Gmina, będąca czynnym podatnikiem VAT, planuje inwestycję w hybrydowe węzły ciepła (pompa ciepła + fotowoltaika) dla budynków komunalnych. Dotychczas lokatorzy samodzielnie ogrzewali mieszkania. Po inwestycji jedynym źródłem ciepła i ciepłej wody będzie pompa ciepła zasilana energią elektryczną (kupowaną od operatora lub z własnej mikroinstalacji PV działającej na zasadach prosumenckich). Energia elektryczna z PV będzie w pierwszej kolejności zużywana przez pompy (autokonsumpcja), a nadwyżka sprzedawana. Prąd do mieszkań…
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
2 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 31 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa pełnego odliczenia podatku naliczonego od budowy węzła hybrydowego. Uzupełnili go Państwo pismem z 2 czerwca 2025 r. (data wpływu 3 czerwca 2025 r.).
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
1. Opis Wnioskodawcy
Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn.: Dz.U.2024.1465, dalej: "ustawa o samorządzie gminnym") Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne (określone w art. 7 ustawy o samorządnie gminnym) samodzielnie lub poprzez powołane gminne jednostki organizacyjne.
W strukturze organizacyjnej Gminy występują następujące jednostki budżetowe: jednostki oświatowe oraz Gminny Ośrodek. Dodatkowo, w ramach wskazanej struktury funkcjonuje Zakład, działający w formie samorządowego zakładu budżetowego. Jednostki te objęte są centralizacją rozliczeń VAT i wykazują osiągany obrót łącznie z Urzędem Gminy w jednej deklaracji składanej z podaniem danych Gminy.
2. Opis przedmiotu działalności
Przedmiotem działania Zakładu, w zakresie gospodarki lokalami, jest:
a) zarządzanie i administrowanie budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu Gminy,
b) zarządzanie i administrowanie budynkami i lokalami użytkowymi,
c) bieżące utrzymanie i remonty powierzonego mienia komunalnego Gminy.
Zakład - samorządowy zakład budżetowy (dalej Zakład), nieposiadający osobowości prawnej, administruje zasobami nieruchomości położonymi w miejscowości, w których znajdują się wyłącznie lokale mieszkalne, które wynajmuje na cele mieszkaniowe (zarówno lokale komunalne jak i lokale socjalne) na podstawie umów najmu lokali. Umowy najmu obejmują opłaty z tytułu czynszu, dzierżawy pojemników i wywozu odpadów.
Najemcy płacą czynsz najmu lokalu skalkulowany w oparciu o koszty ponoszone przez zakład na utrzymanie nieruchomości tj. dostawa energii elektrycznej do części wspólnych, drobne naprawy i remonty, podatki i opłaty, koszty administracyjne, z zastosowaniem zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ustawy o VAT.
Najemcy ponoszą również koszty opłat za wywóz odpadów (opłata bez VAT) i koszt dzierżawy pojemnika na odpady (na podstawie refaktury ze stawką zwolnioną).
Wysokość uiszczanej opłaty za odpady jest uzależniona od ilości zadeklarowanych osób zamieszkujących poszczególne lokale i stawki opłaty ustalonej przez ZG.
Zakład dzierżawi pojemniki na odpady od ZG. Od faktur na dzierżawę pojemników na odpady Zakład nie odlicza podatku VAT i wystawia na rzecz najemców refakturę ze stawką zwolnioną.
Ogrzewanie lokali i podgrzanie wody dotychczas odbywało się we własnym zakresie przez lokatorów (ogrzewanie etażowe gazowe, elektryczne lub na paliwo stałe) i z tego tytułu Zakład nie pobierał opłat ani nie ponosił kosztów.
Zakład nie zapewnia również dostawy energii elektrycznej do poszczególnych lokali mieszkalnych. Najemca we własnym zakresie podpisuje umowy z dostawcą energii.
Zakład (jako dostawca wody i odbiorca nieczystości płynnych) obciąża lokatorów za zużytą wodę oraz odprowadzone ścieki na podstawie odrębnych umów, wg rzeczywistego zużycia wody wskazanego na wodomierzu znajdującym się w lokalu. Zakład za dostawę wody i odbiór ścieków obciąża najemców na podstawie faktur VAT (stawka 8%). Gmina planuje przeprowadzić inwestycję, polegającą na zmianie sposobu ogrzewania oraz dostarczania ciepłej wody do budynków komunalnych w miejscowości.
Jak wskazano powyżej, lokatorzy we własnym zakresie ogrzewają mieszkania i podgrzewają wodę.
3. Planowana instalacja dwóch węzłów hybrydowych - każdy węzeł składa się z pompy ciepła i instalacji fotowoltaicznej.
W celu poprawy wydajności energetycznej i cieplnej, zmniejszenia kosztów eksploatacji budynków i ograniczenia śladu węglowego związanego z jego działalnością, Gmina planuje budowę hybrydowych węzłów ciepła (dalej: "Węzły hybrydowe") zasilające budynki wielorodzinne. Każdy budynek będzie posiadał swój odrębny węzeł hybrydowy.
Każdy węzeł hybrydowy będzie składał się z pompy ciepła oraz fotowoltaiki. Instalacja PV o mocy:.
4. Zużywanie energii elektrycznej
Instalacje fotowoltaiczne będą produkować energię elektryczną. W związku z tym, że będą to mikroinstalacje, które działają na zasadach prosumenckich (jako instalacja do 50 kW), umowa z firmą energetyczną (przedsiębiorstwem energetycznym, dalej: "Operator energetyczny") będzie zawarta nie tylko na zakup energii, ale także na odsprzedaż energii.
Co jednak istotne, do mieszkań nie będzie dostarczany prąd wyprodukowany przez instalacje fotowoltaiczne zamontowane na budynkach. Mieszkania mogą korzystać wyłącznie z energii elektrycznej dostarczanej bezpośrednio przez Operatora energetycznego.
Energia elektryczna zużywana w częściach wspólnych będzie dostarczana wyłącznie przez Operatora energetycznego. Energia z instalacji fotowoltaicznych nie będzie zasilała punktów odbioru w częściach wspólnych.
Energia z instalacji fotowoltaicznych wytwarzana w danym, konkretnym momencie w pierwszej kolejności wykorzystywana będzie na bieżące zużycie, tzw. autokonsumpcję przez pompy ciepła. Dopiero jej nadmiar będzie sprzedawany na rzecz Operatora energetycznego. Do mierzenia energii kupionej od Operatora energetycznego i sprzedanej do Operatora energetycznego służyć będą liczniki dwukierunkowe. Falowniki i aplikacje do nich pokazywać będą dane produkcji całego wyprodukowanego prądu. Dane od Operatora energetycznego pokażą zaś ilość energii oddanej do sieci za ten sam okres. Operator energetyczny będzie wysyłał Zakładowi rozliczenia zakupu i sprzedaży najprawdopodobniej w interwale miesięcznym, choć możliwe są też inne okresy rozliczeniowe w zależności od kształtu umowy z Operatorem energetycznym. Wprowadzając energię elektryczną wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej do sieci, Zakład dokona na rzecz Operatora energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
5. Nabywanie energii elektrycznej
W przypadku, gdy instalacje fotowoltaiczne będące częścią Węzłów hybrydowych wyprodukują mniej energii niż wyniesie pobór pomp ciepła, brakująca energia zostanie zakupiona od Operatora energetycznego. Zakup energii elektrycznej od Operatora energetycznego podlegał będzie opodatkowaniu VAT jako dostawa energii elektrycznej i będzie udokumentowany fakturą VAT.
6. Pompa ciepła - produkcja i zużycie energii cieplnej
Podstawowym źródłem zasilania pomp ciepła będzie energia elektryczna dostarczana przez dostawcę energii elektrycznej. Każda pompa ciepła stanowiąca część węzła hybrydowego (WH - pompa ciepła + instalacja PV) będzie w pełni opomiarowana w zakresie poboru energii elektrycznej i wyprodukowanej energii cieplnej. Energia cieplna (CO) oraz ciepła woda (CWU) podgrzana przez energię z pompy ciepła, będzie dostarczane najemcom do mieszkań. Zużycie CO i CWU przez najemców będzie rozliczane według zużycia licznikowego.
Każdy lokal będzie opomiarowany licznikiem energii cieplnej zużytej na ogrzanie mieszkania oraz licznikiem energii cieplnej zużytej na podgrzanie wody. Rozliczenie energii cieplnej odbywać się będzie na podstawie odczytu tych liczników. Faktury za energię cieplną wystawiane będą na podstawie podpisanej umowy z lokatorem. Energia cieplna będzie opodatkowana 23% stawką podatku VAT.
Zakład będzie miał możliwość zmierzenia, ile energii elektrycznej pobierze pompa ciepła (dzięki podlicznikowi energii elektrycznej), a także zmierzyć, ile ciepła do celów CO i CWU pompa wyprodukuje dzięki osobnemu opomiarowaniu CO i CWU z pompy ciepła na wyjściu z układu. Nie będzie możliwości dokładnego pomiaru, ile energii elektrycznej pompa pobiera z instalacji fotowoltaicznej, a ile z sieci od Operatora energetycznego. Znane będzie natomiast ogólne zużycie energii elektrycznej przez pompę, a zatem możliwy będzie pomiar szacunkowy.
Każda pompa ciepła będzie opomiarowana (licznikiem energii cieplnej) na wyjściu, czyli Zakład będzie wiedział, ile CO i CWU zostanie wyprodukowane przez pompę ciepła ogółem.
7. Rozliczenie mediów z najemcami
Zakład będzie obciążał najemców lokali mieszkalnych w trakcie roku w oparciu o zaliczkowe stawki zużycia ciepłej wody i zaliczkowe stawki centralnego ogrzewania na podstawie faktur VAT (stawka 23%). Następnie po zakończeniu roku, koszt zakupu energii elektrycznej zużytej przez pompy ciepła pomniejszony o przychody z tytułu energii wprowadzonej do sieci energetycznej (sprzedanej) na potrzeby CO i CWU zostanie rozliczony odpowiednio w oparciu o zainstalowane mierniki ciepła w lokalach oraz faktyczne zużycie ciepłej wody (wg zainstalowanych wodomierzy).
8. Nabycie i montaż węzła hybrydowego oraz jego charakterystyka
Gmina poniesie koszty zakupu i montażu Węzłów hybrydowych, w tym prac budowlanych, projektowych, zmian w instalacji elektrycznej i wentylacji. Dostawa i montaż Węzłów hybrydowych zostaną wykonane przez tego samego dostawcę i opodatkowane podatkiem VAT według stawki 8% na postawie art. 41 ust. 12 ustawy o VAT jako termomodernizacja obiektu budowlanego zaliczanego do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.
Będące elementami Węzłów hybrydowych pompy ciepła i instalacje fotowoltaiczne, choć będą dostarczane i montowane łącznie, stanowić będą oddzielnie kompleksowe i dające się wyodrębnić zespoły urządzeń zdatne do użytku oddzielnie i w takiej postaci, w jakiej zostały zamontowane. Oba te elementy będą zdatne do oddzielnego funkcjonowania.
W skład pomp ciepła i instalacji fotowoltaicznych będących częścią Węzłów hybrydowych wchodzić będą wszystkie elementy/urządzenia potrzebne do działania zgodnie z ich przeznaczeniem jako odrębnych całości. Instalacje te będą kompletne i zdatne do użytku. Każde z tych urządzeń będzie mogło być w każdym momencie zdemontowane, bez negatywnych skutków dla urządzeń i osprzętu wchodzącego w skład tych instalacji.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo:
1. Czy instalacja fotowoltaiczna oraz pompa ciepła stanowić będą Państwa własność i będą wykorzystywane na potrzeby związane z prowadzoną przez Państwa działalnością gospodarczą?
Instalacja fotowoltaiczna oraz pompa ciepła będzie własnością Gminy. Użytkowana będzie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej przez Zakład, który został powołany w celu realizacji zadań własnych Gminy i funkcjonuje w formie zakładu budżetowego, który podlega centralizacji VAT.
2. Do jakich czynności – opodatkowanych podatkiem VAT, zwolnionych od podatku, niepodlegających opodatkowaniu – będą wykorzystywać Państwo Węzeł hybrydowy (pompę ciepła oraz instalację fotowoltaiczną)?
Węzeł hybrydowy będzie wykorzystywany tylko do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
3. Czy będą Państwo mieć możliwość przypisania wydatków na Węzeł hybrydowy (pompę ciepła oraz instalację fotowoltaiczną) do poszczególnych kategorii czynności?
Wydatki na węzeł będą dotyczyć tylko jednej kategorii czynności tj. czynności opodatkowanej.
4. Czy są Państwo nabywcą końcowym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1542 ze zm.) – czyli podmiotem nabywającym energię elektryczną, nieposiadającym koncesji na wytwarzanie, magazynowanie, przesyłanie, dystrybucję lub obrót energią elektryczną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne?
Tak, Gmina jest nabywcą końcowym.
5. Czy faktury dla najemców za energię cieplną wystawiane będą na podstawie odrębnej umowy od umowy najmu?
Tak, faktury za energię cieplną będą wystawiane na podstawie odrębnej umowy.
6. Czy najemca będzie miał obowiązek korzystania z energii cieplnej zapewnianej przez Państwa? Czy najemca nadal będzie mógł korzystać z innych źródeł energii cieplnej?
Zgodnie z częścią opisową PFU pkt 3 - "Zakres wykonawczy branży sanitarnej " ust. 1 Wykonawca jest zobowiązany wykonać: "demontaż istniejących palenisk/kotłów węglowych oraz podgrzewaczy wraz z istniejącymi pompami, armaturą i rurociągami przyłączeniowymi oraz istniejących instalacji centralnego ogrzewania wraz z utylizacją".
Wiąże się to z likwidacją istniejących instalacji centralnego ogrzewania a zatem jedynym źródłem ciepła będzie zamontowana pompa ciepła.
Pytanie
Czy Gmina będzie miała prawo odliczenia w 100% podatku VAT od przeprowadzanej inwestycji?
Państwa stanowisko w sprawie
Gmina będzie miała prawo odliczenia w 100% podatku VAT od przeprowadzanej inwestycji.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.
Art. 87 ust. 1 ustawy stanowi:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Zasady dokonywania zwrotu różnicy podatku na rachunek bankowy podatnika określone zostały w art. 87 ust. 2 - ust. 6 ustawy.
W świetle art. 88 ust. 4 ustawy:
Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zauważyć należy, że jak wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bezwzględnym warunkiem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jest „odpłatność” za daną czynność. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jednocześnie wskazać należy, iż nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu, musi być wykonana przez podatnika.
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Jak stanowi art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 ust. 1 obowiązującej od 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”, zgodnie z którym:
Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.
Z powołanych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego nie są podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Podmioty te są natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższego, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:
· podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
· podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi więc charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenia usług podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.
Wyłączenie z opodatkowania podatkiem VAT jednostek samorządu terytorialnego jest możliwe tylko wtedy, gdy wykonują one czynności w ramach przypisanych im specyficznych zadań i funkcji samorządowych (publicznych) i tylko w odniesieniu do tych czynności, które nie są wykonywane na podstawie zawartych przez gminę umów cywilnoprawnych.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak wynika z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, że:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy (…).
Realizacja tych zadań następować może także w drodze dostawy towarów i świadczenia usług w rozumieniu art. 7 i art. 8 ustawy (w zakresie dostaw i usług co do zasady odpłatnych). Gmina, w celu wypełnienia nałożonych na nią zadań, organizuje warunki dla innych podmiotów bądź bezpośrednio uczestniczy w obrocie gospodarczym.
W opisie sprawy wskazali Państwo, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach Państwa struktury funkcjonuje Zakład, działający w formie samorządowego zakładu budżetowego. Przedmiotem działania Zakładu, w zakresie gospodarki lokalami, jest zarządzanie i administrowanie budynkami wchodzącymi w skład mieszkaniowego zasobu Gminy, zarządzanie i administrowanie budynkami i lokalami użytkowymi, bieżące utrzymanie i remonty powierzonego mienia komunalnego Gminy. Zakład administruje zasobami nieruchomości położonymi w miejscowości, w których znajdują się wyłącznie lokale mieszkalne, które wynajmują Państwo na cele mieszkaniowe (zarówno lokale komunalne jak i lokale socjalne) na podstawie umów najmu lokali. Najemcy płacą czynsz najmu lokalu skalkulowany w oparciu o koszty ponoszone przez Państwa za pośrednictwem Zakładu na utrzymanie nieruchomości tj. dostawa energii elektrycznej do części wspólnych, drobne naprawy i remonty, podatki i opłaty, koszty administracyjne, z zastosowaniem zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ustawy o VAT.
Ogrzewanie lokali i podgrzanie wody dotychczas odbywało się we własnym zakresie przez lokatorów (ogrzewanie etażowe gazowe, elektryczne lub na paliwo stałe) i z tego tytułu nie pobierali Państwo opłat ani nie ponosili Państwo kosztów.
Planują Państwo przeprowadzić inwestycję, polegającą na zmianie sposobu ogrzewania oraz dostarczania ciepłej wody do budynków komunalnych w miejscowości. Planują Państwo budowę hybrydowych węzłów ciepła (dalej: "Węzły hybrydowe") zasilające budynki wielorodzinne. Każdy budynek będzie posiadał swój odrębny węzeł hybrydowy. Wiąże się to z likwidacją istniejących instalacji centralnego ogrzewania a zatem jedynym źródłem ciepła będzie zamontowana pompa ciepła.
Każdy węzeł hybrydowy będzie składał się z pompy ciepła oraz fotowoltaiki. Instalacje fotowoltaiczne będą produkować energię elektryczną. W związku z tym, że będą to mikroinstalacje, które działają na zasadach prosumenckich (jako instalacja do 50 kW), umowa przedsiębiorstwem energetycznym, będzie zawarta nie tylko na zakup energii, ale także na odsprzedaż energii. Energia z instalacji fotowoltaicznych wytwarzana w danym, konkretnym momencie w pierwszej kolejności wykorzystywana będzie na bieżące zużycie, tzw. autokonsumpcję przez pompy ciepła. Dopiero jej nadmiar będzie sprzedawany na rzecz Operatora energetycznego. Do mierzenia energii kupionej od Operatora energetycznego i sprzedanej do Operatora energetycznego służyć będą liczniki dwukierunkowe. Falowniki i aplikacje do nich pokazywać będą dane produkcji całego wyprodukowanego prądu. Dane od Operatora energetycznego pokażą zaś ilość energii oddanej do sieci za ten sam okres. Operator energetyczny będzie wysyłał Zakładowi rozliczenia zakupu i sprzedaży najprawdopodobniej w interwale miesięcznym, choć – jak wskazali Państwo – możliwe są też inne okresy rozliczeniowe w zależności od kształtu umowy z Operatorem energetycznym. Wprowadzając energię elektryczną wyprodukowaną w instalacji fotowoltaicznej do sieci, Zakład dokona na rzecz Operatora energetycznego dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy.
W przypadku, gdy instalacje fotowoltaiczne będące częścią Węzłów hybrydowych wyprodukują mniej energii niż wyniesie pobór pomp ciepła, brakująca energia zostanie zakupiona od Operatora energetycznego. Zakup energii elektrycznej od Operatora energetycznego podlegał będzie opodatkowaniu VAT jako dostawa energii elektrycznej i będzie udokumentowany fakturą VAT.
Do mieszkań nie będzie dostarczany prąd wyprodukowany przez instalacje fotowoltaiczne zamontowane na budynkach. Mieszkania mogą korzystać wyłącznie z energii elektrycznej dostarczanej bezpośrednio przez Operatora energetycznego. Energia elektryczna zużywana w częściach wspólnych będzie dostarczana wyłącznie przez Operatora energetycznego. Energia z instalacji fotowoltaicznych nie będzie zasilała punktów odbioru w częściach wspólnych.
Podstawowym źródłem zasilania pomp ciepła będzie energia elektryczna dostarczana przez dostawcę energii elektrycznej. Każda pompa ciepła stanowiąca część węzła hybrydowego (WH - pompa ciepła + instalacja PV) będzie w pełni opomiarowana w zakresie poboru energii elektrycznej i wyprodukowanej energii cieplnej. Energia cieplna (CO) oraz ciepła woda (CWU) podgrzana przez energię z pompy ciepła, będą dostarczane najemcom do mieszkań. Zużycie CO i CWU przez najemców będzie rozliczane według zużycia licznikowego. Każdy lokal będzie opomiarowany licznikiem energii cieplnej zużytej na ogrzanie mieszkania oraz licznikiem energii cieplnej zużytej na podgrzanie wody. Rozliczenie energii cieplnej odbywać się będzie na podstawie odczytu tych liczników. Faktury za energię cieplną wystawiane będą na podstawie podpisanej umowy z lokatorem. Energia cieplna będzie opodatkowana 23% stawką podatku VAT.
Jak wynika z opisu sprawy instalacja fotowoltaiczna będzie służyć do produkcji prądu, którego dostawa będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Wskazać należy, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla dostawy prądu, zatem wprowadzenie do sieci przez Państwa prądu, który zostanie wyprodukowany w ww. instalacjach, będzie stanowiło odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT wg właściwej stawki.
Ponadto, instalacja fotowoltaiczna będzie służyć do produkcji zasilającego pompy ciepła, w ramach tzw. autokonsumpcji przez pompy ciepła. Energia cieplna (CO) oraz ciepła woda (CWU) podgrzana przez energię z pompy ciepła, będą dostarczane najemcom do mieszkań – dla tych dostaw również ustawa o podatku od towarów i usług oraz akty wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku. Jak Państwo wskazali energia cieplna będzie opodatkowana 23% stawką podatku VAT.
W uzupełnieniu wniosku wskazali Państwo, że Węzeł hybrydowy będzie wykorzystywany tylko do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Zatem w związku z ponoszeniem wydatków na budowę węzła hybrydowego, który – jak Państwo wskazali - będzie wykorzystywany wyłącznie do czynności opodatkowanych podatkiem VAT przysługuje/będzie Państwu przysługiwało pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego od tych wydatków. Prawo do odliczenia podatku VAT przysługuje/będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy.
Zatem Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
· stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia, oraz
· zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
Zaznaczam także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany z przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty opis sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Interpretacja została wydana na podstawie wskazania przez Państwa w opisie sprawy, że węzeł hybrydowy będzie wykorzystywany tylko do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
Jednocześnie podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo