Interpretacja 0113-KDIPT1-3.4012.128.2026.4.ALN

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług w zakresie uznania, czy:

•      świadczenia usług „pro bono” są kwalifikowane jako czynności odpłatne (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•      jest Pan zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1);

•      może Pan prowadzić wewnętrzną ewidencję nieodpłatnie świadczonych usług i obniżek cen (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2 i nr 9);

•      w przypadku świadczenia usług medycznych odpłatnych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (pacjentów) powstaje obowiązek ewidencjonowania każdej takiej sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty (gotówka/przelew) i niezależnie od zwolnienia z VAT z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4);

•      w przypadku świadczeń usług finansowanych przez osobę trzecią (np. pracodawcę/ fundację/podmiot leczniczy), gdy nabywcą jest inny podmiot świadczący usługi medyczne (np. A) nie ma Pan obowiązku ewidencjonowania ich na kasie rejestrującej (pytanie w części oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

- jest prawidłowe;

•   dokumentowania usług rachunkiem (pytanie w części oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•   udzielenie pacjentowi obniżki ceny (rabatu/bonifikaty) uwzględnionej w momencie sprzedaży wpływa na wysokość zarejestrowanej kwoty należnej (obrót), (pytania w części VAT oznaczone we wniosku jako nr 6 i 8 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

- jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w podatku od towarów i usług, który dotyczy uznania, czy:

•      świadczenia usług „pro bono” są kwalifikowane jako czynności odpłatne (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•      jest Pan zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1);

•      może Pan prowadzić wewnętrzną ewidencję nieodpłatnie świadczonych usług i obniżek cen (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2 i nr 9);

•      w przypadku świadczenia usług medycznych odpłatnych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (pacjentów) powstaje obowiązek ewidencjonowania każdej takiej sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty (gotówka/przelew) i niezależnie od zwolnienia z VAT z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4);

•      w przypadku świadczeń usług finansowanych przez osobę trzecią (np. pracodawcę/ fundację/podmiot leczniczy), gdy nabywcą jest inny podmiot świadczący usługi medyczne (np. A) nie ma Pan obowiązku ewidencjonowania ich na kasie rejestrującej oraz dokumentowania usług rachunkiem (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•      udzielenie pacjentowi obniżki ceny (rabatu/bonifikaty) uwzględnionej w momencie sprzedaży wpływa na wysokość zarejestrowanej kwoty należnej (obrót), (pytania w części VAT oznaczone we wniosku jako nr 6 i 8 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

oraz w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek uzupełnił Pan pismem z 3 kwietnia 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Wnioskodawca jest lekarzem – specjalistą chorób wewnętrznych oraz endokrynologii oraz profesorem tytularnym w dziedzinie nauk medycznych i nauk o zdrowiu. Zatrudniony jest na umowę o pracę na czas nieokreślony w (B), (…).

Wnioskodawca prowadzi także jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą:

(…) - Indywidualna Specjalistyczna Praktyka Lekarska (dalej jako ISPL) i swoje usługi medyczne świadczy w gabinetach lekarskich zlokalizowanych w (...) oraz w (...) (dalej jako Gabinety). Wnioskodawca w związku z prowadzeniem specjalistycznej praktyki lekarskiej posiada przenośną kasę rejestrującą, ma nieograniczony obowiązek podatkowy na terenie kraju i nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Wszelkie czynności świadczone przez wnioskodawcę w ramach ISPL np. konsultacje specjalistyczne (internistyczne, endokrynologiczne) są rejestrowane w formie elektronicznej dokumentacji medycznej a wystawienie e-recept na rzecz pacjenta dodatkowo w elektronicznym rejestrze (…)

Wnioskodawca świadczy także nieodpłatne usługi medyczne, w tym generuje kody do e-recept dla najbliższych członków rodziny, pacjentów z rodzin lekarskich, studentów, doktorantów i pracowników B oraz chorych w sytuacjach niecierpiących zwłoki działając pro bono, tzn. bez pobierania jakiejkolwiek opłaty czy gratyfikacji. Usługi te także rejestrowane są w formie elektronicznej dokumentacji medycznej a ewentualne kody do e-recept także na portalu www.gabinet.gov.pl.

Wygenerowanie kodu/ów do e-recept przez Wnioskodawcę, w szczególności poza godzinami urzędowania w Gabinetach, nie zawsze zatem wiąże się z odbyciem odpłatnej konsultacji, co nota bene jest zgodne z etyką zawodową lekarza. Każdy lekarz zobowiązany jest złożyć przyrzeczenie lekarskie, które obejmuje m.in. zobowiązanie by służyć życiu i zdrowiu ludzkiemu, jak również przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, a chorym nieść pomoc bez żadnych różnic. Zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej lekarz może leczyć nieodpłatnie, jak również dobrym zwyczajem jest leczenie nieodpłatne innych lekarzy oraz członków ich najbliższej rodziny. Co więcej, lekarz nie może odmówić pomocy lekarskiej w przypadkach niecierpiących zwłoki, jeśli pacjent nie ma możliwości jej uzyskania ze strony instytucji powołanych do udzielenia pomocy. Świadczenie nieodpłatnych usług medycznych "pro bono" przez Wnioskodawcę nie zawsze wiąże się z korzyściami finansowymi ani innymi gratyfikacjami.

Dodatkowe okoliczności istotne dla oceny obowiązków ewidencyjnych i prawidłowości ustalania wynagrodzenia:

Usługi medyczne Wnioskodawcy obejmują w szczególności: specjalistyczne konsultacje w Gabinetach stacjonarnych (w określonych godzinach), konsultacje zdalne (e-konsultacje), interpretacje wyników badań, generowanie kodów do e-recepty oraz e-skierowań w ramach procesu diagnostyczno- terapeutycznego oraz czynności kontrolne (wizyty kontrolne).

Wynagrodzenie za usługi odpłatne jest co do zasady ustalane według cennika (ceny brutto za usługi, w szczególności: badanie fizykalne, konsultacja internistyczna, konsultacja endokrynologiczna, e- recepta, przedłużenie e-recepty, poprawienie e-recepty, wydanie zaświadczenia). Zapłata następuje gotówką lub przelewem; na żądanie pacjenta wystawiany jest rachunek lub faktura (Wnioskodawca nie jest płatnikiem VAT).

W praktyce ceny bywają obniżone (bonifikaty/rabaty) w szczególności dla: studentów nie będących studentami B (tacy bowiem konsultowani są nieodpłatnie), osób w trudnej sytuacji materialnej (np. którzy niedawno stracili pracę), pacjentów wymagających częstych wizyt kontrolnych, a także w ramach akcji edukacyjnych/profilaktycznych. Obniżka ceny jest każdorazowo znana w momencie świadczenia i naliczenia zapłaty.

Zdarzają się sytuacje, w których za świadczenie na rzecz pacjenta płaci osoba trzecia (np. członek rodziny, pracodawca, fundacja, lub inny podmiot leczniczy) – wówczas zapłata może następować bezpośrednio na rzecz Wnioskodawcy lub poprzez rozliczenie bezgotówkowe na podstawie umowy z tym podmiotem.

Na B Wnioskodawca jest zatrudniony w charakterze naukowo – dydaktycznym i nie świadczy w ramach tej umowy usług medycznych.

Wnioskodawca wdrożył jednolitą, transparentną politykę cenową i dokumentacyjną (procedurę) obejmującą: przypadki pro bono, obniżone ceny, świadczenia finansowane przez osobę trzecią oraz sytuacje, gdy pacjent nie dokonuje zapłaty (np. pacjent zapomina dokonać przelewu należności na konto firmowe).

W uzupełnieniu wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wskazał Pan:

a) Jak jest opodatkowana prowadzona przez Pana działalność gospodarcza oraz jaką dokumentację podatkową Pan prowadzi na potrzeby działalności gospodarczej?

Podatnik prowadzi Księgę Przychodów i Rozchodów; do 2025 roku forma opodatkowania to skala podatkowa, od 2026 roku Podatnik jest na podatku liniowym.

b) Czy usługi „pro bono” świadczy Pan w ramach prowadzonej działalności gospodarczej?

Podatnik wyjaśnia, iż dopiero w trakcie konsultacji w ramach ISPL okazuje się, że pacjent/pacjentka jest albo studentem B, albo lekarzem lub potomkiem lekarza. W takich sytuacjach pod koniec wizyty lekarskiej pacjent nie uiszcza opłaty za świadczoną konsultację/usługę lekarską.

c) Czy przedmiotowe czynności są wykonywane w celach zarobkowych? Jeżeli nie, należy wskazać jaki jest inny cel podjęcia się wykonywania opisanych we wniosku świadczeń?

Czynności „pro bono” nie są wykonywane w celach zarobkowych Podatnik wyjaśnia, iż celem jest działanie zgodnie ze złożonym przyrzeczeniem lekarskim, Kodeksem Etyki Lekarskiej. Ponadto zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej lekarz może leczyć nieodpłatnie, jak również dobrym zwyczajem jest leczenie nieodpłatne innych lekarzy oraz członków ich najbliższej rodziny. Podatnik wyjaśnia, iż nie może odmówić pomocy lekarskiej w przypadkach niecierpiących zwłoki, jeśli pacjent nie ma możliwości jej uzyskania ze strony instytucji powołanych do udzielenia pomocy.

d) W jaki sposób następuje pozyskiwanie osób zainteresowanych uzyskaniem przedmiotowych świadczeń (odbiorców finalnych)?

Podatnik nie reklamuje swoich usług. To pacjenci samodzielnie między sobą wymieniają informacje o lekarzach specjalistach świadczących usługi w ramach indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej.

e) Czy podejmuje Pan jakiekolwiek czynności, aby dotrzeć ze swoją ofertą przedmiotowych świadczeń do osób ich potrzebujących? Czy prowadzi Pan w tym celu np. stronę internetową, bloga, rozprowadza plakaty lub ulotki? Czy nawiązywanie współpracy odbywa odbywało się w inny sposób, a jeżeli tak – to proszę wskazać w jaki?

Podatnik nie prowadzi jakichkolwiek czynności, aby dotrzeć ze swoją do osób potrzebujących. Podatnik nie prowadzi żadnej strony internetowej ani bloga oraz nie rozprowadza plakatów ani ulotek. To pacjenci samodzielnie udzielają między sobą takich informacji.

f) Czy poświęca Pan konkretną ilość godzin pracy na świadczenie usług „pro bono”? Od czego jest uzależniona ilość tych godzin?

Podatnik wyjaśnia, iż dopiero w trakcie konsultacji w ramach ISPL okazuje się, że pacjent/pacjentka jest albo studentem B, na którym jest profesorem, albo lekarzem lub potomkiem lekarza. W takich sytuacjach pod koniec wizyty lekarskiej pacjent nie uiszcza opłaty za świadczoną konsultację/usługę lekarską.

g) Czy wpłaty, o których mowa we wniosku pochodzą od: najbliższych członków rodziny, pacjentów z rodzin lekarskich, studentów, doktorantów i pracowników B oraz chorych w sytuacjach niecierpiących zwłoki? Jeśli tak, proszę uzupełnić opis stanu faktycznego o informacje w zakresie wielkości tych wpłat, powodu wpłat, w jakiem okresie te wpłaty następowały?

Podatnik wyjaśnia, iż konsultacje lekarskie „pro bono” są bezpłatne i pacjenci nie dokonują z tego tytułu wpłaty.

W uzupełnieniu wniosku w zakresie VAT skazał Pan:

a) Czy świadczy Pan usługi wymienione w § 4 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz.U. z 2024 r. poz. 1902)? Proszę wskazać konkretny punkt;

Podatnik jest lekarzem i świadczy usługi medyczne i pokrewne.

Konkretny punkt: § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

b) Kto jest nabywcą usługi medycznej, o której mowa w pytaniu nr 5 postawionym we wniosku, czy jest to osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej lub rolnik ryczałtowy?

Podatnik wyjaśnia, iż nie jest to ani osoba fizyczna, ani rolnik ryczałtowy tylko jest to inny podmiot świadczący usługi medyczne (np. A).

c) W sytuacji, do której postawił Pan pytanie nr 5 we wniosku, proszę wskazać, czy zawiera Pan umowę na świadczenie usług z osobą trzecią, która nie jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej lub rolnikiem ryczałtowym (np. jest pracodawcą/jest fundacją/jest podmiotem leczniczym)?

Podatnik otrzymuje pismo np. od A zatytułowane „zobowiązanie do zapłaty”.

d) W sytuacji, do której postawił Pan pytanie nr 5 we wniosku, proszę wskazać, czy rachunek zawiera dane nabywcy, którym jest podmiot, tj. osoba trzecia, która nie jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej lub rolnikiem ryczałtowym?

Tak, rachunek zawiera dane nabywcy.

e) W sytuacji, do której postawił Pan pytanie nr 5 we wniosku, proszę wskazać, czy rachunek zawiera dane płatnika, którym jest podmiot, tj. osoba trzecia, która nie jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej lub rolnikiem ryczałtowym?

Tak, rachunek zawiera dane nabywcy (płatnika).

f) Czy ewidencjonuje Pan na kasie rejestrującej „symboliczne wynagrodzenie (np. 1 zł)”?

Podatnik wyjaśnia, że dotąd nie otrzymał od pacjenta tzw. „symbolicznego wynagrodzenia” (np. 1 zł), więc nie było ono ewidencjonowane na kasie rejestrującej. Jeżeli Podatnik otrzymałby takie „symboliczne wynagrodzenie” zostałoby ono zaewidencjonowane na kasie fiskalnej.

g) Jak często/średnio/sprzedaż w wysokości „symbolicznego wynagrodzenia (np. 1 zł)” ewidencjonuje Pan na kasie rastrującej w przeciągu miesiąca?

Podatnik wyjaśnia, że dotąd nie otrzymał od pacjenta tzw. „symbolicznego wynagrodzenia” (np. 1 zł), więc nie było ono ewidencjonowane na kasie rejestrującej.

h) Czy wpłaty, o których mowa w pytaniu nr 8 postawionym we wniosku pochodzą od: najbliższych członków rodziny, pacjentów z rodzin lekarskich, studentów, doktorantów i pracowników B oraz chorych w sytuacjach niecierpiących zwłoki? Jeśli tak, proszę uzupełnić opis stanu faktycznego o informacje w zakresie wielkości tych wpłat, powodu wpłat, w jakiem okresie te wpłaty następowały?

Podatnik wyjaśnia, że nigdy takiej wpłaty nie otrzymał.

W uzupełnieniu wniosku w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług wskazał Pan:

a) Czy przez świadczenia „pro bono”, o które Pan pyta w pytaniu nr 7 we wniosku, rozumie Pan nieodpłatne świadczenia usług medycznych, o których mowa w pytaniu nr 1 postawionym w wniosku? Jeśli nie, proszę opisać jakich świadczeń dotyczy użyty przez Pana zwrot „świadczenia pro bono”?

Tak, chodzi o to samo „świadczenie pro bono” co w pytaniu 1.

b) Czy udzielając świadczeń nieodpłatnych, świadczeń pro bono przekazuje Pan klientom numer rachunku bankowego do ewentualnej wpłaty?

Podatnik nie przekazuje klientom numeru rachunku bankowego do ewentualnej wpłaty w takich przypadkach.

c) Jeśli, z tytułu świadczenia pro bono, nie następuje zapłata podczas wizyty, w jaki sposób umawia się Pan z klientami na ewentualną zapłatę?

Świadczenie „pro bono” jest nieodpłatne i Podatnik nie umawia się z pacjentami na ewentualne pokrycie kosztów konsultacji/świadczenia.

d) Czy wpłaty są dokonywane na Pana konto firmowe związane z pozarolniczą działalnością gospodarczą?

Podatnik nie otrzymuje wpłat z tytułu świadczeń „pro bono” od swoich pacjentów.

e) Czy wpłaty (darowizny) odpowiadają stawkom za usługi, które Pan świadczy?

Podatnik wyjaśnia, że nie otrzymał takiej wpłaty (darowizny).

Pytania

1.  Czy Wnioskodawca jest zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1)

2.  Czy Wnioskodawca jest zobowiązany do prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych usług skorzystali? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2)

3.  Czy świadczenie usług medycznych nieodpłatnie „pro bono” podlega opodatkowaniu PIT? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 3)

4.  Czy w przypadku świadczenia przez Wnioskodawcę usług medycznych odpłatnych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (pacjentów) powstaje obowiązek ewidencjonowania każdej takiej sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty (gotówka/przelew) i niezależnie od zwolnienia z VAT z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4)

5.  Czy w przypadku świadczeń finansowanych przez osobę trzecią (np. pracodawcę/ fundację/podmiot leczniczy), Wnioskodawca może dokumentować usługę wyłącznie rachunkiem wystawianym na rzecz tej osoby trzeciej bez ewidencjonowania jej na kasie rejestrującej? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

6.  Czy udzielenie pacjentowi obniżki ceny (rabatu/bonifikaty) uwzględnionej w momencie sprzedaży wpływa wyłącznie na wysokość zarejestrowanej kwoty należnej (obrót), tj. czy prawidłowe jest ewidencjonowanie na kasie kwoty po obniżce i wykazanie tej kwoty jako przychodu w PIT? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 6 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

7.  Czy świadczenia „pro bono” mogą być kwalifikowane jako czynności odpłatne na gruncie VAT i przepisów o kasach rejestrujących, jeżeli brak jest jakichkolwiek gratyfikacji (darowizn, świadczeń wzajemnych, świadczeń od osoby trzeciej), a jedyną podstawą świadczenia jest etyka zawodowa i względy społeczne? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

8.  Czy udzielenie pacjentowi obniżki ceny (rabatu/bonifikaty) uwzględnionej w momencie sprzedaży wpływa wyłącznie na wysokość zarejestrowanej kwoty należnej (obrót), tj. czy prawidłowe jest ewidencjonowanie na kasie kwoty po obniżce i wykazanie tej kwoty jako przychodu w PIT zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 8 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

9.  Czy Wnioskodawca, w celu minimalizacji ryzyka fiskalnego, może prowadzić dobrowolną ewidencję wewnętrzną zdarzeń „pro bono” i obniżek cen (bez powielania danych wrażliwych ponad dokumentację medyczną)? (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 9 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

Pana stanowisko w sprawie

Własne stanowisko Wnioskodawcy przyporządkowane do poszczególnych pytań przedstawionych we wniosku:

1.  Wnioskodawca nie jest zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej a świadczenie tych usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Wnioskodawca nie jest zobowiązany do prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych usług skorzystali.

2.  Świadczenie usług medycznych „pro bono” (nieodpłatnie) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT.

3.  Zdaniem Wnioskodawcy lekarz prowadzący indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską, świadczący nieodpłatne usługi medyczne „pro bono”, nie ma obowiązku ewidencjonowania tych usług na kasie rejestrującej ani prowadzenia wewnętrznej ewidencji z wyszczególnieniem pacjentów korzystających z tych usług. Świadczenie tych usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT a także nie podlega opodatkowaniu podatkiem PIT.

4.  W przypadku usług medycznych odpłatnych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej Wnioskodawca co do zasady ewidencjonuje sprzedaż przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty oraz niezależnie od zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT.

5.  Jeżeli nabywcą (stroną umowy) jest podmiot gospodarczy finansujący świadczenie (np. pracodawca, fundacja lub inny podmiot leczniczy) i Wnioskodawca wystawia rachunek na ten podmiot, to sprzedaż nie jest dokonywana na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności, a zatem nie powstaje obowiązek ewidencjonowania tej sprzedaży na kasie rejestrującej. (stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku jako nr 5 przedstawione we wniosku). Jeżeli nabywcą usługi jest podmiot gospodarczy (np. pracodawca, fundacja, inny podmiot leczniczy itp.) i to on jest stroną umowy oraz dokonuje zapłaty, a dokument sprzedaży jest wystawiany na ten podmiot, sprzedaż nie jest dokonywana na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności i nie podlega ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej. (stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku jako nr 5 przedstawione ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

6.  Obniżki cen (rabat/bonifikata) uwzględnione w momencie sprzedaży skutkują tym, że kwotą należną jest cena po obniżce; prawidłowe jest ewidencjonowanie na kasie rejestrującej kwoty po rabacie oraz wykazanie tej kwoty jako przychodu w PIT.

7.  Usługi „pro bono” (nieodpłatne) nie stanowią sprzedaży w rozumieniu ustawy o VAT i przepisów o kasach rejestrujących. Nieodpłatne świadczenie usług podlega VAT wyłącznie w przypadkach wskazanych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, w szczególności, gdy jest to świadczenie na cele osobiste podatnika lub do celów innych niż działalność gospodarcza. Usługi pro bono wykonywane w ramach wykonywania zawodu lekarza, zgodnie z etyką zawodową, co do zasady pozostają w związku z działalnością (profilaktyka, leczenie, niesienie pomocy potrzebującym, ratowanie zdrowia i życia) i nie spełniają przesłanek art. 8 ust. 2 ustawy o VAT. Ponieważ usługi „pro bono” nie stanowią sprzedaży (brak odpłatności), nie powstaje obowiązek ewidencjonowania ich na kasie rejestrującej. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej KIS dotyczącej nieodpłatnych usług medycznych świadczonych „pro bono”. (stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku jako nr 7 przedstawione ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

8.  Prawidłowe jest ewidencjonowanie na kasie rejestrującej kwoty po rabacie oraz wykazanie tej kwoty jako przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiuje pojęcia bonifikaty, rabatu. Zgodnie ze znaczeniem językowym rabat stanowi zniżkę ceny dóbr lub usług, przyznawaną przez sprzedającego (wykonawcę usługi) po dokonaniu transakcji. Zgodnie z ogólną definicją zawartą w art. 14 ust. 1 ustawy o PIT za przychody z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Oznacza to, że dopuszczalne jest stosowanie obniżek ceny przez prowadzących działalność gospodarczą. (stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku jako nr 8 przedstawione ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

9.  Wnioskodawca może prowadzić dobrowolną ewidencję wewnętrzną. Minimalny zakres: data, rodzaj czynności, tryb („pro bono”/obniżka/odpłatna), kwota należna i kwota otrzymana, forma zapłaty (jeśli występuje), podstawa zastosowania „pro bono” /obniżki, oraz odwołanie do dokumentacji medycznej w systemie (bez powielania danych wrażliwych). Przepisy podatkowe nie nakładają obowiązku prowadzenia odrębnej ewidencji nieodpłatnych świadczeń medycznych ponad dokumentację medyczną. Jednocześnie, z perspektywy zarządzania ryzykiem, dopuszczalne jest prowadzenie ewidencji wewnętrznej obejmującej zdarzenia „pro bono” i obniżki cen. Ewidencja taka nie powinna zawierać danych wrażliwych ponad to, co wynika z dokumentacji medycznej; powinna raczej pozwalać wykazać brak odpłatności oraz spójność polityki cenowej (kryteria obniżek) w razie kontroli. (stanowisko do pytania oznaczonego we wniosku jako nr 9 przedstawione ostatecznie w uzupełnieniu wniosku)

Uzasadnienie prawne

Ad.1

Na podstawie przepisów Ustawy o VAT, aby uznać dane świadczenie za opodatkowane podatkiem VAT musi ono być odpłatne w myśl art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, bądź też nieodpłatne, ale spełniające warunki wynikające z art. 8 ust. 2 Ustawy o VAT.

Wobec powyższego, aby uznać, że dane świadczenie jest odpłatne, stosowanie do art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Natomiast dla ustalenia, czy konkretne nieodpłatne świadczenie podlega opodatkowaniu, w świetle art. 8 ust. 2 Ustawy o VAT, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.

Usługa nieodpłatnego leczenia pacjentów, nie jest związana z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa jako takiego. W związku z powyższym na gruncie Ustawy o VAT nieodpłatne świadczenie usług przez lekarza, który co prawda prowadzi własne przedsiębiorstwo i świadczy usługi w postaci indywidualnej specjalistycznej praktyki lekarskiej, dokonując nieodpłatnego konsultowania i leczenia pacjentów, nieodpłatnego generowania kodów do e-recept nie dokonuje na gruncie Ustawy o VAT odpłatnego świadczenia usług.

Zgodnie z Kodeksem Etyki Lekarskiej lekarz może leczyć nieodpłatnie, jak również dobrym zwyczajem jest leczenie nieodpłatnie innych lekarzy oraz członków ich najbliższej rodziny. Ponadto, lekarz nie może odmówić pomocy lekarskiej w przypadkach niecierpiących zwłoki, jeśli pacjent nie ma możliwości jej uzyskania ze strony instytucji powołanych do udzielenia pomocy.

Każdy lekarz zobowiązany jest złożyć przyrzeczenie lekarskie, które obejmuje m.in. zobowiązanie do służenia życiu i zdrowiu ludzkiemu, jak również przeciwdziałać cierpieniu i zapobiegać chorobom, a chorym nieść pomoc bez żadnych różnic. Ponadto stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. a ustawy o VAT zwalnia się z podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów lekarza i lekarza dentysty.

W związku z powyższym na gruncie Ustawy o VAT nieodpłatne świadczenie usług przez lekarza, który co prawda prowadzi własne przedsiębiorstwo i świadczy usługi w postaci specjalistycznej praktyki lekarskiej, dokonując nieodpłatnego konsultowania i leczenia pacjentów, nie dokonuje na gruncie Ustawy o VAT odpłatnego świadczenia usług.

Mając zatem na uwadze stanowisko, zgodnie z którym nieodpłatne świadczenie usług medycznych przez lekarza względem pacjentów "pro bono", stanowi na gruncie Ustawy o VAT nieodpłatne świadczenie usług, które nie jest objęte zakresem art. 8 ust. 2 Ustawy o VAT, a także uznając, że nie mieści się ono również w pojęciu sprzedaży na gruncie art. 2 pkt 22 w zw. z art. 111 ust. 1 Ustawy o VAT nieodpłatne świadczenie usług medycznych przez Wnioskodawcę względem pacjentów "pro bono" nie jest objęte obowiązkiem ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej.

Zgodnie z §1 Rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących określa ono zwolnienia na czas określony niektórych grup podatników i niektórych czynności z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących. W odniesieniu do § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f w/w rozporządzenia zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania nie stosuje się w przypadku świadczenia usług w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy i lekarzy dentystów. Niemniej, podkreślenia wymaga, że w/w rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 111 Ustawy o VAT, a jak zostało już wykazane powyżej, powyższy przepis nie znajduje zastosowania w przypadku lekarza, który świadczy nieodpłatne usługi medyczne na rzecz pacjentów "pro bono", bowiem w takim przypadku nie dochodzi do sprzedaży na gruncie Ustawy o VAT.

Zatem, odnosząc się do kwestii obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej nieodpłatnie świadczonych usług medycznych stwierdzić należy, że z uwagi na to, że świadczenia te nie spełniają definicji sprzedaży w myśl art. 2 ust. 22 ustawy, w świetle art. 111 ust. 1 w powiązaniu z art. 2 pkt 22 ustawy, świadczenia te nie mogą być objęte obowiązkiem ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej.

Reasumując, wnioskodawca nie jest zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej a świadczenie tych usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad. 2

Obowiązujące przepisy nie nakładają na podatników żadnych formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania nieodpłatnych świadczeń. Podatnik ma jednak możliwość prowadzenia dowolnej dokumentacji w tym zakresie.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w myśl przepisów prawa podatkowego, wnioskodawca nie ma obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych nieodpłatnych usług skorzystali.

Podsumowując, wnioskodawca nie jest zobowiązany na podstawie przepisów podatkowych do prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych usług skorzystali.

Ad.3

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawy o PIT) w żaden sposób nie wiążą liczby wystawionych recept z wysokością przychodów, które należy wykazać do opodatkowania.

Zgodnie z przepisami ustawy o PIT za przychód z działalności gospodarczej uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Zatem lekarz świadczący usługi medyczne nieodpłatnie („pro bono”) w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnego przychodu, który wymagałby zadeklarowania.

Okoliczność, że świadczenie jest ujmowane w dokumentacji medycznej (oraz w systemach e-recept/e-skierowań), nie przesądza o powstaniu przychodu podatkowego – dokumentacja ta służy celom medycznym i regulacyjnym, a nie rozliczeniom odpłatności.

Wobec powyższego świadczenie usług medycznych „pro bono” (nieodpłatnie) nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT.

Ad.4

Obowiązek ewidencjonowania przy zastosowaniu kasy rejestrującej wynika z art. 111 ust. 1 ustawy o VAT i dotyczy sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zwolnienie z VAT dla usług opieki medycznej (art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT) nie znosi obowiązków ewidencyjnych, jeżeli sprzedaż jest dokonywana na rzecz ww. nabywców.

Zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania (przedmiotowe i podmiotowe) wynikają z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących, przy czym rozporządzenie przewiduje wyłączenia, w tym dla usług w zakresie opieki medycznej świadczonych przez lekarzy i lekarzy dentystów.

W konsekwencji, w części działalności odpłatnej (konsultacje, e-konsultacje, generowanie kodów do e- recept) Wnioskodawca co do zasady ewidencjonuje sprzedaż przy zastosowaniu kasy rejestrującej niezależnie od formy płatności (gotówka/przelew) i niezależnie od faktu zwolnienia z VAT.

Ad.5

Jeżeli nabywcą usługi jest podmiot gospodarczy (np. pracodawca, fundacja, inny podmiot leczniczy itp.) i to on jest stroną umowy oraz dokonuje zapłaty, a dokument sprzedaży jest wystawiany na ten podmiot, sprzedaż nie jest dokonywana na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności i nie podlega ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej.

Dla bezpieczeństwa fiskalnego konieczne jest spójne ukształtowanie relacji: (i) ustalenie, że nabywcą rozliczeniowym jest podmiot finansujący, (ii) zapłata od podmiotu finansującego, (iii) dokument sprzedaży wystawiony na podmiot finansujący. Dokumentacja medyczna pacjenta pozostaje odrębna od dokumentacji rozliczeniowej.

Ad.6

Podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub należną (art. 29a ustawy o VAT), przy czym nie obejmuje ona opustów i obniżek cen uwzględnionych w momencie sprzedaży. W praktyce oznacza to, że jeśli bonifikata jest udzielona przy sprzedaży, to kwotą należną jest cena po obniżce.

Z tego względu prawidłowe jest ewidencjonowanie na kasie rejestrującej oraz rozpoznanie przychodu w PIT w wysokości kwoty po obniżce.

Ad.7, Ad.8, Ad. 9 stanowiska ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku wskazane wyżej

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku w podatku od towarów i usług w zakresie uznania, czy:

•      świadczenia usług „pro bono” są kwalifikowane jako czynności odpłatne (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•      jest Pan zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1);

•      może Pan prowadzić wewnętrzną ewidencję nieodpłatnie świadczonych usług i obniżek cen (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2 i nr 9);

•      w przypadku świadczenia usług medycznych odpłatnych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (pacjentów) powstaje obowiązek ewidencjonowania każdej takiej sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty (gotówka/przelew) i niezależnie od zwolnienia z VAT z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4);

•      w przypadku świadczeń usług finansowanych przez osobę trzecią (np. pracodawcę/ fundację/podmiot leczniczy), gdy nabywcą jest inny podmiot świadczący usługi medyczne (np. A) nie ma Pan obowiązku ewidencjonowania ich na kasie rejestrującej (pytanie w części oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

jest prawidłowe;

•      dokumentowania usług rachunkiem (pytanie w części oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•      udzielenie pacjentowi obniżki ceny (rabatu/bonifikaty) uwzględnionej w momencie sprzedaży wpływa na wysokość zarejestrowanej kwoty należnej (obrót), (pytania w części VAT oznaczone we wniosku jako nr 6 i 8 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku)

jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Ta interpretacja indywidualna dotyczy wyłącznie zagadnień, przedstawionych w pytaniach w zakresie podatku od towarów i usług.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy:

Przepisy ustawy formułują zasadę, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega co do zasady odpłatne świadczenie usług, a nieodpłatne ich świadczenie traktuje się jako odpłatne w przypadkach określonych w ww. art. 8 ust. 2 ustawy.

Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:

Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Świadczy Pan indywidualną praktykę lekarską. Korzysta Pan ze zwolnienia z VAT. Na mocy § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących jest Pan zobowiązany ewidencjonować świadczenie usług na kasie rejestrującej. Świadczy Pan usługi odpłatnie, z upustem i pro bono. Świadczy Pan usługi medyczne dla osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych oraz dla innych podmiotów (np. A).

By odpowiedzieć Panu na pytania czy:

•      świadczenia usług „pro bono” są kwalifikowane jako czynności odpłatne (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 7 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku);

•      jest Pan zobowiązany do ewidencjonowania nieodpłatnie świadczonych usług medycznych na kasie rejestrującej (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 1);

•      może Pan prowadzić wewnętrzną ewidencję nieodpłatnie świadczonych usług i obniżek cen (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 2 i nr 9) należy wskazać, że:

Obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących wynika z zapisu art. 111 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z przepisem art. 111 ust. 1 ustawy:

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Zatem, podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Z przepisu art. 111 ust. 1 ustawy wynika ponadto, iż podatnicy, wobec których powstał obowiązek w zakresie stosowania kas rejestrujących, są obowiązani za pośrednictwem tych urządzeń ewidencjonować obrót i kwoty podatku należnego.

Ponadto, w myśl ustawy, ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej podlega sprzedaż.

Pojęcie sprzedaży zostało zdefiniowane w art. 2 pkt 22 ustawy, zgodnie z którym:

Z cytowanych wyżej przepisów wynika, że ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej podlega sprzedaż, którą co do zasady stanowią świadczenia odpłatne. Nie podlegają natomiast ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej świadczenia nieodpłatne. Przepisy nie nakładają na podatników żadnych formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania nieodpłatnych świadczeń.

Odnosząc się do powyższego konieczne jest nawiązanie do cytowanego wyżej art. 111 ust. 1 ustawy. Z jego treści jednoznacznie wynika, że obowiązek ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej ciąży na podatnikach dokonujących sprzedaży na rzecz dwóch rodzajów podmiotów, mianowicie osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Jak wynika z powyższego, obowiązek ten uzależniony jest od wystąpienia sprzedaży, która podlegać będzie ewidencjonowaniu przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Z okoliczności sprawy wynika, że prowadzi Pan specjalistyczną praktykę lekarską, a także wobec powszechnie stosowanej praktyki oraz uwzględniając zasady Etyki Lekarskiej, świadczy Pan nieodpłatne usługi medyczne.

W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:

Należy wskazać, że przepis art. 8 ust. 2 ustawy odnoszący się do nieodpłatnego świadczenia usług, nie znajduje zastosowania w odniesieniu do czynności, które w razie ich uznania za podlegające opodatkowaniu zostałyby zwolnione od podatku. W tym przypadku pozostawienie ich poza zakresem ustawy o podatku od towarów i usług nie prowadzi do naruszenia powołanych powyżej zasad, które należy uznać za uzasadniające zrównanie takich czynności z czynnością odpłatnego świadczenia usług.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że nieodpłatne świadczenie „pro bono” przez Pana usług medycznych nie spełnia wskazanej w art. 8 ust. 2 ustawy przesłanki do objęcia ich opodatkowaniem. Ww. świadczenia nie mieszczą się więc w definicji sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy.

Mając na uwadze treść art. 111 ust. 1 ustawy i wynikający z niego nakaz ewidencjonowania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych, jedynie lekarze realizujący sprzedaż na rzecz tych podmiotów są zobowiązani do posiadania (celem ewidencjonowania na niej) kasy rejestrującej.

Powyższe dotyczy lekarzy prowadzących działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ustawy. Jeżeli lekarz prowadzi praktykę lekarską na podstawie umowy o pracę, czynności wykonywane w ramach tej praktyki nie podlegają podatkowi od towarów i usług. Podatkowi temu nie podlegają również czynności nieodpłatnej porady lekarskiej wykonywane poza praktyką.

Kodeks etyki lekarskiej mówi, że lekarz ma prawo świadczyć usługi za darmo. Nie może odmówić pomocy lekarskiej (nawet bez uzyskania zapłaty) w sytuacjach nagłych. Dobrym zwyczajem jest też bezpłatne leczenie innych lekarzy i członków ich rodzin.

Zatem, odnosząc się do kwestii obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej nieodpłatnie świadczonych usług medycznych stwierdzić należy, że z uwagi na to, że:

•      świadczenia te nie spełniają definicji sprzedaży w myśl art. 2 ust. 22 ustawy,

w świetle art. 111 ust. 1 w powiązaniu z art. 2 pkt 22 ustawy, świadczenia te nie są objęte obowiązkiem ewidencjonowania przy użyciu kasy rejestrującej.

Ponadto należy wskazać, że obowiązujące przepisy nie nakładają na podatników żadnych formalnych obowiązków w zakresie dokumentowania nieodpłatnych świadczeń. Podatnik ma możliwość prowadzenia dowolnej dokumentacji w tym zakresie.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że w myśl przepisów prawa podatkowego, nie będzie miał Pan obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych nieodpłatnych usług skorzystali.

Podsumowując:

•      nieodpłatne świadczenie „pro bono” przez Pana usług medycznych nie spełnia wskazanej w art. 8 ust. 2 ustawy przesłanki do objęcia ich opodatkowaniem;

•      nie ma Pan obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej nieodpłatnie świadczonych usług medycznych „pro bono”;

•      nie ma Pan obowiązku prowadzenia wewnętrznej ewidencji nieodpłatnie świadczonych usług medycznych z wyszczególnieniem pacjentów, którzy z tych nieodpłatnych usług skorzystali.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie nieodpłatnych świadczeń „pro bono” usług medycznych przedstawione do pytań nr 1, 2, 7, 9 należało uznać za prawidłowe.

By odnieść się do obowiązku ewidencjonowania usług medycznych świadczonych przez Pana na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (pacjentów) przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty (gotówka/przelew) i niezależnie od zwolnienia z VAT z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 4) należy wskazać, że:

Wskazany wyżej przepis art. 111 ust. 1 ustawy określa generalną zasadę, z której wynika, że obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem, podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń. Jeżeli nabywcą danej usługi jest podmiot inny niż wymieniony w art. 111 ust. 1 ustawy, to taka sprzedaż w ogóle nie jest objęta obowiązkiem ewidencjonowania jej przy użyciu kasy rejestrującej.

Kwestie dotyczące zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących niektórych czynności i niektórych grup podatników oraz terminów rozpoczęcia prowadzenia tej ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2024 r. poz. 1902 ze zm.), zwane dalej rozporządzeniem.

Rozporządzenie określa zwolnienia na czas określony niektórych grup podatników i niektórych czynności z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących oraz warunki korzystania ze zwolnienia.

Stosownie do § 2 ust. 1 rozporządzenia:

W myśl § 2 ust. 2 rozporządzenia:

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia:

Niektóre usługi oraz dostawa niektórych towarów zostały wyłączone przez ustawodawcę z prawa do zwolnienia, o którym mowa w przepisach § 2 i § 3 rozporządzenia. Szczegółowo zostały one wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia.

W myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f) rozporządzenia:

Poz. 51 załącznika do rozporządzenia stanowi, że czynnościami zwolnionymi z obowiązku prowadzenia ewidencji są usługi świadczone osobiście przez osoby niewidome posiadające orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które prowadzą samodzielnie działalność gospodarczą lub zatrudniają pracowników niewidomych posiadających orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Z wniosku nie wynika by usługi w zakresie opieki medycznej świadczonej przez lekarzy były świadczone osobiście przez osoby niewidome posiadające orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które prowadzą samodzielnie działalność gospodarczą lub zatrudniają pracowników niewidomych posiadających orzeczenie o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Wskazał Pan, że na mocy § 4 ust. 1 pkt 2 lit. f rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2024 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących jest Pan zobowiązany ewidencjonować świadczenie usług na kasie rejestrującej. To czy płatność jest przyjmowana gotówką czy przelewem nie wpływa na obowiązek ewidencji usługi medycznej świadczonej przez lekarzy. Na powyższe nie ma wpływu korzystanie przez Pan ze zwolnienia świadczonych usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy.

Zatem zgadzam się z Pana stanowiskiem przedstawionym do pytania nr 4, że w przypadku usług medycznych odpłatnych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych jest Pan zobowiązany do ewidencjonowania sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej, niezależnie od formy zapłaty oraz niezależnie od zwolnienia z VAT.

Odnośnie ewidencji na kasie rejestrującej świadczenia usług finansowanych przez osobę trzecią (np. pracodawcę/ fundację/podmiot leczniczy), gdy nabywcą usługi jest inny podmiot świadczący usługi medyczne (np. A) (pytanie oznaczone we wniosku jako nr 5 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku) należy wskazać, że:

Z art. 111 ust. 1 ustawy wynika, że jedynie lekarz świadczący usługi na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych jest zobowiązany do ich ewidencjonowania na kasie rejestrującej. Natomiast w relacji B2B, czyli gdy nabywcą usługi medycznej o której mowa w pytani nr 5, które postawił Pan we wniosku „nie jest to ani osoba fizyczna, ani rolnik ryczałtowy tylko jest to inny podmiot świadczący usługi medyczne (np. A)”, to ten podmiot jest stroną umowy i ta transakcja ta nie podlega ewidencjonowaniu na kasie rejestrującej. Kasa służy wyłącznie do dokumentowania sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 5 w części dotyczącej braku ewidencji na kasie rejestrującej usług B2B należało uznać za prawidłowe.

Odnośnie Pana pytania nr 5 w części dotyczącej możliwości wystawiania rachunku na świadczone usługi medyczne, należy wskazać, że:

W myśl, art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Art. 106b ust. 2 ustawy stanowi, że:

Jednakże już art. 106b ust. 3 stanowi, że:

Możliwość wystawiania rachunków reguluje art. 87 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednak przepis ten wyraźnie wskazuje, że rachunek wystawia się na żądanie kupującego lub usługobiorcy, jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury. Ponieważ ustawa o VAT w art. 106b reguluje kwestię dokumentowania transakcji przez podatników (w tym zwolnionych), to Pan jako lekarz będący podatnikiem VAT (choć zwolnionym) jest zobowiązany wystawić fakturę.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, w konsekwencji czego nie ma Pan możliwości dokumentowania świadczonych usług medycznych rachunkami.

Tym samym, Pana stanowisko w zakresie pytania nr 5 w części dotyczącej możliwości wystawiania rachunku na świadczone usługi medyczne należało uznać za nieprawidłowe.

Odnośnie wpływu na wysokość zarejestrowanej kwoty obniżki ceny (rabatu/bonifikaty) uwzględnionej w momencie sprzedaży, (pytania w części VAT oznaczone we wniosku jako nr 6 i 8 ostatecznie postawione w uzupełnieniu wniosku) oraz możliwości prowadzenia dobrowolnej ewidencji bonifikat/obniżek (pytanie 9 wyłącznie w zakresie dobrowolnej ewidencji bonifikat /obniżek) wskazać należy, że:

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

Jak wynika z art. 29a ust. 7 ustawy:

Zgodnie z art. 111 ust. 1b ustawy:

W świetle § 2 pkt 17 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 czerwca 2025 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2025 r. poz. 845.), zwanego dalej „rozporządzeniem w sprawie kas rejestrujących”:

Stosownie do § 26 ust. 1 pkt 7 i 9, 10 i 11 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących:

Paragon fiskalny (a także raporty fiskalne dobowe, miesięczne) musi odzwierciedlać wartość sprzedaży i potwierdzać faktyczny przebieg operacji gospodarczych. Jeśli zatem w momencie sprzedaży strony transakcji znają cenę sprzedaży, to cena ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w dokumencie potwierdzającym dokonanie transakcji sprzedaży.

Co do zasady, kwoty udzielonej bonifikaty, czyli zniżki od ustalonej ceny towaru, powinny być zatem uwidocznione (z wyszczególnieniem podatku VAT, jeśli jest to sprzedaż opodatkowana). Sprzedaż pomniejszona o kwoty udzielonych bonifikat powinna być uwidoczniona zarówno w paragonach jak również w raportach fiskalnych (dobowych, okresowych lub rozliczeniowych).

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „bonifikata”, w związku z tym jej definicja powinna być odczytywana w oparciu o definicję słownikową. Według Słownika Języka Polskiego PWN, pod redakcją M. Szymczyka, Warszawa 1996 r. str. 178 – bonifikata to zmniejszenie ustalonej ceny towaru lub usługi; zniżka od ustalonej ceny towaru, zwłaszcza jako forma odszkodowania za poniesioną stratę, opust, rabat. Zatem, bonifikata to obniżka ceny przyznawana po dokonaniu transakcji, zwykle jako zachęta do zwiększenia zakupów albo forma rekompensaty z powodu faktycznie poniesionej lub przewidywanej straty kontrahenta.

Jakkolwiek żaden z przepisów powołanej ustawy ani też przepisów wykonawczych do niej, nie zawiera unormowań co do samej techniki udzielania bonifikat (rabatów, opustów, uznanych reklamacji i skont), to brzmienie przytoczonego art. 29a ust. 1 i ust. 7 ustawy jednoznacznie wskazuje, że wielkości te kształtują wartość netto sprzedawanego towaru (usługi), która stanowi kwotę wyjściową dla obliczenia podatku należnego. Bonifikaty powinny być uwzględnione na poziomie ewidencjonowania sprzedaży i w tym momencie pomniejszać sprzedaż z tytułu świadczenia usługi.

Przedstawiony przez Pana opis sprawy wskazuje, iż zastosowana w momencie świadczenia usługi bonifikata, polegająca na obniżeniu ostatecznej kwoty do zapłaty przez pacjenta wynika z określonego Pana działania. Stosownie do § 26 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących paragon fiskalny powinien zawierać wartość opustów, obniżek lub narzutów, o ile występują. W tej sytuacji bonifikata powinna być traktowana jako udzielenie nabywcy opustu i obniżki ceny, uwzględniane w momencie sprzedaży, stosownie do art. 29a ust. 7 pkt 2 ustawy.

Udzielenie obniżki ceny, upustu w momencie sprzedaży, nie powinno mieć więc znaczenia dla ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ kwota zapłaty należna od nabywcy powinna go już uwzględniać.

Jak wskazałem wyżej, zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę. W myśl art. 29a ust. 7 pkt 2 ustawy, podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot udzielonych nabywcy upustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży. Skoro upust jest przyznawany przez Pana w momencie wykonywania usługi i przed ustaleniem ostatecznej ceny, to kwotą obrotu dla Pana jest kwota faktycznie należna od pacjenta, tj. po pomniejszeniu o upust. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących nie nakładają na podatnika obowiązku prowadzenia odrębnych ewidencji dla rabatów udzielanych w momencie sprzedaży.

Tym samym Pana stanowisko w części w pytaniach nr 6 i nr 8, wskazujące, że prawidłowe jest ewidencjonowanie na kasie rejestrującej kwoty po rabacie bez wskazania, że paragon fiskalny powinien zawierać wartość opustów, obniżek lub narzutów, o ile występują uznałem za nieprawidłowe.

Natomiast Pana stanowisko, że może Pan prowadzić dodatkową ewidencję bonifikat/obniżek (pytanie 9 wyłącznie w zakresie dobrowolnej ewidencji bonifikat /obniżek) uznałem za prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniami, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Interpretacja indywidualna dotyczy podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.