczeństwo oraz właściwą ścieżkę audytu. Zapewniona też zostanie dostępność dokumentacji w sposób umożliwiający weryfikację ich zgodności z prawem i prawidłowości zadeklarowanych wydatków.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.

W myśl tego przepisu:

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych. Podatnik ma obowiązek dokonania tzw. alokacji podatku, czyli określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu. Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane.

Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast w myśl przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

Z art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych. Przy odliczeniu częściowym pomija się tę część podatku, w jakiej zakupione towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT i zwolnionych z podatku.

Generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a i następne oraz art. 90 ustawy.

W świetle art. 86 ust. 2a ustawy:

W oparciu o art. 86 ust. 2b ustawy:

W świetle art. 86 ust. 2c ustawy:

Według art. 86 ust. 2d ustawy:

Stosownie do art. 86 ust. 2g ustawy:

W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 86 ust. 2h ustawy:

Natomiast z treści art. 86 ust. 22 ustawy wynika, że:

Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „Rozporządzeniem”.

Na mocy § 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia:

Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w Rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.

Stosownie do § 6 Rozporządzenia:

Na podstawie § 2 pkt 4 Rozporządzenia:

Pojęcie obrotu, o którym mowa w powyższej regulacji powinno być interpretowane tak, jak w przypadku art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług. Obrót powinien być rozumiany jako kwota należna z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług pomniejszona o VAT. Obrót ten będzie – dla celów określenia proporcji – powiększany o otrzymane przychody z innej niż gospodarcza działalności.

Zgodnie z § 8 Rozporządzenia:

Prawidłowa wykładnia art. 86 ust. 2a ustawy wymaga zdefiniowania pojęć: „cele wykonywanej działalności gospodarczej” oraz „cele inne niż działalność gospodarcza”.

Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy.

W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. Towarzyszą one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, ale ich występowanie nie oznacza, że podatnik wykonuje czynności poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, następuje obowiązek naliczenia VAT w przypadkach określonych w tych przepisach.

Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy – przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy, czy nieodpłatną działalność statutową.

Art. 86 ust 2a ustawy odnosi się do sytuacji, gdy podatnik nabywa towary i usługi, przeznaczone do wykorzystywania zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z określonymi wyjątkami, które przepis ten wskazuje).

Natomiast gdy podatnik w ramach działalności gospodarczej wykonuje czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług oraz zwolnione z opodatkowania, powinien mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Stanowią one uzupełnienie przepisów art. 86 ustawy.

Jak wynika z art. 90 ust. 1 ustawy:

Z treści art. 90 ust. 2 ustawy wynika, że:

W myśl art. 90 ust. 3 ustawy:

Zgodnie z art. 90 ust. 4 ustawy:

Na podstawie art. 90 ust. 9a ustawy:

Stosownie do art. 90 ust. 10 ustawy:

Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

Przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Zatem, dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).

Podsumowując, przywołane wyżej przepisy prawa, aby odliczyć podatek naliczony podatnik powinien w pierwszej kolejności przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności:

-        opodatkowanej podatkiem VAT,

-        zwolnionej od podatku,

-        niepodlegającej opodatkowaniu.

Zatem, w przypadku zakupów bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną, podatnik, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy (tzw. prewspółczynnik), a następnie – w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych od podatku – w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy (tzw. współczynnik sprzedaży).

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo akademicką uczelnią publiczną posiadającą osobowość prawną, zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Otrzymali Państwo dofinansowanie na realizację Projektu pn. (…). W ramach Centrum powstaną specjalistyczne pracownie, dla których w ramach przedsięwzięcia planowany jest zakup nowoczesnej aparatury naukowo-badawczej umożliwiającej prowadzenie innowacyjnych badań biologicznych i chemicznych. Efekty realizowanego projektu wykorzystywane będą do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz do czynności zwolnionych zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b) ustawy o podatku od towarów i usług oraz będą wykorzystywane do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT tj. do działalności statutowej. Efektem projektu będzie zakup aparatury badawczej, która będzie wykorzystywana do prowadzenia badań statutowych (ok. 87%), niestanowiących działalności gospodarczej, mieszczących się w katalogu podstawowych zadań uczelni oraz do wykonywania komercyjnie (odpłatnie, zarobkowo) badań na zlecenie (ok. 13% pośrednich efektów projektu), czyli czynności stanowiących działalność gospodarczą. W sytuacji, gdy efekty realizowanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, to będą mieli Państwo możliwość przyporządkowania wydatków w całości do celów działalności gospodarczej. W sytuacji, gdy efekty realizowanego projektu będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do czynności opodatkowanych podatkiem VAT oraz do czynności zwolnionych od podatku VAT, to odpłatne badania zlecone księgowane będą na wyodrębnionych kontach księgowych co stworzy obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT. W przypadku pojawienia się zakupów związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie będzie możliwe – kwotę podatku naliczonego oblicza się za pomocą prewspółczynnika (art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT). W przypadku pojawienia się zakupów związanych jednocześnie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz czynnościami zwolnionymi z podatku VAT – odliczenie podatku naliczonego od podatku należnego następuje za pomocą współczynnika (art. 90 ustawy o VAT). Faktury dokumentujące wydatki ponoszone w związku z realizacją przedmiotowego projektu wystawione zostaną na Państwa.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii braku prawa do obniżenia należnego podatku od towarów i usług o kwoty podatku naliczonego w całości lub w części w związku z realizacją ww. projektu.

Należy wskazać, iż rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności będzie więc przypisanie konkretnych wydatków do określonych rodzajów działalności (opodatkowanej, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT), z którymi wydatki te będą związane. Podatnik będzie miał zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakimi czynnościami będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe – podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, związanych z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak będzie natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku.

Natomiast w przypadku, gdy dokonywane zakupy towarów i usług służą do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, a bezpośrednie przyporządkowanie tych zakupów do działalności gospodarczej nie jest możliwe, podatek do odliczenia od zakupów realizowanych przez uczelnię publiczną ustala się z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji, na podstawie art. 86 ust. 2a-2h ustawy oraz rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.

Jak wynika z całokształtu okoliczności sprawy, efekty Projektu będą wykorzystywane do działalności gospodarczej (czynności opodatkowane podatkiem VAT i zwolnione z opodatkowania podatkiem VAT), jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT).

W celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności powinni Państwo przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności. Jeżeli takie wyodrębnienie będzie możliwe, to na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług. Odliczenie nie będzie natomiast przysługiwało w przypadku nabycia towarów i usług, które będą związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi z opodatkowania podatkiem od towarów i usług lub będą związane wyłącznie z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W przypadku gdy nie będą mieli Państwo możliwości przypisania nabywanych towarów i usług będących przedmiotem wniosku w całości do działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że będzie przysługiwać Państwu prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego, obliczonego zgodnie ze sposobem określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy, z uwzględnieniem przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., tj. wg wzoru dla uczelni publicznej.

W dalszej kolejności, w przypadku gdy towary i usługi nabywane w związku z realizacją projektu, będą wykorzystywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych VAT, jak również zwolnionych od tego podatku, w sytuacji gdy nie będą mieli Państwo możliwości przyporządkowania całości lub części kwot podatku naliczonego związanego z ww. projektem do poszczególnych rodzajów czynności, będą Państwo zobowiązani w odniesieniu do tych zakupów do proporcjonalnego rozliczenia podatku zgodnie z art. 90 ust. 2 i następne ustawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, w odniesieniu do ponoszonych wydatków w związku z realizacją projektu pn. (…), którego efekty wykorzystywane będą przez Państwa do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, czynności zwolnionych z podatku VAT, jak również do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, i nie będą mieli Państwo możliwości przypisania nabywanych towarów i usług do konkretnego rodzaju działalności, to będzie Państwu przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku VAT według sposobu określenia proporcji zgodnie z art. 86 ust. 2a i następne ustawy o podatku od towarów i usług w powiązaniu z § 6 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2021 r., a następnie przepisów art. 90 ust. 2 i następne ustawy. Przy czym, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, będzie przysługiwało pod warunkiem niewystąpienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy.

Zatem Państwa stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zająłem stanowiska w tej sprawie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.