Skutki podatkowe realizacji zabezpieczenia w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie.
Wnioskodawca, spółka z o.o. (czynny podatnik VAT), prowadzi działalność polegającą na wynajmie pojazdów. Zawarł z Bankiem umowy kredytu na zakup pojazdów, zabezpieczone przewłaszczeniem na zabezpieczenie, w wyniku czego Bank nabył 49% udziału we współwłasności pojazdów. W przypadku niewykonania zobowiązań przez Wnioskodawcę, Bank ma prawo przejąć pozostały udział i sprzedać pojazd osobie trzeciej we własnym imieniu i na własny rachunek, a uzyskaną cenę przeznaczyć na spłatę wierzytelności (z ewentualnym zwrotem…
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
30 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 12 czerwca 2026 r.(wpływ 16 czerwca 2026 r.).
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na wynajmie pojazdów.
W związku z prowadzoną działalnością Wnioskodawca zawarł z AA. umowy kredytu na zakup pojazdów, zabezpieczone umowami przewłaszczenia na zabezpieczenie. Na podstawie tych umów Bank nabywa udział we współwłasności pojazdów (49%), podczas gdy Wnioskodawca pozostaje współwłaścicielem pojazdów oraz ich posiadaczem do momentu ziszczenia się przesłanek realizacji zabezpieczenia a do tego bez pełnego władztwa ekonomicznego.
Zgodnie z postanowieniami umów, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań przez Wnioskodawcę, Bank uzyskuje uprawnienie do przejęcia pozostałego udziału we własności pojazdu, a następnie do sprzedaży pojazdu osobie trzeciej. Sprzedaż ta dokonywana jest przez Bank we własnym imieniu i na własny rachunek, a uzyskana cena przeznaczana jest na zaspokojenie wierzytelności Banku, z ewentualnym zwrotem nadwyżki.
W opisanym modelu realizacji zabezpieczenia Bank nie działa w imieniu Wnioskodawcy ani jako jego przedstawiciel, lecz jako podmiot dokonujący sprzedaży pojazdu we własnym imieniu, po uprzednim przejęciu pełnego prawa do rozporządzania nim jako właściciel. Przejęcie pojazdu przez Bank następuje wyłącznie w celu realizacji zabezpieczenia i jest bezpośrednio powiązane z jego dalszą sprzedażą, przy czym Bank nie dokonuje nabycia pojazdu w celu jego wykorzystania, lecz wyłącznie jego zbycia. Brak jest odrębnej czynności prawnej pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem, której przedmiotem byłoby przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel za wynagrodzeniem.
W przeszłości Wnioskodawca wystawiał faktury dokumentujące rzekomą sprzedaż pojazdów na rzecz Banku, jednak po analizie postanowień umownych oraz charakteru prawnego realizacji zabezpieczenia uznał, że czynności te nie stanowią dostawy towarów na rzecz Banku w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. W konsekwencji wystawione faktury zostały skorygowane.
Wnioskodawca zamierza w przyszłości stosować opisany wyżej model rozliczeń, tj. nie wystawiać faktur na rzecz Banku w związku z przejęciem i sprzedażą pojazdów przez Bank, uznając że w takim przypadku nie dochodzi do dostawy towarów pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem. Bank działający jako właściciel i zbywający we własnym imieniu w momencie dostawy (sprzedaży) nalicza należny VAT.
W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy w opisanym zdarzeniu przyszłym jest zobowiązany do rozpoznania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz do wystawienia faktury na rzecz Banku.
Uzupełnienie wniosku
Zakupu pojazdów objętych wnioskiem dokonała Spółka BB Sp. z o.o. Spółka wybrała pojazdy. Zakup pojazdów finansowany był kredytami udzielanymi przez AA., których zabezpieczeniem są umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. W wyniku zawarcia tych umów Bank nabywał udział we współwłasności pojazdów w zakresie określonym w umowach zabezpieczenia.
Pojazdy objęte wnioskiem były wykorzystywane przez Spółkę (Wnioskodawcę) w prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na odpłatnym wynajmie pojazdów.
W związku z ułamkowym przewłaszczeniem pojazdów Spółka posiadała możliwość korzystania z pojazdów w prowadzonej działalności gospodarczej, jednak nie posiada pełnego i nieograniczonego prawa do dysponowania pojazdami. Z uwagi na współwłasność pojazdów oraz ustanowione zabezpieczenie, podejmowanie czynności wykraczających poza sposób korzystania w zakresie prowadzenia prowadzonej działalności, w szczególności ich zbycie lub inne rozporządzenie prowadzące do utraty prawa własności, wymagało uwzględnienia praw Banku jako współwłaściciela oraz podmiotu, na rzecz którego ustanowiono zabezpieczenie.
Oznacza to, że już przed realizacją zabezpieczenia Bank posiadał określone uprawnienia właścicielskie wynikające zarówno ze współwłasności pojazdów, jak i z zawartych umów zabezpieczenia.
Okoliczność ta ma istotne znaczenie dla oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia przyszłego. W momencie realizacji zabezpieczenia nie dochodzi bowiem do przeniesienia na Bank praw, których wcześniej w żadnym zakresie nie posiadał. Bank już wcześniej był współwłaścicielem pojazdów oraz podmiotem uprawnionym z tytułu ustanowionego zabezpieczenia.
W konsekwencji realizacja zabezpieczenia nie powoduje wejścia Banku w całkowicie nową pozycję prawną względem pojazdu, lecz prowadzi do skupienia w rękach Banku całości praw własnościowych do pojazdu, których część przysługiwała mu już wcześniej jako współwłaścicielowi. W wyniku realizacji zabezpieczenia dochodzi jedynie do wykonania praw wynikających z wcześniej istniejącego stosunku prawnego oraz do uzyskania przez Bank pełnej własności pojazdu, co umożliwia mu samodzielne rozporządzanie pojazdem bez ograniczeń wynikających ze współwłasności. Spółka BB Sp. z o.o. takie prawo mogła nabyć dopiero w momencie całkowitej spłaty zobowiązania kredytowego i przeniesieniu pełnego władztwa na swoją rzecz.
Powyższe znajduje również potwierdzenie w postanowieniach umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie. Zgodnie z § 4 ust. 1 tej umowy, po przejściu pozostałego udziału we własności pojazdu na Bank, Bank jest uprawniony do sprzedaży pojazdu oraz zaspokojenia z uzyskanej ceny swoich roszczeń wynikających z zawartych umów kredytowych. Umowa przewiduje ponadto, że Kredytobiorca zostaje oddłużony kwotą netto uzyskaną ze sprzedaży po uwzględnieniu wszystkich kosztów, opłat oraz podatków, w tym podatku VAT.
Jednocześnie zgodnie z § 4 ust. 4 umowy przewłaszczenia ewentualna nadwyżka pozostała po zaspokojeniu roszczeń Banku podlega zwrotowi na rzecz Kredytobiorcy.
Powyższe postanowienia wskazują, że po realizacji zabezpieczenia Bank nie nabywa pojazdu w celu jego wykorzystania, lecz dokonuje jego sprzedaży we własnym imieniu i na własny rachunek, a następnie rozlicza uzyskaną cenę zgodnie z mechanizmem określonym w umowie przewłaszczenia. Umowa nie przewiduje odrębnego rozliczenia ceny nabycia pojazdu pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem, lecz wyłącznie zaspokojenie wierzytelności Banku z ceny uzyskanej z późniejszej sprzedaży pojazdu.
Konstrukcja ta odpowiada realizacji zabezpieczenia wierzytelności przez Bank, a nie odrębnej odpłatnej transakcji sprzedaży pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem. W opisanym zdarzeniu nie dochodzi do odrębnej odpłatnej czynności pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem, której przedmiotem byłoby przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel za wynagrodzeniem. Bank realizuje uprawnienia wynikające z wcześniej ustanowionego zabezpieczenia i następnie dokonuje sprzedaży pojazdu we własnym imieniu i na własny rachunek.
Pytania
1. Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w którym Bank po przejęciu pojazdu w wyniku realizacji zabezpieczenia w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie dokonuje jego sprzedaży we własnym imieniu i na własny rachunek, dochodzi do dostawy towarów w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem?
2. W przypadku odpowiedzi negatywnej na pytanie nr 1, czy Wnioskodawca jest zobowiązany do rozpoznania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz do wystawienia faktury na rzecz Banku w związku z przejęciem i sprzedażą pojazdu przez Bank?
Państwa stanowisko w sprawie
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów, przy czym przez dostawę towarów - w myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy - rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Kluczowe znaczenie dla oceny skutków podatkowych przedstawionego zdarzenia przyszłego ma zatem ustalenie, który podmiot w analizowanym modelu dokonuje dostawy towarów w rozumieniu powyższych przepisów.
Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego oraz postanowień umownych, w przypadku realizacji zabezpieczenia w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie Bank uzyskuje prawo do rozporządzania pojazdem jak właściciel, a następnie dokonuje jego sprzedaży osobie trzeciej we własnym imieniu i na własny rachunek. Bank nie działa przy tym jako przedstawiciel Wnioskodawcy ani w jego imieniu.
W konsekwencji to Bank, a nie Wnioskodawca, występuje jako podmiot dokonujący dostawy towaru w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, tj. podmiot przenoszący prawo do rozporządzania pojazdem jak właściciel na rzecz nabywcy końcowego.
Przejęcie pojazdu przez Bank następuje natomiast w ramach realizacji zabezpieczenia wierzytelności i ma charakter czynności o funkcji gwarancyjnej, a nie odpłatnej dostawy towarów pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem. W szczególności nie dochodzi w tym przypadku do ekwiwalentnej wymiany świadczeń pomiędzy tymi podmiotami, charakterystycznej dla czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
W związku z powyższym brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem dochodzi do dostawy towarów podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Konsekwencją powyższego jest również brak obowiązku podatkowego po stronie Wnioskodawcy oraz brak obowiązku wystawienia faktury na rzecz Banku, o której mowa w art. 106b ust. 1 ustawy o VAT.
Dodatkowo należy wskazać, że w analizowanym modelu to Bank - jako podmiot dokonujący sprzedaży pojazdu na rzecz nabywcy końcowego - rozpoznaje obowiązek podatkowy i nalicza podatek VAT od tej transakcji.
Tym samym podatek należny jest rozliczany na etapie faktycznej sprzedaży pojazdu do ostatecznego nabywcy, co oznacza, że interes fiskalny Skarbu Państwa pozostaje w pełni zabezpieczony, a brak wystawienia faktury przez Wnioskodawcę na rzecz Banku nie prowadzi do uszczuplenia należności publicznoprawnych.
Jednocześnie należy zauważyć, że ewentualne przyjęcie odmiennego podejścia, polegającego na uznaniu, iż Wnioskodawca dokonuje dostawy towaru na rzecz Banku, a następnie Bank dokonuje kolejnej dostawy na rzecz nabywcy końcowego, prowadziłoby do sztucznego, dwuetapowego opodatkowania tej samej ekonomicznie transakcji.
W szczególności w sytuacji, gdy wartość transakcji pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem odpowiadałaby wartości sprzedaży dokonanej przez Bank na rzecz nabywcy końcowego, wystawienie faktury przez Wnioskodawcę nie wpływałoby na wysokość należnego podatku VAT w ujęciu globalnym, a jedynie powodowałoby powstanie dodatkowego, technicznego obrotu pomiędzy stronami.
Taka konstrukcja prowadziłaby wyłącznie do powstania sztucznego obrotu podatkowego, nieuzasadnionego ekonomicznie i niespełniającego funkcji systemu VAT jako podatku od rzeczywistej konsumpcji, a jednocześnie zwiększałaby ryzyko błędów rozliczeniowych.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że prawidłowe jest podejście, zgodnie z którym jedyną czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT w opisanym modelu jest sprzedaż pojazdu przez Bank na rzecz nabywcy końcowego, natomiast po stronie Wnioskodawcy nie powstaje obowiązek podatkowy ani obowiązek fakturowania wobec Banku.
Uzupełnienie opisu zdarzenia nie powoduje zmiany stanowiska przedstawionego we wniosku.
Wnioskodawca podtrzymuje stanowisko w całości, zgodnie z którym w opisanym zdarzeniu przyszłym nie dochodzi do dostawy towarów pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a tym samym po stronie Wnioskodawcy nie powstaje obowiązek rozpoznania podatku należnego ani obowiązek wystawienia faktury na rzecz Banku.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju
Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…)
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Należy zauważyć, że dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra.
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika tego podatku.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 powołanej powyżej ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Zatem, odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza więc czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług – oraz czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.
Należy też zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę owego faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego).
Odnosząc się do opisanego zdarzenia przyszłego i obowiązujących w tym zakresie przepisów należy wskazać, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie należy do umów nienazwanych i jest zawierana na podstawie przepisów art. 155, art. 156 oraz art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795).
Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:
Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
W myśl art. 156 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przenoszącej własność zależy od istnienia tego zobowiązania.
Stosownie do art. 353 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Natomiast w myśl art. 453 ustawy Kodeks cywilny:
Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży.
Zatem dłużnik za zgodą wierzyciela może dla zwolnienia się z zobowiązania spełnić inne świadczenia. Świadczenie w miejsce wykonania może być dokonywane w ramach wszelkiego typu zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym (tj. wynikających z czynności prawnych). Zakres modyfikacji dotychczasowego zobowiązania uzależniony jest jedynie od ogólnie obowiązujących przepisów, ale to od uznania stron zależy, jakie świadczenie zgodzi się przyjąć wierzyciel w miejsce dotychczasowego i jakie dłużnik będzie mógł wykonać.
W związku z powyższym uznać należy, że samo zawarcie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wierzytelności nie jest czynnością skutkującą powstaniem obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Jednakże w przypadku niewywiązania się z zawartej umowy, np. umowy kredytu (braku spłaty kredytu) kredytodawca może zadecydować o skorzystaniu z zapisów umowy i przejęciu przedmiotów zabezpieczenia oraz swobodnie dysponować przewłaszczoną rzeczą, a dokonana dostawa nabiera odpłatnego charakteru.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt ustawy o podatku od towarów i usług, należy zauważyć, że dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, rozumiana jest przez ustawodawcę, jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W określeniu „jak właściciel” zawiera się możliwość uznania za dostawę faktycznego przeniesienia władztwa nad rzeczą. W rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług „dostawa” oznacza wszelkiego rodzaju rozporządzanie towarem (sprzedaż, zamiana, darowizna, oraz każdą inną transakcję, która w aspekcie ekonomicznym będzie prowadziła do podobnego rezultatu).
Co należy rozumieć przez „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” określił Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-320/88. W orzeczeniu tym stwierdza się, że dla uznania danej czynności za opodatkowaną dostawę towarów, nie ma znaczenia to, czy dochodzi do przeniesienia własności według prawa właściwego dla danego kraju. Regulacja ta ma zastosowanie do każdego przeniesienia prawa do rozporządzania towarem na inny podmiot, które to przeniesienie skutkuje tym, że strona ta uzyskuje de facto możliwość korzystania z rzeczy tak jak właściciel, nawet jeżeli nie wiąże się to z przeniesieniem własności. W tym orzeczeniu, odnosząc się do dostawy towarów, Trybunał posłużył się terminem przeniesienia „własności w sensie ekonomicznym”, podkreślając tym samym uniezależnienie opodatkowania od przeniesienia własności towarów. Oznacza to więc, że na gruncie przedmiotowego przepisu kluczowym elementem jest przeniesienie, w istocie rzeczy, praktycznej kontroli nad rzeczą i możliwości dysponowania nią.
Innymi słowy, pojęcie „przeniesienie prawa do rozporządzania jak właściciel” dotyczy tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nim jak właściciel. Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Należy wskazać, że czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do prawa własności rzeczy. Jednocześnie należy podkreślić, że dla celów powstania obowiązku podatkowego dokonanie czynności następuje z chwilą jej faktycznego dokonania, za wyjątkiem przypadków, w których przepisy ustawy określają wprost ten moment. W konsekwencji postanowienia umów cywilnoprawnych o uznaniu dostawy towarów za dokonaną pozostają bez znaczenia dla celów powstania obowiązku podatkowego, mogą pełnić jedynie funkcję pomocniczą w przypadku zaistnienia wątpliwości.
Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i prowadzi działalność gospodarczą polegającą m.in. na wynajmie pojazdów. W związku z prowadzoną działalnością Wnioskodawca zawarł z Bankiem umowy kredytu na zakup pojazdów, zabezpieczone umowami przewłaszczenia na zabezpieczenie. Na podstawie tych umów Bank nabywa udział we współwłasności pojazdów (49%), podczas gdy Wnioskodawca pozostaje współwłaścicielem pojazdów oraz ich posiadaczem do momentu ziszczenia się przesłanek realizacji zabezpieczenia. Zgodnie z postanowieniami umów, w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań przez Wnioskodawcę, Bank uzyskuje uprawnienie do przejęcia pozostałego udziału we własności pojazdu, a następnie do sprzedaży pojazdu osobie trzeciej. Sprzedaż ta dokonywana jest przez Bank we własnym imieniu i na własny rachunek, a uzyskana cena przeznaczana jest na zaspokojenie wierzytelności Banku, z ewentualnym zwrotem nadwyżki. Pojazdy objęte wnioskiem były wykorzystywane przez Wnioskodawcę w prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na odpłatnym wynajmie pojazdów.
Należy wyjaśnić, że problematyka współwłasności została uregulowana w art. 195-221 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego:
Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).
W myśl art. 196 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo współwłasnością łączną.
Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
Na mocy art. 198 Kodeksu cywilnego:
Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli.
Wskazać należy, że w przypadku współwłasności w częściach ułamkowych, każdy ze współwłaścicieli ma określony ułamkiem udział w rzeczy. Udział wyraża zakres uprawnień współwłaściciela względem rzeczy wspólnej. Współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu na charakter udziału, jako wyłącznego prawa współwłaściciela, zasadą jest, że każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Współwłaściciele są zatem odrębnymi podmiotami prawa.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości objętych pytaniem nr 1 wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z zapisami umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie pojazdu w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązań przez Wnioskodawcę, Bank uzyskuje uprawnienie do przejęcia pozostałego udziału we własności pojazdu, a następnie do sprzedaży pojazdu osobie trzeciej
Zatem, w przypadku niewywiązania się z zawartej umowy, dochodzi do realizacji zabezpieczenia w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie i od tego momentu Bank może swobodnie dysponować przewłaszczoną rzeczą (Pojazdem). W momencie przejęcia pozostałego udziału w pojeździe w wyniku realizacji zabezpieczenia w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie dochodzi pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem do dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem.
Odnosząc się do kwestii objętej pytaniem drugim należy wskazać, że zgodnie z art. 19a. ust. 1 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
Generalna zasada wynikająca z brzmienia powołanego art. 19a ust. 1 ustawy wskazuje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Zgodnie z tą regulacją podatek staje się wymagalny w miesiącu dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi i, co do zasady, zostanie rozliczony za ten okres rozliczeniowy.
Biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa podatkowego w kontekście wskazanego opisu sprawy stwierdzić należy, że w przypadku dostawy udziału w pojeździe, obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z art. 19a ust. 1 ustawy. W ustawie brak jest szczególnego przepisu odnoszącego się do momentu powstania obowiązku podatkowego dla tego typu dostaw.
Stosownie do art. 106a ustawy:
Przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:
1) sprzedaży, z wyjątkiem:
a) przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów,
b) czynności rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest państwo członkowskie inne niż Rzeczpospolita Polska;
2) dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej - posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
a) państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
b) państwa trzeciego;
3) dostawy towarów i świadczenia usług rozliczanych w procedurach szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a i 7, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tych procedur, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tych rozdziałów jest Rzeczpospolita Polska;
4) sprzedaży na odległość towarów importowanych, rozliczanej w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9, przez podatników zidentyfikowanych na potrzeby tej procedury, dla których państwem członkowskim identyfikacji w rozumieniu przepisów tego rozdziału jest Rzeczpospolita Polska.
Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Mając na uwadze powyższe przepisy oraz zawarte wyżej rozstrzygnięcie, że w momencie przejęcia pozostałego udziału w pojeździe w wyniku realizacji zabezpieczenia w postaci przewłaszczenia na zabezpieczenie dochodzi pomiędzy Wnioskodawcą a Bankiem do dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, to Wnioskodawca będzie zobowiązany do rozpoznania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz do wystawienia faktury na rzecz Banku dokumentującej ww. dostawę.
Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
QuickMap AI przeszukuje 2,87 mln dokumentów podatkowych i zwraca dopasowane orzeczenia z analizą linii orzeczniczej.
Wypróbuj za darmo