Przyszli wspólnicy (osoby fizyczne) planują utworzenie spółki cywilnej w celu prowadzenia kancelarii notarialnej. Przed rejestracją spółki i uzyskaniem statusu czynnego podatnika VAT, dokonują oni zakupów towarów i usług (np. laptop, oprogramowanie, adaptacja lokalu) niezbędnych do uruchomienia kancelarii. Faktury za te zakupy są wystawiane na każdego z przyszłych wspólników osobno lub na obu łącznie, a nie na spółkę, która jeszcze nie istnieje. Nabyte towary i usługi mają…
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
25 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 25 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług, który dotyczy prawa do odliczenia podatku naliczonego przez spółkę cywilną wynikającego z faktur VAT, wystawionych na Pana i Pana wspólnika, związanych z uruchomieniem spółki cywilnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wraz ze swoim przyszłym wspólnikiem zamierza Pan uruchomić kancelarię notarialną w formie spółki cywilnej. Stosownie do art. 10 § 1. ustawy z dnia 14 lipca 1991 r. – Prawo o notariacie (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1001), zwanej dalej także jako: „A”, złożył Pan z przyszłym Wspólnikiem wniosek do Ministra Sprawiedliwości o powołanie na stanowisko notariusza.
Postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte i oczekuje Pan z przyszłym Wspólnikiem na decyzję o wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej i powołaniu na stanowisko notariusza.
Obecnie wykonuje Pan zawód zastępcy notarialnego. Stosownie do art. 76a § 1 A jest Pan zatrudniony w kancelarii notarialnej na podstawie umowy o pracę. Jako zastępca notarialny nie prowadzi Pan żadnej działalności gospodarczej, nie jest Pan wspólnikiem żadnej spółki.
Stosownie do art. 14 § 1. A po otrzymaniu zawiadomienia o powołaniu na stanowisko notariusza jest Pan obowiązany w ciągu 2 miesięcy uruchomić kancelarię. W związku z tym ze swoim przyszłym Wspólnikiem podejmuje Pan czynności przygotowawcze, aby było to możliwe. W tym celu dokonuje Pan z przyszłym Wspólnikiem zakupu usług i towarów potrzebnych do remontu/adaptacji lokalu, w którym prowadzona będzie kancelaria notarialna oraz potrzebnych do uruchomienia kancelarii, takich jak m.in. laptop, oprogramowanie, kaseton reklamowy.
Nabyte towary będą przedmiotem aportu jako wkład do spółki cywilnej.
Za dostarczone towary i usługi, które są potrzebne do uruchomienia kancelarii Pan z przyszłym Wspólnikiem otrzymuje faktury, na których widnieją dane (imię, nazwisko, adres) Pana albo Pana przyszłego Wspólnika albo Pana i Pana przyszłego Wspólnika. Faktury nie są zatem wystawiane na spółkę cywilną, która obecnie nie istnieje, lecz są wystawiane na przyszłych wspólników spółki cywilnej (łącznie bądź na każdego z nich osobno). Nabywane towary i usługi nie mają charakteru osobistego ani mieszanego i będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT wykonywanych przez spółkę cywilną. Obecnie Pan ani Pana przyszły Wspólnik nie jest podatnikami czynnymi podatku od towarów i usług (VAT).
Po założeniu spółki cywilnej i zarejestrowaniu spółki jako czynnego podatnika VAT, Pan i Pana przyszły Wspólnik zamierza stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 775), odliczyć podatek VAT z tytułu wydatków ponoszonych jeszcze przed rejestracją dla celów VAT, na podstawie faktur wystawionych w sposób, o którym mowa powyżej. Choć wymogiem formalnym w tym celu jest zarejestrowanie podmiotu jako czynnego podatnika VAT, uważa Pan, że obowiązek rejestracji ma znaczenie nie w chwili wystawienia faktury, lecz w chwili złożenia deklaracji podatkowej wyrażającej wolę skorzystania z prawa odliczenia podatku. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że czynności przygotowawcze do prowadzenia spółki cywilnej są podejmowane przed założeniem tejże spółki. Podejmowanie tych czynności na tym etapie jest konieczne, ponieważ ze względu na specyfikę prowadzonej działalności, w przepisach A określono termin na uruchomienie kancelarii.
Uzasadnienie
Na potwierdzenie powyższego stanowiska poniżej przytoczył Pan interpretacje podatkowe oraz orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
1. Interpretacje indywidualne
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 maja 2018 roku, nr sygn. 0114-KDIP1-3.4012.197.2018.1, wskazano: „Skoro poniesione przez Wnioskodawczynię, przed dniem rejestracji jako podatnika VAT czynnego, wydatki dokonywane były w celu osiągnięcia obrotu z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, to Wnioskodawczyni przysługuje prawo do odliczenia podatku zawartego w fakturach. Jak już wcześniej wskazano, realizacja prawa do odliczenia podatku naliczonego następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia podatku, jednakże, aby skutecznie zrealizować powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć, najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa - wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, który uniemożliwia identyfikowanie go jako czynnego podatnika.”
Ustawa VAT nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku od zakupów dokonanych przed rejestracją, o ile zakupione towary i usługi, będą wykorzystywane do przyszłej działalności opodatkowanej. Niemniej jednak warunkiem jest obowiązek dokonania rejestracji jako podatnik VAT czynny. W konsekwencji, jeżeli podatnik usunie negatywną przesłankę w postaci zarejestrowania się poprzez formularz VAT-R, będzie mógł odliczyć podatek naliczony sprzed rejestracji działalności poprzez złożenie zaległych deklaracji VAT. To stanowisko potwierdza interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w dniu 22 maja 2019 roku (sygn. 0112-KDIL1-1.4012.123.2019.1.OA).
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 21.02.2024 r., nr 0113- KDIPT1-1.4012.741.2023.3.RG, jeżeli w fakturach dokumentujących transakcje występują wadliwości, które, co prawda powodują, że faktura nie odpowiada wymogom określonym w przepisach, jednakże same w sobie nie wpływają na przedmiot i podstawę opodatkowania, to należy uznać, że nie ma podstawy do kwestionowania prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur, wyłącznie z powodu tych braków.
2. Orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 1 marca 2012 roku (C-280/10) skoro brak możliwości wykonania przez spółkę prawa do odliczenia podatku naliczonego wiąże się z okolicznością, że w dniu wystawienia faktury dotyczącej rzeczonego nabycia spółka ta nie była jeszcze zarejestrowana ani zidentyfikowana do celów podatku od wartości dodanej oraz że z tego względu faktura została wystawiona na wspólników, podczas gdy istnieje tożsamość osób zobowiązanych do zapłaty podatku naliczonego oraz osób tworzących wspomnianą spółkę, ów brak możliwości należy uważać za wynik czysto formalnego obowiązku. Nie można wymagać spełnienia takiego obowiązku, ponieważ wymóg ten skutkowałby praktycznym uniemożliwieniem wykonania prawa do odliczenia, a zatem podważeniem neutralności podatku od wartości dodanej. Artykuły 9 i 168 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej powinny być interpretowane w ten sposób, że nie stoją na przeszkodzie temu, by w szczególnych okolicznościach, takich jakie wystąpiły w niniejszej sprawie, w ramach których osoby fizyczne, działając jako 'przyszli wspólnicy', nabywają nieruchomość, która zostaje wniesiona jako aport do spółki osobowej powstałej po tym nabyciu i tworzonej przez owych wspólników, państwo członkowskie przyznało spółce prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT. W wyroku z dnia 21.10.2010 r. (C-385/09), Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że wykładni dyrektywy 2006/112 powinno się dokonywać w ten sposób, że sprzeciwia się ona temu, by podatnik VAT, który spełnia materialnoprawne przesłanki odliczenia tego podatku, zgodnie z przepisami tej dyrektywy, i uzyskał identyfikację dla celów podatku VAT w rozsądnym terminie od wykonania czynności uprawniających go do odliczenia, mógł zostać pozbawiony możliwości wykonywania tego prawa przez ustawodawstwo krajowe, które zakazuje odliczania podatku VAT zapłaconego przy nabyciu towarów z tego względu, że podatnik ten nie uzyskał identyfikacji dla celów podatku VAT przed ich wykorzystaniem w ramach swej działalności podlegającej opodatkowaniu.
3. Orzecznictwo sądów administracyjnych
W wyroku WSA we Wrocławiu z 11 kwietnia 2013 roku (sygn. akt I SA/Wr 1513/12), sąd wskazał, że: „Skoro możliwe jest co do zasady odliczenie przez spółkę cywilną, jako podmiot utworzony przez małżonków, którzy dokonali na rzecz tej przyszłej spółki wydatków inwestycyjnych, podatku naliczonego przy dokonaniu tych zakupów, to fakt, że spółka w dniu wystawienia faktury nie działała jeszcze, nie była zarejestrowanym podatnikiem czynnym VAT i nie mogła być w związku z tym odbiorcą tej faktury, nie może zaważyć na pozbawieniu jej prawa do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków inwestycyjnych, o ile wydatki te miały służyć prowadzonej przez tę spółkę działalności gospodarczej”.
Podobnie wypowiedział się NSA w wyroku z 5 listopada 2014 roku: „Spółka cywilna może rozliczyć podatek od nieruchomości kupionej jeszcze przed jej założeniem, a następnie wniesionej do niej aportem”.
Stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28.08.2014 r. (I FSK 1005/13) „Prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z działalnością opodatkowaną, a warunek rejestracji jest niezbędny wyłącznie do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia podatku należnego.” Sąd wyjaśnił, że trzeba rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Prawo do obniżenia podatku należnego powstaje zasadniczo w okresie rozliczeniowym, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny. Jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie podatnik musi usunąć - najpóźniej przed skorzystaniem z prawa - wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, która umożliwia identyfikowanie go jako podatnika. Natomiast treść art. 88 ust. 4 ustawy o VAT nie wskazuje, aby do nabycia prawa do odliczenia podatku naliczonego konieczne było posiadanie statusu podatnika zarejestrowanego w momencie otrzymania faktur z tytułu nabycia towarów i usług.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.07.2014 r. (I FSK 1140/13) sąd zważył, że „Dla powstania prawa do odliczenia nie ma decydującego znaczenia fakt rejestracji podatnika, gdyż kluczowy w tym zakresie jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami podatkowymi. Dopiero dla realizacji prawa do odliczenia konieczne jest formalne zarejestrowanie się w charakterze podatnika.”
Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 12.02.2014 r. (I SA/ Bk 586/13): „Status podatnika czynnego VAT (zarejestrowanego) konieczny jest w momencie wykazywania odliczenia, nie musi natomiast istnieć na dzień, w którym miały miejsce czynności opodatkowane, z których wynika podatek podlegający odliczeniu. W odniesieniu do zakupów dokonanych przed rejestracją podatnik może skorzystać z prawa do odliczenia retrospektywnie, po dopełnieniu formalności rejestracyjnych.”
Stosownie do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25.10.2013 r. (III SA/ Wa 1292/13): „Usługi lub towary, które zostały nabyte przed rozpoczęciem działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem VAT, co prawda w momencie nabycia nie uprawniają do odliczenia podatku VAT wykazanego w fakturach, ale umożliwiają takie odliczenie w trakcie późniejszego rozliczania podatku naliczonego przez podatnika.” Sąd wskazał, że z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT nie wynika sankcja w postaci pozbawienia prawa do obniżenia podatku należnego w stosunku do podatników niezarejestrowanych, gdyż rejestracji - jako warunku powstania prawa do odliczenia - nie można wyprowadzić z brzmienia art 86 ust. 1 VATU. Prawo do obniżenia VAT należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z działalnością opodatkowaną, a warunek rejestracji jest niezbędny wyłącznie do skorzystania przez podatnika z prawa do obniżenia VAT należnego.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 05.11.2014 r. (I FSK 1658/13) wskazał, że: „Specyficzna sytuacja zachodzi w rozpatrywanej sprawie, kiedy wkład do spółki cywilnej wnoszą małżonkowie, co do których organ interpretacyjny uznał, że nabycie nieruchomości w celu ich wniesienia do spółki stanowi przejaw działalności gospodarczej. W takiej bowiem sytuacji należy uznać, że rozpoczęcie działalności w formie spółki cywilnej stanowi jedynie zmianę formy działalności opartej na tym samym majątku wspólnym. Należy mieć bowiem na względzie, że na podstawie jedynie umowy spółki nie dochodzi do ważnego rozporządzenia określonym składnikiem majątkowym, a własność nieruchomości stanowiąca przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej nie wchodzi w skład majątku wspólnego spółki.” Sąd dodał, że wobec braku podstaw dla uznania zdolności prawnej spółki cywilnej, nie może ulegać wątpliwości, że przedmiotowa masa majątkowa, określana niekiedy jako "majątek spółki", stanowi w istocie wspólny majątek wspólników. Jeżeli wnoszony przez małżonków wkład objęty jest wspólnością majątkową małżeńską, to po wniesieniu do spółki nadal pozostaje majątkiem wspólnym tych małżonków jako wspólników. W konsekwencji wniesienie wkładu nie stanowi dostawy towarów, a skoro tak, to wspólnicy nie mieli szansy na odliczenie VAT, a więc musi je mieć spółka.
4. Dodatkowa argumentacja
Ponadto uważa Pan, że należy mieć na uwadze, że spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej, jako osoby fizyczne. W znaczeniu cywilnoprawnym i ekonomicznym zatem istnieje tożsamość podmiotowa pomiędzy osobami, na które wystawiane są faktury, a składem wspólników spółki cywilnej. Stosownie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości spełniony zatem jest wymóg tożsamości osób zobowiązanych do zapłaty podatku naliczonego oraz osób tworzących spółkę.
Prawo do odliczenia podatku VAT stanowi fundamentalną zasadę systemu podatkowego, która zapewnia neutralność tego podatku dla przedsiębiorców. System ten ma na celu zapobieganie podwójnemu opodatkowaniu i zapewnienie, że ostatecznym płatnikiem podatku VAT jest końcowy konsument, a nie przedsiębiorca. Podatek VAT powinien być neutralny dla przedsiębiorców, a formalne przeszkody nie mogą uniemożliwiać realizacji tego fundamentalnego prawa. Tożsamość ekonomiczna między wspólnikami ponoszącymi wydatki a spółką, która z tych wydatków będzie korzystać, uzasadnia przyznanie prawa do odliczenia.
Pytanie
Czy wobec powyższego spółka cywilna ma prawo po zarejestrowaniu się w charakterze podatnika VAT czynnego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych na przyszłych wspólników tejże spółki (łącznie albo osobno na każdego z nich) i wystawionych oraz otrzymanych w okresach poprzedzających rejestrację, dokumentujących dostawy towarów i usług w celach związanych z uruchomieniem spółki cywilnej, to jest w zakresie w jakim te towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT?
Pana stanowisko
Choć wymogiem formalnym w celu odliczenia VAT jest zarejestrowanie podmiotu jako czynnego podatnika VAT, uważa Pan, że obowiązek rejestracji ma znaczenie nie w chwili wystawienia faktury, lecz w chwili złożenia deklaracji podatkowej wyrażającej wolę skorzystania z prawa odliczenia podatku. Należy bowiem wziąć pod uwagę, że czynności przygotowawcze do prowadzenia spółki cywilnej są podejmowane przed założeniem tejże spółki. Podejmowanie tych czynności na tym etapie jest konieczne, ponieważ ze względu na specyfikę prowadzonej działalności, w przepisach A określono termin na uruchomienie kancelarii. Uważa Pan, że należy mieć na uwadze, że spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, przedsiębiorcami są wspólnicy spółki cywilnej, jako osoby fizyczne. W znaczeniu cywilnoprawnym i ekonomicznym zatem istnieje tożsamość podmiotowa pomiędzy osobami, na które wystawiane są faktury, a składem wspólników spółki cywilnej. Stosownie do wyroku Trybunału Sprawiedliwości spełniony zatem jest wymóg tożsamości osób zobowiązanych do zapłaty podatku naliczonego oraz osób tworzących spółkę. Prawo do odliczenia podatku VAT stanowi fundamentalną zasadę systemu podatkowego, która zapewnia neutralność tego podatku dla przedsiębiorców. System ten ma na celu zapobieganie podwójnemu opodatkowaniu i zapewnienie, że ostatecznym płatnikiem podatku VAT jest końcowy konsument, a nie przedsiębiorca. Podatek VAT powinien być neutralny dla przedsiębiorców, a formalne przeszkody nie mogą uniemożliwiać realizacji tego fundamentalnego prawa. Tożsamość ekonomiczna między wspólnikami ponoszącymi wydatki a spółką, która z tych wydatków będzie korzystać, uzasadnia przyznanie prawa do odliczenia.
Wobec tego stoi Pan na stanowisku, że spółka cywilna ma prawo po zarejestrowaniu się w charakterze podatnika VAT czynnego do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych na przyszłych wspólników tejże spółki (łącznie albo osobno na każdego z nich) i wystawionych oraz otrzymanych w okresach poprzedzających rejestrację, dokumentujących dostawy towarów i usług w celach związanych z uruchomieniem spółki cywilnej, to jest w zakresie w jakim te towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które Pan przedstawił we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775) – zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:
Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
Na mocy art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Zgodnie z ww. regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
Ponadto, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności powinien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest niewątpliwy i bezsporny związek zakupów z wykonywaniem czynności opodatkowanych. Przy czym istotna jest intencja nabycia, tzn., jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, wówczas po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem, że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, podatnik może zrealizować w terminach określonych w art. 86 ust. 10-13 ustawy.
Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
Przy czym, co również istotne, zgodnie z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:
Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.
Zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Stosownie do treści art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Zatem, prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. W stosunku do faktur lub dokumentów celnych podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy po otrzymaniu faktury lub dokumentu celnego, będącego podstawą odliczenia lub za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ograniczenia te zawarte są w art. 88 ustawy.
Stosownie do art. 86 ust. 15 ustawy:
Do uprawnienia, o którym mowa w ust. 13, stosuje się odpowiednio art. 81b Ordynacji podatkowej.
Na podstawie art. 81b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa:
Uprawnienie do skorygowania deklaracji:
1) ulega zawieszeniu na czas trwania postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej - w zakresie objętym tym postępowaniem lub kontrolą;
2) przysługuje nadal po zakończeniu:
a) kontroli podatkowej,
b) postępowania podatkowego - w zakresie nieobjętym decyzją określającą wysokość zobowiązania podatkowego.
Istotą przedawnienia uregulowanego w art. 70 Ordynacji podatkowej jest to, że na skutek upływu czasu zobowiązanie podatkowe wygasa z mocy prawa, zobowiązanie podatkowe bowiem przestaje istnieć.
Na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest więc związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Natomiast dla realizacji tego prawa konieczne jest m.in. posiadanie statusu podatnika VAT czynnego.
W myśl art. 96 ust. 1 ustawy:
Podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.
Zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy:
Podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.
Stosownie do art. 96 ust. 4 ustawy:
Naczelnik urzędu skarbowego, po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym, rejestruje podatnika jako:
1) „podatnika VAT czynnego”,
2) „podatnika VAT zwolnionego” - w przypadku podatnika, o którym mowa w:
a) ust. 3 i 3c,
b) art. 113a ust. 1, jeżeli złożył zawiadomienie w celu rejestracji jako podatnik VAT UE
- i na jego wniosek potwierdza to zarejestrowanie.
Ponadto, w myśl art. 96 ust. 5 ustawy:
Jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 3, rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni - do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:
1) przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 2a i 4-41 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
2) przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;
3) przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia, z zastrzeżeniem pkt 4;
4) przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.
Zatem, rejestracji należy dokonać przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy, przy czym przepis nie określa, jak wcześnie rejestracja powinna nastąpić. Natomiast powinna ona nastąpić najpóźniej w dniu poprzedzającym dokonanie pierwszej czynności opodatkowanej.
Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy:
Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2.
Na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy:
Podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego, z zastrzeżeniem ust. 1a-4 oraz art. 33 i art. 33b.
Natomiast w myśl art. 109 ust. 3 ustawy:
Podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku i sporządzenie informacji podsumowującej, w szczególności dane dotyczące:
1) rodzaju sprzedaży i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, w tym korekty podatku należnego, z podziałem na stawki podatku;
2) kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego, w tym korekty podatku naliczonego;
3) kontrahentów;
4) dowodów sprzedaży i zakupów.
Stosownie do art. 109 ust. 3b ustawy:
Podatnicy, o których mowa w art. 99 ust. 1, są obowiązani przesyłać, na zasadach określonych w art. 99 ust. 11c, za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję, o której mowa w ust. 3, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji.
Powyższy przepis wskazuje, że podatnicy VAT czynni są obowiązani przesyłać za każdy miesiąc do urzędu skarbowego, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, ewidencję prowadzoną na potrzeby podatku od towarów i usług, łącznie z deklaracją podatkową, w terminie do złożenia tej deklaracji.
Z opisu sprawy wynika, że wraz ze swoim przyszłym wspólnikiem zamierza Pan uruchomić kancelarię notarialną w formie spółki cywilnej. Stosownie do art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 lipca 1991 r. – Prawo o notariacie, zwanej dalej także jako: „A”, złożył Pan z przyszłym Wspólnikiem wniosek do Ministra Sprawiedliwości o powołanie na stanowisko notariusza. Postępowanie w tym przedmiocie zostało wszczęte i oczekuj Pan z przyszłym Wspólnikiem na decyzję o wyznaczeniu siedziby kancelarii notarialnej i powołaniu na stanowisko notariusza. Obecnie wykonuje Pan zawód zastępcy notarialnego. Stosownie do art. 76a § 1 A jest Pan zatrudniony w kancelarii notarialnej na podstawie umowy o pracę. Jako zastępca notarialny nie prowadzi Pan żadnej działalności gospodarczej, nie jest Pan wspólnikiem żadnej spółki. Stosownie do art. 14 § 1. A po otrzymaniu zawiadomienia o powołaniu na stanowisko notariusza jest Pan obowiązany w ciągu 2 miesięcy uruchomić kancelarię. W związku z tym z przyszłym Wspólnikiem podejmuje Pan czynności przygotowawcze, aby było to możliwe. W tym celu dokonuje Pan z przyszłym Wspólnikiem zakupu usług i towarów potrzebnych do remontu/adaptacji lokalu, w którym prowadzona będzie kancelaria notarialna oraz potrzebnych do uruchomienia kancelarii, takich jak m.in. laptop, oprogramowanie, kaseton reklamowy. Nabyte towary będą przedmiotem aportu jako wkład do spółki cywilnej. Za dostarczone towary i usługi, które są potrzebne do uruchomienia kancelarii Pan z przyszłym Wspólnikiem otrzymuje faktury, na których widnieją dane (imię, nazwisko, adres) Pana albo Pana przyszłego Wspólnika albo Pana i Pana przyszłego Wspólnika. Faktury nie są zatem wystawiane na spółkę cywilną, która obecnie nie istnieje, lecz są wystawiane na przyszłych wspólników spółki cywilnej (łącznie bądź na każdego z nich osobno). Nabywane towary i usługi nie mają charakteru osobistego ani mieszanego i będą wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT wykonywanych przez spółkę cywilną. Po założeniu spółki cywilnej i zarejestrowaniu spółki jako czynnego podatnika VAT, Pan i Pana przyszły Wspólnik zamierza stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, odliczyć podatek VAT z tytułu wydatków ponoszonych jeszcze przed rejestracją dla celów VAT.
Przy tak przedstawionym opisie sprawy wątpliwości Pana dotyczą ustalenia, czy spółce cywilnej będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT, wystawionych na Pana i Pana wspólnika, związanych z uruchomieniem spółki cywilnej.
W rozpatrywanej sprawie rzeczywistym nabywcą towarów i usług przed rejestracją nowo powstałej spółki cywilnej nie będzie Spółka, lecz osoby fizyczne – Pan i Pana wspólnik.
Obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na zasadach ściśle określonych przez ustawodawcę, a kwotę podatku naliczonego – zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy – stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Zatem faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonej transakcji sprzedaży dokonanej przez podatnika podatku VAT na rzecz konkretnego podmiotu – nabywcy.
Na podstawie art. 106e ust. 1 pkt 1-15 ustawy faktura powinna zawierać:
1. Faktura powinna zawierać:
1) datę wystawienia;
2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a oraz pkt 25;
5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, pkt 26 i 27;
6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;
13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15) kwotę należności ogółem;
Zatem, w myśl powołanych przepisów, konieczne jest, aby faktury jako dokumenty potwierdzające rzeczywiste transakcje gospodarcze, zawierały nazwy określające strony transakcji, ich adresy, a także numery identyfikacji podatkowej.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że faktura jest dokumentem potwierdzającym wykonanie pewnej usługi lub dostawy towaru, uprawniającym (po spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów prawa) podmiot, dla którego jest wystawiona (nabywcę) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, że jest możliwe prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu poniesienia wydatków na potrzeby przyszłej działalności gospodarczej przed zarejestrowaniem i identyfikacją podmiotu do celów podatku VAT, aczkolwiek warunkiem koniecznym tego prawa jest tożsamość podmiotu dokonującego tych wydatków oraz korzystającego z tego prawa.
Z uwagi na okoliczności wskazane we wniosku należy stwierdzić, że faktura jest dokumentem potwierdzającym wykonanie pewnej usługi lub dostawy towaru, uprawniającym (po spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów prawa) podmiot, dla którego jest wystawiona (nabywcę) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Tym samym spółka cywilna, której będzie Pan wspólnikiem, nie będzie miała prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem towarów i usług przez Pana i Pana wspólnika – przed rejestracją tej Spółki, ponieważ faktury dokumentujące nabycie tych towarów i usług będą wystawione na inne podmioty, tj. Pana i Pana wspólnika.
Zatem, podatek VAT z faktur wystawionych na Pana i Pana wspólnika, związanych z uruchomieniem spółki cywilnej, nie będzie mógł zostać odliczony przez spółkę cywilną po jej rejestracji jako podatnika VAT czynnego, ponieważ faktury dokumentujące nabycie tych towarów i usług będą wystawione na inne podmioty, tj. Pana i Pana wspólnika – przyszłych wspólników spółki cywilnej.
Zatem Pan stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Odnosząc się do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnych należy wskazać, że rozstrzygnięcia te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie wiążą w sprawach innych podatników, co jest zrozumiałe zważywszy na różnorodność i odmienność okoliczności faktycznych występujących w każdej z indywidualnych spraw podlegających rozstrzygnięciu.
Odnosząc się natomiast do powołanych przez Pana wyroków sądów administracyjnych Organ wyjaśnia, że wskazane wyroki zostały potraktowane jako element Pana argumentacji, są to jednak rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one stronę postępowania w konkretnych, indywidualnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądów nie mają wpływu na podjęte w tej interpretacji rozstrzygnięcie.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo