Powiat, jako jednostka samorządu terytorialnego i czynny podatnik VAT, korzysta z trzech budynków, w których prowadzi różne rodzaje działalności: opodatkowaną VAT (np. najem), zwolnioną z VAT oraz niepodlegającą opodatkowaniu VAT (działalność administracyjna). Powiat ponosi wydatki na utrzymanie tych budynków, częściowo możliwe do przyporządkowania do konkretnych budynków, a częściowo wspólne dla wszystkich. Podatnik…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do częściowego odliczenia podatku naliczonego w stosunku do nabywanych w przeszłości oraz w przyszłości towarów i usług, które dotyczą wydatków związanych z działalnością Starostwa Powiatowego oraz wydatków dotyczących Budynków.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 19 grudnia 2025 r. (data wpływu). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawcą jest Powiat (…) (dalej także: „Powiat” lub „Wnioskodawca”). Powiat jest jednostką samorządu terytorialnego i zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Powiat składa deklaracje VAT za okresy miesięczne.
W Powiecie funkcjonują jednostki budżetowe (dalej: „Jednostki”) w rozumieniu art. 2 pkt 1) lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 280) (dalej jako: „Ustawa Centralizacyjna”).
Oprócz tego w Powiecie funkcjonuje Starostwo Powiatowe (dalej: „Starostwo”), a więc jednostka organizacyjna w rozumieniu art. 2 pkt 1) lit. b Ustawy Centralizacyjnej. Powiat podkreśla, że zgodnie z Ustawą Centralizacyjną, podjął rozliczanie VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi w rozumieniu Ustawy Centralizacyjnej. Powiat dokonał zatem tzw. centralizacji rozliczeń VAT. Centralizacją nie zostały objęte: Powiatowy Urząd Pracy w (…), Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej w (…) i Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w (…). Jednostki oraz Starostwo to „jednostki organizacyjne jednostki samorządu terytorialnego” w rozumieniu § 2 pkt 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2015 r. poz. 2193) (dalej jako: „Rozporządzenie”).
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 511) - powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 19 ww. ustawy o samorządzie powiatowym - powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych. W celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami (art. 6 ust. 1 cyt. ustawy).
Jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie czynności, które mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Gospodarka finansowa Powiatu (…) prowadzona jest w oparciu o uchwalany przez Radę Powiatu na dany rok kalendarzowy budżet, będący podstawowym planem finansowym. Planistyczne kategorie ekonomiczne budżetu określają wysokość dochodów i wydatków budżetowych, przychodów i rozchodów budżetu oraz przychodów i kosztów zakładu budżetowego. Konstrukcję uchwały budżetowej jako aktu prawa miejscowego oraz budżetu, będącego zestawieniem tabelarycznym planowanych do realizacji dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów określa ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Katalog tytułów dochodów budżetowych należnych powiatowi określają ustawy. Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne - przede wszystkim określone w ustawie z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Zadania te wykonywane są zarówno w oparciu o relacje administracyjnoprawne, w których Powiat działa jako organ władzy publicznej, jak i w oparciu o zawierane przez Powiat umowy cywilnoprawne. Wspomniane zadania dotyczą w szczególności spraw z zakresu: edukacji publicznej, pomocy społecznej, kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, geodezji, gospodarki nieruchomościami, administracji architektoniczno-budowlanej, utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych, rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, kultury fizycznej i turystyki.
W tym kontekście należy stwierdzić, że Powiat (…) - za pośrednictwem Starostwa oraz Jednostek - wykonuje zarówno: czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (wśród których, stosownie do przepisów z zakresu podatku VAT, wyróżnia się czynności opodatkowane podatkiem VAT według poszczególnych stawek podatku VAT oraz czynności zwolnione z podatku VAT), czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (pozostające poza sferą rozliczeń podatku VAT). Przyjmuje się, że starostwo powiatowe to zespół środków materialnych i technicznych (budynki. sprzęt techniczny) oraz osobowych (pracownicy) danych do pomocy organowi (organom) w celu realizacji jego (ich) zadań i kompetencji (por. Czesław Martysz, komentarz do art. 33 ustawy o samorządzie powiatowym, LEX, 2007 r.).
Zadania Powiatu (…) - wykonywane za pośrednictwem Starostwa Powiatowego - wykonywane są między innymi przy wykorzystaniu budynków Starostwa Powiatowego w (…) zlokalizowanych:
- w (…) przy ul. (…) (dalej jako: „Budynek-1”),
- w (…) przy ul. (…) w (…) (dalej jako: „Budynek-2”),
- w (…) przy ul. (…) (dalej jako: „Budynek-3”).
Budynek-1, Budynek-2 oraz Budynek-3 w dalszej części niniejszego wniosku określane są łącznie jako „Budynki”.
Budynek-1 w całości jest własnością Powiatu (…). W budynku tym jest prowadzona działalność opodatkowana podatkiem VAT, zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT i wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT. Działalność opodatkowana podatkiem VAT w Budynku-1 obejmuje umowy najmu i dzierżawy na pomieszczenia i części wspólne budynku tj. toalety, korytarze i klatki schodowe. Działalność zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT w Budynku-1 obejmuje umowę najmu lokalu mieszkalnego na cele mieszkalne. Działalność wyłączona od opodatkowania podatkiem VAT w Budynku-1 obejmuje powierzchnie administracyjne Powiatu (…) - Wydział (…), oraz umowy użyczenia dla jednostek organizacyjnych Powiatu - Powiatowemu Centrum Pomocy Rodzinie, Zespołu Szkół Ponadpodstawowych, Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej. W budynku ma siedzibę: Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w (…) Filia w (…) Wydział (…) Wydział (…) filia w (…).
Budynek-2 w całości jest własnością Powiatu (…). W budynku tym jest prowadzona działalność opodatkowana podatkiem VAT i wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT. Działalność opodatkowana podatkiem VAT w Budynku-2 obejmuje umowę najmu pomieszczenia na bankomat - przedmiotem umowy jest najem pomieszczenia na parterze o powierzchni użytkowej 8,48 m2 z przeznaczeniem na bankomat wraz z udziałem w częściach wspólnych nieruchomości zabudowanej, oznaczonej numerem działki ... o pow. 0,2882 ha, położonej w obrębie ... miasta (…), przy ul. (…), stanowiącej własność Powiatu (…) (dalej Stanowisko). Oprócz czynszu najmu, Najemca jest zobowiązany ponosić koszty utrzymania obiektu w zryczałtowanej wysokości miesięcznie.
Działalność wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT w Budynku-2 obejmuje działalność Starostwa Powiatowego w (…) – jednostki Powiatu (…). W budynku działa/ma siedzibę: Skarbnik Powiatu Sekretarz Powiatu Archiwum zakładowe - samodzielne stanowisko pracy ds. archiwum zakładowego Koordynator ds. dostępności Powiatowy Rzecznik Konsumentów Referat (…) Sekretariat, Wydział (…) Wydział (…), Wydział (…), Wydział (…), Wydział (…) Wydział (…), Wydział (…), Wydział (…), Wydział (…).
Budynek-3 w całości jest własnością Powiatu (…). W budynku tym jest prowadzona działalność wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT. Działalność wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT w Budynku-3 obejmuje m.in. działalność jednostek Starostwa Powiatowego w (…). W budynku ma siedzibę: Biuro Obsługi Rady i Zarządu Geodeta Powiatowy - Wydział (…) Kancelaria Ogólna Rada Powiatu w (…) Sekretariat Starosty (…) – Starosta (…) i Wicestarosta (…) Wydział (…) w (…).
Wskaźnik struktury sprzedaży i prewspółczynnik na rok 2025 dla Starostwa Powiatowego w (…) ustalono następująco: - wskaźnik struktury sprzedaży 27% - prewspółczynnik 17%. Powyżej wskazane wartości ustalono zarządzeniem Nr (…) Starosty (…) z dnia 15.01.2025, którego treść brzmi następująco, cyt.: „Na podstawie art. 34 ust. 1 oraz art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2024 r. poz. 107 ze zm.), w związku z art. 86 ust. 2a-2h i ust. 22, art. 90 ust. 2-6, 8-12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) oraz z § 8 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999) zarządzam, co następuje:
§ 1. Ustala się proporcję - wskaźnik struktury sprzedaży na 2025 rok dla Starostwa Powiatowego w (…), w związku z którym przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w wysokości 27%.
§ 2. Ustala się proporcję - prewspółczynnik na 2025 rok dla Starostwa Powiatowego w (…), w związku z którym przysługuje prawo odliczenia podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w wysokości 17%.
§ 3. Zarządzenie wchodzi w życie z dniem podpisania, z mocą od 1 stycznia 2025 r.”. Załącznikiem nr 1 do wskazanego wyżej zarządzenia jest Wyliczenie proporcji - wskaźnika struktury sprzedaży (WSS) dla Starostwa Powiatowego w (…), które obliczono w następujący sposób:
WSS = (((…) + (…) + (...) + (…) + (…)) x 100 ) / ((…) + (…) + (…) + (…) + (…) + (…) + (…))
WSS = ((…) x 100 ) / (…) WSS = 27,34 ≈ 27%
Gdzie w 2024 r.:
• Starostwo Powiatowe:
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą opodatkowaną 23% VAT,
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą opodatkowaną 8% VAT,
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą opodatkowaną 5% VAT,
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą opodatkowaną 0% VAT,
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą zwolnioną z VAT,
• Skarb Państwa:
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą opodatkowaną 23% VAT,
- (…) zł - obrót związany ze sprzedażą zwolnioną z VAT.
Załącznikiem nr 2 do wskazanego wyżej zarządzenia jest zestawienie – Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17.12.2015 r. ws. sposobu określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników:
A. Dochody wykonane wg Rb-27S jednostkowego Powiatu (…) (urząd + organ) (…)
B. Dochody wykonane wg Rb-27ZZ jednostkowego Powiatu (…) (urząd + organ) (…)
C. Wyłączenia z dochodów wykonanych zgodnie z rozporządzeniem (z Rb-27S, Rb-27ZZ) (…) odsetki od środków na rachunkach bankowych (…) zwroty VAT z US (…) udział w DSP (…) darowizna (…) odszkodowanie (…)
D. Wyłączenia z dochodów wykonanych zgodnie z rozporządzeniem (z Rb-28S) (…).
Środki na wydatki (…)
Środki na wydatki PINB (…)
Środki na wydatki KPPSP (…)
Środki na wydatki I LO (…)
Środki na wydatki SOSW (…)
Środki na wydatki ZSPCH (…)
Środki na wydatki ZSPG (…)
Środki na wydatki ZSS (…)
Środki na wydatki DPS NCz (…)
Środki na wydatki PCPR (…)
Środki na wydatki POW (…)
Środki na wydatki PUP (…)
Środki na wydatki CPOW (…)
Środki na wydatki PPP (…)
Razem (A+B-C-D-E) - wg danych za 2023 r. (…)
Prewspółczynnik = (…) = 16,69% ≈ 17%
W związku z funkcjonowaniem Budynków Powiat ponosi różnego rodzaju wydatki dokumentowane wystawianymi na Powiat fakturami VAT. Wydatki te (dalej jako: „Wydatki”) dotyczą funkcjonowania Budynków jako całości. Ponoszenie Wydatków jest zatem konieczne zarówno z uwagi na korzystanie z Budynków na potrzeby własne Powiatu, jak i z uwagi na stałe odpłatne udostępnianie powierzchni Budynków stanowiące stałe wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Wydatki, o których mowa i których dotyczy niniejszy wniosek dotyczą wyłącznie Budynku-1, Budynku-2 oraz Budynku-3. Powiat jest w stanie wyodrębnić Wydatki dotyczące Budynku-1 oraz wydatki dotyczące Budynku-2 i Budynku-3 od innych ponoszonych wydatków.
Do Wydatków można zaliczyć w szczególności wydatki na: - media (m.in. energia elektryczna, dostarczanie wody, odprowadzanie ścieków, wywóz nieczystości stałych, ogrzewanie, internet itp.) - ochrona budynków - utrzymanie wind - sprzątanie budynków - obsługa prawna - usługi telekomunikacyjne - konserwacja systemów telekomunikacyjnych i antywłamaniowych - zakup artykułów biurowych i higienicznych - prace naprawczo-remontowe w budynkach - koszty dokumentacji, operatów szacunkowych, itp. - najem dystrybutorów na wodę - koszt ogłoszeń dotyczących majątku Starostwa - utrzymanie klimatyzacji i wentylacji - zakup sprzętu i wyposażenia Wydatki są ponoszone bezpośrednio przez Starostwo.
Z uwagi na oddanie części Budynków w odpłatne korzystanie będące czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT wydatki mają w znacznej części związek z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT (w Budynek-3 odliczenia były dokonywane tylko z uwagi na obsługę wszystkich działalności przez Starostę i Wydział Gospodarki Nieruchomościami). Powiat chce ustalić prawidłowy sposobów rozliczenia podatku naliczonego związanego z ponoszonymi Wydatkami związanymi z Budynkami.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, iż:
Pytanie
1. Czy mają Państwo możliwość przyporządkowania towarów i usług, o których mowa we wniosku:
- odrębnie do Budynku nr 1,
- odrębnie do Budynku nr 2,
- odrębnie do Budynku nr 3?
Odpowiedź
Istnieje możliwość przyporządkowania niektórych zakupów towarów i usług na poszczególne budynki (1, 2 i 3) np. wszystkie media są osobno na każdy budynek, wyceny pod sprzedaż/najem, niektóre abonamenty za telefony, natomiast istnieją również zakupy towarów i usług które, są ponoszone dla wszystkich budynków łącznie np. sprzątanie, ochrona budynków, obsługa prawna, prace remontowo- konserwacyjne, doradztwo prawne, dystrybutory z wodą na korytarzach, przeglądy instalacji telekomunikacyjnych i alarmowych, materiały biurowe, usługi RODO (IOD), dostępy online do prasy i programów, dzierżawa urządzeń wielofunkcyjnych.
Zatem nie ma możliwości przyporządkowania wszystkich możliwych towarów i usług o których mowa we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej odrębnie do Budynku nr 1, do Budynku nr 2 i do Budynku nr 3.
Pytanie
2. Czy mieli/mają/będą mieli Państwo możliwość bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 1 w całości do celów wykonywanej przez Państwa działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)?
Odpowiedź
Istnieje możliwość przyporządkowania niektórych zakupów towarów i usług na poszczególne budynki (1, 2 i 3) np. wszystkie media są osobno na każdy budynek, wyceny pod sprzedaż/najem, niektóre abonamenty za telefony, natomiast istnieją również zakupy towarów i usług które, są ponoszone dla wszystkich budynków łącznie np. sprzątanie, ochrona budynków, obsługa prawna, prace remontowo- konserwacyjne, doradztwo prawne, dystrybutory z wodą na korytarzach, przeglądy instalacji telekomunikacyjnych i alarmowych, materiały biurowe, usługi RODO (IOD), dostępy online do prasy i programów, dzierżawa urządzeń wielofunkcyjnych.
Zatem Powiat nie miał i nie ma możliwości bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 1 w całości do celów wykonywanej przez Powiat działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Istnieje możliwość przyporządkowania bezpośrednio takich towarów i usług, ale tylko niektórych jak powyżej wskazano. Powiat nie jest w stanie wskazać, czy tak też będzie w przyszłości, tzn. na moment udzielenia niniejszej odpowiedzi nie planuje zmian, ale nie wiadomo czy one nastąpią.
Pytanie
3. Czy mieli/mają/będą mieli Państwo możliwość bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 2 w całości do celów wykonywanej przez Państwa działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy?
Odpowiedź
Istnieje możliwość przyporządkowania niektórych zakupów towarów i usług na poszczególne budynki (1, 2 i 3) np. wszystkie media są osobno na każdy budynek, wyceny pod sprzedaż/najem, niektóre abonamenty za telefony, natomiast istnieją również zakupy towarów i usług które, są ponoszone dla wszystkich budynków łącznie np. sprzątanie, ochrona budynków, obsługa prawna, prace remontowo- konserwacyjne, doradztwo prawne, dystrybutory z wodą na korytarzach, przeglądy instalacji telekomunikacyjnych i alarmowych, materiały biurowe, usługi RODO (IOD), dostępy online do prasy i programów, dzierżawa urządzeń wielofunkcyjnych.
Zatem Powiat nie miał i nie ma możliwości bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 2 w całości do celów wykonywanej przez Powiat działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Istnieje możliwość przyporządkowania bezpośrednio takich towarów i usług, ale tylko niektórych jak powyżej wskazano. Powiat nie jest w stanie wskazać, czy tak też będzie w przyszłości, tzn. na moment udzielenia niniejszej odpowiedzi nie planuje zmian, ale nie wiadomo czy one nastąpią.
Pytanie
4. Czy mieli/mają/będą mieli Państwo możliwość bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 3 w całości do celów wykonywanej przez Państwa działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy?
Odpowiedź
Istnieje możliwość przyporządkowania niektórych zakupów towarów i usług na poszczególne budynki (1, 2 i 3) np. wszystkie media są osobno na każdy budynek, wyceny pod sprzedaż/najem, niektóre abonamenty za telefony, natomiast istnieją również zakupy towarów i usług które, są ponoszone dla wszystkich budynków łącznie np. sprzątanie, ochrona budynków, obsługa prawna, prace remontowo- konserwacyjne, doradztwo prawne, dystrybutory z wodą na korytarzach, przeglądy instalacji telekomunikacyjnych i alarmowych, materiały biurowe, usługi RODO (IOD), dostępy online do prasy i programów, dzierżawa urządzeń wielofunkcyjnych.
Zatem Powiat nie miał i nie ma możliwości bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 3 w całości do celów wykonywanej przez Powiat działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Istnieje możliwość przyporządkowania bezpośrednio takich towarów i usług, ale tylko niektórych jak powyżej wskazano. Powiat nie jest w stanie wskazać, czy tak też będzie w przyszłości, tzn. na moment udzielenia niniejszej odpowiedzi nie planuje zmian, ale nie wiadomo czy one nastąpią.
Pytanie
5. Czy w przypadku wydatków dotyczących Budynku nr 1 mieli/mają/będą mieli Państwo obiektywną możliwość odrębnego przyporządkowania kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT i z czynnościami zwolnionymi od podatku VAT?
Odpowiedź
Istnieje możliwość przyporządkowania podatku naliczonego VAT do poszczególnych działalności, ponieważ są określane koszty ryczałtu związane z działalnością opodatkowaną i zwolnioną na dany rok zawierające wyszczególnienie składników tj. energia elektryczna, woda, kanalizacja, odpady itp. Powiat nie jest w stanie wskazać, czy tak też będzie w przyszłości, tzn. na moment udzielenia niniejszej odpowiedzi nie planuje zmian, ale nie wiadomo czy one nastąpią.
Pytanie
6. We wniosku wskazali Państwo, iż:
Z uwagi na oddanie części Budynków w odpłatne korzystanie będące czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT wydatki mają w znacznej części związek z działalnością opodatkowaną podatkiem VAT (W Budynek - 3 odliczenia były dokonywane tylko z uwagi na obsługę wszystkich działalności przez Starostę i Wydział Gospodarki Nieruchomościami).
Natomiast z okoliczności sprawy wynika, iż w Budynku - 3 prowadzona jest tylko działalność wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT.
Proszę jednoznaczne wskazać:
- czy wszystkie wydatki ponoszone na Budynek nr 3 dotyczą w całości działalności wyłączonej z opodatkowania VAT,
- jeśli nie – proszę wskazać, czy którakolwiek część wydatków służy działalności opodatkowanej (jakiej, w jakim zakresie i z jakim udziałem).
Odpowiedź
W budynku nr 3 odliczany był tylko podatek VAT dotyczący wydatków związanych z zakupem energii elektrycznej, niezbędnej do obsługi komputerów dla prowadzenia wszystkich działalności (stosowano współczynnik i prewspółczynnik) oraz te nie rozliczane na budynki (wymienione w zakresie odpowiedzi Ad 1).
W budynku tym są pracownicy zajmujący się wszystkimi działalnościami Powiatu (wyłączoną z opodatkowania VAT, opodatkowaną podatkiem VAT i zwolnioną z podatku VAT) tj. Gabinet Starosty, Wicestarosty, Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego, Wydział Organizacyjny, a więc rozliczanie różnych kosztów (zwłaszcza wymienionych w odpowiedzi na pytanie Ad 1) następowało dotychczas współczynnikiem i prewspółczynnikiem.
Zatem nie wszystkie wydatki ponoszone na Budynek nr 3 dotyczą w całości działalności wyłączonej z opodatkowania podatkiem VAT.
Pytanie
7. Proszę wskazać elementy składowe oraz konkretne dane liczbowe przyjęte do wyliczenia sposobu odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem metody powierzchniowej. Należy szczegółowo opisać wraz z podaniem wzoru, konkretnych danych liczbowych (powierzchni – ile, jakie) przyjętych do wyliczenia prewspółczynnika wraz z wyliczeniem, a także wskazać z jakiego roku przyjęto dane do wyliczenia. Proszę szczegółowo opisać tą metodę.
Odpowiedź
Powiat nie odliczał podatku naliczonego metodą powierzchniową. Koszty ryczałtu na dany rok w Budynku nr 1 ustalane są na podstawie udziału powierzchniowego, natomiast nie dotyczy to kwestii odliczania podatku VAT. Zatem w zakresie powyższego pytania Powiat nie przyjmował do wyliczenia sposobu odliczenia podatku naliczonego metody powierzchniowej i nie dysponuje wzorem takiej metody.
Pytanie
8. Proszę jednoznacznie wskazać czy zaproponowany przez Państwa sposób obliczenia prewspółczynnika powierzchniowego zapewnia/będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane przez Państwa w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane?
Odpowiedź
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Powiat nie proponował sposobu obliczenia prewspółczynnika powierzchniowego, który zapewnia lub będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane przez Powiat w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane. Powiat nie posiada takiego obliczenia.
Pytanie
9. Czy zaproponowany przez Państwa sposób obliczenia proporcji według powierzchni odzwierciedla/będzie odzwierciedlał obiektywnie część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?
Odpowiedź
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Powiat nie proponował sposobu obliczenia proporcji według powierzchni która odzwierciedla/będzie odzwierciedlała obiektywnie część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Powiat nie dysponuje danymi o takim sposobie obliczenia proporcji.
Pytanie
10. Czy sposób obliczenia proporcji powierzchniowej (prewspółczynnika) zapewniał/będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonanie przez Państwa w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych?
Odpowiedź
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Powiat nie określał sposobu obliczenia proporcji powierzchniowej (prewspółczynnika), który zapewniał/będzie zapewniał dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonanie przez Powiat w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych.
Powiat nie dysponuje danymi o takim sposobie obliczenia proporcji powierzchniowej.
Pytanie
11. W związku z odniesieniem się przez Państwa we wniosku do dwóch sposobów obliczenia prewspółczynnika (sposób określenia proporcji wynikający z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999) oraz sposób opierający się powierzchni Budynków) należy podać przesłanki jakimi kierowali się Państwo, uznając jeden z ww. sposobów jest mniej reprezentatywny od drugiego sposobu?
Odpowiedź
We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Powiat w uzasadnieniu prawnym wskazał w szerokim zakresie dlaczego uważa, że sposób określenia proporcji wynikający z rozporządzenia Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (Dz. U. z 2021 r. poz. 999) jest właściwy. Powiat zwrócił uwagę na fakt (i przytoczył w tym zakresie interpretacje i orzecznictwo), z których wynika, iż klucz powierzchniowy nie jest uznawany za prawidłowy przez Dyrektora KIS w sytuacji w której występują powierzchnie wspólne wykorzystywane do różnych rodzajów działalności gospodarczej i w różny sposób.
Ponadto podobne zagadnienia były rozpatrywane też w orzecznictwie „Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażony już w orzecznictwie tego Sądu pogląd, że jednostka samorządu terytorialnego nie może w stosunku do każdego środka trwałego (obiektu) ustalić odrębnej proporcji (…). W szczególności zauważono, że rozporządzenie nie przewiduje w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, aby rozliczać poszczególne nieruchomości będące w zasobach jednostek samorządu terytorialnego, jak również wszystkie działalności prowadzone przez te jednostki samodzielnie (m.in. wyroki NSA z: 19 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 1590/17; 14 września 2021 r., sygn. akt I FSK 437/19). Ustalenie odrębnych proporcji dla każdego środka trwałego wykorzystywanego zarówno do czynności w zakresie wykonywania zadań własnych oraz działalności gospodarczej nie mieści się w ramach obowiązującego prawa”. Te głównie argumenty przeważyły w zakresie przyjęcia stanowiska prawnego zaprezentowanego przez Wnioskodawcę we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Pytanie
12. Czy w Budynku nr 1 i nr 2 znajdowały się/znajdują się/będą znajdować się pomieszczenia, które były/są/będą równocześnie wykorzystywane przez Państwa zarówno do czynności niepodlegających opodatkowaniu, jak i czynności opodatkowanych? Jeśli tak, to jakie były/są/będą to pomieszczenia i jaka była/jest/będzie ich powierzchnia?
Odpowiedź
Pomieszczenia zajmowane w przeszłości jak i obecnie przez Starostwo w celu obsługi wszystkich działalności Powiatu to Wydział Finansowo-księgowy, Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego, oraz Wydział Organizacyjny. Wydział Gospodarki Nieruchomościami i Nadzoru Właścicielskiego, oraz Wydział Organizacyjny znajdują się w budynku nr 3. Pozostałe wydziały znajdują się w Budynku nr 1 i 2.
Pomieszczenia te dotyczą zatem zarówno czynności niepodlegających opodatkowaniu, jak i czynności opodatkowanych VAT. Powiat nie jest w stanie wskazać, czy tak też będzie w przyszłości, tzn. na moment udzielenia niniejszej odpowiedzi nie planuje zmian, ale nie wiadomo czy one nastąpią. W związku z tym, że Powiat nie przyjmował klucza powierzchniowego nie posiada danych odnośnie powierzchni tych pomieszczeń w zakresie właśnie klucza powierzchniowego.
Pytanie
13. W jaki sposób ujmują Państwo w ww. proporcji opartej na powierzchni Budynków nr 1 i 2 powierzchnie pomieszczeń, które są równocześnie wykorzystywane przez Państwa do czynności niepodlegających opodatkowaniu, jak i czynności opodatkowanych?
Odpowiedź
Powiat w tym zakresie stosuje współczynnik i prewspółczynnik. Powiat nie stosuje bowiem różnych sposobów określenia proporcji w stosunku do różnych zakupów towarów i usług, dokonanych w ramach jednej jednostki organizacyjnej i w ramach różnych budynków. Sposób określenia proporcji wprowadzony przepisami art. 86 ust. 2a ustawy o podatku VAT, nie przewiduje możliwości odrębnego liczenia współczynnika proporcji dla każdej nieruchomości będącej w zasobach jednostki samorządu terytorialnego, jak również każdej działalności prowadzonej przez daną jednostkę.
Odpowiedź na pytanie nr 14 znajduje się w załączniku do wniosku, ponieważ odpowiedź jest w formie tabeli. Tabeli nie można ze względów technicznych wkleić do formularza i dlatego odpowiedź na pytanie nr 14 została ujęta w załączniku do niniejszego formularza i stanowi ona uzupełnienie stanu faktycznego sprawy.
Pytanie
14. Proszę przedstawić wyliczenia porównawcze (analizę) zastosowania proporcji wyliczonej zgodnie z treścią rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999) i przedstawionej przez Państwa proporcji. Proszę wskazać, z których dokładnie okresów i dlaczego przyjmowali/przyjmują Państwo dane do wyliczeń.
Odpowiedź
Poniżej Powiat prezentuje dane, o których mowa w pytaniu wzięte pod uwagę w 2025 r. Dotyczą one stosowanego współczynnika i prewspółczynnika w zakresie podatku VAT naliczonego. Z tabeli wynika zestawienie faktur dotyczące budynków, z podziałem na te, co do których Powiat odliczył w 2025 r. VAT i na te co w ogóle nie odliczał podatku VAT w ramach działalności Starostwa.
Opis | możliwość wyodrębnienia kosztów z podziałem na budynki | prewspółczynnik | WSS | |
| nie | tak | |||
| zakup materiałów i usług - VAT naliczony | X | | X | X |
| obsługa prawna | X | | X | X |
| Usługi telekomunikacyjne - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Materiały biurowe (bez Powiatowy Rzecznik Praw Konsument i Geodeta Powiatowy) - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Materiały eksploatacyjne (bez Powiatowy Rzecznik Praw Konsument i Geodeta Powiatowy) - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Pieczątki (bez Powiatowy Rzecznik Praw Konsument) - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Usługi telekomunikacyjne, konserwacja systemów telekomunikacyjnych, dostęp do internetu, dzierżawa rutera - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Obsługa serwisowa kserokopiarek - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Ochrona obiektów powiatu (…) ul. (…), (…), (…) - BUDYNEK 2 i 3 | X | | X | |
| Ochrona w formie monitoringu, (…) (…) 1- BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Stałe prace porządkowe, Budynki (…) i (…) - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Woda, ścieki, abonament budynek (…) - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Dystrybucja energii (…) (…) - BUDYNEK 2 | | X | X | |
| Dystrybucja energii (…) (…) i (…) Dworcowa 1 - BUDYNEK 1 i 3 | | X | X | X |
| Energia elektryczna (…) (…) - BUDYNEK 2 | | X | X | |
| Energia elektryczna (…) (…) i (…) (…) - BUDYNEK 1 i 3 | | X | X | X |
| Gaz do budynku (…) (…) 1 - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Wywóz odpadów stałych (…) (…) - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Materiały i akcesoria do bieżących napraw - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | X | X |
| Konserwacja windy (…) (…) - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Serwis kotłowni CO (…) (…) 1 - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Przyjęcie i utylizacja wód opadowych (…) (…) 1 - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| Przeglądy Kominowe (…) (…) - BUDYNEK 1 | | X | X | X |
| | | | | |
| zakup materiałów i usług - bez VAT naliczonego | | | | |
| Usługi pocztowe - elektroniczne doręczenia - BUDYNEK 1,2 i 3 | X | | | |
| Konferencje - szkolenia - faktury VAT - BUDYNEK 1,2 i 3 | X | | | |
| Koszty obsługi i użytkowania samochodów służbowych (zakup paliwa, energii, oleju, płynów, gaśnic, apteczek, opon, wymiana opon, badania techniczne, mycie - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Książki, literatura fachowa, prenumerata czasopism, gazet, dostęp on-line do portali i stron - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Meble, wyposażenie stanowisk pracy ( czajniki, podnóżki, podkładki, wentylatory, grzejniki, lampki, krzesła), wyposażenie pomieszczeń gospodarczych (lodówki, mikrofalówki, ekspresy dokawy, - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Naprawa i konserwacja sprzętu biurowego (ksera, drukarki, niszczarki) - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Pełenienie obowiązków inspektora ochrony danych (IOD) - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Obsługa procesowa - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Zakup wody do dystrybutorów i najem urządzeń - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Artykuły spożywcze do sekretariatów - BUDYNEK 2 i 3 | X | | | |
| Woda, ścieki, abonament (…) - BUDYNEK 2 i 3 | | X | | |
| Wywóz odpadów stałych - BUDYNEK 2 i 3 | | X | | |
| Odnowienie certyfikatów, asysty, itp. - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
| Zakup sprzętu komputerowego i akcesoria komputerowe - BUDYNEK 1, 2 i 3 | X | | | |
Pytanie
Czy w stosunku do nabywanych w przeszłości oraz w przyszłości towarów i usług, które dotyczą wydatków związanych z działalnością Starostwa Powiatowego i Budynków opisanych w stanie faktycznym niniejszego wniosku o interpretację, czyli zarówno wydatków dotyczących Budynków w stosunku do których Powiatowi przysługuje odliczenie podatku naliczonego VAT, jak i wydatków dotyczących Budynków, w stosunku do których odliczenie takie nie przysługuje Wnioskodawcy, odliczenie to mogło lub będzie mogło w przyszłości nastąpić w oparciu o dyspozycję wynikającą z art. 86 ust. 2h ustawy o VAT, to znaczy poprzez zastosowanie „innego, bardziej reprezentatywnego sposobu określenia proporcji”, jakim jest proporcja powierzchni Budynków wykorzystywanej do działalności gospodarczej w sumie powierzchni Budynku wykorzystywanej zarówno do działalności gospodarczej jak i poza tą działalnością, czy też takie prawo Wnioskodawcy nie przysługiwało i nie przysługuje i w konsekwencji Wnioskodawca zobowiązany był stosować i będzie w przyszłości zobowiązany stosować sposób określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i 2h ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników?
Państwa stanowisko w sprawie
Wnioskodawca stoi na stanowisko, że stosunku do nabywanych w przeszłości oraz w przyszłości towarów i usług, które dotyczą wydatków związanych z działalnością Starostwa Powiatowego i Budynków opisanych w stanie faktycznym niniejszego wniosku o interpretację, czyli zarówno wydatków dotyczących Budynków w stosunku do których Powiatowi przysługuje odliczenie podatku naliczonego VAT, jak i wydatków dotyczących Budynków, w stosunku do których odliczenie takie nie przysługuje Wnioskodawcy, odliczenie to mogło lub będzie mogło w przyszłości nastąpić na podstawie sposobu określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a i 2h ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług w związku z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.
Powyższe wynika z następujących okoliczności. Powiat (…) jest jednostką samorządu terytorialnego i czynnym podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawca prowadzi zarówno działalność opodatkowaną podatkiem VAT, działalność zwolnioną z podatku VAT, jak i działalność która pozostaje poza zakresem podatku VAT. Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynika z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: „ustawa o VAT”).
Zgodnie z tym przepisem: w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej także: ustawa).
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT: Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Dokumentem uprawniającym do odliczenia jest co do zasady faktura, otrzymana przez podatnika z tytułu nabycia przez niego towarów i usług. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
Artykuł 86 ust. 2a ustawy o VAT wskazuje, że: W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy o VAT: Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli: 1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz 2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy o VAT: Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
W myśl art. 86 ust. 2d ustawy o VAT: W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy. Według art. 86 ust. 2f ustawy o VAT: Przepis ust. 2e stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć dane za poprzedni rok podatkowy byłyby niereprezentatywne.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy o VAT: Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a i 10 stosuje się odpowiednio.
Stosownie do art. 86 ust. 2h ustawy o VAT: W przypadku, gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy o VAT: Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
W myśl § 1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia stanowi, że: Rozporządzenie określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji” oraz wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji. W rozporządzeniu tym zostali wskazani podatnicy, do których przepisy w nim zawarte się odnoszą. Są to: jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
Według § 2 pkt 5 rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o urzędzie obsługującym jednostkę samorządu terytorialnego - rozumie się przez to urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, działający w formie samorządowej jednostki budżetowej. Na mocy § 3 ust. 1 rozporządzenia: W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego. Oznacza to, że sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla: * urzędu obsługującego jednostki samorządu terytorialnego (tj. urzędu Gminy, urzędu miasta, starostwa powiatowego oraz urzędu marszałkowskiego), * jednostki budżetowej, * zakładu budżetowego. W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jego poszczególnych jednostek organizacyjnych. Wyżej wymienione rozporządzenie wprowadza wzory, według których wyznaczane są sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć. Metody te mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą podatku od towarów i usług.
Zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia: Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób ustalony według wzoru:
X= A x 100 / DUJST
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
DUJST - dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Według § 2 pkt 4 rozporządzenia stanowi, że: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie - rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:
a) dokonywanych przez podatników: - odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju, - odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju, - eksportu towarów, - wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju.
W myśl § 2 pkt 9 rozporządzenia: Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego - rozumie się dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych - wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o:
a) dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b-d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych,
b) zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy,
c) dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego,
d) środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
e) wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego,
f) kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego,
g) odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.
Zgodnie z § 3 ust. 5 rozporządzenia: Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:
1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego - używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;
2) transakcji dotyczących:
a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne, rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT: Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Ponadto, jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o VAT: Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT: Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności określone w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku VAT skutkują uznaniem ich za podatników podatku VAT.
Zgodnie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1526), zwanej dalej ustawą o samorządzie powiatowym: Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Katalog zadań publicznych o charakterze ponadgminnym, które wykonuje powiat został określony m.in. w art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym. Wskazać należy, że z powołanych powyżej przepisów wynika, że w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności podatnik winien przyporządkować ponoszone wydatki do poszczególnych rodzajów działalności (opodatkowanej podatkiem VAT, zwolnionej i niepodlegającej opodatkowaniu tym podatkiem). W przypadku zakupów bezpośrednio związanych z wykonywaniem czynności opodatkowanych, podatnik - na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy - odlicza podatek naliczony w całości. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy. W przedmiotowej sprawie Powiat w zakresie opisanych Budynków prowadzi działalność opodatkowaną podatkiem VAT (np. najem lokali na cele komercyjne) oraz działalność pozostającą poza zakresem VAT (np. działalność administracyjna Powiatu). W związku z powyższym, aby określić zakres prawa do odliczenia podatku VAT, należy stosować wskaźnik struktury sprzedaży oraz prewspółczynnik, zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT oraz Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Stanowisko wnioskodawcy zgodne z orzecznictwem sądów administracyjnych oraz interpretacjami podatkowymi, wskazującymi, że podstawową metodą określania prewspółczynnika dla jednostek samorządu terytorialnego jest metoda wynikająca bezpośrednio z przepisów ustawy o VAT oraz Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r.
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 9 lutego 2023r. sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.723.2022.3.OS. Również w interpretacji indywidualnej z dnia 16 maja 2020r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej (sygn. 0113-KDIPT1- 2.4012.253.2022.1.KW) potwierdził, że właściwe będzie określenie proporcji według art. 86 ust. 2a ustawy o VAT oraz w § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Stanowisko to znajduje także wyraz w innych interpretacjach. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 6 lipca 2023 r., sygn. 0112- KDIL1-2.4012.206.2023.2.AS, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że: „Wnioskodawcy w odniesieniu do poniesionych wydatków w ramach realizowanego Zadania będzie przysługiwało prawo do odliczenia części podatku naliczonego wyłącznie w zakresie, w jakim te towary i usługi będą służyły do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT, tj. z zastosowaniem art. 86 ust. 2a-2 h ustawy, z uwzględnieniem przepisów cyt. Rozporządzenia”.
Także zgodnie z interpretacją indywidualną z dnia 15 kwietnia 2022 r., sygn. 0112-KDIL1- 2.4012.35.2022.2.NF: „należy stwierdzić, że skoro - jak wynika z okoliczności sprawy - poniesione wydatki związane z inwestycją dotyczącą wyłącznie budynku dworca, będą wykorzystywane zarówno do celów prowadzonej działalności gospodarczej - do czynności opodatkowanych, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza i Gmina nie będzie miała możliwości przyporządkowania wydatków w całości do działalności gospodarczej, to Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących ww. wydatki związane z budynkiem dworca, przy zastosowaniu wskaźnika proporcji obliczonego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, zgodnie z wzorem określonym w § 3 ust. 2 rozporządzenia”.
Zgodził się z tym również Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 11 października 2023 r. (sygn. 0111-KDIB3-2.4012.465.2023.2.KK). Ponadto wskazać należy, iż zarówno organy podatkowe jak i sądy administracyjne zgodnie potwierdzają, iż Powiat nie może do każdego rodzaju działalności stosować różnych współczynników. Różne współczynniki można stosować do poszczególnych jednostek organizacyjnych a nie do różnych rodzajów działalności jednej jednostki samorządu terytorialnego. Zgodnie z art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, jeżeli wydatki są wykorzystywane zarówno do celów działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik powinien ustalić sposób określenia proporcji, który najbardziej odpowiada specyfice jego działalności i dokonywanych nabyć.
W piśmie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 grudnia 2023 r., 0112- KDIL3.4012.560.2023.2.MBN, podkreślono, że: „(…) Gmina nie może ustalić odrębnej proporcji w odniesieniu do pojedynczego składnika swojego majątku, ponieważ sposób określenia proporcji może zostać obliczony wg rozporządzenia oddzielnie jedynie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego”.
Z pisma z dnia 1 grudnia 2023 r. Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej 0112- KDIL3.4012.560.2023.2.MBN wynika, cyt.: „Gmina nie może ustalić odrębnej proporcji w odniesieniu do pojedynczego składnika swojego majątku, tj. odrębnie dla budynku Ośrodka Zdrowia, o którym mowa w opisie sprawy, ponieważ sposób określenia proporcji może zostać obliczony wg rozporządzenia oddzielnie jedynie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego, a nie dla poszczególnych składników majątku, czy rodzajów działalności wykonywanych przy użyciu tych składników majątku. Natomiast w przypadku wybrania przez Gminę „klucza powierzchniowego”, podkreślić jeszcze raz należy, że „sposób określenia proporcji” powinien odzwierciedlać specyfikę całej wykonywanej przez jednostkę organizacyjną działalności i dokonywanych przez nią nabyć, tj. w rozpatrywanej sprawie specyfikę działalności Urzędu Gminy. Nie można bowiem zastosować różnych sposobów określenia proporcji w stosunku do różnych zakupów towarów i usług, dokonanych w ramach jednej jednostki organizacyjnej samorządu terytorialnego (Urzędu Gminy), w zależności od zakresu ich wykorzystywania do działalności gospodarczej. Ponadto należy zaznaczyć, że sposób określenia proporcji wprowadzony przepisami art. 86 ust. 2a ustawy, nie przewiduje możliwości odrębnego liczenia współczynnika proporcji dla każdej nieruchomości będącej w zasobach jednostki samorządu terytorialnego (tu: Gminy), jak również każdej działalności prowadzonej przez daną jednostkę. Dodatkowo należy zauważyć, że zaproponowana przez Państwa metoda jest nieprecyzyjna, ponieważ nie uwzględnia sytuacji, gdy powierzchnie w Budynku nie są wykorzystywane, np. w sytuacji braku zainteresowanego najemcy. Proponowany przez Państwa prewspółczynnik nie spełnia przesłanek wynikających z art. 86 ust. 2a ustawy, a zatem nie jest bardziej reprezentatywnym sposobem określenia proporcji niż wynikający z rozporządzenia”.
Stanowisko organu potwierdza orzeczenie TSUE z dnia 8 listopada 2012 r. C-511/10, w którym stwierdzono, że państwa członkowskie są uprawnione do stosowania w pierwszej kolejności jako kryterium podziału do celów obliczenia podlegającej odliczeniu proporcjonalnej części naliczonego podatku od wartości dodanej dla danej transakcji, takiej jak wzniesienie budynku o mieszanym użytku, kryterium innego niż kryterium oparte na wielkości obrotu, pod warunkiem, że przyjęta przez te państwa metoda gwarantuje dokładniejsze ustalenie rzeczonej proporcjonalnej części odliczenia. Sposób określenia proporcji wskazany w rozporządzeniu ma charakter fakultatywny, tj. podatnicy dla których sposób określenia proporcji wskazują przepisy rozporządzenia mają prawo zastosować inną bardziej reprezentatywną metodę, jeżeli będzie ona lepiej odpowiadała specyfice prowadzonej przez nich działalności gospodarczej i dokonywanych przez nich nabyć. Jednakże powyższe podejście należy odnosić tylko i wyłącznie do działalności jednostki samorządu terytorialnego w sytuacji, gdy prewspółczynnik wskazany przez daną jednostkę opiera się na jednoznacznych i jasnych kryteriach obrazujących specyfikę działalności danej jednostki i jest bardziej reprezentatywny niż przyjęty w rozporządzeniu sposób określania proporcji.
Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 516/18 „w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż przepisy ww. rozporządzenia w odniesieniu do wskazanych w nim grup podatników »stanowią lex specialis w stosunku do przepisów ustawy i z tego względu winny stanowić zasadę przy ustalaniu współczynnika odliczeń podatku VAT«, należy zatem uznać, że »odstąpienie od przewidzianego tam sposobu ustalania współczynnika odliczenia musi mieć charakter wyjątkowy, spowodowany szczególnymi i atypowymi okolicznościami« - vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 87/18 z 25 kwietnia 2018 r.”
Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2023 r. I FSK 862/20: „Naczelny Sąd Administracyjny podziela wyrażony już w orzecznictwie tego Sądu pogląd, że jednostka samorządu terytorialnego nie może w stosunku do każdego środka trwałego (obiektu) ustalić odrębnej proporcji. W ocenie NSA nie ma podstaw zarówno na podstawie przepisów ustawy oraz wydanego z jego delegacji Rozporządzenia, aby w przypadku podatników, będących jednostkami samorządu terytorialnego, w odniesieniu do każdego „konkretnego wydatku” przyjmować odrębny sposób określenia proporcji. W szczególności zauważono, że rozporządzenie nie przewiduje w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, aby rozliczać poszczególne nieruchomości będące w zasobach jednostek samorządu terytorialnego, jak również wszystkie działalności prowadzone przez te jednostki samodzielnie (m.in. wyroki NSA z: 19 lutego 2020 r., sygn. akt I FSK 1590/17; 14 września 2021 r., sygn. akt I FSK 437/19). Ustalenie odrębnych proporcji dla każdego środka trwałego wykorzystywanego zarówno do czynności w zakresie wykonywania zadań własnych oraz działalności gospodarczej nie mieści się w ramach obowiązującego prawa”.
Z pisma z dnia 3 listopada 2023 r. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej 0114-KDIP4-1.4012.460.2023.2.PS wynika: „podatnik, na mocy art. 86 ust. 2h ustawy, ma możliwość zastosowania innego sposobu określenia proporcji niż wskazują przepisy art. 86 ust. 22 ustawy, jednak tylko w sytuacji, gdy wybrany sposób jest bardziej reprezentatywny. Zatem podatnik może zastosować inną metodę tylko i wyłącznie, gdy wybrana przez niego metoda jest bardziej reprezentatywna i tym samym najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej działalności. Kwestię tę podsumował Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z 18 lipca 2019 r. sygn. akt I FSK 449/19 stwierdził, że: „zasadą jest - w odniesieniu do takich podatników jak Gmina - stosowanie proporcji według sposobów wymienionych w § 3 Rozporządzenia, a wyjątkiem - wobec uzasadnienia, że pozwala na to specyfika wykonywanej działalności i dokonywanych nabyć - zastosowanie innego, bardziej reprezentatywnego sposobu określenia proporcji. Metody obliczania proporcji przewidziane w § 3 Rozporządzenia opracowane zostały z uwzględnieniem specyfiki działalności gmin, stąd przewidziane są dla typowej co do zasady działalności podmiotów o takim charakterze”. Metody obliczania proporcji przewidziane w Rozporządzeniu opracowane zostały z uwzględnieniem specyfiki działalności gmin i mają charakter wzorcowy, stanowiąc punkt wyjścia przy obliczaniu prewspółczynnika. W sytuacji, gdy podatnik chce stosować inny sposób obliczenia proporcji, proponowany prewspółczynnik musi być bardziej reprezentatywny niż sposób wskazany w rozporządzeniu, tj. - jak stanowi art. 86 ust. 2a ustawy - powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. Z regulacji zawartych w art. 86 ust. 2b ustawy wynika, że przyjęta metoda określenia proporcji ma nie tylko odzwierciedlać specyfikę prowadzonej działalności, ale również obiektywnie odzwierciedlać część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż ta działalność. Zatem analizując obowiązujące przepisy, interpretacje wydawane przez Dyrektora KIS oraz wyroki sądów administracyjnych wnioskodawca doszedł do wniosku, że najbardziej prawidłową metodą obliczania prewspółczynnika jest ta wynikająca wprost z rozporządzenia.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Jak stanowi art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jeden z nich wskazany został w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Wyrażoną w cytowanym powyżej art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte w art. 86 ust. 2a i następne ustawy.
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1) zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2) obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1) średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2) średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3) roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4) średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością..
Z art. 86 ust. 2d ustawy wynika, że:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Zgodnie z art. 86 ust 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Natomiast z treści art. 86 ust. 22 ustawy wynika, że:
Minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
Na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r., poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Zgodnie z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1) określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2) wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Stosownie do § 2 pkt 8 ww. rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:
a) urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b) jednostkę budżetową,
c) zakład budżetowy.
Z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie może być ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko powinny być ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.
Ww. rozporządzenie wprowadza wzory, według których są wyznaczane sposoby określenia proporcji, uznane za najbardziej odpowiadające specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć.
Stosownie do § 3 ust. 2 rozporządzenia:
Jako sposób określenia proporcji uznaje się w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego sposób ustalony według wzoru:
X = A x 100 / DUJST
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X – proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A – roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego, stanowiący część rocznego obrotu jednostki samorządu terytorialnego z działalności gospodarczej,
DUJST – dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Zgodnie z § 2 pkt 4 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o obrocie – rozumie się przez to podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 ustawy, w zakresie:
a) dokonywanych przez podatników:
- odpłatnych dostaw towarów na terytorium kraju,
- odpłatnego świadczenia usług na terytorium kraju,
- eksportu towarów,
- wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) odpłatnych dostaw towarów lub świadczenia usług poza terytorium kraju, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem gdyby były wykonywane na terytorium kraju.
W myśl § 2 pkt 9 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o dochodach wykonanych urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego – rozumie się przez to dochody obejmujące dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych, w rozumieniu ustawy o finansach publicznych – wynikające ze sprawozdania rocznego z wykonania budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o:
a) dochody, o których mowa w art. 5 ust. 2 pkt 4 lit. b–d i pkt 5 ustawy o finansach publicznych,
b) zwrot różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1 ustawy, lub zwrot kwoty podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 8 pkt 1 ustawy,
c) dochody wykonane jednostki budżetowej powiększone o kwotę stanowiącą równowartość środków przeznaczonych na wypłatę przez tę jednostkę, na podstawie odrębnych przepisów, zasiłków, zapomóg i innych świadczeń o podobnym charakterze na rzecz osób fizycznych, celem realizacji zadań jednostki samorządu terytorialnego,
d) środki finansowe pozostające na wydzielonym rachunku, o którym mowa w art. 223 ust. 1 ustawy o finansach publicznych, odprowadzone na rachunek budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
e) wpłaty nadwyżki środków obrotowych zakładu budżetowego,
f) kwoty stanowiące równowartość środków, innych niż stanowiące zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, przekazanych zakładom budżetowym, innym jednostkom sektora finansów publicznych oraz innym osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej, z wyłączeniem kwot, które zostały zwrócone, celem realizacji przez te podmioty zadań jednostki samorządu terytorialnego,
g) odszkodowania należne jednostce samorządu terytorialnego, pomniejszone o kwoty odszkodowań stanowiących zapłatę, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.
W myśl § 3 ust. 5 rozporządzenia:
Dochody wykonane urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, dochody wykonane jednostki budżetowej oraz przychody wykonane zakładu budżetowego nie obejmują odpowiednio dochodów lub przychodów uzyskanych z tytułu:
1) dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane odpowiednio przez jednostkę samorządu terytorialnego lub jednostkę organizacyjną jednostki samorządu terytorialnego do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane odpowiednio do środków trwałych jednostki samorządu terytorialnego lub jednostki organizacyjnej jednostki samorządu terytorialnego - używanych na potrzeby prowadzonej przez te jednostki działalności;
2) transakcji dotyczących:
a) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych,
b) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41 ustawy, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
Zaproponowane metody mają charakter „obrotowy”, polegający na ustaleniu „udziałów” z tytułu działalności gospodarczej w całkowitym „obrocie” z tytułu działalności gospodarczej oraz działalności pozostającej poza sferą VAT.
Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy będzie mieć zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Przepis ten wprost określa, co stanowi kwotę podatku naliczonego w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych.
Zgodnie z tą normą w przypadku nabycia towarów i usług, wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza (z wyjątkiem wykorzystania na cele osobiste, do których może mieć zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), w sytuacji gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej.
Dla stwierdzenia, czy działalność lub transakcje stanowią „cele inne niż związane z działalnością gospodarczą” znaczenie ma, czy mieszczą się one w przedmiocie działalności danej jednostki.
Cele prowadzonej działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy. W związku z prowadzeniem działalności gospodarczej u podatnika mogą wystąpić działania czy sytuacje, które nie generują opodatkowania podatkiem VAT. „Towarzyszą” one działalności gospodarczej i nie stanowią obok niej odrębnego przedmiotu działalności podatnika. Nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem VAT, jednakże ich występowanie nie oznacza, że u podatnika występują czynności wykonywane poza działalnością gospodarczą. Za czynności zrównane z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej uznaje się także nieodpłatną dostawę towarów lub nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste, w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Uzasadnia to fakt, że chociaż czynności te z definicji nie mają związku z działalnością gospodarczą, w przypadkach określonych w tych przepisach następuje obowiązek naliczenia VAT. Natomiast przez cele inne rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i ust. 3 ustawy (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową).
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE.L. Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych regulacji wynika, że organy władzy publicznej są wyłączone z kręgu podatników podatku od towarów i usług, wyłącznie przy wykonywaniu czynności nałożonych przepisami prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-przedmiotowe. Organy te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywania czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.
Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1684):
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o samorządzie powiatowym:
Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym (…)..
Należy zauważyć, że w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.
Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy:
W stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Na mocy art. 90 ust. 2 ustawy:
Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.
Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.
Przepis art. 90 ust. 4 ustawy:
Proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.
W myśl art. 90 ust. 5 ustawy:
Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika - używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.
Stosownie do art. 90 ust. 6 ustawy:
Do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących:
1) pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;
2) usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.
Na mocy art. 90 ust. 9a ustawy:
Przy ustalaniu proporcji zgodnie z ust. 2-6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatku.
Jak stanowi art. 90 ust. 10 ustawy:
W przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:
1) przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 10 000 zł - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2) nie przekroczyła 2% - podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.
Analiza powołanych wyżej przepisów wskazuje, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.
Należy podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu (opodatkowanych i zwolnionych).
Jak wynika z opisu sprawy, że są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Za pośrednictwem Starostwa oraz Jednostek wykonują Państwo zarówno: czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT (wśród których, wyróżnia się czynności opodatkowane podatkiem VAT oraz czynności zwolnione z podatku VAT), oraz czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Zadania Powiatu wykonują Państwo za pośrednictwem Starostwa Powiatowego, wykonywane są między innymi przy wykorzystaniu budynków Starostwa Powiatowego w (…) tj. Budynku-1, w Budynku-2 oraz Budynku-3. W Budynku-1 jest prowadzona działalność opodatkowana podatkiem VAT, zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT i wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT. W Budynku-2 jest prowadzona działalność opodatkowana podatkiem VAT i wyłączona z opodatkowania podatkiem VAT. W Budynku-3 są pracownicy zajmujący się wszystkimi działalnościami Powiatu (wyłączoną z opodatkowania VAT, opodatkowaną podatkiem VAT i zwolnioną z podatku VAT. W związku z funkcjonowaniem Budynków ponoszą Państwo różnego rodzaju wydatki dokumentowane wystawianymi na Powiat fakturami VAT. Wydatki te dotyczą funkcjonowania Budynków jako całości. Ponoszenie wydatków jest konieczne zarówno z uwagi na korzystanie z Budynków na potrzeby własne Powiatu, jak i z uwagi na stałe odpłatne udostępnianie powierzchni Budynków stanowiące stałe wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Nie mają Państwo możliwości przyporządkowania wszystkich możliwych towarów i usług, o których mowa we wniosku odrębnie do Budynku nr 1, do Budynku nr 2 i do Budynku nr 3. Istnieje możliwość przyporządkowania niektórych zakupów towarów i usług na poszczególne Budynki nr 1, nr 2 i nr 3 np. wszystkie media są osobno na każdy budynek, wyceny pod sprzedaż/najem, niektóre abonamenty za telefony, natomiast istnieją również zakupy towarów i usług które, są ponoszone dla wszystkich budynków łącznie np. sprzątanie, ochrona budynków, obsługa prawna, prace remontowo- konserwacyjne, doradztwo prawne, dystrybutory z wodą na korytarzach, przeglądy instalacji telekomunikacyjnych i alarmowych, materiały biurowe, usługi RODO (IOD), dostępy online do prasy i programów, dzierżawa urządzeń wielofunkcyjnych. Nie mieli i nie mają Państwo możliwości bezpośredniego przyporządkowania towarów i usług nabywanych w związku z ponoszonymi wydatkami związanymi z Budynkiem nr 1, Budynkiem nr 2 oraz Budynkiem nr 3 w całości do celów wykonywanej przez Powiat działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Jak wyżej wskazano, odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z czynnościami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji.
Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej. Brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności zwolnionych z opodatkowania oraz niepodlegających temu podatkowi.
Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy, a w przypadku wystąpienia także czynności zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem – proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.
Zaznaczyć w tym miejscu należy, że z powołanych przepisów art. 86 ust. 2b i 2h ustawy wynika, że zaproponowany sposób musi zapewniać dokonanie odliczenia wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz być bardziej reprezentatywny niż metoda zaproponowana w rozporządzeniu. Jednocześnie należy wskazać, że ustawodawca dopuścił możliwość zastosowania innej metody jedynie w sytuacji, gdy podatnik jest w stanie wykazać, że metoda alternatywna w sposób bardziej obiektywny i pełny odzwierciedla zakres wykorzystania nabywanych towarów i usług do działalności gospodarczej.
Z całokształtu okoliczności sprawy przedstawionych we wniosku nie wynika inny niż wskazany w rozporządzeniu sposób wyliczenia proporcji, który jest/będzie w pełni obiektywny i jest/będzie w stanie precyzyjnie odzwierciedlić stopień wykorzystania przedmiotowych budynków do działalności gospodarczej oraz do działalności innej niż gospodarcza. Nie wskazali Państwo argumentów, które uzasadniałyby odejście od metody określonej w rozporządzeniu i zastosowanie innego, alternatywnego sposobu ustalenia proporcji. W szczególności nie dysponują Państwo danymi ani obiektywnymi kryteriami, które pozwalałyby na wykazanie, że inna metoda byłaby bardziej reprezentatywna oraz w sposób pełniejszy i bardziej precyzyjny odzwierciedlała zakres wykorzystania nabywanych towarów i usług do działalności gospodarczej.
W odniesieniu do poniesionych przez Państwa wydatków w związku z funkcjonowaniem Budynku nr 1, nr 2 oraz nr 3 wskazali Państwo, iż istnieje możliwość przyporządkowania niektórych zakupów towarów i usług na poszczególne Budynki np. wszystkie media są osobno na każdy budynek, wyceny pod sprzedaż/najem, niektóre abonamenty za telefony, natomiast istnieją również zakupy towarów i usług które, są ponoszone dla wszystkich budynków łącznie np. sprzątanie, ochrona budynków, obsługa prawna, prace remontowo- konserwacyjne, doradztwo prawne, dystrybutory z wodą na korytarzach, przeglądy instalacji telekomunikacyjnych i alarmowych, materiały biurowe, usługi RODO (IOD), dostępy online do prasy i programów, dzierżawa urządzeń wielofunkcyjnych.
Przy czym wydatki poniesione w związku z funkcjonowaniem Budynków nr 1 i nr 3 są/będą wykorzystywane przez Państwa do działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, opodatkowanej podatkiem VAT oraz zwolnionej z VAT. Natomiast wydatki związane z funkcjonowaniem Budynku nr 2 są/będą wykorzystywane przez Państwa do działalności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT oraz opodatkowanej podatkiem VAT.
W stosunku zatem do wydatków, jakie Państwo mogą przyporządkować do poszczególnych Budynków, to w zakresie tych wydatków poniesionych w związku z funkcjonowaniem Budynku 1 i 3, wykorzystywanych do działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, co do których nie mieli/nie mają Państwo możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej są/będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 Rozporządzenia, skalkulowanego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Ponadto z uwagi na to, że ww. wydatki poniesione w związku z funkcjonowaniem Budynków nr 1 i nr 3 służą/będą służyły w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie mają/nie będą mieli Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, są/będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 2 i następne ustawy.
Jednocześnie w stosunku do wydatków, jakie Państwo mogą przyporządkować do poszczególnych Budynków, to w zakresie ww. wydatków poniesionych w związku z funkcjonowaniem Budynku nr 2, wykorzystywanych do działalności gospodarczej jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, co do których nie mieli/nie mają Państwo możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej są/będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 Rozporządzenia, skalkulowanego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Natomiast w stosunku do wydatków, jakich Państwo nie mogą przyporządkować do poszczególnych Budynków nr 1, nr 2, nr 3, to należy uznać, że są wykorzystywane do działalności gospodarczej (czynności opodatkowanych i zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT) jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. Skoro do tych wydatków nie mieli/nie mają Państwo możliwości bezpośredniego przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, to w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej są/będą Państwo zobowiązani do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem § 3 ust. 2 Rozporządzenia, skalkulowanego dla urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego.
Ponadto z uwagi na to, że ww. wydatki jakich Państwo nie mogą przyporządkować do poszczególnych Budynków nr 1, nr 2, nr 3, służą/będą służyły w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zarówno do czynności opodatkowanych, jak i do czynności zwolnionych od podatku, i nie mają/nie będą mieli Państwo możliwości odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, to do wydatków w tej części są/będą Państwo zobowiązani również do proporcjonalnego odliczenia podatku, zgodnie z art. 90 ust. 2 i następne ustawy.
Tym samym oceniając całościowo Państwa stanowisko należało uznać je za nieprawidłowe. Jakkolwiek wywiedli Państwo prawidłowy skutek prawny co do stosowania prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy z uwzględnieniem przepisów Rozporządzenia, to jednak nie uwzględnili Państwo we własnym stanowisku w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego konieczności stosowania przepisów art. 90 ust. 2 i następne ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
· stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia;
· zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Informuję, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnośnie natomiast powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, należy zauważyć, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych i należy je traktować indywidualnie.
Ponadto, odnosząc się do powołanych przez Państwa w przedmiotowym wniosku wyroków sądów, wyjaśniam, że powołane wyroki są rozstrzygnięciami w indywidualnych sprawach, osadzonych w określonych stanach faktycznych i tylko do nich się zawężają. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądów nie mają wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.
Należy podkreślić, że rolą Organu w postępowaniu interpretacyjnym jest wyłącznie interpretacja przepisów prawa podatkowego, a nie badanie poprawności dokonanych wyliczeń, zatem w analizowanej interpretacji nie dokonano oceny prawidłowości wyliczeń przedstawionych przez Państwa.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo