Uznanie za podatnika VAT w związku z wykonywaniem w oparciu o majątek Inwestycji odpłatnych czynności, Uznanie, że odpłatne czynności, które będą wykonywane w oparciu o majątek Inwestycji, będą stanowić działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku, Uznanie, że nieodpłatne czynności, które będą świadczone w oparciu o majątek Inwestycji, nie będą stanowić działalności gospodarczej, a tym samym nie będą stanowić czynności podlegających opodatkowaniu VAT, niekorzystających ze zwolnienia z tego podatku, Prawo do odliczenia części podatku VAT naliczonego od wydatków na Inwestycję za pomocą pre-współczynnika instytucji kultury obliczonego zgodnie z przepisami Rozporządzenia, Prawo do odliczenia części podatku VAT naliczonego od wydatków na Inwestycję, poniesionych przed rejestracją jako podatnik VAT czynny.
Samorządowa instytucja kultury, zarejestrowana jako podatnik VAT, planuje wykorzystać wyremontowany budynek Młyn, użyczony nieodpłatnie przez województwo, do odpłatnych czynności (sprzedaż biletów na wydarzenia kulturalne, najem pomieszczeń, sprzedaż towarów) oraz nieodpłatnych czynności (udostępnianie pomieszczeń na cele edukacyjne i społeczne). Inwestycja…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualne
29 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 29 września 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:
Uzupełnili go Państwo pismem według daty wpływu 25 sierpnia 2025 r. i - w odpowiedzi na wezwanie - z 5 listopada 2025 r. (wpływ 5 listopada 2025 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
… (dalej: „...” lub „Centrum” lub „Wnioskodawca”) jest od 1 czerwca 2025 r. zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. ... funkcjonuje jako samorządowa instytucja kultury (wpisana do Rejestru …), której rozliczenia VAT nie podlegają centralizacji VAT z Województwem … (dalej: „Województwo”).
... zostało utworzone na podstawie Uchwały Nr … Sejmiku Województwa … z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie utworzenia instytucji kultury pod nazwą … oraz nadania jej statutu. Obecnie ... działa w oparciu o nadany jej ww. Uchwałą Statutu … (dalej: „Statut”).
Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest utworzenie bazy dla nowych ofert kulturalnych, edukacyjnych i artystycznych prezentujących osiągnięcia w zakresie kultury, edukacji i sztuki regionu; popularyzacja wyżej wymienionych dziedzin, wspieranie szkół i placówek szkoleniowych w procesie dydaktycznym, promocja nowych technologii, współczesnej myśli naukowej i dorobku kulturowego, a ponadto podniesienie jakości życia mieszkańców i dostępu do nowoczesnych, innowacyjnych instytucji do praktycznego przekazywania wiedzy i rozwijania pasji oraz rozrywki.
Zgodnie ze Statutem, zakres działalności Centrum obejmuje w szczególności:
1) wykreowanie innowacyjnych rozwiązań w zakresie kultury i edukacji, które przyczynią się do kształtowania kluczowych kompetencji (twórcze myślenie, kooperacja, chęć odkrywania i rozumienia świata);
2) popularyzację nauki, kultury i sztuki, wspieranie szkół i placówek szkoleniowych w prowadzeniu procesu edukacyjnego;
3) wzbudzanie ciekawości świata poprzez zainteresowanie naukami przyrodniczymi, technicznymi oraz różnorodnymi formami aktywności kulturalnej i edukacyjnej;
4) podejmowanie działań o charakterze kulturalnym, edukacyjnym i rozrywkowym w szczególności popularyzujących naukę i technikę;
5) organizowanie pokazów popularno-naukowych oraz zajęć laboratoryjnych;
6) podejmowanie działań wynikających z potrzeb społeczności lokalnej i regionalnej;
7) promocję nowych technologii, współczesnej myśli naukowej i dorobku kulturowego regionu;
8) kultywowanie dorobku wybitnych postaci związanych z regionem, które na przestrzeni dziejów wywarły wpływ na tożsamość kulturową i społeczną;
9) wspomaganie i inicjowanie działań na rzecz tworzenia oferty turystycznej opartej na zasobach dziedzictwa regionu (astronomia, energetyka, przemysł i inne);
10) prowadzenie działalności wystawienniczej;
11) prowadzenie działalności promocyjnej, wydawniczej, dokumentacyjnej w zakresie upowszechniania dziedzictwa regionu;
12) koordynowanie działań i zamierzeń związanych z działalnością sieci … w regionie.
Gospodarka finansowa ... prowadzona jest w oparciu o roczny plan finansowy, ustalany przez Dyrektora Centrum. Źródłami finansowania działalności Wnioskodawcy są m.in. dotacje podmiotowe i celowe przekazywane przez Województwo, dotacje celowe z budżetu państwa, dotacje ze środków unijnych, przychody z prowadzonej działalności gospodarczej (w szczególności: najem i dzierżawa składników majątkowych, sprzedaż składników majątku ruchomego, opłaty za uczestnictwo w organizowanych działaniach kulturalnych i edukacyjnych), a także środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł.
Jak wynika ze Statutu ... może, na zasadach przewidzianych w obowiązujących przepisach, prowadzić jako działalność dodatkową działalność gospodarczą w zakresie:
1) usług handlowych, w tym sprzedaży publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ...;
2) wynajmu oraz dzierżawy majątku ruchomego i nieruchomego Centrum;
3) organizacji zajęć, imprez edukacyjnych, konferencji, szkoleń, kursów i pokazów.
Dochód uzyskany z działalności gospodarczej wykorzystuje się wyłącznie w celu finansowania działalności statutowej ....
Działalność Wnioskodawcy w obszarze kultury, w tym ochrony zabytków i opieki nad zabytkami, a także edukacji publicznej, stanowi realizację zadań własnych Województwa, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r., poz. 581, dalej: „ustawa o samorządzie województwa”).
W ramach powyższych zadań własnych Województwa, ... ponosi liczne wydatki związane z realizacją projektów inwestycyjnych. W tym zakresie ... od 2023 r. ponosi wydatki na realizację inwestycji pn. „…” (dalej: „Inwestycja”) w ramach unijnego projektu pn. „…” współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Program Fundusze Europejskie dla … 2021 - 2027, Działanie 6.12 Wsparcie instytucji kultur.
W ramach Inwestycji ... zamierza wyremontować, przebudować i rozbudować budynek … (dalej: „…”). W części zabytkowej zostanie utworzonych 7 sal, które będą przeznaczone na cele wystawowe, warsztatowe i konferencyjne. W obiekcie znajdzie się sala teatralno-widowiskowa oraz kawiarnia z antresolą. W części nowej powstanie sala konferencja oraz pomieszczenia biurowe.
Inwestycja zostanie sfinansowana ze środków pochodzących z dotacji celowej otrzymanej od Województwa oraz ze środków uzyskanych z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Program Fundusze Europejskie dla … 2021-2027, Działanie 6.12 Wsparcie instytucji kultur. Wydatki inwestycyjne są / będą każdorazowo dokumentowane wystawianymi przez dostawców / wykonawców na ... fakturami VAT, na których ... oznaczone jest / będzie jako nabywca przedmiotowych towarów i usług.
Po zakończeniu Inwestycji, Centrum będzie organizować w Młynie różnego rodzaju wydarzenia kulturalne, spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości oraz wykonawstwa artystycznego i literackiego oraz wystawy / imprezy naukowe (dalej łącznie: „Wydarzenia”), na który wstęp będzie możliwy po zakupie biletu lub otrzymaniu biletu bezpłatnego.
Świadczenie usług odpłatnego biletowanego wstępu na organizowane w Młynie Wydarzenia będzie odbywać się w oparciu o cywilnoprawne umowy wzajemne, zawarte w wyniku złożenia dwóch zgodnych oświadczeń woli usługodawcy i usługobiorcy. Potwierdzeniem ich zawarcia będzie wystawiona faktura VAT lub paragon fiskalny (z wykazanym VAT należnym) oraz bilet wstępu. Odpłatne bilety wstępu na Wydarzenia będą ogólnodostępne, a Odbiorcy będą mogli je nabyć w kasie Młyna lub za pośrednictwem strony internetowej Centrum.
Ponadto ... zamierza odpłatnie udostępniać poszczególne pomieszczenia Młyna na rzecz zainteresowanych podmiotów zewnętrznych na podstawie umów cywilnoprawnych (dzierżawy lub najmu). Określone w umowie wynagrodzenie (czynsz dzierżawny / czynsz najmu) pobierane z tego tytułu Centrum będzie dokumentować wystawianymi na te podmioty fakturami VAT.
Wysokość opłat za wstęp na poszczególne Wydarzenia oraz stawki za dzierżawę / najem pomieszczeń zostaną uregulowane w cenniku.
Centrum wskazuje, że na moment przygotowania niniejszego wniosku nie planuje świadczyć innych odpłatnych usług z wykorzystaniem budynku Młyna, niż usługi wstępu na organizowane w Młynie Wydarzenia oraz najem / dzierżawa pomieszczeń znajdujących się w budynku Młyna.
Ponadto, budynek Młyna będzie przez ... wykorzystywany jako przestrzeń, w której realizowana będzie odpłatna sprzedaż publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ....
Odbiorcami świadczeń realizowanych przez Wnioskodawcę w oparciu o majątek Inwestycji będą osoby fizyczne, osoby prawne i jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, w tym szkoły, stowarzyszenia oraz organizacje pozarządowe (dalej: „Odbiorcy”).
Po zakończeniu realizacji Inwestycji, Młyn będzie więc wykorzystywany przez Centrum w następujący sposób:
odpłatnie:
nieodpłatnie:
w sposób mieszany:
Centrum wskazuje, że wstęp do wszystkich pomieszczeń Młyna, z wyjątkiem kawiarni, która jak wskazano powyżej zostanie wydzierżawiona na rzecz podmiotu zewnętrznego oraz kiosku/punktu handlowego, będzie możliwy wyłącznie po okazaniu odpłatnego lub darmowego biletu. Oznacza to, że ... będzie mogło prowadzić dokładną ewidencję liczby osób korzystających z Młyna w określonych przedziałach czasowych, z podziałem na osoby korzystające odpłatnie i nieodpłatnie. ... będzie miało taką możliwość niezależnie od tego czy dane pomieszczenie zostanie odpłatnie wydzierżawione / wynajęte, czy udostępnione Odbiorcom nieodpłatnie, oraz niezależnie od tego czy wstęp na organizowane przez Centrum Wydarzenie będzie możliwy na podstawie odpłatnego, czy darmowego biletu.
... nie ma / nie będzie miało możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków poniesionych / ponoszonych na Inwestycję do danego rodzaju działalności (odrębnie do każdego ze wskazanych wyżej rodzajów działalności – odpłatnej lub nieodpłatnej). Wynika to z faktu, że ponoszone na Inwestycję wydatki mają / będą miały charakter ogólny (nierozłączny).
... dotychczas nie dokonywało odliczenia VAT od wydatków związanych z realizacją Inwestycji.
W tym miejscu ... pragnie wskazać, że dotychczas nie stosowało prewspółczynnika obliczonego dla samorządowej instytucji kultury w sposób przewidziany w Rozporządzeniu. W konsekwencji ... nie wyliczało dotąd jego wartości.
Ponadto w uzupełnieniu wniosku podano:
1. „Od kiedy prowadzą Państwo działalność jako …? Proszę wskazać dzień, miesiąc i rok jej rozpoczęcia.”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Jak wskazano we Wniosku ... zostało utworzone na podstawie … z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie utworzenia instytucji kultury pod nazwą … oraz nadania jej statutu. Wnioskodawca prowadzi działalność od momentu wpisu do rejestru instytucji kultury, tj. od dnia 16 maja 2023 r.
2. „Czy są Państwo właścicielami budynku …, w odniesieniu do którego jest realizowana Inwestycja pn. „…”(…)?
Odpowiedź Wnioskodawcy:
... nie jest właścicielem budynku … w … (dalej: „Młyn”). Właścicielem Młyna oraz gruntu, na którym został on posadowiony (dalej: „Nieruchomość”) jest od 2019 r. Województwo … .
Nieruchomość, a w konsekwencji również Młyn, została oddana ... do używania na podstawie nieodpłatnej umowy użyczenia zawartej w dniu 12 września 2023 r. na czas nieoznaczony pomiędzy Województwem … (Użyczającym) a Wnioskodawcą (Biorącym do używania).
3. „Czy ww. budynek … w … został przez Państwa:
a) zaliczony do środków trwałych? Jeżeli nie to należy wskazać z jakiego powodu?
b) ujęty w ewidencji środków trwałych? Jeżeli nie to należy wskazać z jakiego powodu?
c) czy wartość początkowa ww. budynku … przekracza 15.000 zł?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Z uwagi na fakt, iż jak wskazano powyżej, Młyn jest własnością …, to nie został zaliczony przez Wnioskodawcę do środków trwałych ani nie został ujęty w ewidencji środków trwałych ....
Wartość początkowa Młyna przekracza 15.000 zł.
4. „W jaki sposób wykorzystywali Państwo budynek … od momentu jego nabycia/wejścia w posiadanie?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Od chwili przekazania przez Województwo ... Młyna do używania, co zostało udokumentowane stosownym protokołem zdawczo-odbiorczym, ... nie wykorzystywało i nadal nie wykorzystuje tego obiektu do prowadzenia działalności. Na moment przekazania ... Młyna, stan techniczny Budynku wskazywał na znaczny stopień degradacji i uniemożliwiał jego użytkowanie bez wcześniejszego przeprowadzenia kompleksowych prac remontowych, przebudowy i adaptacji. Od momentu przekazania Młyna, ... podejmowało wyłącznie działania przygotowawcze związane z realizacją inwestycji pn. „…” (dalej: „Inwestycja”). Działania te obejmowały przygotowanie dokumentacji projektowej, uzyskanie niezbędnych pozwoleń i decyzji administracyjnych oraz przeprowadzenie postępowań przetargowych związanych z wyborem wykonawców prac budowlanych i instalacyjnych.
Obecnie trwa realizacja Inwestycji, której zakończenie planowane jest na maj 2027 r. Dopiero po zakończeniu wszystkich prac budowlanych i instalacyjnych oraz uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie obiektu, ... będzie mogło rozpocząć faktyczne wykorzystywanie Młyna do prowadzenia działalności.
5. „Do jakich czynności był wykorzystywany przez Państwa ww. budynek Młyna … od momentu jego nabycia/wejścia w posiadanie, tj. czy do czynności:
a) opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (prosimy wskazać, jakie to czynności),
b) zwolnionych z opodatkowania podatkiem od towarów i usług (prosimy wskazać, jakie to czynności),
c) niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (prosimy wskazać, jakie to czynności)?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Od momentu przekazania przez Województwo ... Młyna, Budynek nie był i obecnie nie jest również wykorzystywany przez ... do żadnych czynności – ani do czynności opodatkowanych VAT, ani do czynności zwolnionych z opodatkowania VAT, ani do czynności niepodlegających opodatkowaniu VAT. Jak zostało to wskazane w odpowiedzi na pytanie nr 4, pierwotnie Młyn znajdował się w złym stanie technicznym, który uniemożliwiał jego użytkowanie. W konsekwencji, dopiero po zakończeniu realizacji Inwestycji ... będzie mogło wykorzystywać Młyn do prowadzenia działalności.
6. „Kiedy został poniesiony przez Państwa pierwszy wydatek w związku z realizacją Inwestycji, o której mowa we wniosku i kiedy otrzymali Państwo z tego tytułu fakturę? Proszę podać dzień, miesiąc i rok.”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Pierwszą fakturę związaną z realizacją Inwestycji ... otrzymało dnia 20 grudnia 2023 r. Płatność za tę fakturę została dokonana dnia 29 grudnia 2023 r., co stanowi pierwszy poniesiony przez ... wydatek związany z realizacją przedmiotowej Inwestycji.
7. „Czy Inwestycja, o której mowa we wniosku została zakończona i czy wyremontowany budynek … została już oddany do użytkowania? Jeżeli tak, to proszę wskazać kiedy (dzień, miesiąc, rok)?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Inwestycja nie została jeszcze zakończona, a Młyn nie został oddany do użytkowania. Zgodnie z harmonogramem realizacji Inwestycji, planowany termin zakończenia robót budowlanych i instalacyjnych oraz ostateczne zakończenie rzeczowej realizacji Inwestycji i oddanie budynku do użytkowania nastąpi dnia 31 maja 2027 r. W praktyce nie można tu jednak wykluczyć opóźnień w realizacji.
8. „Czy wydatki poniesione na budynek … w związku z ww. Inwestycją:
a) stanowią jego ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym?
b) przekraczają 15.000 zł?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Wydatki poniesione na budynek … w związku z realizacją Inwestycji stanowią ulepszenie w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym.
Wartość wydatków związanych z Inwestycją znacząco przekracza kwotę 15.000 zł.
Centrum podkreśla, że Inwestycja jest prowadzona w obcym środku trwałym tj. Centrum ponosi wydatki na środek trwały, który nie stanowi jego własności.
9. „W opisie sprawy podali Państwo:
… (dalej: „...” lub „Centrum” lub „Wnioskodawca”) jest od 1 czerwca 2025 r. zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. (…) ... zostało utworzone na podstawie … z dnia 19 grudnia 2022 r. w sprawie utworzenia instytucji kultury pod nazwą … oraz nadania jej statutu.
Proszę podać:
a) czy do 31 maja 2025 r. korzystali Państwo ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”? Jeżeli tak, to proszę wskazać od kiedy korzystali Państwo z ww. zwolnienia (dzień, miesiąc i rok)?
b) czy utracili Państwo prawo do ww. zwolnienia, czy zrezygnowali Państwo z tego zwolnienia? Jeżeli tak, to proszę wskazać z jakiego powodu utracili Państwo prawo do ww. zwolnienia?
c) czy w prowadzonej działalności gospodarczej wykonują/będą wykonywali Państwo czynności, które zostały wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT? Jeżeli tak to proszę wskazać, jakie to są/będą towary lub usługi?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
... pragnie wskazać, iż od momentu wpisu do rejestru instytucji kultury (tj. od dnia 16 maja 2023 r.) do dnia 31 maja 2025 r. nie korzystało ze zwolnienia określonego w art. 113 ust. 1 i ust. 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.; dalej: „ustawa o VAT”), gdyż w tym okresie nie dokonywało żadnej sprzedaży. Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, ... nie korzystało z ww. zwolnienia ani de facto nie mogło z niego zrezygnować.
W dniu 30 maja 2025 r. Wnioskodawca złożył zgłoszenie rejestracyjne w zakresie VAT tj. formularz VAT-R (18). W ramach tego zgłoszenia zaznaczono kwadrat w polu 34 „podatnik rezygnuje (zrezygnował) ze zwolnienia, o którym mowa wart. 113 ust. 1 lub 9 ustawy”. Wnioskodawca wyjaśnia, że celem takiego działania było podkreślenie, że ... z nie zamierza korzystać z żadnego zwolnienia.
W prowadzonej działalności gospodarczej ... nie wykonuje / nie będzie wykonywać czynności, które zostały wymienione w art. 113 ust. 13 ustawy o VAT.
10. „Ponadto, w opisie sprawy podali Państwo:
Po zakończeniu Inwestycji, Centrum będzie organizować w Młynie różnego rodzaju wydarzenia kulturalne, spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości oraz wykonawstwa artystycznego i literackiego oraz wystawy / imprezy naukowe (dalej łącznie: „Wydarzenia”), na który wstęp będzie możliwy po zakupie biletu lub otrzymaniu biletu bezpłatnego.
Proszę podać:
a) czy ww. czynności stanowią usługi kulturalne, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, tj. czy ich celem jest tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury? Proszę opisać w jaki sposób realizowany jest/będzie poszczególny powyższy cel.
b) w czym przejawia/będzie przejawiać się działalność kulturalna w odniesieniu do ww. czynności objętych pytaniami wniosku?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
W ramach postępowania interpretacyjnego Organ może dopytać podatnika o elementy stanu faktycznego, ale nie może pytać o klasyfikację prawno-podatkową tego stanu faktycznego, która to klasyfikacja jest w niniejszej sprawie przedmiotem pytania nr 2 złożonego wniosku, a zatem stanowi przedmiot interpretacji, której dokonać ma Organ. Pytanie powyższe przeczy logice i sensowi postępowania interpretacyjnego. Gdyby podatnik nie miał wątpliwości, czy jego usługi – szeroko opisane co do ich istoty w zakresie faktów (stan faktyczny) – stanowią zwolnione z VAT usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, to nie pytałby Organu czy opisane przez niego we wniosku czynności stanowią „czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku” (patrz pytanie nr 2 Wniosku).
Wnioskodawca wskazuje zatem, że mając na uwadze możliwość wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego w drodze interpretacji indywidualnej, wystąpił z niniejszym Wnioskiem (w tym pytaniem 2), w którym przedstawił opis stanu faktycznego. Intencją Wnioskodawcy jest uzyskanie odpowiedzi od Organu na złożony Wniosek, gdyż z uwagi na skomplikowane przepisy prawa podatkowego, będące przedmiotem Wniosku, Wnioskodawca ma wątpliwości co do ich prawidłowej wykładni.
W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, obowiązkiem Organu w ramach postępowania interpretacyjnego jest dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego w stosunku do przedstawionego stanu faktycznego, a Wnioskodawca może oczekiwać, że to Organ – na podstawie przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego – rozstrzygnie czy będące przedmiotem Wniosku usługi należy zaliczyć do usług kulturalnych, a ściślej czy mogą być one uznane za usługi podlegające opodatkowaniu VAT i niekorzystające ze zwolnienia. W ocenie Wnioskodawcy przedstawił on stan faktyczny wystarczająco wnikliwie, by Organ mógł dokonać rozstrzygnięcia, które przepisy prawa podatkowego znajdują zastosowanie w sprawie. Takie podejście wynika z celu, do którego została powołana instytucja indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ponadto, z praktyki orzeczniczej wynika, że organ podatkowy powinien zinterpretować wszystkie niezbędne regulacje znajdujące zastosowanie w sprawie wniosku o interpretację indywidualną.
Niezależnie od powyższego i wychodząc naprzeciwko oczekiwaniom Organu, Wnioskodawca informuje, iż w jego ocenie wskazane w pytaniu czynności wykonywane przez ... będą stanowiły usługi kulturalne, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, których celem jest tworzenie, upowszechnianie i ochrona kultury. Jak ... wskazało w przedstawionymi we wniosku stanowisku własnym, ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usług kulturalnych”, tym niemniej za usługi kulturalne można uznać usługi polegające na upowszechnianiu i ochronie kultury, przez którą należy rozumieć naturalne i kulturalne dziedzictwo ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, w szczególności w zakresie historii, nauki i sztuki i właśnie w tym będzie przejawiać się działalność kulturalna .... Udział w Wydarzeniach będzie wiązać się z koniecznością uprzedniego uzyskania biletu wstępu przez zainteresowane tymi Wydarzeniami osoby.
11. „Czy z tytułu świadczonych odpłatnie czynności objętych zakresem pytań wniosku nie osiągają Państwo w sposób systematyczny zysku?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Jak wskazano powyżej, ... nie prowadzi obecnie działalności w Młynie, gdyż Inwestycja nie została jeszcze zakończona. Tym niemniej z tytułu świadczonych odpłatnie czynności objętych zakresem pytań przedstawionych we wniosku w przyszłości ... będzie osiągać w sposób systematyczny przychód.
Zgodnie z przeprowadzonymi analizami finansowymi i biznesowymi, działalność prowadzona przez ... w Młynie po zakończeniu realizacji Inwestycji będzie miała charakter zarobkowy. Odpłatne świadczenie usług wstępu na organizowane w Młynie wydarzenia czy najem/dzierżawa pomieszczeń Młyna będą generować przychody stanowiące istotne źródło finansowania działalności ...... planuje pozyskiwać przychody w szczególności z następujących źródeł:
... zakłada, że działalność ta będzie prowadzona w sposób ciągły i systematyczny, z zachowaniem zasad gospodarności i efektywności ekonomicznej, a jej rezultatem będzie generowanie przychodu. Tym niemniej Wnioskodawca nie jest w stanie w chwili obecnej wskazać, czy z tytułu świadczonych odpłatnie czynności objętych zakresem pytań wskazanych we Wniosku będzie w sposób systematyczny osiągał zysk, rozumiany jako nadwyżka przychodów nad kosztami.
12. „W przypadku osiągnięcia zysku z tytułu świadczonych odpłatnie czynności, proszę wskazać, czy przeznaczają go Państwo na kontynuację lub doskonalenie świadczonych ww. usług?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
Jeśli prowadzona przez ... odpłatna działalność pozwoli Wnioskodawcy na wypracowanie zysku, to będzie on przeznaczany w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług, zgodnie z § 13 ust. 2 Statutu … , który stanowi Załącznik do uchwały Nr … z dnia 19 grudnia 2022 r.
Oznacza to, że wszelkie nadwyżki finansowe uzyskiwane przez ... z tytułu odpłatnych usług wstępu na organizowane wydarzenia czy z tytułu najmu/dzierżawy pomieszczeń Młyna będą reinwestowane w:
13. „Czy ww. czynności będą należały do kategorii czynności wymienionych w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT? Jeżeli tak, to prosimy o jednoznaczne wskazanie których. (…)”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
W ramach postępowania interpretacyjnego Organ może dopytać podatnika o elementy stanu faktycznego, ale nie może pytać o klasyfikację prawno-podatkową tego stanu faktycznego, która to klasyfikacja jest w niniejszej sprawie przedmiotem pytania nr 2 złożonego wniosku, a zatem stanowi przedmiot interpretacji, której dokonać ma Organ. Pytanie powyższe przeczy logice i sensowi postępowania interpretacyjnego. Gdyby podatnik nie miał wątpliwości, czy jego usługi – szeroko opisane co do ich istoty w zakresie faktów (stan faktyczny) – stanowią wyłączone ze zwolnienia z VAT usługi kulturalne w rozumieniu art. 43 ust. 19 ustawy o VAT, to nie pytałby Organu czy opisane przez niego we wniosku czynności stanowią „czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku”.
Wnioskodawca wskazuje, że mając na uwadze możliwość wyjaśnienia przepisów prawa podatkowego w drodze interpretacji indywidualnej, wystąpił z niniejszym Wnioskiem, w którym przedstawił opis stanu faktycznego. Intencją Wnioskodawcy jest uzyskanie odpowiedzi od Organu na złożony Wniosek (w tym pytanie 2), gdyż z uwagi na skomplikowane przepisy prawa podatkowego, będące przedmiotem Wniosku, Wnioskodawca ma wątpliwości co do ich prawidłowej wykładni.
W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, obowiązkiem Organ w ramach niniejszego postępowania interpretacyjnego jest dokonanie wykładni przepisów prawa podatkowego w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego, a Wnioskodawca może oczekiwać, że to Organ – na podstawie przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego – rozstrzygnie czy będące przedmiotem Wniosku usługi należy zaliczyć do usług kulturalnych wyłączonych ze zwolnienia z VAT. W ocenie Wnioskodawcy przedstawił on stan faktyczny wystarczająco wnikliwie, by Organ mógł dokonać rozstrzygnięcia, które przepisy prawa podatkowego znajdują zastosowanie w sprawie. Takie podejście wynika z celu, do którego została powołana instytucja indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Ponadto, z praktyki orzeczniczej wynika, że organ podatkowy powinien zinterpretować wszystkie niezbędne regulacje znajdujące zastosowanie w sprawie wniosku o interpretację indywidualną.
Wnioskodawca podkreśla jednocześnie, że jak wskazano w uzasadnieniu jego stanowiska we Wniosku w jego ocenie świadczone usługi będą miały charakter usług wstępu, które zostały literalnie wymienione w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT jako niekorzystające ze zwolnienia. Uczestnictwo w organizowanych przez ... Wydarzeniach będzie możliwe wyłącznie po okazaniu biletu wstępu (odpłatnego lub bezpłatnego), co jednoznacznie wskazuje na charakter tych usług jako usług wstępu w rozumieniu art. 43 ust. 19 pkt 2 lit. a oraz pkt 3 ustawy o VAT. W związku z tym, zdaniem Wnioskodawcy, w stosunku do tych usług nie będzie miało zastosowanie zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT ze względu na ww. wyłączenie.
Ponadto, ... będzie świadczyć na rzecz podmiotów zewnętrznych usługi najmu/dzierżawy pomieszczeń Młyna (kawiarni, sali teatralno-widowiskowej, sal konferencyjnych) oraz będzie odpłatnie sprzedawać publikacje, pamiątki, produkty regionalne i inne wyroby związane tematycznie z profilem działalności ..., które to usługi/dostawy nie są objęte zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, gdyż nie stanowią usług kulturalnych w rozumieniu tego przepisu.
14. „Z jakich przyczyn dotychczas nie dokonali Państwo odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki ponoszone w związku z realizacją Inwestycji, o której mowa we wniosku?”
Odpowiedź Wnioskodawcy:
... wskazuje, że dotychczas nie dokonało odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki ponoszone w związku z realizacją Inwestycji, ponieważ w pierwszej kolejności zamierza uzyskać interpretację indywidualną Organu w przedmiotowym zakresie, tj. potwierdzenie prawa do dokonania takiego odliczenia przez ... oraz wskazania zakresu prawa do odliczenia (pytanie nr 4 we Wniosku).
Pytania
1. Czy ... będzie występowało w charakterze podatnika VAT w związku z wykonywaniem w oparciu o majątek Inwestycji opisanych wyżej odpłatnych czynności?
2. Czy opisane wyżej odpłatne czynności, które będą wykonywane przez Wnioskodawcę w oparciu o majątek Inwestycji, będą stanowić działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku?
3. Czy opisane wyżej nieodpłatne czynności, które będą świadczone przez Wnioskodawcę w oparciu o majątek Inwestycji, będą stanowić działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku?
4. Czy w związku z zamiarem wykorzystywania przez ... majątku Inwestycji w części do czynności odpłatnych, ... jest / będzie uprawnione do odliczenia części podatku VAT naliczonego od wydatków na Inwestycję za pomocą pre-współczynnika instytucji kultury obliczonego zgodnie z przepisami Rozporządzenia?
5. Czy ... jest / będzie uprawnione do odliczenia części podatku VAT naliczonego od wydatków na Inwestycję, poniesionych przed rejestracją jako podatnik VAT czynny?
Państwa stanowisko w sprawie
1. W związku z wykonywaniem w oparciu o majątek Inwestycji opisanych wyżej odpłatnych czynności ... będzie występowało w charakterze podatnika VAT.
2. Opisane wyżej odpłatne czynności, które będą wykonywane przez Wnioskodawcę w oparciu o majątek Inwestycji, będą stanowić działalność gospodarczą oraz czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku.
3. Opisane wyżej nieodpłatne czynności, które będą świadczone przez Wnioskodawcę w oparciu o majątek Inwestycji, nie będą stanowić działalności gospodarczej, a tym samym nie będą stanowić czynności podlegających opodatkowaniu VAT, niekorzystających ze zwolnienia z tego podatku.
4. W związku z zamiarem wykorzystywania przez ... majątku Inwestycji w części do czynności odpłatnych, ... jest / będzie uprawnione do odliczenia części podatku VAT naliczonego od wydatków na Inwestycję za pomocą pre-współczynnika instytucji kultury obliczonego zgodnie z przepisami Rozporządzenia.
5. ... jest / będzie uprawnione do odliczenia części podatku VAT naliczonego od wydatków na Inwestycję, poniesionych przed rejestracją jako podatnik VAT czynny.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Ad 1. i 2.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Natomiast w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Mając na uwadze powyższe regulacje, w celu określenia jak traktowane są, w oparciu o przepisy ustawy o VAT, wykonywane przez samorządowe instytucje kultury czynności, w pierwszej kolejności należy ustalić, czy podmioty te wykonują samodzielnie działalność gospodarczą.
W pierwszej kolejności należy zauważyć, że ustawa o VAT posługuje się autonomiczną definicją działalności gospodarczej, zatem jeśli tylko aktywność podmiotu spełnia cechy określone w definicji ustawowej, podmiot prowadzi działalność gospodarczą (a zatem jest podatnikiem VAT), niezależnie od tego, czy jest on przedsiębiorcą w rozumieniu innych przepisów.
Po drugie, definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie o VAT ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Stwierdzenie, że dany podmiot w określonym zakresie działa w charakterze podatnika prowadzącego działalność gospodarczą wymaga więc ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną).
Po trzecie zaś pojęcie działalności gospodarczej ma obiektywny charakter, co oznacza, że działalność tę ocenia się niezależnie od jej celów lub rezultatów, aby jednak dana działalność kwalifikowana była jako działalność gospodarcza musi mieć ona charakter trwały i być wykonywana w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez świadczeniodawcę / dostawcę.
Stosownie jednak do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Zapis cytowanego powyżej art. 15 ust. 6 ustawy o VAT jest odzwierciedleniem art. 13 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 2006 r. Nr 347, str. 1, ze zm., dalej: „Dyrektywa”), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
Działalność Województwa w zakresie kultury, jako zadanie własne jednostek samorządu terytorialnego, została uregulowana ustawą z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. z 2024 r., poz. 87; dalej: „UOPDK”).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 UOPDK działalność kulturalną mogą prowadzić osoby prawne, osoby fizyczne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Stosowanie zaś do ust. 2 tego przepisu działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 UOPDK nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów. Natomiast w myśl ust. 3 do działalności, o której mowa w ust. 1 i 2, w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy dotyczącymi organizowania i prowadzenia działalności kulturalnej oraz przepisami o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, stosuje się przepisy o prowadzeniu działalności gospodarczej.
Jak stanowi art. 9 ust. 1 UOPDK jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym. W myśl ust. 2 prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym. Jednocześnie jak stanowi ust. 3 ww. artykułu instytucje kultury, dla których organizatorami są jednostki samorządu terytorialnego, mogą otrzymywać dotacje celowe na zadania objęte mecenatem państwa, w tym dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji, z budżetu państwa z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego.
W myśl art. 10 ust. 1 UOPDK podmioty tworzące instytucje kultury, o których mowa w art. 9, zwane są organizatorami. Organizator wydaje akt o utworzeniu instytucji kultury, w którym określa jej przedmiot działania, nazwę i siedzibę, a także określa czy dana instytucja kultury jest instytucją artystyczną w rozumieniu ust. 2. (art. 11 ust. 1 UOPDK). Organizator zapewnia instytucji kultury środki niezbędne do rozpoczęcia i prowadzenia działalności kulturalnej oraz do utrzymania obiektu, w którym ta działalność jest prowadzona (art. 12 UOPDK).
Zgodnie z art. 13 ust. 1-3 UOPDK instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora. Statut zawiera: nazwę, teren działania i siedzibę instytucji kultury; zakres działalności; organy zarządzające i doradcze oraz sposób ich powoływania; określenie źródeł finansowania; zasady dokonywania zmian statutowych; postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jeżeli instytucja zamierza działalność taką prowadzić. Organizację wewnętrzną instytucji kultury określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora tej instytucji, po zasięgnięciu opinii organizatora oraz opinii działających w niej organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców.
Jak wynika z art. 14 ust. 1 UOPDK instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora. Natomiast w myśl art. 14 ust. 2 UOPDK organizator nie odpowiada za zobowiązania instytucji kultury, z zastrzeżeniem art. 24 i 25.
Z art. 27 ust. 1- 4 UOPDK wynika, że: instytucja kultury gospodaruje samodzielnie przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania; instytucja kultury może zbywać środki trwałe; podstawą gospodarki finansowej instytucji kultury jest plan finansowy ustalony przez dyrektora, z zachowaniem wysokości dotacji organizatora; instytucja kultury sporządza plan finansowy zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
Ponadto z art. 28 ust. 1 UOPDK wynika, że instytucja kultury pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskiwanych przychodów. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego artykułu przychodami instytucji kultury są przychody z prowadzonej działalności, w tym ze sprzedaży składników majątku ruchomego, przychody z najmu i dzierżawy składników majątkowych, dotacje podmiotowe i celowe z budżetu państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł. Jak zaś stanowi ust. 3 przedmiotowej regulacji organizator przekazuje instytucji kultury środki finansowe w formie dotacji:
1) podmiotowej na dofinansowanie działalności bieżącej w zakresie realizowanych zadań statutowych, w tym na utrzymanie i remonty obiektów;
2) celowej na finansowanie lub dofinansowanie kosztów realizacji inwestycji;
3) celowej na realizację wskazanych zadań i programów.
Art. 28 ust. 4 UOPDK stanowi zaś, że instytucja kultury, o której mowa w art. 14b ust. 1, może otrzymać dotacje celowe z budżetu państwa również na zadania polegające na finansowaniu lub dofinansowaniu działalności podmiotu zależnego w zakresie realizacji zadań statutowych tej instytucji kultury, o których mowa w art. 14b ust. 1, z wyłączeniem finansowania jego działalności gospodarczej.
Mając na uwadze powołane powyżej przepisy, zdaniem Centrum stwierdzić należy, że samorządowa instytucja kultury jest jednostką samodzielną, która podlega wpisowi do rejestru prowadzonego przez organizatora kultury i która z chwilą wpisu uzyskuje osobowość prawną. Instytucja kultury samodzielnie gospodaruje przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. Pokrywa ona koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskanych przychodów, których źródłem jest prowadzona działalność. Nadto, samorządowa instytucja kultury jest osobą prawną, ma przyznane przepisami prawa różnorodne własne prawa i obowiązki, określające jej podmiotowość prawną: obowiązki podatkowe, obowiązki pracodawcy.
W konsekwencji, w ocenie ..., należy uznać, że stopień wyodrębnienia podmiotu prowadzącego działalność kulturalną jest na tyle zaawansowany, że należy przypisać mu status podmiotu samodzielnie wykonującego działalność gospodarczą, co w analizowanym przypadku prowadzi do konkluzji, że Centrum jest odrębnym od Województwa podatnikiem VAT. Tym samym w przypadku Centrum nie będzie miał zastosowania art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, gdyż Centrum nie spełnia przesłanek wynikających z tego przepisu.
Bez znaczenia w kontekście uznania ... za podatnika VAT prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie usług świadczonych/dostaw realizowanych w Młynie pozostaje fakt, że Centrum będzie realizować zadania własne Województwa w zakresie kultury m.in. w oparciu o przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Jak już wskazano powyżej przepisy ustawy o VAT oraz Dyrektywy w zakresie uznania podmiotu za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą stanowią o realizacji zasady powszechności opodatkowania VAT, wynikającej zarówno z przedmiotowego opodatkowania tym podatkiem, który obejmuje wszelkie dostawy towarów i świadczenie usług za wynagrodzeniem, jak i zakresu podmiotowego z uwagi na szeroko zakreślony krąg podmiotów uznawanych za podatników VAT. Dla uznania danego podmiotu za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy nie ma znaczenia rezultat prowadzonej działalności a sam fakt jej wykonywania. Biorąc po uwagę powyższe, w sytuacji wykonywania czynności wpisujących się w definicję dostawy towarów czy świadczenia usług – w rozumieniu art. 5 ustawy - bez względu na cel czy rezultat tej działalności, Centrum powinno zostać uznane za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.
Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: „WSA”) w Poznaniu w wyroku z dnia 15 lutego 2012 r. o sygn. I SA/Po 791/11, w którym wskazał, że: „Samorządowe instytucje kultury działają na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. nr 13, poz. 123 ze zm.). Podlegają wpisowi do rejestru prowadzonego przez organizatora kultury i z tą chwilą uzyskują osobowość prawną. Instytucja samodzielnie gospodaruje przydzieloną i nabytą częścią mienia oraz prowadzi samodzielną gospodarkę w ramach posiadanych środków, kierując się zasadami efektywności ich wykorzystania. Pokrywa koszty bieżącej działalności i zobowiązania z uzyskanych przychodów. Źródłami przychodów instytucji kultury są natomiast wpływy z prowadzonej działalności, w tym z najmu i dzierżawy składników majątkowych oraz ze sprzedaży składników majątku ruchomego z wyjątkiem zabytków, dotacje z budżetu, a także środki otrzymane od osób fizycznych i prawnych oraz z innych źródeł. Wysokość rocznej dotacji na działalność instytucji kultury ustala jej organizator. Samorządowa instytucja kultury jest więc gminną osobą prawną, ma przyznane przepisami prawa różnorodne własne prawa i obowiązki, określające jej podmiotowość prawną: obowiązki podatkowe, obowiązki pracodawcy, samodzielność w zakresie umowy rachunku bankowego. Reprezentowana jest przez dyrektora, zawiera również umowy cywilnoprawne o świadczenie usług (op. cit. str. 44-45). Opisany stopień majątkowego i prawnego wyodrębnienia instytucji kultury z tworzącej tę instytucję jednostki samorządowej, uprawnia do stwierdzenia, że obiektywnie wypełnia definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Funkcjonuje ona samodzielnie w zakresie działalności statutowej na własny rachunek.”
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego, ... będzie zawierać z Odbiorcami zainteresowanymi skorzystaniem z Wydarzeń organizowanych w Młynie bądź z zainteresowanymi skorzystaniem z pomieszczeń w Młynie odpłatne umowy cywilnoprawne na podstawie, których świadczyć ono będzie na rzecz tych podmiotów odpłatne usługi wstępu na Wydarzenia lub usługi dzierżawy / najmu pomieszczeń. Ponadto, budynek Młyna będzie przez ... wykorzystywany jako przestrzeń, w której realizowana będzie odpłatna sprzedaż publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ... (w kiosku/punkcie handlowym).
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.
Z brzmienia powołanych przepisów wynika, iż pojęcia dostawy towarów i świadczenia usług na gruncie ustawy o VAT uzupełniają się w tym sensie, iż co do zasady, czynności podejmowane przez podatników należy uznać za świadczenie usług, o ile nie stanowią one dostawy towarów. Takie skonstruowanie zakresu czynności opodatkowanych prowadzi do zapewnienia zasady powszechności opodatkowania. Mając na uwadze, że w analizowanym przypadku w związku z umożliwieniem wstępu na Wydarzenia organizowane w Młynie oraz dzierżawą / najmem pomieszczeń Młyna nie będzie dochodziło do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, na gruncie podatku VAT przedmiotowe czynności będą stanowiły świadczenie usług. Natomiast odpłatna sprzedaż publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ... będzie stanowić na gruncie VAT odpłatą dostawę towarów.
Podsumowując, należy uznać, iż świadczenie na rzecz Odbiorców odpłatnych usług w zakresie najmu / dzierżawy pomieszczeń Młyna, odpłatnych usług wstępu na organizowane w Młynie Wydarzenia oraz dokonywanie odpłatnych dostaw towarów (publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ...) będzie stanowić czynności podlegające opodatkowaniu VAT wykonywane w ramach prowadzonej przez ... działalności gospodarczej.
Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia „usług kulturalnych”. Kultura to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości, zasad i norm współżycia przyjętych przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa się z pojęciem cywilizacja i duchową - ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki, moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość, itp.” (Roman Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtmuller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999). Jak wynika natomiast z przepisów UOPDK, działalność kulturalna polega na tworzeniu, upowszechnianiu i ochronie kultury (art. 1 ust. 1 UOPDK). Za usługi kulturalne można zatem uznać usługi polegające na upowszechnianiu i ochronie kultury, przez którą należy rozumieć naturalne i kulturalne dziedzictwo ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym, w szczególności w zakresie historii, nauki i sztuki.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, zwalnia się z opodatkowania usługi kulturalne świadczone przez:
a) podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,
b) indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
Jak wynika z art. 43 ust. 18 ustawy o VAT zwolnienie, o których mowa w ust. 1 pkt 33 lit. a, stosuje się, pod warunkiem, że podmioty wykonujące czynności, o których mowa w tym przepisie, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.
W myśl art. 43 ust. 19 ustawy o VAT zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:
1) usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;
2) wstępu:
a) na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,
b) do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,
c) do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;
3) wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;
4) usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;
5) działalności agencji informacyjnych;
6) usług wydawniczych;
7) usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;
8) usług ochrony praw.
Analizując powołane wyżej regulacje dotyczące zwolnienia od podatku od towarów i usług przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT, w zakresie usług kultury zauważyć należy, że warunkiem zastosowania ww. zwolnienia od podatku jest spełnienie przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszącej się do usługodawcy, jak również przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie będzie miało zastosowania.
W przedmiotowej sprawie stwierdzić należy, że Wnioskodawca wypełnia przesłanki podmiotowe wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT. ... jest podmiotem, o jakim mowa w tym przepisie - jest bowiem samorządową instytucją kultury w rozumieniu UOPDK i jest wpisane do Rejestru Instytucji Kultury prowadzonego przez Województwo.
Jednak, jeżeli usługa kulturalna stanowi jednocześnie usługę wstępu, nie korzysta ona ze zwolnienia od podatku VAT (art. 43 ust. 19 ustawy o VAT). Dlatego dla stwierdzenia czy świadczone przez Centrum usługi będą podlegały opodatkowaniu VAT, kluczowe jest rozstrzygnięcie czy mają one charakter usług wstępu.
Należy podkreślić, że obecnie nie budzi już wątpliwości, że dla zdefiniowania pojęcia "wstępu" nie ma znaczenia czy możliwość wejścia, czy uczestnictwa w danym wydarzeniu dotyczy uczestnictwa czynnego, czy biernego.
Pod pojęciem "wstępu" należy rozumieć możliwość wejścia gdzieś, prawo uczestniczenia w czymś, przy czym nie ma znaczenia forma biletu (lub opłaty), tzn. czy jest to jednorazowy bilet, czy też karnet upoważniający do kilku wejść. Dodatkowo należy zauważyć, że wejścia (wstępu) nie można kojarzyć tylko z możliwością wejścia np. do określonego miejsca (pomieszczenia). Ze wstępem w rozumieniu tych przepisów związane jest określone świadczenie (typowe dla danego obiektu).
I tak np. z nabyciem biletu wstępu do teatru związana jest możliwość obejrzenia przedstawienia, w przypadku parku rozrywki - możliwość korzystania z określonych urządzeń, sali tanecznej - możliwość tańczenia, na imprezę sportową - możliwość obejrzenia rozgrywanych na danym obiekcie zawodów, na siłownię - możliwość wykonywania ćwiczeń siłowych przy wykorzystaniu znajdujących się na jej terenie przyrządów, do parku narodowego - możliwość oglądania obiektów przyrodniczych znajdujących się na jego terenie.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego ... będzie organizatorem różnego rodzaju Wydarzeń (kulturalnych, spektakli, koncertów, przedstawień i imprez w zakresie twórczości oraz wykonawstwa artystycznego i literackiego oraz wystaw / imprez naukowych), na który wstęp będzie możliwy w szczególności po zakupie biletu. W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy nie spełnia on przesłanek przedmiotowych do zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o VAT, gdyż świadczone przez Centrum usługi będą miały charakter usług wstępu, które zostały literalnie wymienione w art. 43 ust. 19 ustawy o VAT jako niekorzystające ze zwolnienia na mocy art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT.
Ponadto Wnioskodawca będzie świadczył odpłatnie usługi najmu / dzierżawy pomieszczeń Młyna (tj. kawiarni, sali teatralno-widowiskowej oraz sal konferencyjnych) oraz prowadził w Młynie odpłatną sprzedaż publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności .... W ocenie Centrum działalność Wnioskodawcy w tym zakresie nie będzie działalnością o charakterze kulturalnym w rozumieniu przepisów UOPDK, ani dostawą towarów ściśle z tymi usługami związaną. Usługi najmu / dzierżawy pomieszczeń Młyna oraz sprzedaż ww. towarów nie będą przy tym korzystać z innych zwolnień z VAT, gdyż ani ustawa o VAT, ani też rozporządzenia wykonawcze nie przewidują zwolnienia z opodatkowania, które znalazłoby zastosowanie w przedstawionym przez ... stanie faktycznym / zdarzeniu przyszłym.
Stanowisko ... znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej również jako: „DKIS” lub „Organ”):
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie przesłanka zawarta w ww. przepisie, wyłączająca możliwość zwolnienia od podatku usług kulturalnych. Tym samym usługi te stanowią/będą stanowić czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług.”
Reasumując, świadczone rzecz Odbiorców odpłatne usługi najmu / dzierżawy pomieszczeń Młyna, odpłatne usługi wstępu na organizowane w Młynie Wydarzenia oraz odpłatna sprzedaż publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ... będą stanowić działalność gospodarczą oraz czynności opodatkowane VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku, a ... będzie występowało w charakterze podatnika VAT w związku z wykonywaniem tych świadczeń.
Ad 3.
Realizacja czynności nieodpłatnych z wykorzystaniem majątku powstałego w ramach Inwestycji stanowi realizację zadań publicznych wykonywanych przez ... i jako taka nie stanowi działalności gospodarczej. Również fakt, iż czynności te wykonywane są bez wynagrodzenia potwierdza, że nie mogą one stanowić czynności opodatkowanej VAT, gdyż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają wyłącznie czynności odpłatne.
W konsekwencji, nieodpłatne czynności, które będą świadczone przez Wnioskodawcę w oparciu o majątek Inwestycji, nie będą stanowić działalności gospodarczej, a tym samym nie będą stanowić czynności podlegających opodatkowaniu VAT, niekorzystających ze zwolnienia z tego podatku.
Ad 4.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o VAT, przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z pewnymi zastrzeżeniami niemającymi zastosowania w przedmiotowej sytuacji.
Dla oceny możliwości skorzystania z prawa do odliczenia, w każdym przypadku istotne jest ustalenie, czy towary i usługi, przy zakupie których naliczono VAT:
Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje tylko wówczas, gdy powyższe warunki są spełnione łącznie, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik VAT oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tj. z czynnościami, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto podkreślenia wymaga, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej "sposobem określenia proporcji". Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Powołany wyżej art. 86 ust. 2a ustawy o VAT będzie mieć zatem zastosowanie wyłącznie do sytuacji, w której nabywane towary i usługi, wykorzystywane są zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, w sytuacji gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
W świetle art. 86 ust. 2b ustawy o VAT, sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1. zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2. obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 - w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy o VAT, przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1. średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2. średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3. roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4. średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
W myśl art. 86 ust. 2d ustawy o VAT, w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na mocy art. 86 ust. 2e ustawy o VAT, podatnik rozpoczynający w danym roku podatkowym wykonywanie działalności gospodarczej i działalności innej niż działalność gospodarcza w celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje dane wyliczone szacunkowo. Podatnik jest obowiązany zawiadomić naczelnika urzędu skarbowego o przyjętych danych wyliczonych szacunkowo w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten sposób określenia proporcji został zastosowany po raz pierwszy, nie później jednak niż w dniu przesłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy o VAT, proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a i 10 stosuje się odpowiednio.
Jak stanowi art. 86 ust. 22 ustawy o VAT, minister właściwy do spraw finansów publicznych może, w drodze rozporządzenia, określić w przypadku niektórych podatników sposób określenia proporcji uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć oraz wskazać dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem tego sposobu określenia proporcji, uwzględniając specyfikę prowadzenia działalności przez niektórych podatników i uwarunkowania obrotu gospodarczego.
W wydanym, na podstawie ww. przepisu art. 86 ust. 22 ustawy o VAT Rozporządzeniu, wskazano w przypadku samorządowych instytucji kultury sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez instytucję działalności i dokonywanych przez nią nabyć (tzw. sposób określenia proporcji), jak również wskazano dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji. Stosownie do § 4 ust. 1 Rozporządzenia, w przypadku samorządowej instytucji kultury, jako sposób określenia proporcji uznaje się sposób ustalony według wzoru:
X = A x 100/P
gdzie poszczególne symbole oznaczają:
X - proporcję określoną procentowo, zaokrągloną w górę do najbliższej liczby całkowitej,
A - roczny obrót z działalności gospodarczej zrealizowany przez samorządową instytucję kultury,
P - przychody wykonane samorządowej instytucji kultury.
Jak zostało to wskazane powyżej, w ocenie Centrum, odpłatne udostępnienie pomieszczeń Młyna na podstawie umowy dzierżawy / najmu, odpłatne świadczenie usług wstępu na organizowane w Młynie Wydarzenia oraz odpłatna sprzedaż publikacji, pamiątek, produktów regionalnych i innych wyrobów związanych tematycznie z profilem działalności ..., będą stanowić czynności podlegające opodatkowaniu VAT, niekorzystające ze zwolnienia od tego podatku.
Natomiast nieodpłatne udostępnianie laboratorium na potrzeby zajęć edukacyjnych oraz sal wystawowych, sali teatralno-widowiskowej oraz sal konferencyjnych na rzecz społeczności lokalnej będzie służyć realizacji celów statutowych .... Centrum z tytułu nieodpłatnego udostępniania ww. pomieszczeń nie będzie osiągać żadnych dochodów. W związku z tym, czynności te nie będą podlegały regulacjom ustawy o VAT.
... nie ma / nie będzie miało możliwości bezpośredniego przyporządkowania wydatków poniesionych / ponoszonych na Inwestycję do danego rodzaju działalności (tj. działalności odpłatnej, opodatkowanej VAT oraz działalności nieodpłatnej, niepodlegającej opodatkowaniu VAT). Wynika to z faktu, że ponoszone wydatki na Inwestycję mają / będą miały charakter ogólny (nierozłączny).
Jednocześnie majątek Inwestycji nie będzie wykorzystywany do czynności zwolnionych z podatku VAT.
W konsekwencji, w odniesieniu do wydatków ponoszonych przez ... na realizację Inwestycji, w ramach której zostanie rozbudowany oraz przebudowany budynek Młyna, który będzie wykorzystywany przez ... do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej (do czynności opodatkowanych podatkiem VAT, niekorzystających ze zwolnienia) oraz czynności niepodlegających ustawie o VAT, ... będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego według sposobu określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, przy uwzględnieniu § 4 ust. 1 Rozporządzenia.
Stanowisko ... znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 15 lipca 2024 r., o sygn. 0114-KDIP4-1.4012.265.2024.2.DP, w której DKIS wskazał, iż: „We wniosku wskazali Państwo, że towary i usługi, które zostaną zakupione w związku z realizacją imprezy, będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT i do czynności niepodlegających opodatkowaniu, oraz nie będą wykorzystywane do czynności zwolnionych od podatku. Nie mają Państwo możliwości przyporządkowania wydatków odrębnie do czynności opodatkowanych oraz niepodlegających opodatkowaniu. W takiej sytuacji do wyliczenia podatku naliczonego znajdzie zastosowanie art. 86 ust. 2a i nast. ustawy, z uwzględnieniem zasad określonych w rozporządzeniu Ministra Finansów z 17 grudnia 2015 r. (§ 4 ust. 1 rozporządzenia).”
Ad 5.
Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Zatem w podatku VAT obowiązuje zasada tzw. "niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego". Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
W każdym przypadku jednak należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.
Na podstawie art. 86 ust. 10 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Stosownie do art. 86 ust. 11 ustawy o VAT, jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.
W art. 86 ust. 13 ustawy o VAT przewidziano, że jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego - nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 13a.
Zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, wynika z samej konstrukcji podatku VAT i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. W stosunku do faktur lub dokumentów celnych podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy po otrzymaniu faktury lub dokumentu celnego, będącego podstawą odliczenia lub za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.
Przepisy ustawy o VAT przewidują określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ograniczenia te zawarte są w art. 88 ustawy.
Stosownie do postanowień art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Wskazany powyżej przepis ustawy o VAT przewiduje brak możliwości skorzystania z prawa do odliczenia VAT naliczonego w braku rejestracji jako podatnik VAT czynny. Co jednak kluczowe, przepis ten w żaden sposób nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia jako takiego, ale wymaga by dla jego skorzystania podatnik taki dokonał rejestracji. Innymi słowy, z art. 88 ust. 4 ww. ustawy nie wynika, aby do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego w momencie otrzymania faktury.
Podatnik, jeśli jego zakupy wiążą się z działalnością opodatkowaną, nabywa więc prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego (musi się zarejestrować).
Ustawa nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku od zakupów dokonanych przed rejestracją, o ile zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej lub przyszłej działalności opodatkowanej (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach powołanej ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom, chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć, obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.
Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o VAT podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
Z powyższych regulacji wynika wyraźnie, że rejestracji podatnik powinien dokonać przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy o VAT. Przepis nie określa przy tym, na ile wcześniej (przed rozpoczęciem realizacji takich czynności) rejestracja VAT powinna nastąpić, natomiast na pewno najpóźniej w dniu poprzedzającym dokonanie pierwszej czynności opodatkowanej.
Należy zatem zauważyć, że w świetle powyższych przepisów jest absolutnie normalne, że podatnik rozpoczynający jakiś rodzaj działalności opodatkowanej VAT nie musi być zarejestrowany dla potrzeb VAT na etapie ponoszenia wydatków w celu przygotowania takiej działalności (np. na etapie budowy budynku, który będzie mu w tej działalności służył). Przepisy w żaden sposób nie wymagają tego od podatnika, bo na etapie ponoszenia takich wydatków podatnik nie realizuje jeszcze żadnych czynności opodatkowanych VAT. Jednocześnie nie ma wątpliwości, że ponoszone przez niego wydatki są związane z działalnością gospodarczą, którą zacznie realizować w przyszłości, a więc w świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT – ma on prawo do odliczenia VAT naliczonego z tych wydatków (zakres tego prawa wynika tu z rodzaju planowanej działalności i niekoniecznie musi być pełny). Jedynym wymogiem, który będzie musiał spełnić, to – zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT – dokonanie rejestracji na VAT przed momentem skorzystania z uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego (przed złożeniem deklaracji VAT za okresy, w których podatnik ponosił wydatki).
Należy zatem rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, który uniemożliwia identyfikowanie go jako podatnika.
Warto również zaznaczyć, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-400/98 Trybunał stwierdził, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonaniem inwestycji nie jest uzależnione od dokonania wcześniejszej rejestracji dla celów podatku VAT. Potwierdzeniem takiej tezy mogą być także wyroki TSUE w sprawach C-268/83 oraz C-110/94, gdzie TSUE wskazał, że powstanie prawa do odliczenia nie zależy od formalnego uznania statusu podatnika przez organy podatkowe. Nabywane jest ono automatycznie, z chwilą uzyskania statusu podatnika, którym się staje w momencie pierwszych inwestycji związanych z przyszłą działalnością gospodarczą.
Natomiast z orzecznictwa TSUE w sprawie C-385/09 Nidera wynika, że prawo do odliczenia powstaje w momencie, w którym podatek ten stał się należny, a jego powstanie nie jest w żaden sposób uzależnione od formalnego uznania statusu podatnika przez organ skarbowy, ale od zaistnienia po stronie podatnika zamiaru, potwierdzonego obiektywnymi dowodami, prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów dotyczących VAT.
Zatem stwierdzić należy, że ustawa o VAT nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżących (lub przyszłych) czynności opodatkowanych (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny, a zatem podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie powstania obowiązku podatkowego i otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego w momencie realizacji uprawnienia.
Jak wskazano w opisie stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego ... jest od 1 czerwca 2025 r. zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Jednocześnie już od 2023 r. Centrum realizuje Inwestycję, której majątek (tj. Młyn) w przyszłości zamierza wykorzystywać w celu m.in. świadczenia odpłatnych usług dzierżawy / najmu powierzchni oraz odpłatnych usług wstępu na organizowane w Młynie Wydarzenia. Zgodnie ze stanowiskiem Wnioskodawcy przedstawionym powyżej, przedmiotowe czynności będą stanowić działalność gospodarczą oraz usługi opodatkowane VAT, niekorzystające ze zwolnienia z tego podatku, a … będzie występowało w charakterze podatnika VAT w związku ze świadczeniem tych usług. Wydatki inwestycyjne związane z realizacją Inwestycji są / będą natomiast każdorazowo dokumentowane wystawianymi przez dostawców / wykonawców na ... fakturami VAT, na których ... oznaczone jest / będzie jako nabywca przedmiotowych towarów i usług.
Mając na uwadze powyższe, zdaniem Centrum stwierdzić należy, że skoro towary i usługi nabywane przez ... przed dniem rejestracji jako podatnik VAT czynny w związku z realizacją Inwestycji związane są z przyszłymi czynnościami opodatkowanymi Centrum, to Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego na fakturach dokumentujących przedmiotowe nabycia. Zakres tego prawa (część VAT podlegająca odliczeniu) stanowi przedmiot pytania 4.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
Przepisów art. 14k – 14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
Przepisów art. 14k – 14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo